ბს-715-715 (2კ-18) 09 დეკემბერი, 2019წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 24.11.2017წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სს „...ამ“ 29.02.2016წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ და სასარჩელო მოთხოვნების დაზუსტების შედეგად მოითხოვა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 08.02.2016წ. N… და 09.02.2016წ. N… გადაწყვეტილებების, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 09.03.2016წ. N... გადაწყვეტილების, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 10.03.2016წ. N… გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის შპს „ნ…ოს“ ლიკვიდაციის პროცესის დასრულებისა და რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 16.11.2016წ. მოსამზადებელი სხდომის ოქმით საქმეში სასკ-ის 16.2 მუხლის თანახმად მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ სსიპ შემოსავლების სამსახური და შპს „ნ…ო“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 19.04.2017წ. გადაწყვეტილებით სს „...ას“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 08.02.2016წ. N… და 09.02.2016წ. N… გადაწყვეტილებები, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 09.03.2016წ. N... გადაწყვეტილება, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 10.03.2016წ. N… გადაწყვეტილება და მოპასუხეს დაევალა შპს „ნ…ოს“ ლიკვიდაციის პროცესის დასრულებისა და რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 24.11.2017წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ.

კასატორი - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლო ფორმალურად მიუდგა საკითხს. სზაკ-ის 53.5 მუხლის მიხედვით ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ კანონით დადგენილ 10 დღიან ვადაში საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა აცნობა, რომ შპს „ნ…ო“ ექვემდებარებოდა იძულებით ლიკვიდაციასთან დაკავშირებულ საგადასახადო შემოწმებას. ამასთან, მარეგისტრირებელი ორგანოს განმეორებითი მიმართვისას შემოსავლების სამსახური კვლავ განმარტავდა, რომ შემოწმება ჯერ კიდევ მიმდინარეობდა და მარეგისტრირებელ ორგანოს მიუთითებდა, რომ იძულებით ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული საგადასახადო შემოწმების დასრულებამდე და შემოწმების შედეგად წარმოშობილი დავალიანების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელის მიერ დავალიანების დაფარვამდე, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს არ განეხორციელებინა შპს „ნ…ოს“ ლიკვიდაციის პროცესის დასრულების შესახებ გადაწყვეტილების რეგისტრაცია. მარეგისტრირებელ ორგანოს ჰქონდა საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულად გამოკვლევის ვალდებულება. შესაბამისად, იმ პირობებში როდესაც შპს „ნ…ოს“ ერიცხებოდა ბიუჯეტის მიმართ დავალიანება, მარეგისტრირებელი ორგანო არ იყო უფლებამოსილი მიეღო ლიკვიდაციის პროცესის დასრულებისა და რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილება.

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის 22.07.2015წ. N26863 ბრძანებით დაინიშნა შპს „ნ…ოს“ კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელი პერიოდი განისაზღვრა 2010 წლის 1-ლი იანვრიდან 2015 წლის 13 ივლისის ჩათვლით, ხოლო საგადასახადო შემოწმების ვადა განისაზღვრა 2015 წლის 23 ივლისიდან 2015 წლის 21 აგვისტომდე. იმის გამო, რომ ვერ ხერხდებოდა გადამხდელთან დაკავშირება და საგადასახადო კოდექსის 70.3 მუხლის შესაბამისად გადამხდელისაგან სათანადო ინფორმაციის მოპოვება, 18.08.2015წ. N31231 ბრძანებით შემოწმების ვადა გაგრძელდა 2015 წლის 19 ოქტომბრის ჩათვლით. 28.09.2015წ. N138245-21-14 წერილით დავების დეპარტამენტს ეთხოვა შპს „ნ…ოს“ საბანკო ანგარიშებიდან კონფიდენციალური ინფორმაციის გამოთხოვა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 05.11.2015წ. 3/7791-15 ბრძანებით შემოსავლების სამსახურის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა, რომელიც შემოსავლების სამსახურს 22.01.2016წ. ჩაბარდა, შესაბამისად გრძელდებოდა შემოწმების ვადა. გასაჩივრებული განჩინებით სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს პოზიცია და მიუთითა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის ბრძანებებით შპს „ნ…ოს“ კამერალური საგადასახადო შემოწმების ვადის გაგრძელებით დარღვეულია შემოწმებისათვის დადგენილი ვადები. სასამართლო მიიჩნევს, რომ შემოწმება უნდა განხორციელებულიყო „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის მოთხოვნების შესაბამისად, რაც დაუსაბუთებელია და არ გამომდინარეობს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნებიდან. სზაკ-ის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. საგადასახადო კოდექსის 263-ე მუხლის მიხედვით, კამერალური საგადასახადო შემოწმება ტარდება საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირის ბრძანების საფუძველზე, ამ ბრძანებით განსაზღვრულ კონკრეტულ საკითხზე. სზაკ-ის 201.2 მუხლის თანახმად, თუ საქმეზე დამატებითი მასალების მოძიება აუცილებელია, ადმინისტრაციულ ორგანოს გამოაქვს გადაწყვეტილება საქმის განხილვის გადადების შესახებ. შესაბამისად, საგადასახადო ორგანო ვალდებული იყო გადაედო კამერალური საგადასახადო შემოწმების ვადა შესაბამისი ორგანოებიდან სათანადო ინფორმაციის მიღებამდე. საგადასახადო კოდექსი მიეკუთვნება სპეციალურ ნორმათა რიცხვს. საგადასახადო კანონმდებლობა არ აწესებს კამერალური საგადასახადო შემოწმების ხანგრძლივობის შეზღუდვას. სასამართლოს მიერ იგნორირებულია „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის 14.7 მუხლის მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც საწარმოს ლიკვიდაციის პროცესი უნდა დასრულდეს საწარმოს ლიკვიდაციის პროცესის დაწყების რეგისტრაციიდან არაუგვიანეს 4 თვისა, ხოლო საგადასახადო შემოწმების ვადის გაგრძელების შემთხვევაში საგადასახადო შემოწმების დასრულების შესახებ მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ ინფორმაციის მიღებიდან არაუგვიანეს ერთი თვისა. შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გამოცემული აქტი მარეგისტრირებელ ორგანოს გაეგზავნა და ეცნობა, რომ საწარმოს ბიუჯეტის წინაშე ერიცხებოდა დავალიანება 421212 ლარის ოდენობით. შესაბამისად, მარეგისტრირებელი ორგანო უფლებამოსილი არ იყო მოეხდინა საწარმოს ლიკვიდაციის პროცესის დასრულება და რეგისტრაციის გაუქმება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის მასალების მიხედვით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 15.07.2015წ. N… გადაწყვეტილებით შპს „ნ …ოს“ მიმართ სარეგისტრაციო წარმოების ვადის დინება შეჩერდა ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული საგადასახადო შემოწმების სამართლებრივი საფუძვლის აღმოფხვრამდე. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველი გახდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 13.07.2015წ. წერილი, რომლის მიხედვითაც საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ეცნობა, რომ შპს „ნ…ო“ ექვემდებარებოდა იძულებით ლიკვიდაციასთან დაკავშირებულ საგადასახადო შემოწმებას. ამავე წერილით განისაზღვრა, რომ გადამხდელის საგადასახადო შემოწმება განხორციელდებოდა „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის 14.3 მუხლით დადგენილ 90 დღიან ვადაში, ხოლო შემოწმების დასრულების ან შემოწმების ვადის გაგრძელების შემთხვევაში დამატებით ეცნობებოდა მარეგისტრირებელ ორგანოს. „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის 14.3 მუხლის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულების არსებობის რისკის თაობაზე ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს მითითებას საგადასახადო შემოწმების ჩატარებისა და დავალიანების არსებობის ფაქტის დადასტურების ვადის შესახებ, რომლიც არ უნდა აღემატებოდეს საწარმოს ლიკვიდაციის დაწყებიდან 90 დღეს. აუცილებლობის შემთხვევაში საგადასახადო შემოწმების 90 დღიანი ვადა შეიძლება გაგრძელდეს მხოლოდ ერთხელ, არაუმეტეს ორი თვისა. მოცემულ შემთხვევაში სსიპ შემოსავლების სამსახურს კანონით დადგენილ ვადაში (2015 წლის 13 ივლისიდან - 90 + 2 თვე, ანუ 5 თვეში) არ უცნობებია საჯარო რეეტრის ეროვნული სააგენტოსათვის შპს „ნ…ოს“ საგადასახადო ვალდებულების არსებობის შესახებ, ხოლო სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ზემოაღნიშნული ვადების დაცვით არ მოუთხოვია საგადასახადო შემოწმებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია. შესაბამისად, საკასაციო პალატა ეთანხმება ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას და აღნიშნავს, რომ კანონმდებლობით განსაზღვრული ვადის გასვლის გამო საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს წარმოეშვა ვალდებულება დაესრულებინა შპს „ნ…ოს“ ლიკვიდაცია და გაეუქმებინა შესაბამისი რეგისტრაცია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1.სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 24.11.2017წ. განჩინება;

3. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/ნ 202238621) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 13.07.2018წ. N19958 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი