№ბს-77(კ-19) 11 აპრილი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 28 ოქტომბერს ა. ლ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 4 მარტის №2443551 ბრძანებით უარი ეთქვა ქ. თბილისში, ...ში, ...ის ქ. №17-ში მდებარე პირად საკუთრებაში არსებულ, ს/კ №..., მიწის ნაკვეთზე აშენებული შენობის ლეგალიზაციაზე, იმ მოტივით, რომ სალეგალიზაციოდ წარდგენილი შენობის მშენებლობა არ დასრულებულა 2007 წლის 1 იანვრამდე და მისი ლეგალიზაცია ეწინააღმდეგება საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის“ 1-ლი მუხლის მე-2 პუნქტს, რომლის შესაბამისად, წესის მოქმედება ვრცელდება 2007 წლის 1 იანვრამდე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტებისა და/ან მათი ნაწილების მიმართ. სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 4 მარტის №2443551 ბრძანება საჩივრით გაასაჩივრა ა. ლ-ემ. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 22 სექტემბრის №1-1724 ბრძანებით ა. ლ-ის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელის განმარტებით, ის ფაქტი, რომ სალეგალიზაციოდ წარდგენილი შენობის მშენებლობა დასრულებული არ იყო 2007 წლის 1 იანვრამდე არ დასტურდება არც ერთი მტკიცებულებით. აღნიშნული გარემოება გამოკვლეული არ ყოფილა ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის დროსაც.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 4 მარტის №2443551 ბრძანებისა და ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 22 სექტემბრის №1-1724 ბრძანების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №17-ში მდებარე ა. ლ-ის საკუთრებაში არსებულ (ს.კ ...) მიწის ნაკვეთზე აშენებული შენობის ლეგალიზების თაობაზე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების გამოცემა მოითხოვა.

2016 წლის 20 დეკემბერს ა. ლ-ემ განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, რომლითაც დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და საბოლოოდ ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 22 სექტემბრის №1-1724 ბრძანების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის მისი ადმინისტრაციული საჩივრის ხელახლა განხილვის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 23 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის თანახმად, საქმეში მესამე პირად ჩაება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით ა. ლ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ლ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ა. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ა. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 22 სექტემბრის №1-1724 ბრძანება ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში, საქმის გარემოებების სრულყოფილი შესწავლისა და გამოკვლევის, ასევე წინამდებარე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მითითებული არგუმენტების გათვალისწინებით, ა. ლ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის (№120208/15; თარიღი: 05.04.2016წ.) თაობაზე ახალი აქტის მიღება; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ა. ლ-ის საკუთრებაშია ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №17-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 271.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები: №1, №2 და №3. ა. ლ-ის ინტერესს წარმოადგენს მის პირად საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე უნებართვოდ აშენებული მრავალფუნქციური შენობის ლეგალიზება, საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის“ საფუძველზე. პალატამ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 4 მარტის №2443551 ბრძანებით ლეგალიზებაზე უარის საფუძველია ის გარემოება, რომ სალეგალიზაციოდ წარდგენილი უნებართვოდ აშენებული ობიექტის მშენებლობა არ დასრულებულა 2007 წლის 1 იანვრამდე. კონკრეტულად, 2006, 2010, 2012, 2013 და 2014 წლებით დათარიღებული ორთოფოტოების მიხედვით, ობიექტი სრულად არ არის გადახურული, 2014 წლის შემდგომ კი, ობიექტი სახურავით სრულად გადაიხურა. შესაბამისად, მასზე განხორციელდა იმგვარი სახის ზემოქმედება, რომელმაც ლეგალიზებამოთხოვნილ შენობა-ნაგებობას დაუკარგა ის იერსახე, რომელიც მას გააჩნდა 2007 წლის 1 იანვრამდე.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებაზე, რომელიც განსაზღვრავს უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესს. მითითებული წესის პირველი მუხლის 21 პუნქტის თანახმად, ამ წესის მოქმედება ვრცელდება აგრეთვე მრავალბინიან სახლებზე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყებული და დაუმთავრებელი იმ მიშენება-დაშენებების მიმართ, რომელთა დასრულება არ გულისხმობს მიშენების გაზრდას ან/და სართულის (სართულების) დამატებას, ხოლო 22 პუნქტის მიხედვით, ამ წესის მოქმედება ვრცელდება აგრეთვე 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყებულ და დაუმთავრებელ 500 კვ.მ-მდე საერთო ფართობის მქონე ინდივიდუალურ საცხოვრებელ სახლებზე, თუ ნულოვან ნიშნულამდე მათი მოწყობის სამუშაოები დასრულებულია. ამავე წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ წესის პირველი მუხლის 21 და 22 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, განმცხადებელმა დამატებით უნდა წარმოადგინოს არქიტექტურული პროექტი, რომლის შესაბამისადაც უნდა მოხდეს ობიექტის მშენებლობის დასრულება. ამ წესის პირველი მუხლის 21 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, მშენებლობის დასასრულებლად წარმოდგენილი პროექტი არ უნდა ითვალისწინებდეს მიშენების გაზრდას ან/და დამატებითი სართულის (მანსარდის) დაშენებას, ხოლო მე-2 პუნქტის შესაბამისად, ამ ბრძანებულებით დადგენილი წესით სათანადო დოკუმენტაციის წარდგენიდან 30 დღეში შესაბამისი ორგანო განმცხადებელს განუსაზღვრავს ვადას (არა უმეტეს 1 წლისა) დაუსრულებელი ობიექტის წარმოდგენილ პროექტთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით, რის შესახებაც გამოსცემს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ზემოაღნიშნული მე-5 მუხლი ითვალისწინებს პროცედურას, რაც გულისხმობს დაუსრულებელი ობიექტის ლეგალიზებას, მშენებლობის დასრულების შესაძლებლობის მიცემის გზით, ხოლო ამავე წესის მე-6 მუხლით კი გათვალისწინებულია ლეგალიზების ორდინალური პროცედურა. საქმის მასალებით (მათ შორის, მხარის ახსნა-განმარტებით) დასტურდება, რომ მხარემ ადმინისტრაციულ ორგანოს მოსთხოვა სწორედ მე-5 მუხლით გათვალისწინებული პროცედურით ლეგალიზება, წარადგინა და შესაბამისი არქიტექტურული პროექტი (ს.ფ. 131), ხოლო ადმინისტრაციულმა ორგანომ კი საკითხი განიხილა ორდინალური - წესის მე-6 მუხლით გათვალისიწნებული გზით, რაც მოცემული ვითარების გათვალისწინებით, განსხვავებული, მხარისათის საზიანო გადაწყვეტილების მიღების საფუძველს ქმნიდა. ამდენად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ წარდგენილი დოკუმენტაციის შეფასების გარეშე მიიღო ა. ლ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება.

პალატის მითითებით, დადგენილია ისიც, რომ ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ გასაჩივრებული აქტის კანონიერებაზე მსჯელობისას ზემდგომმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს ამ სახის დარღვევა შეფასების გარეშე დატოვა, უფრო მეტიც, ასევე თავადაც არ იმსჯელა ზემოაღნიშნული დოკუმენტების წარდგენის პირობებში ა. ლ-ის მოთხოვნის საფუძვლიანობაზე.

ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოთა მიერ ლეგალიზებაზე უარის თქმის საფუძვლად მითითებული გარემოება, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ცალსახად არ ქმნის ამგვარი გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას, იმ პირობებში, როდესაც აპელანტს (ა. ლ-ე) ნათლად აქვს გამოხატული მოთხოვნა და მისი დაკმაყოფილების მიზნით წარდგენილია ზემოხსენებული წესის მე-5 მუხლით გათვალისწინებული დოკუმენტაცია (არქიტექტურული პროექტი). ამრიგად, ა. ლ-ის მოთხოვნა შეფასებას ექვემდებარებოდა ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმის შესაბამისად.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო საკითხი ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საჭიროებს ხელახალ გამოკვლევას და შეფასებას, რადგან საქმის განხილვისას გამოიკვეთა უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიერ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების არასათანადოდ გამოკვლევა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატის მითითებით, საჩივრის განმხილველი ადმინისტრაციული ორგანო - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია უფლებამოსილია ა. ლ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი ნაწილობრივ დააკმაყოფილოს, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე (ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება), შესაბამისად, ბათილად ცნოს ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი განცხადებით გათვალისწინებული მოთხოვნაზე მსჯელობა ამავე განცხადებაზე თანდართული დოკუმენტაციის გათვალისწინებით, საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულების მე-5 მუხლის საფუძველზე.

ასევე, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია თავად გადაწყვიტოს სადავო საკითხი. შესაბამისად, ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეცია ჩაანაცვლოს ზემდგომი ორგანოს დისკრეციიით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 193-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციული საჩივრის განმხილველი ადმინისტრაციული ორგანო იხილავს ადმინისტრაციულ საჩივარს მასში აღნიშნული მოთხოვნის ფარგლებში, ხოლო კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში შეუძლია გასცდეს მათ. ამ შემთხვევაში მერია უფლებამოსილია, საჭიროებისას გასცდეს ადმინისტრაციული საჩივრის ფარგლებს და მოთხოვნის საფუძვლიანობა თავად შეაფასოს საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულების მე- 5 მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ, სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში, გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის“ მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, შესაბამისი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას ობიექტის ან მისი ნაწილის ლეგალიზების შესახებ იმ შემთხვევაში, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება კანონმდებლობის მოთხოვნებს (გარდა „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №140 დადგენილების მოთხოვნებისა). ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, შესაბამისი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას ობიექტის ან მისი ნაწილის ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ, თუ: ა) იგი ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებს (გარდა „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს დადგენილების მოთხოვნებისა).

კასატორის განმარტებით, კონკრეტულ შემთხვევაში მოთხოვნილი ობიექტის ლეგალიზება ეწინააღმდეგება თავად საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის“ პირველი მუხლის მე-2 პუნქტში ასახულ ერთ-ერთ ძირითად მოთხოვნას, რომლის თანახმადაც, „წესის მოქმედება ვრცელდება 2007 წლის 1 იანვრამდე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტებისა ან მათი ნაწილების მიმართ“ ანუ ობიექტის ან მისი ნაწილის ლეგალიზებისათვის ერთ-ერთი მთავარი პირობაა მშენებლობის უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყება, 2007 წლის 1 იანვრამდე დასრულება და დადასტურება, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში არ აქვს ადგილი. კასატორის მითითებით, საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ სალეგალიზაციოდ წარდგენილი ობიექტის მშენებლობა განცხადების წარდგენის მდგომარეობით არ დასრულებულა 2007 წლის 1 იანვრამდე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული ორგანო მიიჩნევს, რომ არსებობდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. №17-ში მდებარე №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, უნებართვოდ აშენებული ობიექტის ლეგალიზებაზე უარის თქმის სამართლებრივი საფუძველი. შესაბამისად, კანონიერია ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 22 სექტემბრის №1-1724 ბრძანება, არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 4 მარტის №2443551 გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების შესახებ.

კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 22 სექტემბრის №1-1724 ბრძანების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობის თაობაზე, აღნიშნულის საფუძვლად მიუთითებს საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული ,,პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის“ პირველი მუხლის 2¹ და 2² პუნქტებზე და ამავე წესის მე-5 მუხლის პირველ პუნქტზე და განმარტავს, რომ აღნიშნული ბრძანებულების პირველი მუხლის 2¹ პუნქტის თანახმად, ამ წესის მოქმედება ვრცელდება აგრეთვე მრავალბინიან სახლებზე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყებული და დაუმთავრებელი იმ მიშენება-დაშენების მიმართ, რომელთა დასრულება არ გულისხმობს მიშენების გაზრდას ან/და სართულის (სართულების) დამატებას, ხოლო ამავე მუხლის 2² პუნქტის თანახმად, ამ წესის მოქმედება ვრცელდება აგრეთვე 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყებულ და დაუმთავრებელ 500 კვ.მ-მდე საერთო ფართობის მქონე ინდივიდუალურ საცხოვრებელ სახლებზე, თუ ნულოვან ნიშნულამდე მათი მოწყობის სამუშაოები დასრულებულია. ამავე წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ წესის პირველი მუხლის 2¹ და 2² პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, განმცხადებელმა დამატებით უნდა წარმოადგინოს არქიტექტურული პროექტი, რომლის შესაბამისადაც უნდა მოხდეს ობიექტის მშენებლობის დასრულება. ამ წესის პირველი მუხლის 2² პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, მშენებლობის დასასრულებლად წარმოდგენილი პროექტი არ უნდა ითვალისწინებდეს მიშენების გაზრდას ან/და დამატებითი სართულის (მანსარდის) მიშენებას. კონკრეტულ შემთხვევაში, ა. ლ-ემ არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილი განცხადებით მოითხოვა დასრულებული მშენებლობის ლეგალიზება და განცხადებას თან ერთვოდა არსებული სიტუაციის ამსახველი ფოტები, რაც შეეხება ზემოახსენებული წესის მე-5 მუხლით გათვალისწინებულ პროცედურებს, აღნიშნული ითვალისწინებს ადმინისტრაციულ ორგანოში მშენებლობის დასრულების პროექტის წარდგენას, ამასთან, განცხადების წარდგენისას არჩეულ უნდა იქნეს შესაბამისი ნომეკლატურა და მოთხოვნის შინაარსში მითითებული უნდა იყოს, რომ განმცხადებელი ითხოვს 2007 წლის 1 იანვრამდე უნებართვოდ დაწუებული მშენებლობის დასრულების ნებართვას და შემდეგომ ლეგალიზებას, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ შეისწავლა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, რასაც შედეგად მოჰყვა არასწორი სამართლებრივი შეფასება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატის მითითებით, „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულება განსაზღვრავს უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესს. მითითებული წესის პირველი მუხლის 2¹ პუნქტის თანახმად, ამ წესის მოქმედება ვრცელდება აგრეთვე მრავალბინიან სახლებზე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყებული და დაუმთავრებელი იმ მიშენება-დაშენებების მიმართ, რომელთა დასრულება არ გულისხმობს მიშენების გაზრდას ან/და სართულის (სართულების) დამატებას, ხოლო 2¹ პუნქტის მიხედვით, ამ წესის მოქმედება ვრცელდება აგრეთვე 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყებულ და დაუმთავრებელ 500 კვ.მ-მდე საერთო ფართობის მქონე ინდივიდუალურ საცხოვრებელ სახლებზე, თუ ნულოვან ნიშნულამდე მათი მოწყობის სამუშაოები დასრულებულია. ამავე წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ წესის პირველი მუხლის 2¹ და 2² პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, განმცხადებელმა დამატებით უნდა წარმოადგინოს არქიტექტურული პროექტი, რომლის შესაბამისადაც უნდა მოხდეს ობიექტის მშენებლობის დასრულება. ამ წესის პირველი მუხლის 2¹ პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, მშენებლობის დასასრულებლად წარმოდგენილი პროექტი არ უნდა ითვალისწინებდეს მიშენების გაზრდას ან/და დამატებითი სართულის (მანსარდის) დაშენებას, ხოლო მე-2 პუნქტის შესაბამისად, ამ ბრძანებულებით დადგენილი წესით სათანადო დოკუმენტაციის წარდგენიდან 30 დღეში შესაბამისი ორგანო განმცხადებელს განუსაზღვრავს ვადას (არა უმეტეს 1 წლისა) დაუსრულებელი ობიექტის წარმოდგენილ პროექტთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით, რის შესახებაც გამოსცემს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.

ამდენად, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ასევე შესაძლებელია დაუსრულებელი ობიექტის ლეგალიზება, მშენებლობის დასრულების შესაძლებლობის მიცემის გზით, რა დროსაც განმცხადებელმა დამატებით უნდა წარადგინოს არქიტექტურული პროექტი.

კონკრეტულ შემთხვევაში საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ა. ლ-ემ სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილი განცხადებით მოითხოვა „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულების მე-5 მუხლით გათვალისწინებული ლეგალიზება და წარადგინა შესაბამისი არქიტექტურული პროექტი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ წარდგენილი დოკუმენტაციის შეფასების გარეშე მიიღო ა. ლ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას, როგორც საჩივრის განმხილველ ორგანოს, გასაჩივრებული აქტის კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის გადამოწმების ვალდებულება წარმოეშვება მაღალი ხარისხით. რაც ნიშნავს, იმას რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ გამოკვლეული უნდა ყოფილიყო საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და აღნიშნულის საფუძველზე მიეღო გადაწყვეტილება. მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 193-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციული საჩივრის განმხილველი ადმინისტრაციული ორგანო იხილავს ადმინისტრაციულ საჩივარს მასში აღნიშნული მოთხოვნის ფარგლებში, ხოლო კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში შეუძლია გასცდეს მათ. შესაბამისად, მერია უფლებამოსილია, საჭიროებისას გასცდეს ადმინისტრაციული საჩივრის ფარგლებს და მოთხოვნის საფუძვლიანობა თავად შეაფასოს საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულების მე-5 მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი