#ბს-1537(კ-18) 7 მაისი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი/მ გ. ნ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 9 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2015 წლის 26 იანვარს გ. ნ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, ი/მ გ. ნ-ის საქმიანობის ძირითადი მიმართულებაა სხვადასხვა სახის ავტომანქანების, სამშენებლო ტექნიკისა და აღჭურვილობის იმპორტი და გაქირავება. მეწარმე ძირითადად იმპორტს აწარმოებდა ესპანეთის სამეფოდან. საგადასახადო შემოწმების პროცესში, აუდიტორების განმარტებით, გამოვლინდა ცალკეული დოკუმენტაცია, რომელსაც არ ახლდა შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რაც მათ მიერ იქნა ამოღებული ხარჯებიდან ისე, რომ მხედველობაში არ იქნა მიღებული საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 177-ე (01.01.2009 წლამდე მოქმედი რედაქცია) მუხლის მოთხოვნები - ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან. დავის მიმდინარეობის პროცესში მეწარმის მიერ არაერთხელ იქნა წარდგენილი შეძენის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რაც მხოლოდ მცირედი ცვლილების შეტანის საფუძველი გახდა. მეწარმემ აუდიტორს წარუდგინა ყველა პრობლემური დეკლარაციის ირგვლივ პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტაცია, მათ შორის, საქონლის შეძენასთან დაკავშირებული ხარჯების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. აუდიტორთა მხრიდან საერთოდ არ მოხდა მეწარმის მიერ გაწეული ხარჯების საგადასახადო კოდექსის 117-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად დასაბეგრი შემოსავლებიდან გამოქვითვა. მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტებით აუდიტორთა მტკიცება ორმაგი გამოქვითვის შესახებ არ შეესაბამება სინამდვილეს და შესაბამისად, განმეორებითი დაბეგვრა ეწინააღმდეგება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნებს.

მოსარჩელის განმარტებით, საკითხის დეტალური შესწავლის პროცესში გამოირკვა, რომ გადამხდელმა 2011 წლის ბოლოს განახორციელა 2009-2010 წლებში შეძენილი 253 007 ლარის ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის კაპიტალიზაცია, ის აიტანა 1620 საბუღალტრო ანგარიშიდან 2190 საბუღალტრო ანგარიშზე და დაარიცხა მას ცვეთა საგადასახადო კოდექსის 111-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად. მართალია, მეწარმის მოქმედება არ პასუხობს ბაასის მოთხოვნებს, მაგრამ კანონთან შეუსაბამოა ასევე აუდიტორების მოქმედება. მეწარმის მიერ მიწვეულმა აუდიტორმა საკითხის დამატებითი შესწავლის დროს აღადგინა 253 007 ლარის სასაქონლო მატერიალური ფასეულობები 1620 საბუღალტრო ანგარიშზე და ეტაპობრივად განხორციელდა მათი რეალიზაციის შემდგომი ჩამოწერები. აღნიშნულით აღდგა სასაქონლო მატერიალური ფასეულობის სტატუსი, ამასთან დაზუსტდა მეწარმის ქონება და ერთობლივი შემოსავლიდან ამორტიზაციის სახით გამოიქვითა მხოლოდ იმ ძირითად საშუალებებზე დარიცხული ცვეთა, რომელიც სამეურნეო წლის შიგნით იქნა შეძენილი და კაპიტალიზირებული.

აღნიშნული ქმედებით მეწარმეს დამატებით დაერიცხა 2703 ლარით მეტი თანხა. გადამხდელის მიერ 253 007 ლარის 2010 წლის ბოლოს სმფ ნაშთში დაფიქსირებით მას უკვე მონაწილეობა აქვს მიღებული 2010 წლის საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი სიდიდის გაანგარიშებაში. გადამხდელმა 2011 წელს მოახდინა 253 007 ლარის ღირებულების საქონლის კაპიტალიზაცია, ანუ გადაიტანა ძირითად საშუალებებში, როგორც ერთხელ უკვე დაბეგვრის რეჟიმში მომხდარმა ქონებამ. შესაბამისად, მისი მეორედ დაბეგვრა ეწინააღმდეგება საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნებს.

ამდენად, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 10 აპრილის #20401 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 11 დეკემბრის #65079 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 12 დეკემბრის #82-19 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 12 აგვისტოს დასკვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 14 აგვისტოს #37066 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 14 აგვისტოს #082-1 საგადასახადო მოთხოვნისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 11 დეკემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 27 მარტის განჩინებით ი/მ გ. ნ-ის სარჩელი განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს.

2015 წლის 30 დეკემბერს გ. ნ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2012 წლის 28 დეკემბრის #32081 ბრძანებისა და #082-12 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 27 აგვისტოს დასკვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 21 იანვრის დასკვნისა და #082-1 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 22 აპრილის #12802 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 23 იანვრის №1368 ბრძანებისა და #082-1 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 11 დეკემბრის #65079 ბრძანებისა და #82-19 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 14 აგვისტოს დასკვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 14 აგვისტოს #37066 ბრძანებისა და #082-1 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 23 ოქტომბრის დასკვნისა და 2014 წლის 25 სექტემბრის #41009 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 31 მარტის დასკვნისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 24 ივნისის #22441 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილებისა (საჩივარი 10864/2015წ.) და 2015 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 11 თებერვლის საოქმო განჩინებით ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს წარმოებაში არსებული გ. ნ-ის სარჩელები გაერთიანდა ერთ წარმოებად.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გ. ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ნ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილებით ი/მ გ. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება (გარდა სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 პუნქტისა) და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ი/მ გ. ნ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 11 დეკემბრის გადაწყვეტილება - შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 11 დეკემბრის #65079 ბრძანებისა და 2013 წლის 12 დეკემბრის #82-19 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის ნაწილში ი/მ გ. ნ-ის საჩივრის უარყოფის შესახებ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 11 დეკემბრის #65079 ბრძანება და 2013 წლის 12 დეკემბრის #82-19 საგადასახადო მოთხოვნა; სსიპ შემოსავლების სამსახურს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების (დოკუმენტალურად დადასტურებული ხარჯის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი ხარჯების ჩათვლის საკითხის) გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 25 სექტემბრის #41009 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილების აღსრულებისა და გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 24 ივნისის #22441 ბრძანება და აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 31 მარტის და 2014 წლის 23 ოქტომბრის დასკვნები.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 მარტის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 9 ოქტომბრის განჩინებით ი/მ გ. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2016 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარმოდგენილია #1324, #69605/00020413, #69605/00057214, #1602, #3827, #12319 და #684 საბაჟო დეკლარაციები, რომლებიც ადასტურებენ საბაჟო საზღვარზე საქონლის გადაკვეთას, მაგრამ აღნიშნული დოკუმენტებით არ დასტურდება საქონელზე ხარჯების რაოდენობა, ხოლო #8975 დეკლარაციას ახლავს მხოლოდ სალარო აპარატის ქვითარი, რომელიც ასევე არ ადასტურებს საქონელზე გაწეულ ხარჯს. ასევე არ ადასტურებს სათანადო წესით ხარჯის გაწევას #1737 და #2035 დეკლარაციებზე თანდართული დოკუმენტები. რაც შეეხება #5807, #5972 და #23128 დეკლარაციებს, როგორც შემმოწმებლებმა განმარტეს, აღნიშნული დეკლარაციები შემოწმების დროს წარდგენილი არ ყოფილა. გარდა ზემოაღნიშნული დეკლარაციებისა, მოსარჩელემ ასევე სადავო გახადა 17845-17846- 17839-15317 და 2006 წლის დეკლარაციების გაუთვალისწინებლობა შემმოწმებლების მიერ, თუმცა აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება არ წარმოუდგენია.

სასამართლოს მითითებით, იმ ფაქტის დასადასტურებლად, რომ მოსარჩელეს გააჩნდა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, რაც საგადასახადო ორგანომ არ გაითვალისწინა და ერთობლივი შემოსავლიდან არ გამოქვითა დოკუმენტალურად დადასტურებული ხარჯი, გადასახადის გადამხდელი იშველიებს შპს „...ის“ 2015 წლის 15 სექტემბრის დასკვნას. მითითებული დასკვნით ირკვევა, რომ იგი მომზადებულია თავად ი/მ გ. ნ-ის მიერ წარდგენილი პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტებისა და ბუღალტრული პროგრამა ORIS-ის ბაზაზე. პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული დასკვნით არ დასტურდება, რომ ი/მ გ. ნ-ის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმებისას მეწარმის მიერ შემმოწმებლისათვის წარდგენილ იქნა ყველა დოკუმენტი, ანუ სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოება, რომ მას გააჩნია - #1324, #5807, #5972, #23128, #2035, #684, #69605/00020413, #12319, #1737, #69605/00057214, #1602, #3827, #8975 - დეკლარაციებში მითითებული საქონლის შეძენაზე გაწეული ხარჯის დამადასტურებელი მტკიცებულებები - ზემოაღნიშნული დასკვნით არ დასტურდება.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2011 წლამდე მოქმედი რედაქცია) 183-ე მუხლის პირველი, მე-12 და მე-14 ნაწილებით და განმარტა, რომ ვინაიდან მეწარმეს გამოქვითვის ორივე მეთოდი ჰქონდა გამოყენებული, შემმოწმებლების მიერ დეკლარირებული საამორტიზაციო ანარიცხების სახით გამოქვითული ხარჯების დაკორექტირება - სრულად გამოქვითული ძირითადი საშუალებები ჩართული იყო შესაბამის ჯგუფებში და დაერიცხა ამორტიზაცია ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის ნორმის შესაბამისად, სრულ შესაბამისობაშია საკანონმდებლო მოთხოვნებთან.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 9 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ნ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის მე-2, 72-ე და 105-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ კანონი არ მოითხოვს ინვოისების ქონას. კასატორის მითითებით, მის მიერ წარდგენილ იქნა ხელშეკრულებები, საიდანაც გარკვევით ჩანს მყიდველი, გამყიდველი, გარიგების ფასი და საქონელი, თუ რა იქნა შეძენილი. შესაბამისად, აღნიშნული დოკუმენტები, საბაჟო დეკლარაციებთან ერთად, საკმარისია დასაბეგრი ბაზის განსაზღვრისათვის. შემმოწმებლებმა არ გაითვალისწინეს ეს დოკუმენტები და ისე იანგარიშეს შემოსავალი, ამასთან, მათ არ გამოუქვითავთ ამ შემოსავლის მიღების ხარჯი. კასატორი აღნიშნავს, რომ მიუხედავად ბევრი მცდელობისა, გაუგებარია მის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციიდან, სადაც საერთო ბრუნვა აღემატება 4 000 000 ლარს, რა თანხა იქნა ჩათვლილი ხარჯად და რა - არა.

კასატორის მოსაზრებით, თუ შემმოწმებელი მიიჩნევდა, რომ გ. ნ-ეს არ ჰქონდა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები და შეუძლებელი იყო მის მიერ გაწეული ხარჯების განსაზღვრა, ასეთ შემთხვევაში, მას უნდა ეხელმძღვანელა შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებით დამტკიცებული #02-56 ინსტრუქციით, რომლითაც განსაზღვრულ იქნა ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების დადგენისა და გამოქვითვის წესი. კასატორი სადავოდ არ ხდის იმ გარემოებას, რომ მეწარმემ რეალურად შეიძინა და საქართველოში შემოიტანა საქონელი, რომელიც ძირითადად არის ერთი და იმავე სახის ამწეები, სამშნებლო ხარაჩოები და ავტონაწილები.

კასატორის მითითებით, მან წარადგინა ის დოკუმენტები, რომლებიც ასევე წარდგენილ იქნა აუდიტის დეპრატამენტში. აღნიშნული დეკლარაციების დიდ ნაწილს ახლავს ინვოისები (ანგარიშ-ფაქტურები), რომლებიც შედგენილია ესპანურ ენაზე, რაც უგულებელყვეს შემმოწმებლებმა. 2006-2007 წლებთან მიმართებით, კასატორი მიუთითებს, რომ აღნიშნულ პერიოდში მხოლოდ 4 ოპერაციაა განხორციელებული, რომელთა ამსახველი დოკუმენტაცია სრულად იქნა წარდგენილი როგორც შემოწმებისას, ასევე, სასამართლოში. კასატორის მითითებით, როგორც აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული შემოწმება, ასევე ალტერნატიული შემოწმება, ჩატარდა მეწარმის მიერ წარდგენილი დოკუმენტებით და საბუღალტრო პროგრამით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი/მ გ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი. ამავე განჩინებით კასატორს – ი/მ გ. ნ-ეს გადაუვადდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდა მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი/მ გ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 მარტის განჩინებაზე, რომლითაც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. აღნიშნული განჩინების სამოტივაციო ნაწილში აღნიშნულია, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა შეესწავლა და გამოეკვლია მოსარჩელე - გ. ნ-ის მიერ სადავო დეკლარაციებთან მიმართებაში სრულად იყო თუ არა წარმოდგენილი ხარჯის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულებები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას. საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის.

საქმის განხილვის შედეგად საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში არაერთხელ იქნა განხილული ი/მ გ. ნ-ის საჩივარი. აღსანიშნავია, რომ მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა, რომ ი/მ გ. ნ-ის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმებისას მეწარმის მიერ შემმოწმებლისათვის წარდგენილ იქნა ყველა დოკუმენტი, ანუ ვერ იქნა დადასტურებული ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს გააჩნია - #1324, #5807, #5972, #23128, #2035, #684, #69605/00020413, #12319, #1737, #69605/00057214, #1602, #3827, #8975 - დეკლარაციებში მითითებული საქონლის შეძენაზე გაწეული ხარჯის დამადასტურებელი მტკიცებულებები. ამასთან, იმ გარემოებას, რომ ხარჯის გაწევის დამადასტურებელი დოკუმენტები დამატებით საგადასახადო ორგანოში არ იყო წარდგენილი, ადასტურებს თავად მეწარმის წარმომადგენლის 2015 წლის 27 მარტის განცხადება, სადაც აღნიშნულია, რომ 2015 წლის 27 მარტს ფინანსთა სამინისტროს 2015 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით აუდიტის დეპარტამენტში მეწარმის წარმომადგენელმა და შემოწმების ჯგუფმა შეისწავლა საკითხები ი/მ გ. ნ-ის 2014 წლის 26 დეკემბრის საჩივარზე საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მიხედვით. შედარებულ იქნა შემოწმების პერიოდში წარდგენილი და შემდგომ გადამხდელის მიერ დამატებით წარდგენილი ხარჯის დოკუმენტები და მათი ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვით ხარჯებში გათვალისწინების საკითხი. ი/მ გ. ნ-ის მიერ აუდიტის დეპარტამენტში შემოწმების ჯგუფისათვის დამატებით ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები წარდგენილი არ ყოფილა.

თავად მოსარჩელის განმარტებით, მას არ გააჩნია საქონლის შეძენის დამადასტურებელი ინვოისები, რომლებითაც შესაძლებელი იქნებოდა რეალურად გაწეული ხარჯების დადგენა. როგორც საგადასახადო ორგანოში, ასევე სასამართლოში, იმპორტირებულ საქონელზე წარმოდგენილი აქვს მხოლოდ სასაქონლო დეკლარაციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2011 წლამდე მოქმედი რედაქცია) 183-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ეკონომიკური საქმიანობისათვის გამოყენებულ ძირითად საშუალებათა საამორტიზაციო ანარიცხები გამოიქვითება ამ მუხლით გათვალისწინებული პირობების მიხედვით. ამავე მუხლის მე-13 ნაწილის შესაბამისად კი შესყიდული (ლიზინგის შემთხვევაში – გამოსყიდული) ან გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოებული ძირითადი საშუალებების მიმართ, გარდა ლიზინგით გაცემულისა, გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, სრულად გამოქვითოს ამ აქტივების შესყიდვის (წარმოების) ღირებულება იმ საგადასახადო წელს, რომელშიც ძირითადი საშუალებები ექსპლუატაციაში შევიდა. აღნიშნული ძირითადი საშუალებები არ შეიტანება ამ მუხლით გათვალისწინებული ჯგუფის ღირებულებით ბალანსში; მათი მიწოდებისას მიღებული ან მისაღები თანხები, ხოლო ასეთის არარსებობისას – საბაზრო ღირებულება დღგ-ის გარეშე ექვემდებარება ერთობლივ შემოსავალში ჩართვას. ამ უფლების გამოყენების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია იგივე მეთოდი გამოიყენოს ყველა შემდგომში შესყიდული (წარმოებული) ძირითადი საშუალების მიმართ. ამავე მუხლის მე-14 ნაწილის შესაბამისად კი ამ მუხლის მე-13 ნაწილის დებულება ეხება მხოლოდ მისი ამოქმედების შემდეგ შესყიდულ ან გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოებულ, ამორტიზაციას დაქვემდებარებულ ძირითად საშუალებებს. ამ მუხლის მე-13 ნაწილის ამოქმედებამდე შესყიდული ან გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოებული ძირითადი საშუალებების მიმართ გამოიყენება ამ მუხლის 1-ლი-მე-12 ნაწილებით გათვალისწინებული პირობები. ამ მუხლის მე-13 ნაწილის დებულების გამოყენებისას გადასახადის გადამხდელს უფლება არა აქვს, არჩეული გამოქვითვის ნორმა 5 წლის განმავლობაში შეცვალოს. ამასთანავე, გამოქვითვის ასეთი ნორმის არჩევა უნდა მოხდეს იმ საგადასახადო წელს, როდესაც ძირითადი საშუალებები ექსპლუატაციაში შევიდა. ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო ნორმების გათვალისწინებით, ვინაიდან მეწარმეს გამოქვითვის ორივე მეთოდი ჰქონდა გამოყენებული, შემმოწმებლების მიერ დეკლარირებული საამორტიზაციო ანარიცხების სახით გამოქვითული ხარჯების დაკორექტირება - სრულად გამოქვითული ძირითადი საშუალებები ჩართული იყო შესაბამის ჯგუფებში და დაერიცხა ამორტიზაცია ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის ნორმის შესაბამისად, სრულ შესაბამისობაშია საკანონმდებლო მოთხოვნებთან.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისათვის შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 5 პროცენტს, მაგრამ არანაკლებ 300 ლარისა. ამასთან, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „გ.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ფიზიკური პირისათვის სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში არ უნდა აღემატებოდეს - 6 000 ლარს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, თუ კასატორს წინასწარ არ აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი საკასაციო საჩივარზე და ასევე მას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, გადავადებული აქვს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, მისი საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის შემთხვევაში, მას დაეკისრება გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 30 პროცენტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან კასატორს - ი/მ გ. ნ-ეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 თებერვლის განჩინებით სახელმწიფო ბაჟის გადახდა გადაუვადდა მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, კასატორს - ი/მ გ. ნ-ეს უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 1 800 ლარის ოდენობით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი/მ გ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 9 ოქტომბრის განჩინება;

3. ი/მ გ. ნ-ეს დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის – 1800 ლარის გადახდა;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი