#ბს-944(კ-19) 10 ოქტომბერი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 2 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 23 აპრილს თ. გ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, მან 22.12.2017წ. განცხადებით მიმართა სამინისტროს და მოითხოვა კანონმდებლობით დადგენილი წესით დროული რეაგირება მის საქმესთან დაკავშირებით. იქიდან გამომდინარე, რომ მოსარჩელემ 22.12.2017წ. განცხადებაზე პასუხი არ მიიღო, მან დამატებით მიმართა 22.01.2018წ. განცხადებით, სადაც ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 08.11.2018წ. გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში იყო შესული და მიუხედავად იმისა, რომ გასული იყო კანონით გათვალისწინებული ვადა, რეაგირება არ მოჰყოლია მის 22.12.2017წ. განცხადებას. მოსარჩელის მითითებით, საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრომ მას 09.02.2018წ. აცნობა, რომ მინისტრის 29.12.2017წ. ბრძანებით განისაზღვრა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ვადა - არაუგვიანეს 2018 წლის 22 თებერვალი. მიუხედავად იმისა, რომ მოპასუხისთვის ცნობილი იყო სასამართლოს განჩინება, მას მანამდე არაფერი მოუმოქმედებია. შემდგომ, თ. გ-ს დამატებით ეცნობა, რომ მის 22.12.2017წ. განცხადებასთან დაკავშირებით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის ვადად განისაზღვრა არაუგვიანეს 2018 წლის 22 მარტი. მოსარჩელის მითითებით, სამინისტრომ არ შეასრულა სასამართლო გადაწყვეტილებაში მითითებული გარემოებები და კვლავ მიიღო უკანონო ბრძანება თ. გ-ის გათავისუფლების თაობაზე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის 2018 წლის 22 მარტის #MOC 7 18 00001671 ბრძანების ბათილად ცნობა, მოპასუხისთვის თ. გ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისა და მოსარჩელის თანამდებობიდან გათავისუფლებიდან აღდგენამდე პერიოდისათვის სრულად იძულებითი განაცდური შრომითი გასამრჯელოს - ხელფასის ანაზღაურების დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 17 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სისტემაში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება − სპეციალური პენიტენციური სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის 2018 წლის 22 მარტის #MOC 7 18 00001671 ბრძანება; მოპასუხეს თ. გ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა დაევალა; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ მისი თანამდებობიდან გათავისუფლებიდან აღდგენამდე პერიოდისათვის იძულებითი განაცდური შრომითი გასამრჯელოს - ხელფასის ანაზღაურება დაეკისრა სრულად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 2 აპრილის განჩინებით საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სისტემაში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება − სპეციალური პენიტენციური სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საჯარო სამსახურში მუშაობა თავის მხრივ, დაკავშირებულია დიდ პასუხისმგებლობასთან, რომელსაც მოსამსახურე უნდა იაზრებდეს და დამსაქმებელი ადმინისტრაციული ორგანო სათანადოდ უზრუნველყოფდეს დასაქმებულის შრომით ინტერესს, უფრო მეტიც, უნდა ითვალისწინებდეს იმ შრომასა და ძალისხმევას, რასაც პირი სწევს სახელმწიფო/საჯარო ინტერესისთვის. ადმინისტრაციული ორგანო მისთვის მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში სამართლიანად და კეთილსინდისიერად უნდა მოქმედებდეს, უნდა იკვლევდეს საქმის გარემოებებს და ამის შემდეგ უნდა ირჩევდეს საკითხის გადასაწყვეტად საუკეთესო გზას. დისკრეციულობა არ არის ის უფლებამოსილება, რომელიც შესაძლებელია ზედაპირულად დასაბუთდეს. დისკრეციული უფლებმოსილების ფარგლებში მიღებული გადაწყვეტილება სათანადოდ უნდა დასაბუთდეს, მეორე მხარე უფლებამოსილია იცოდეს ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების საფუძვლები.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის თავმჯდომარის 10.06.2013წ. #5836 ბრძანებაზე, რომლის მე-4 პუნქტი ადგენს, რომ საკონკურსო-საატესტაციო კომისიას გამოაქვს დასკვნა „მოხელე არ შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას“ იმ შემთხვევაში, თუ მოხელე მიიღებს ტესტირებისათვის დადგენილ ზღვრულ ქულაზე ნაკლებ ქულას; ხოლო იმავე ბრძანების მე-5 პუნქტი განსაზღვრავს, რომ გასაუბრებაზე დაიშვებიან მხოლოდ ის ატესტაციას დაქვემდებარებული მოხელეები, რომლებიც ტესტირების შედეგად არ მიიღებენ მინიმალურ ქულაზე დაბალ ქულას. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, იმ პირობებში, როდესაც გასაჩივრებული ბრძანება, მოხელის დაკავებულ თანამდებობასთან შესაბამისობის საკითხს უკავშირებს ტესტირების შედეგს, ზეპირი გასაუბრების შედეგი არ ქმნიდა მოხელის შეუსაბამობის მოტივით სამსახურიდან გათავისუფლების ლეგიტიმურ საფუძველს. ასევე, სასამართლოს განმარტებით, თუკი ადმინისტრაცული ორგანო ატესტაციის მეორე - გასაუბრების ეტაპზე, ტესტირების ეტაპის მსგავსად ახორციელებდა კონკურსანტთა პროფესიული ცოდნის შემოწმებას, სამ შეკითხვაზე უარყოფითი პასუხი ვერ გახდებოდა კონკურსანტის პროფესიული ცოდნის უარყოფითად შეფასების საკმარისი საფუძველი, იმ პირობებში, როდესაც პროფესიული 100 შეკითხვიდან 83 კითხვაზე სწორი პასუხი იქნა გაცემული ტესტირების ეტაპზე.

ამასთან, სასამართლომ მიუთითა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებზე და მართებულად მიიჩნია თ. გ-ის სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს იმ განმარტებაზე, სადაც აღნიშნულია, რომ „საჯარო მოხელეს სამსახურში დანიშვნისას წარმოეშობა გონივრული მოლოდინი, რომ გარანტირებულად მიიღებს თანამდებობრივ სარგოს, გარდა მისი მართლზომიერად, კანონიერ საფუძველზე გათავისუფლების შემთხვევისა“, იძულებით განაცდური ხელფასი წარმოადგენს იმ ანაზღაურებას, რომელსაც მოხელე ვერ იღებს სამსახურიდან უკანონოდ განთავისუფლების გამო. საქართველოს კონსტიტუციით განსაზღვრული ზარალის სრული ანაზღაურების ვალდებულება გულისხმობს არა კონკრეტული სუბიექტის (თუნდაც კანონმდებლის მიერ) მიერ წინასწარ დადგენილი ზღვრული ოდენობით, არამედ ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში პირისათვის რეალურად მიყენებული ზარალის სრული მოცულობით ანაზღაურების ვალდებულებას, რეალურად მიყენებული ზარალის ოდენობა არ არის დამოკიდებული მხოლოდ განაცდური პერიოდის ხანგრძლივობაზე და ყოველ კონკრეტულ მოხელესთან მიმართებით შესაძლებელია, განსხვავებული იყოს. შესაბამისად, მისი ოდენობა შესაძლოა იყოს 3 თვის თანამდებობრივ სარგოზე ნაკლები ან მნიშვნელოვნად აღემატებოდეს მას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 2 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, თ. გ-მა ვერ გასცა სწორი პასუხი მისთვის დასმულ ვერცერთ კითხვას, რის გამოც კომისიამ ერთხმად მიიღო გადაწყვეტილება - „არ შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას“. გამოკითხული კომისიის 6 წევრის მიერ მიცემულმა ახსნა-განმარტებებმაც დაასატურა, რომ კომისია იყო მიუკერძოებელი, თ. გ-ზე, ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა ატესტაციას დაქვემდებარებულ პირზე კომისიის მიერ დამკვიდრებული იყო ერთიანი სტანდარტი და რაიმე მიკერძოებას კომისიის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია.

კასატორი მიუთითებს სადავო პერიოდში (2013 წელს) მოქმედ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 81-ე მუხლის პირველ პუნქტსა და 98-ე მუხლზე, ასევე, „საჯარო მოხელეთა ატესტაციის წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 5 თებერვლისN#47 ბრძანებულებასა და „საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს სისტემაში კონკურსისა და ატესტაციის ჩატარების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრის 2013 წლის 23 იანვრისN#13 ბრძანებაზე, რომლებითაც რეგულირდებოდა სამინისტროში ატესტაციის ჩატარების წესი. კასატორი აღნიშნავს, რომ სწორედ ატესტაციის მეორე - გასაუბრების ეტაპზე ფასდებოდა თანამშრომლის პროფესიული ჩვევები, კვალიფიკაცია, ცოდნა საკვალიფიკაციო თემატიკის შესაბამისად და შესაძლებლობები დაკავებულ თანამდებობასთან და სამსახურებრივ მოვალეობასთან დაკავშირებულ საკითხებთან მიმართებაში.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია იმ ფაქტს, რომ ტესტებზე კითხვას თან სდევდა ოთხი სავარაუდო პასუხი, ხოლო გასაუბრების ეტაპზე დასმულ კითხვაზე მოხელეს ყველანაირი სავარაუდო პასუხის გარეშე უნდა გაეცა პასუხი, ასევე არ მიაქცია იმ ფაქტს ყურადღება, რომ გასაუბრებაზე დასმული სამი კითხვიდან, მხოლოდ ერთი კითხვა ემთხვეოდა ტესტებში არსებულ კითხვებს. კასატორის განმარტებით, სწორედ ატესტაციის მეორე - გასაუბრების ეტაპზე კითხვებზე პასუხის ვერ გაცემის პირობებში კომისია იღებდა გადაწყვეტილებას - „მოხელე არ შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას“ (მითუმეტეს როცა მოხელის უშუალო ხელმძღვანელის დახასიათებით მოხელე შეფასებული იყო, როგორც საშუალო დონის თანამშრომელი). აღნიშული გადაწყვეტილების მიღების უფლება კომისიას ჰქონდა სწორედ სასამართლოს მიერ მითითებული ნორმატიული აქტებით.

კასატორის განმარტებით, სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა მოცემული საქმე გამოიკვლია სრულყოფილად და გადაწყვეტილების მიღებისას დაეყრდნო საატესტაციო კომისიის ოქმს, საატესტაციო კომისიის წევრების ახსნა-განმარტებებს, თ. გ-ის დახასიათებას, შესაბამის ნორმატიულ აქტებს და მიიღო გადაწყვეტილება, რომელიც არის კანონიერი და სამართლიანი, ვინაიდან კანონი ანიჭებს უფლებამოსილებას ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომ თუ მისი მოხელე არ შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას, რაც დადასტურებულია საატესტაციო კომისიის მიერ, გაათავისუფლოს მოხელე დაკავებული თანამდებობიდან.

ამასთან, განაცდურის დაკისრების ნაწილში კასატორი ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ თ. გ-ი თანამდებობიდან დათხოვნილ იქნა 2013 წლის 1 სექტემბრიდან. იმ დროს მოქმედი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 112-ე მუხლი სამსახურიდან უკანონოდ დათხოვნილ პირს მხოლოდ 3 თვის განაცდურის მიღების უფლებას ანიჭებდა, მითითებული შეზღუდვა კი საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 31 ივლისის გადაწყვეტილებით იქნა ცნობილი ძალადაკარგულად ამ გადაწყვეტილების გამოქვეყნებიდან 2015 წლის 15 აგვისტოდან. ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, საკონსტიტუციო სასამართლოს ხსენებული გადაწყვეტილების გამოქვეყნებამდე არსებული რეგულაცია გამორიცხავდა მოსარჩელის უფლებას მიეღო განაცდური გათავისუფლების დღიდან. იგი უფლებამოსილია გათავისუფლების ბრძანების ბათილად ცნობის შემთხვევაში განაცდური 2015 წლის 15 აგვისტოდან თანამდებობაზე აღდგენამდე პერიოდისათვის მიიღოს. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით კასატორი მიუთითებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ განხილულ საქმეებზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 2013 წლის 26 ივნისს თ. გ-მა მონაწილეობა მიიღო საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის თანამშრომელთა ატესტაციის ფარგლებში ჩატარებულ ტესტირებაში და მისი შედეგი 100 ტესტიდან (100 ქულა) განისაზღვრა 83 ქულით. აღსანიშნავია, რომ ტესტირების ზღვრული ქულა სტრუქტურული ქვედანაყოფის უფროსისთვის 70, უფროსი ინსპექტორისთვის 65, ხოლო - ინსპექტორისთვის 60 ქულა იყო.

თ. გ-მა მონაწილეობა მიიღო ამავე ატესტაციის ფარგლებში ჩატარებულ გასაუბრებაში, რის შედეგადაც, საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის მიერ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომლის თანახმად, თ. გ-ი არ შეესაბამებოდა დაკავებულ თანამდებობას. შედეგად, საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2013 წლის 30 ივლისის #2769 პ/შ ბრძანებით, საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის ... განყოფილების ინსპექტორი, იუსტიციის უმცროსი ლეიტენანტი თ. გ-ი გათავისუფლებულ იქნა დაკავებული თანამდებობიდან 2013 წლის 1 სექტემბრიდან.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით თ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 20 დეკემბრის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც თ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის 2013 წლის 30 ივლისის #2769 პ/შ ბრძანება და საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს 2013 წლის 12 სექტემბრის #MCLA 3 13 000 29562 გადაწყვეტილება; საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტს თ. გ-თან დაკავშირებით საქმის გარემოებათა გამოკვლევის საფუძველზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა; ხოლო სამსახურში აღდგენასა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებაზე თ. გ-ს ეთქვა უარი. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2015 წლის 10 მარტის განჩინებით უცვლელად დარჩა აღნიშნული გადაწყვეტილება.

ასევე დადგენილია, რომ საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის 2015 წლის 24 აპრილის #MCLA 9 15 00001692 ბრძანებით, სამსახურებრივი შეუფერებლობის გამო, ატესტაციის შედეგების საფუძველზე საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის ... განყოფილების ინსპექტორი, იუსტიციის უმცროსი ლეიტენანტი თ. ი. გ-ი დათხოვნილ იქნა სისტემის ორგანოდან საქართველოს სამხედრო ძალების თადარიგში, 2013 წლის 1 სექტემბრიდან.

კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 8 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის 2015 წლის 11 ივნისის MCLA 3 15 00461669 წერილი; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი თ. გ-ის სისტემის ორგანოდან დათხოვნის შესახებ საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის 2015 წლის 24 აპრილის MCLA 9 15 00001692 ბრძანება და მოპასუხეს კანონით დადგენილ ვადაში და წესით საქმესთან დაკავშირებული გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

აღსანიშნავია, რომ სასამართლოს მოცემული გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველსაყოფად სამინისტროს ადამიანური რესურსების მართვის სამსახურის მიერ შესწავლილ იქნა თ. გ-ის ატესტაციასთან დაკავშირებით ყველა დოკუმენტაცია, შედეგად კომისიამ ერთხმად მიიღო გადაწყვეტილება - „არ შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას“. კომისიის ოქმს ხელს აწერენ კომისიის თავმჯდომარე და კომისიის 10 წევრი.

განსახილველ შემთხვევაში სადავოა საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის 2018 წლის 22 მარტის MOC 7 18 00001671 ბრძანების კანონიერება, რომლის თანახმად, თ. გ-ი დათხოვნილ იქნა სამსახურიდან, საქართველოს სამხედრო ძალების თადარიგში, 2013 წლის 1 სექტემბრიდან.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე, თუმცა საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებას იმ ნაწილში, რომ საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის თავმჯდომარის 10.06.2013წ #5836 ბრძანება მოხელის დაკავებულ თანამდებობასთან შესაბამისობის საკითხს უკავშირებს ტესტირების შედეგს და ზეპირი გასაუბრების შედეგი არ ქმნიდა მოხელის შეუსაბამობის მოტივით სამსახურიდან გათავისუფლების ლეგიტიმურ საფუძველს. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საკითხის ამგვარ განმარტებას ფორმალურ ნიშნამდე დაჰყავს გასაუბრების ეტაპის არსებობა. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საკონკურსო-საატესტაციო კომისიის თავმჯდომარის 10.06.2013წ #5836 ბრძანების მე-4 პუნქტზე, რომელიც ადგენს, რომ საკონკურსო-საატესტაციო კომისიას გამოაქვს დასკვნა - „მოხელე არ შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას“, იმ შემთხვევაში, თუ მოხელე მიიღებს ტესტირებისათვის დადგენილ ზღვრულ ქულაზე ნაკლებ ქულას; ხოლო იმავე ბრძანების მე-5 პუნქტის მიხედვით, გასაუბრებაზე დაიშვებიან მხოლოდ ის ატესტაციას დაქვემდებარებული მოხელეები, რომლებიც ტესტირების შედეგად არ მიიღებენ მინიმალურ ქულაზე დაბალ ქულას. საკასაციო სასამართლოს მითითებით, დასახელებული ბრძანების მე-4 და მე-5 პუნქტების ერთობლიობა გამორიცხავს გასაუბრების ეტაპთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ შეფასებას; გასაუბრებაზე დაიშვებიან სწორედ ის მოხელეები, რომელთაც წარმატებით გაიარეს ტესტირების ეტაპი.

ამასთან, სადავო ბრძანების კანონიერებასთან დაკავშირებით აღსანიშნავია, რომ თ. გ-ი სისტემაში მუშაობდა წლების განმავლობაში და მისი საქმიანობის პერიოდში ხელმძღვანელობის მიერ არ ყოფილა პრეტენზია გამოთქმული მის პროფესიონალიზმთან დაკავშირებით, მოსარჩელის გათავისუფლების საფუძველი კი გახდა გასაუბრების მიმდინარეობისას დასმული სამი შეკითხვა. სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიუთითა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ადმინისტრაცული ორგანო ატესტაციის მეორე - გასაუბრების ეტაპზე, ტესტირების ეტაპის მსგავსად ახორციელებდა კონკურსანტთა პროფესიული ცოდნის შემოწმებას, განსახილველ შემთხვევაში სამ შეკითხვაზე უარყოფითი პასუხი ვერ გახდებოდა კონკურსანტის პროფესიული ცოდნის უარყოფითად შეფასების საკმარისი საფუძველი, როდესაც პროფესიული 100 შეკითხვიდან 83 კითხვაზე სწორი პასუხი იქნა გაცემული ტესტირების ეტაპზე.

ამასთან, იმ პირობებში, როდესაც თ. გ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანება სასამართლოს მიერ ბათილად იქნა ცნობილი, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილებას თ. გ-ის სამსახურში აღდგენასა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-3 პუნქტის დანაწესიდან გამომდინარე, სასამართლოს მიერ მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის უკანონოდ ცნობა საკმარისია მოსარჩელის იმ უფლებებში აღსადგენად, რაც გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემამდე გააჩნდა. ამავე ნორმის თანახმად, ზემდგომი ორგანოს ან სასამართლოს მიერ მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმების შემთხვევაში საჯარო დაწესებულება ვალდებულია მოხელე დაუყოვნებლივ აღადგინოს იმავე თანამდებობაზე, ხოლო ასეთი თანამდებობის არარსებობისას - ტოლფას თანამდებობაზე იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში. თუ სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის სამსახურში აღდგენა შეუძლებელია იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის არარსებობის გამო, საჯარო დაწესებულება ვალდებულია დაუყოვნებლივ მიმართოს ბიუროს საჯარო სამსახურის სისტემაში ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის მოძიების თხოვნით. სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის სხვა საჯარო დაწესებულებაში ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა დასაშვებია უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელისა და ამ საჯარო დაწესებულების თანხმობით.

ამდენად, მოპასუხემ თ. გ-ის გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენასთან დაკავშირებით უნდა იხელმძღვანელოს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლით დადგენილი პროცედურების დაცვით.

რაც შეეხება იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების საკითხს, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 112-ე მუხლის მე-2 წინადადება, რომელიც ითვალისწინებდა, რომ იძულებით გაცდენილი პერიოდის შრომითი გასამრჯელო მოსამსახურეს უნდა მისცემოდა არა უმეტეს 3 თვის თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 31 ივლისის №2/3/630 გადაწყვეტილებით (იხ. საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე თინა ბეჟიტაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“) საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მე-9 პუნქტთან მიმართებით არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი.

ამასთან, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მითითებას სააპელაციო სასამართლოს მიერ განხილულ საქმეებზე და აღნიშნავს, რომ განსახილველ დავაში სახეზე გვაქვს სხვა ფაქტობრივი გარემოებები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 2 აპრილის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი