№ბს-165(2კ-19) 7 მაისი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 5 აგვისტოს რ. ი-ამ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი არის ი/მ „ა. ნ-ის“ მინდობილი პირი. 2016 წლის 17 მარტს 09 საათსა და 42 წუთზე დეზერტირების ბაზრის მიმდებარე ტერიტორიაზე პროდუქტების შეძენისა და მანქანაზე დატვირთვის შემდეგ, გააჩერეს შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის ოფიცრებმა და შეუდგინეს სამართალდარღვევის ოქმები, კერძოდ, №148866 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შესაბამისად, დადგენილია, რომ ეკონომიკური საქმიანობისათვის განკუთვნილი საქონლის ტრანსპორტირება ხორციელდებოდა გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის დარღვევით, რისთვისაც, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლის საფუძველზე, რ. ი-ა დაჯარიმდა 500 ლარით, ხოლო №148867 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის თანახმად, რ. ი-ა ახდენდა სამეწარმეო საქმიანობისათვის განკუთვნილი 450 ლარის ღირებულების იმპორტირებული საქონლის - ტრანსპორტირებას სასაქონლო ზედნადების გარეშე. აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, რ. ი-ა დაჯარიმდა 500 ლარით.

მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული სამართალდარღვევის ოქმები უკანონოა, ვინაიდან, იგი იყო მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის ა. ნ-ის მინდობილი პირი, მაგრამ მას თან არ ჰქონდა მინდობილობა. ა. ნ-ი არის აფხაზეთის ოქმის მონაწილე, ვეტერანი და ჯამრთელობის მდგომარეობის გამო სჭირდება მას დახმარება პროდუქტების მიტანის დროს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 17 მარტის №148866 და №148867 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 18 ნოემბრის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა მოპასუხეთა წრე და სასარჩელო მოთხოვნები, კერძოდ, მოპასუხეებად მიუთითა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო და სსიპ შემოსავლების სამსახური და მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 17 მარტის №148866 და №148867 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 4 მაისის №12378 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილების №12745/2/16 საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებით რ. ი-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 17 მარტის №148866 და №148867 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 4 მაისის №12378 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილება №12745/2/16 საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატის მითითებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, სამეწარმეო საქმიანობისათვის ქვეყნის შიგნით საქონლის ტრანსპორტირებისას, ხოლო საქონლის მიწოდებისას − მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში (გარდა სპეციალური დამატებული ღირებულების გადასახადის ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით განხორციელებული მიწოდებისა, რომლებიც მოიცავს სასაქონლო ზედნადებით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს) სასაქონლო ზედნადები უნდა გამოიწეროს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმითა და წესით. ამასთანავე, საქონლის მიწოდებისას მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში სასაქონლო ზედნადების გამოწერისას აკრძალულია საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე შენახვა. სამეწარმეო საქმიანობისთვის საქონლის დოკუმენტის გარეშე ტრასპორტირების/შეძენის ფაქტის გამოვლენის საკითხს აწესრიგებს, ასევე, „მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, აღიარებული საგადასახადო დავალიანების დაფარვის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანება, რომლის 72-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საქონლის დოკუმენტების გარეშე ტრანსპორტირებად/შეძენად განიხილება სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება, მყიდველის მოთხოვნისას სასაქონლო ზედნადების გაუცემლობა ან საქონლის შეძენისას სასაქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა, თუ სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებული ან მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის საბაზრო ღირებულება არ აღემატება 10 000 ლარს. ამავე მუხლით განსაზღვრულია, რომ საქონლის დოკუმენტების გარეშე ტრანსპორტირებად/შეძენის ფაქტის გამოვლენის უფლებამოსილება აქვთ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურისა და საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირებს, რომლებიც ამგვარ შემთხვევაში ადგენენ შესაბამის ოქმს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება, მყიდველის მოთხოვნისას სასაქონლო ზედნადების გაუცემლობა ან საქონლის შეძენისას სასაქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა, თუ სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებული ან მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის საბაზრო ღირებულება არ აღემატება 10 000 ლარს, – იწვევს პირის დაჯარიმებას 500 ლარის ოდენობით. ამავე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის პირველი, მე-2 და მე-4 ნაწილებით გათვალისწინებული სანქციები არ დაეკისრებათ მიკრო ბიზნესის და მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირებს, აგრეთვე ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე პირს (გარდა ამ კოდექსის 953 მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული განაკვეთით დასაბეგრი საქმიანობისა) სპეციალური რეჟიმით დაბეგვრას დაქვემდებარებული საქმიანობის ფარგლებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ეკონომიკურ საქმიანობად ითვლება ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად, მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. სამეწარმეო საქმიანობის არსს განსაზღვრავს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მეორე პუნქტი, რომლის მიხედვითაც, სამეწარმეო საქმიანობად მიიჩნევა მართლზომიერი და არაერთჯერადი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების მიზნით, დამოუკიდებლად და ორგანიზებულად.

მითითებული ნორმების შეჯერების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა, რომ სამეწარმეო საქმიანობა მართლზომიერი და არაერთჯერადი საქმიანობაა, რომლის განხორციელება უკავშირდება მოგების მიზანს, ეკონომიკური საქმიანობა კი განმარტებულია, როგორც ნებისმიერი საქმიანობა, რომლის განხორციელების მიზანს მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება წარმოადგენს. ამასთან, ქვეყნის შიგნით საქონლის ტრანსპორტირებისას სასაქონლო ზედნადების გამოწერის ვალდებულებას კოდექსი აწესებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი აღნიშნული საქონლის ტრანსპორტირება ხდება სამეწარმეო საქმიანობისთვის, ანუ არაერთჯერადი, მოგების მიღების მიზნით ტრანსპორტირებული საქონლისთვის. რაც შეეხება გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის ვალდებულების წარმოშობას, იგი დაკავშირებულია პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების დაწყებასთან.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემული დავის კანონიერად და ობიექტურად გადაჭრის მიზნით, უმნიშვნელოვანესია განისაზღვროს წარმოადგენს თუ არა რ. ი-ა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის - ა. ნ-ის მინდობილ პირს და ხდებოდა თუ არა საქონლის შეძენა და ტრანსპორტირებაც სწორედ ამ მინდობილობის ფარგლებში. ასევე, ასეთი მინდობილობის არსებობა გამორიცხავს თუ არა სადავო სამართალდარღვევების არსებობას.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ სამართალდარღვევის გამოვლენის ფაქტის ამსახველ ვიდეომასალაზე, სადაც მოსარჩელე, ასევე, აპელირებს იმ გარემოებაზე, რომ იგი მოქმედებს როგორც მინდობილი პირი. მართალია, მას თან არ აქვს მინდობილობა, მაგრამ განმარტავს, რომ შეუძლია, ასეთი დოკუმენტის წარდგენა.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასება იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ საგადასახადო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება მოიცავს საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების სრულყოფილად გამოკვლევასა და შეფასებას და პირს უნდა მიეცეს რეალური შესაძლებლობა საკუთარი პოზიციის დამადასტურებელი მტკიცებულების წარდგენისა, რადგან პირს არ ეკისრება ვალდებულება, რომ ყველა შემთხვევაში თან ჰქონდეს მსგავსი დოკუმენტები. ამასთან, ფიზიკურ პირს აქვს უფლება, რომ იყოს სხვა პირის წარმომადგენელი, როდესაც მის მიერ განხორციელებული ქმედება ემსახურება მარწმუნებლის ინტერესის განხორციელებას და ხორციელდება სწორედ მარწმუნებლის სახელითა და ხარჯით. შესაბამისად, მათი ნებისმიერი მოქმედება არ უნდა იქნეს მიჩნეული სამეწარმეო მიზნებისთვის განხორციელებულად, არამედ აღნიშნული მხოლოდ მტკიცებულებათა ერთობლიობით უნდა დადგინდეს.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის არგუმენტაცია, რომ მხოლოდ მინდობილობის არსებობა არ გამორიცხავს რ. ი-ას მიერ სადავო სამართალდარღვევების ჩადენას, რადგან არ არსებობს მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებს ტრანსპორტირებული საქონლის ა. ნ-ისადმი კუთვნილების ფაქტს, მათ შორის, არ არის წარმოდგენილი აღრიცხვის ჟურნალი. სააპელაციო პალატის განმარტებით, დაუშვებელია პირის სამართალდამრღვევად მიჩნევის საფუძველს წარმოადგენდეს მხოლოდ ვარაუდი, რომელიც მტკიცებულებათა ერთობლიობით არ არის გამყარებული. განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ წარმოუდგენია იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ ტრანსპორტირებული საქონელი განკუთვნილი იყო რ. ი-ას მიერ სამეწარმეო საქმიანობის წარმოებისათვის მაშინ, როდესაც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები მიუთითებენ, რომ მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) მოქმედებდა მინდობილობის ფარგლებში, სხვა პირის ინტერესების რეალიზაციისათვის, მიმნდობის სახელითა და ხარჯით, რომელსაც მცირე ბიზნესის სტატუსის ტარებიდან გამომდინარე, პასუხისმგებლობა სასაქონლო ზედნადების გარეშე საქონლის ტრანსპორტირებისათვის ვერ დაეკისრება.

რაც შეეხება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 17 მარტის №148866 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის გაუქმების ნაწილში საჩივრის განუხილველად დატოვებას, აღნიშნულთან მიმართებაში სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მართალია, საჩივარი საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების ბათილად ცნობის თაობაზე შეტანილი იქნა არაუფლებამოსილ ორგანოში, მაგრამ კანონით დადგენილ ვადაში და მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-80 მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომელიც ადგენს, რომ თუ განცხადებაში აღნიშნული საკითხი სასამართლოს განსჯადია ან შეუძლებელია უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს დადგენა, ადმინისტრაციული ორგანო განცხადებას შესაბამისი დასაბუთებით დაუბრუნებს განმცხადებელს მისი შეტანიდან 5 დღის განმავლობაში. პალატის მითითებით, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელემ გამოიყენა გასაჩივრების უფლება კანონით დადგენილ ვადაში, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ საჩივარი უკან არ დაუბრუნა მოსარჩელეს შესაბამისი დასაბუთებით, რაც პირს შესაძლებლობას მისცემდა, რომ დროულად მიემართა სასამართლოსათვის, შესაბამისად, გასაჩივრების ვადა გაშვებულად ვერ ჩაითვლება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური არ ეთანხმება საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოების მოსაზრებას და მიაჩნია, რომ სასამართლოების მიერ არასწორად იქნა შეფასებული ფაქტობრივი გარემოებები. მართალია, ფიზიკურ პირს აქვს უფლება, რომ იყოს სხვა პირის წარმომადგენელი, თუმცა მარწმუნებლის სახელით მოქმედების განხორციელების დროს, აუცილებელია თან იქონიოს რწმუნებულების დამადასტურებელი მტკიცებულება და სასამართლოს მითითება, რომ ამის აუცილებლობა არ არსებობს, არ არის მართებული. მით უფრო როდესაც ახორციელებს საგადასახადო კონტროლს დაქვემდებარებულ ქმედებებს. გადამოწმების დროს იგი ვალდებული იყო წარედგინა ოფიცრებისთვის შესაბამისი მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ საქონელი არ იყო განკუთვნილი მისი სამეწარმეო საქმიანობისთვის და ის მოქმედება სხვისი სახელით. ამ გზით ოფიცრებისათვის შესაძლებელი იქნებოდა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად და ობიექტურად შეფასება. ამასთან, კასატორის მითითებით, მინდობილობა არ წარმოადგენს ამგვარ მტკიცებულებას.

ამასთან, კასატორის განმარტებით, სადავო №148866 ოქმის ნაწილში მხარე ვალდებული იყო 2016 წლის 4 მაისის №12378 ბრძანება გაესაჩივრებინა სასამართლოში, ნაცვლად ფინანსთა სამინისტროსი. იქიდან გამომდინარე, რომ ბრძანება მოსარჩელეს ჩაბარდა 2016 წლის 14 მაისს, ხოლო სარჩელი სასამართლოში წარდგენილი იყო 2016 წლის 6 აგვისტოს, დაირღვა აღნიშნული ოქმის გასაჩივრების კანონით დადგენილი ვადა, რაც დაუშვებლობის გამო საქმის წარმოების შეწყვეტის საფუძველი იყო.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა - სსიპ შემოსავლების სამსახურმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს განმარტებით, შემოსავლების სამსახურის მონიტორინგის დეპარტამენტის ოფიცრების მიერ 2016 წლის 17 მარტს შედგენილი №148866 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის მიხედვით, რ. ი-ა ეკონომიკურ საქმიანობას ახორციელებდა გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის წესების დარღვევით. სსკ-ის 66-ე მუხლი ითვალისწინებს, რომ საქართველოს მოქალაქე ფიზიკური პირი, რომლის შემოსავალიც იბეგრება წყაროსთან ან გათავისუფლებულია დაბეგვრისაგან, ვალდებულია ეკონომიკური საქმიანობის დაწყებამდე განცხადებით მიმართოს საგადასახადო ორგანოს მისთვის საიდენტიფიკაციო ნომრების მინიჭების მიზნით. კასატორის მითითებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლის მიხედვით, ეკონომიკურ საქმიანობად ითვლება ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად, მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 17.03.2016 წლის №148866 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შესაბამისად, საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლის საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის კანონმდებლობით დადგენილი წესის დარღვევით ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელებისათვის, მოსარჩელე დაჯარიმდა 500 ლარის ოდენობით.

კასატორის მითითებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, „სამეწარმეო საქმიანობისათვის ქვეყნის შიგნით საქონლის ტრანსპორტირებისას, ხოლო საქონლის მიწოდებისას − მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში (გარდა სპეციალური დამატებული ღირებულების გადასახადის ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით განხორციელებული მიწოდებისა, რომლებიც მოიცავს სასაქონლო ზედნადებით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს) სასაქონლო ზედნადები უნდა გამოიწეროს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმითა და წესით. ამასთანავე, საქონლის მიწოდებისას მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში სასაქონლო ზედნადების გამოწერისას აკრძალულია საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე შენახვა“. „მიმდინარე კონტროლის პროცედურების, სასაქონლო მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის, საქმის წარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების 72-ე მუხლის შესაბამისად: „1. საქონლის დოკუმენტების გარეშე ტრანსპორტირებად/შეძენად განიხილება სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება, მყიდველის მოთხოვნისას სასაქონლო ზედნადების გაუცემლობა ან საქონლის შეძენისას სასაქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა, თუ სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებული ან მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის საბაზრო ღირებულება არ აღემატება 10 000 ლარს. 2. დოკუმენტების გარეშე საქონლის ტრანსპორტირების/შეძენის ფაქტის გამოვლენის მიზნით, სატრანსპორტო საშუალებების გაჩერებას, სატრანსპორტო საშუალებების დათვალიერებას, საქონლის ტრანსპორტირებისათვის საჭირო დოკუმენტების შემოწმებას, ასევე მოქალაქის პირადობის დამადასტურებელი საბუთების შემოწმებას ახორციელებენ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ან/და საგადასახადო ორგანოების უფლებამოსილი პირები. 3. დოკუმენტების გარეშე საქონლის ტრანსპორტირების/შეძენის ფაქტის გამოვლენის შემთხვევაში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ან/და საგადასახადო ორგანოების უფლებამოსილი პირები, კომპეტენციის ფარგლებში: ა) ახორციელებენ დოკუმენტების გარეშე ტრანსპორტირებული/შეძენილი საქონლის ან/და ამ საქონლის გადამზიდავი სატრანსპორტო საშუალების გაჩერებას, რაზედაც ადგენენ შესაბამის ოქმს“.

კასატორის განმარტებით, სარჩელს დართული მინდობილობა არ უნდა ჩაითვალოს რ. ი-ას შეფარდებული სანქციისგან გათავისუფლების საფუძვლად, ვინაიდან სხვა დამადასტურებელი მტკიცებულება თუ რატომ არ შეიძლებოდა ყოფილიყო ტრანსპორტირებული საქონელი მისი სამეწარმეო საქმიანობისთვის განკუთვნილი, საქმის მასალებში არ მოიპოვება. კასატორი მიიჩნევს, რომ არ არსებობდა მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გადაწყვეტილება არ არის იურიდიულად საკმარისად დასაბუთებული.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 11 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, სადავო სამართალურთიერთობა წარმოშობილია საგადასახადო სამართალდარღვევათა სფეროში, ფიზიკურ პირსა და საგადასახადო ორგანოს შორის. კერძოდ, მოცემულ სამართალურთიერთობაში საგადასახადო ორგანოს თანამშრომელმა რ. ი-ა დააჯარიმა იმ მოტივით, რომ იგი სამეწარმეო საქმიანობას ახორციელებდა გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის დარღვევით და საქონლის ტრანსპორტირებას ახდენდა ზედნადების გარეშე.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2016 წლის 17 მარტს სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის თანამშრომლების მიერ რ. ი-ას მიმართ შედგენილ იქნა №148866 და №148867 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები. №148866 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის თანახმად, 2016 წლის 17 მარტს, 09:42 საათზე, გადამოწმდა ავტოსატრანსპორტო საშუალება სახელმწიფო ნომრით .... შედეგად დადგინდა, რომ ეკონომიკური საქმიანობისათვის განკუთვნილი საქონლის ტრანსპორტირება ხორციელდებოდა გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის დარღვევით, რისთვისაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 273-ე მუხლის საფუძველზე, რ. ი-ა დაჯარიმდა 500 ლარით. №148867 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის თანახმად, რ. ი-ა ახდენდა სამეწარმეო საქმიანობისათვის განკუთვნილი 450 ლარის ღირებულების იმპორტირებული საქონლის - ბანანის, ვაშლის, სტაფილოს, ბულგარული ტრანსპორტირებას სასაქონლო ზედნადების გარეშე. აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, რ. ი-ა დაჯარიმდა 500 ლარით.

2016 წლის 12 აპრილს რ. ი-ამ საჩივრით მიმართა სსიპ შემოსავლების სამსახურს და საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 17 მარტის №148866 და №148867 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების გაუქმება მოითხოვა. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 4 მაისის №12378 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით კი №12745/2/16 საჩივარი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 17 მარტის №148866 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის გაუქმების ნაწილში დარჩა განუხილველი, ხოლო დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ 2012 წლის 4 სექტემბერს ა. ნ-ი რეგისტრირებულია ინდივიდუალურ მეწარმედ და 2012 წლის 5 სექტემბერს მინიჭებული აქვს მცირე ბიზნესის სტატუსი. 2012 წლის 23 ოქტომბერს ა. ნ-ის, როგორც ინდივიდუალური მეწარმის მიერ (მიმნდობი) რ. ი-ას (მინდობილი პირი) მიმართ გაცემულია მინდობილობა, რომლითაც მინდობილ პირს მიეცა უფლება, ყოფილიყო ი/მ ა. ნ-ის წარმომადგენელი სს „... ბანკსა“ და მის ფილიალებში, რათა განეკარგა მიმნდობის სახელზე გახსნილი ანგარიში, ეწარმოებინა ყველა სახის საბანკო ოპერაცია სავალუტო და სალარო ანგარიშებზე, შეეტანა და გამოეტანა ნებისმიერი თანხა, მიეღო ამონაწერი და სხვა დოკუმენტაცია, მოეხდინა გადარიცხვები, კონვერტაცია, ასევე, ყოფილიყო მიმნდობის წარმომადგენელი საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში, სსიპ შემოსავლების სამსახურში, მის სტრუქტურულ ქვედანაყოფებსა და სხვა კომპეტენტურ ორგანოებში, რათა ეწარმოებინა საქმები და გადეწყვიტა საკითხები ი/მ ა. ნ-ის საქმიანობასთან დაკავშირებით, შეესრულებინა სასაქონლო ოპერაციები, შეეტანა განცხადებები, მოეხდინა ელექტრონული ვერსიით დეკლარირება, მიეღო პაროლი, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, შედარების აქტები, ცნობები, ამონაწერი და სხვა დოკუმენტები, წარედგინა მიმნდობის ინტერესები ნებისმიერ ფიზიკურ და იურიდიულ პირთან, სახელმწიფო და ადმინისტრაციულ ორგანოსა და დაწესებულებასთან მიმართებაში, ეწარმოებინა ყველა სახის კომერციული საქმიანობა, საჭიროების შემთხვევაში, მოეწერა ხელი მიმნდობის სახელით შესაბამისი დოკუმენტებისთვის და შეესრულებინა ყველა ის მოქმედება და ფორმალობა, რაც დაკავშირებულია ამ დავალებების შესრულებასთან.

წინამდებარე დავის კანონიერად გადაწყვეტისთვის აუცილებელია განიმარტოს რა დასკვნა გამომდინარეობს საგადასახადო კოდექსის 66-ე, 136-ე, 273-ე და 286-ე მუხლებისა და ,,საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანებით დამტკიცებული წესის 72.1 მუხლის შინაარსიდან. ასევე უმნიშვნელოვანესია განისაზღვროს წარმოადგენს თუ არა რ. ი-ა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის - ა. ნ-ის მინდობილ პირს და ხდებოდა თუ არა საქონლის შეძენა და ტრანსპორტირებაც სწორედ ამ მინდობილობის ფარგლებში. ასევე, ასეთი მინდობილობის არსებობა გამორიცხავს თუ არა სადავო სამართალდარღვევების არსებობას.

საგადასახადო კოდექსის 66-ე მუხლით განსაზღვრულია პირის გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის ვალდებულება, კერძოდ, 1-ლი ნაწილის შესაბამისად: საქართველოს მოქალაქე ფიზიკური პირი, ასევე პირადობის ნეიტრალური მოწმობის ან ნეიტრალური სამგზავრო დოკუმენტის მქონე პირი, გარდა იმ პირისა, რომლის შემოსავალიც იბეგრება წყაროსთან ან გათავისუფლებულია დაბეგვრისაგან, ვალდებული არიან ეკონომიკური საქმიანობის დაწყებამდე განცხადებით მიმართონ საგადასახადო ორგანოს მათთვის საიდენტიფიკაციო ნომრების მინიჭების მიზნით. ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, ფიზიკური პირი ვალდებულია ეკონომიკური საქმიანობის დაწყებამდე მიმართოს საგადასახადო ორგანოს მათთვის საიდენტიფიკაციო ნომრების მინიჭების თაობაზე, ეკონომიკურ საქმიანობად კი, საგადასახადო კოდექსის 9.1 მუხლის შესაბამისად მიიჩნევა ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად, მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა, ანუ საქმიანობა, რომლის მიზანი არის მოგება, შემოსავლებისა და კომპენსაციის მიღება. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, ეკონომიკური საქმიანობა, როგორც შემოსავლების მიღების მიზნით წარმოებული პროცესი, შეიძლება სულაც არ უკავშირდებოდეს მოგების მიზანს. ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების დროს მთავარია მიზანი, რომ რაიმე საქმიანობა ანუ რაიმეს შესყიდვა განხორციელდეს მოგების მისაღებად, შესაბამისად, კვალიფიკაციის მოხდენისას უნდა დადგინდეს სწორედ საქმიანობის მიზანი. რაიმე საქონლის შეძენა შეუძლებელია მიჩნეულ იქნეს ეკონომიკურ საქმიანობად, რამდენადაც შეძენას ფართო დატვირთვა აქვს, იგი სხვადასხვა მიზნებით და საჭიროებებით არის განპირობებული.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136.4 მუხლზე, რომლის შესაბამისად, სამეწარმეო საქმიანობისათვის ქვეყნის შიგნით საქონლის ტრანსპორტირებისას, ხოლო საქონლის მიწოდებისას − მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში (გარდა სპეციალური დამატებული ღირებულების გადასახადის ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით განხორციელებული მიწოდებისა, რომლებიც მოიცავს სასაქონლო ზედნადებით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს) სასაქონლო ზედნადები უნდა გამოიწეროს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმითა და წესით. აღნიშნული მუხლის ანალიზიდან გამომდინარე, სასაქონლო ზედნადები უნდა გაიცეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც საქონლის მიმღები (მყიდველი) პირი ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას და მიღებული საქონლის შემდგომი რეალიზაციით იგი ნახულობს მოგებას ან იმ შემთხვევაში, როდესაც საქონლის მიმცემი (გამყიდველი) მის მიერ დაქირავებული თანამშრომლის, დისტრიბუტორის, მეშვეობით ახორციელებს საქონლის ქვეყნის შიგნით ტრანსპორტირებას, ე.ი. გამყიდველი (მეწარმე) ყველა შემთხვევაში არ არის ვალდებული გამოწეროს სასაქონლო ზედნადები, მას ამგვარი ვალდებულება აქვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მყიდველი წარუდგენს მეწარმის დამადასტურებელ დოკუმენტს; ხოლო მითითებული კოდექსის 273-ე მუხლის თანახმად, პირის მიერ გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის დარღვევა – იწვევს პირის დაჯარიმებას 500 ლარის ოდენობით.

საკასაციო სასამართლო, „საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანებით დამტკიცებული წესის 72.1 მუხლისა და საგადასახადო კოდექსის 66-ე, 273-ე, 136-ე, 286-ე მუხლების ანალიზის საფუძველზე მიიჩნევს, რომ პირი, 273-ე მუხლის შესაბამისად, მიჩნეულ რომ იქნეს სამართალდამრღვევად, იგი ეკონომიკურ საქმიანობას უნდა ახორციელებდეს მოგების მიზნით, ხოლო ზედნადების ქონის ვალდებულება გააჩნია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქონლის მიმღები (მყიდველი) პირი ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას და მიღებული საქონლის შემდგომი რეალიზაციით იგი ნახულობს მოგებას. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის პირველი, მე-2 და მე-4 ნაწილებით გათვალისწინებული სანქციები არ დაეკისრებათ მიკრო ბიზნესის და მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირებს, აგრეთვე ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე პირს (გარდა ამ კოდექსის 953 მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული განაკვეთით დასაბეგრი საქმიანობისა) სპეციალური რეჟიმით დაბეგვრას დაქვემდებარებული საქმიანობის ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-7 ნაწილის დეფინიციიდან გამომდინარე, მცირე ბიზნესის სტატუსის მატარებელ პირთა მიმართ მოქმედებს განსხვავებული რეჟიმი და ამ სტატუსის მატარებელი პირები ვერ იქნებიან მიჩნეულნი სამართალდამრღვევად.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციების სასამართლოების მოსაზრებას, რომ იმ პირობებში, როდესაც მოწინააღმდეგე მხარე - რ. ი-ა მოქმედება, როგორც მცირე ბიზნებისის სტატუსის მატარებელი პირის - ა. ნ-ის მინდობილი პირი და როდესაც საქონლის შეძენა და ტრანსპორტირება უშუალოდ იყო დაკავშირებული არა რ. ი-ას მიერ, არამედ ა. ნ-ის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების მიზანთან, დაუშვებელია პირის სამართალდამრღვევად მიჩნევის საფუძველს წარმოადგენდეს მხოლოდ ვარაუდი, რომელიც მტკიცებულებათა ერთობლიობით არ არის გამყარებული. განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ წარმოუდგენია იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ ტრანსპორტირებული საქონელი განკუთვნილი იყო რ. ი-ას მიერ სამეწარმეო საქმიანობის წარმოებისათვის მაშინ, როდესაც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები მიუთითებენ, რომ მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) მოქმედებდა მინდობილობის ფარგლებში, სხვა პირის ინტერესების რეალიზაციისათვის, მიმნდობის სახელითა და ხარჯით, რომელსაც, მცირე ბიზნესის სტატუსის ტარებიდან გამომდინარე, პასუხისმგებლობა სასაქონლო ზედნადების გარეშე საქონლის ტრანსპორტირებისათვის ვერ დაეკისრება.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლის შესაბამისად განმარტავს, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებისას აქტის გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა უზრუნველყოს მიღებული გადაწყვეტილების მართლზომიერების დამტკიცება სასამართლოს წინაშე, ვინაიდან ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 5.1. მუხლის მიხედვით ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არა აქვს კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება, რაც გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოს (თანამდებობის პირის) ვალდებულებას და სამართლებრივ პასუხისმგებლობას აქტის კანონიერებასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლი სადავო აქტის კანონიერების მტკიცების ტვირთს აკისრებს მის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს და ავალდებულებს დაამტკიცოს, რომ მან უზრუნველყო მის მიერ გამოცემული გადაწყვეტილების კანონის საფუძველზე და მის შესაბამისად მომზადება, მიღება, გამოცემა. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლით ადმინისტრაციულ ორგანოს ევალება დაამტკიცოს სწორედ სადავო აქტის სამართლებრივი მხარე, რადგან მატერიალურ-სამართლებრივი კანონმდებლობის მიხედვით, მას აქვს საჯარო-სამართლებრივი ვალდებულება თავისი გადაწყვეტილება, ყოველგვარი გასაჩივრების პრეზუმფციის გარეშეც, მიიღოს მხოლოდ კანონის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებასთან მიმართებაში, რომლითაც საჩივარი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2016 წლის 17 მარტის №148866 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის გაუქმების ნაწილში დარჩა განუხილველი და აღნიშნავს, რომ სასამართლომ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-80 მუხლზე მითითებით, მართებულად განმარტა, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ - რ. ი-ამ გამოიყენა გასაჩივრების უფლება კანონით დადგენილ ვადაში, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ საჩივარი უკან არ დაუბრუნა მოსარჩელეს შესაბამისი დასაბუთებით, რაც პირს შესაძლებლობას მისცემდა, რომ დროულად მოემართა სასამართლოსათვის, რის გამოც აქტის გასაჩივრებისათვის დადგენილი ვადა გაშვებულად ვერ ჩაითვლება.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი