#ბს-225(3კ-19) 16 მაისი, 2019 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, სს „ს…ა“ და სს „…ოს“ საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 8 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2015 წლის 14 იანვარს შპს „ა…მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიმართ, სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 2014 წლის 19 დეკემბრის №10-247/ო, №15-251/ო, №10-248/ო, №10-246/ო, №10-249/ო, №10-252/ო, №10-250/ო და 2014 წლის 22 დეკემბრის №10-254/ო, №10-253/ო ბრძანებების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 3 თებერვლის განჩინებით საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე მესამე პირად ჩაება შპს „ს…ი“; ხოლო 2015 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით მოპასუხე – სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის უფლებამონაცვლედ დაშვებულ იქნა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.
2015 წლის 13 მარტს შპს „ა…მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიმართ, სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 2015 წლის 12 თებერვლის №10-19/ო, №10-18/ო, №10-17/ო, №10-16/ო, №10-15/ო, №10-14/ო, №10-13/ო ბრძანებების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 30 მარტის განჩინებით საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე მესამე პირად ჩაება სს „…ო“; ხოლო 2015 წლის 17 სექტემბრის განჩინებით მოპასუხე – სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის უფლებამონაცვლედ დაშვებულ იქნა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 ნოემბრის განჩინებით მითითებული ადმინისტრაციული საქმეები გაერთიანდა ერთ წარმოებად.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს ა…ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 2014 წლის 19 დეკემბრის №10-247/ო, №10-251/ო, №10-248/ო, №10-246/ო, №10-249/ო, №10-252/ო, №10-250/ო და 2015 წლის 22 დეკემბრის №10-254/ო, №10-253/ო ბრძანებები; ასევე ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 2015 წლის 12 თებერვლის №10-19/ო, №10-18/ო, №10-17/ო, №10-16/ო, №10-15/ო, №10-14/ო, №10-13/ო ბრძანებები.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სს „ს…მა“, სს „…ომ“ და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებით სს „ს…ის“, შპს „…ოს“ და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურმა 2014 წლის 17 ივნისს და 2014 წლის 2 ივლისს მიიღო რეკომენდაციები შპს „ა…ის“ მიმართ, პაციენტების - ს. ბ-ი-ფ-ის, თ. ჩ-ა-მ-ის, გ. ტ-ან-მ-ის, ი. ქ-ი-მ-ის, ნ. ზ-ი-პ-ის, ა. გ-ვ-ვ-ის, ნ. ხ-ე-რ-ის, ლ. ზ-ი-პ-ის, ც. ბ-ა-კ-ის, ა.ა-ა-მ-ის, გ. ა-რ-თ-ის, ლ. ბ-ე-თ-ის, ნ. ა-ი-თ-ის, გ. ნ-ე-მ-ის, ე. ც-ის და ხ. ა-ი-ი-ის ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭებასთან დაკავშირებით. პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „ა…ა“ და სს „ს…ს“, ასევე შპს „ა…სა“ და შპს „…ოს“ შორის, ზემოაღნიშნულ პაციენტებთან დაკავშირებული სამოქალაქო დავა უნდა განხილულიყო სასამართლოში, სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით, მხარეებს შორის არ ყოფილა დადებული ხელშეკრულება, ამასთანავე, არ არსებობდა შეთანხმება, დავის სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიერ განხილვის თაობაზე, მედიაციის სამსახურმა დავის განხილვის შედეგად გასცა რეკომენდაცია, რომელსაც ერთ-ერთი მხარე არ ეთანხმება და საკითხს არსებითად იხილავს სასამართლო. სააპელაციო პალატამ მართებულად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს დასკვნა, რომ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის 2014 წლის 17 ივნისისა და 2014 წლის 2 ივლისის რეკომენდაციები არ წარმოადგენენ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, რეკომენდაცია არ არის სავალდებულო ძალის მქონე დოკუმენტი, სასამართლომ უნდა შეაფასოს რეკომენდაცია, როგორც ერთ-ერთი, საქმესთან დაკავშირებული მტკიცებულება. პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება, რომ მართალია, ზემოაღნიშნულ რეკომენდაციებში მითითებულია პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭების შესახებ, თუმცა რეკომენდაციები დაუსაბუთებელია, საქმეში არსებული მტკიცებულებების ერთობლიობით არ დასტურდება აღნიშნული რეკომენდაციებით გაკეთებული დასკვნები იმასთან დაკავშირებით, რომ პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭება განხორციელდა სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით.
სააპელაციო პალატამ დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტიზის ცენტრის შპს „ვ…ის“ მიერ გაცემული დასკვნებით დადგენილად მიიჩნია, რომ პაციენტების - ლ. ზ-ი-პ-ის, ნ. ზ-ი-პ-ის, ი. ქ-ი-მ-ის, თ. ჩ-ა-მ-ის, ც. ბ-ა-კ-ის, ა. გ-ვ-ვ-ის, ნ. ხ-ე-რ-ის და გ. ტ-ან-მ-ის, ხ. ა-ი-ი-ის, ე. ც-ის, ნ. ა-ი-თ-ის, ლ. ბ-ე-თ-ის, გ. ა-ი-თ-ის, გ. მ-ი-ნ-ის და ა. ა-ი-მ-ის მიმართ გამოტანილი საბოლოო დიაგნოზები არ არის დამძიმებული, შეესაბამება პაციენტების არსებულ კლინიკურ მდგომარეობას და დაავადებების საერთაშორისო კოდები ICD-10-ის კლასიფიკატორის მიხედვით, ადექვატურად (სწორად) არის მინიჭებული. დაავადების მართვა, მკურნალობის ტაქტიკა წარმართულია სწორად, რაციონალურად და სრულად შეესაბამება საქართველოში მოქმედ პროტოკოლებს. პაციენტის ჰოსპიტალიზაცია გახანგრძლივებულად არ ჩაითვლება. ამასთანავე, სასამართლომ სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ დასკვნებით დადგენილად მიიჩნია, რომ პაციენტების - გ. ტ-ან-მ-ის, ლ. ბ-ე-თ-ის, ა. ა-ი-მ-ის მიმართ დადგენილი დიაგნოზები შეესაბამება სამედიცინო ბარათში პაციენტების კლინიკური მდგომარეობის მონაცემებს და სწორად არის დასმული. სამედიცინო ბარათში გამოტანილი კოდები ფორმულირებულია შესაბამისი დიაგნოზებით. დაავადებების მართვა და მკურნალობის ტაქტიკა ჩატარებულია სწორად, დაავადებების მართვის ეროვნული გაიდლაინების მიხედვით.
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება, რომ მითითებული პაციენტების მიმართ არსებული სარეცენზიო დასკვნებით ცალსახად არ დასტურდება პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭება ან/და დიაგნოზის დამძიმება, სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 8 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, სს „ს...მა“ და სს „...ომ“, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს. კასატორები არ ეთანხმებიან სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებს, არ იზიარებენ სასამართლოს შეფასებას მედიაციის სამსახურის რეკომენდაციებთან დაკავშირებით და მიიჩნევენ, რომ სადავო შემთხვევებში პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მინიჭებული საბოლოო კოდები მცდარია.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, სს „ს...გისა“ და სს „...ოს“ საკასაციო საჩივრები.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, სს „ს...გისა“ და სს „...ოს“ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაუშვა სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში კასატორებმა დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) ვერ წარმოადგინეს.
საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2012 წლის 14 მაისის №177 დადგენილებით დამტკიცებულ „სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში სამედიცინო და სადაზღვევო მომსახურების მიწოდების წესებზე“, რომლითაც რეგულირდება სახელმწიფო ბიუჯეტით დაფინანსებულ შესაბამის ჯანმრთელობის დაზღვევის სახელმწიფო პროგრამებში მონაწილე სუბიექტებს შორის წარმოშობილი ურთიერთობები, ამასთანავე, წესებით დადგენილია პროგრამების ფარგლებში მიწოდებული სამედიცინო, ფარმაცევტული და სადაზღვევო მომსახურების სტანდარტები. მითითებული წესების მე-2 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მზღვეველი არის სადაზღვევო კომპანია/ორგანიზაცია, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად ეწევა სადაზღვევო საქმიანობას და მონაწილეობს სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამებში, ხოლო „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელი არის იურიდიული ან ფიზიკური პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობას და სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამის ფარგლებში დაზღვეულ მოსახლეობას უწევს მომსახურებას. წესების 3.4 მუხლის „ა.დ.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მზღვეველი უფლებამოსილია, არ აუნაზღაუროს მიმწოდებელს სადაზღვევო შემთხვევა, თუ მიმწოდებელმა სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით, მოახდინა შემთხვევისათვის მცდარი კოდის მინიჭება ან/და დიაგნოზის დამძიმება. ამავე მუხლის პირველი პუნქტის „ფ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „ა.გ“ და „ა.დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული გარემოებების დადგომისას, მიმწოდებელი ჯარიმის სახით მზღვეველს უხდის მოთხოვნილი და მოსათხოვნი თანხების სხვაობის სამმაგ ოდენობას, მაგრამ არა უმეტეს 5000 ლარისა. ამასთანავე, ჯარიმის გადახდა მიმწოდებელს არ ათავისუფლებს ამ შემთხვევაზე მიღებული ანაზღაურების უკან დაბრუნების ან მისი არმოთხოვნის ვალდებულებისაგან.
სადავო პერიოდში ასევე მოქმედებდა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2012 წლის 4 აპრილის №01-18/ნ ბრძანებით დამტკიცებული „სსიპ სამედიცინო მედიაციის სამსახურის დებულება“, რომლის თანახმად, სამედიცინო მედიაციის სამსახური იყო „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის ჰ6 და ჰ7 ქვეპუნქტების შესაბამისად სამედიცინო მედიაციის განმახორციელებელი კომპეტენტური ორგანო, შექმნილი საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანების საფუძველზე. დებულების 2.1 მუხლის თანახმად, სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიზნებსა და ამოცანებს წარმოადგენდა: ა) მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, პაციენტსა და სადაზღვევო ორგანიზაციას შორის, სადაზღვევო ორგანიზაციასა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელს შორის, პაციენტსა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელს შორის წარმოშობილი დავების განხილვა და სამედიცინო მედიაციის ფუნქციის შესრულება; ბ) სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების განხორციელების ხელშეწყობა; გ) სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში მზღვეველისა და დაზღვეულის კანონიერი ინტერესების დაცვა; დ) სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამების ფარგლებში დაზღვეულისა და მზღვეველის სამედიცინო პროვაიდერს შორის სწორი კომუნიკაციის ხელშეწყობა; ე) სახელმწიფო სამედიცინო/სადაზღვევო პროგრამის ფარგლებში მზღვეველსა და სამედიცინო პროვაიდერს შორის კომუნიკაციის ხელშეწყობა, მედიატორის ფუნქციის განხორციელებისათვის სხვა ღონისძიებების გატარება. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, სამსახურის უფლებამოსილებაში შედიოდა „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონით სამედიცინო მედიაციის სამსახურისათვის გათვალისწინებული უფლებამოსილებების ფარგლებში წარმოშობილი დავების განხილვა და შესაბამისი გადაწყვეტილების/რეკომენდაციის მიღება ისეთი სახის ურთიერთობებში, რომელიც წარმოიშობოდა ა.ა) პაციენტსა და სადაზღვევო ორგანიზაციას შორის; ა.ბ) სადაზღვევო ორგანიზაციასა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელს შორის; ა.გ) პაციენტსა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელს შორის. აღნიშნული დებულების მე-4 მუხლის „კ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სამსახურის უფროსი სამსახურის საქმიანობასთან დაკავშირებით, გამოსცემს ინდივიდუალურ-სამართლებრივ აქტებს, აუქმებს ან ცვლის თავისი მოადგილეების ან სტრუქტურული ქვედანაყოფებისა მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებს. სადავო პერიოდში მოქმედი 2012 წლის 29 თბერვლის №80 დადგენილებით დამტკიცებული „სამედიცინო მედიაციის ძირითადი დებულებების“ 3.2 მუხლის „ა“, „ბ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, სამედიცინო მედიაციის სამსახური განიხილავდა სახელმწიფო/ადგილობრივი/ავტონომიური რესპუბლიკის ბიუჯეტიდან მოსახლეობისათვის სამედიცინო მომსახურების/ჯანმრთელობის დაზღვევის შესაბამისი პროგრამის ფარგლებში პაციენტსა და სადაზღვევო ორგანიზაციას შორის, სადაზღვევო ორგანიზაციასა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელს შორის, პაციენტსა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებელს შორის წარმოშობილ დავას, ამასთან: ა) თუ მხარეებს დადებული ჰქონდათ ხელშეკრულება ან არსებობდა მხარეთა შეთანხმება დავის სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიერ განხილვის თაობაზე, სამედიცინო მედიაციის სამსახურის გადაწყვეტილება მხარეთათვის სავალდებულო იყო; ბ) თუ მხარეებს შორის არ იყო დადებული ხელშეკრულება ან არ არსებობდა მხარეთა შეთანხმება დავის სამედიცინო მედიაციის სამსახურის მიერ განხილვის თაობაზე, დავას განიხილავდა მედიაციის სამსახური და იძლეოდა რეკომენდაციას. თუ მხარეები არ ეთანხმეოდნენ რეკომენდაციას, დავის არსებით განხილვას მხარის მოთხოვნის შესაბამისად, დაიწყებდა სასამართლო.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიუთითა, რომ რეკომენდაცია არ არის სავალდებულო ძალის მქონე დოკუმენტი, სასამართლომ უნდა შეაფასოს რეკომენდაცია, როგორც ერთ-ერთი, საქმესთან დაკავშირებული მტკიცებულება. საკასაციო პალატა იზიარებს სასამართლოს მოსაზრებას, რომ მართალია, წარმოდგენილ რეკომენდაციებში მითითებულია პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭების შესახებ, თუმცა რეკომენდაციები დაუსაბუთებელია, საქმეში არსებული მტკიცებულებების ერთობლიობით არ დასტურდება აღნიშნული რეკომენდაციებით გაკეთებული დასკვნები იმასთან დაკავშირებით, რომ პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭება განხორციელდა სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით.
განსახილველ შემთხვევაში, დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტიზის ცენტრის შპს „ვ...ის“ მიერ გაცემული დასკვნებით დადგენილია, რომ პაციენტების - ლ. ზ-ი-პ-ის, ნ. ზ-ი-პ-ის, ი. ქ-ი-მ-ის, თ. ჩ-ა-მ-ის, ც. ბ-ა-კ-ის, ა. გ-ვ-ვ-ის, ნ. ხ-ე-რ-ის და გ. ტ-ან-მ-ის, ხ. ა-ი-ი-ის, ე. ც-ის, ნ. ა-ი-თ-ის, ლ. ბ-ე-თ-ის, გ. ა-ი-თ-ის, გ. მ-ი-ნ-ის და ა. ა-ი-მ-ის მიმართ გამოტანილი საბოლოო დიაგნოზები არ არის დამძიმებული, შეესაბამება პაციენტების არსებულ კლინიკურ მდგომარეობას და დაავადებების საერთაშორისო კოდები ICD-10-ის კლასიფიკატორის მიხედვით, ადექვატურად (სწორად) არის მინიჭებული. დაავადების მართვა, მკურნალობის ტაქტიკა წარმართულია სწორად, რაციონალურად და სრულად შეესაბამება საქართველოში მოქმედ პროტოკოლებს. პაციენტის ჰოსპიტალიზაცია გახანგრძლივებულად არ ჩაითვლება. ამასთან, სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ დასკვნებით დადგენილია, რომ პაციენტების - გ. ტ-ან-მ-ის, ლ. ბ-ე-თ-ის, ა. ა-ი-მ-ის მიმართ დადგენილი დიაგნოზები შეესაბამება სამედიცინო ბარათში პაციენტების კლინიკური მდგომარეობის მონაცემებს და სწორად არის დასმული. სამედიცინო ბარათში გამოტანილი კოდები ფორმულირებულია შესაბამისი დიაგნოზებით. დაავადებების მართვა და მკურნალობის ტაქტიკა ჩატარებულია სწორად, დაავადებების მართვის ეროვნული გაიდლაინების მიხედვით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ სადავო შემთხვევებში პაციენტების მიმართ არსებული დასკვნებით ცალსახად არ დასტურდება პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობისათვის მცდარი კოდის მინიჭება ან/და დიაგნოზის დამძიმება, სადაზღვევო შემთხვევის ღირებულების უსაფუძვლოდ გაზრდის მიზნით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სს „ს...გს“ და სს „...ოს“ საკასაციო საჩივრებზე 30.01.2019წ. საგადასახადო დავალებებით გადახდილი აქვთ სახელმწიფო ბაჟი - 300-300 ლარის ოდენობით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სს „ს...გს“ (ს/კ ...) და სს „...ოს“ (ს/კ ...) უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივრებზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210-210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, სს „ს…გისა“ და სს „...ოს“ საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 8 ოქტომბრის განჩინება;
3. სს „ს...ს“ (ს/კ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 30.01.2019წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. სს „...ოს“ (ს/კ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 30.01.2019წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ვ. როინიშვილი
