#ბს-51(კ-19) 7 მაისი, 2019 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ. ა-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 სექტემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2017 წლის 18 აპრილს ნ. ა-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბოლნისის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხის - მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიმართ.
მოსარჩელემ მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობის 2017 წლის 30 მარტის #576 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა. ამასთან, მოსარჩელემ სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების სახით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29.3 მუხლის საფუძველზე, გასაჩივრებული ბრძანების შეჩერების თაობაზე იშუამდგომლა.
მოსარჩელის განმარტებით, 1996 წლიდან მისი კომლის/ოჯახის წევრების საკუთრებაში, სარგებლობაში და მფლობელობაში იყო უძრავი ქონება, კერძოდ, მიწის ნაკვეთი მდებარე: ქ. მარნეული, სოფელი ...ში 4500 კვ.მ. მათ იმ დროიდანვე აშენებული აქვთ ბეტონისა და მავთულის კაპიტალური ღობე, რაც დასტურდება, როგორც მოწმეთა ჩვენებებით, ასევე შესაბამისი დოკუმენტური მასალებით, მათ შორის, საარქივო ცნობით. დასახელებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით მოსარჩელემ მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, რათა მის მიერ წარმოდგენილი შესაბამისი მასალები სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში გადაეგზავნა მარნეულის მუნიციპალიტეტის საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის. თუმცა, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს არ მიუღია შესაბამისი და საბოლოო გადაწყვეტილება. 2017 წლის 30 მარტს მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ გამოტანილ იქნა უნებართვო მშენებლობის წარმოებისათვის ნ. ა-ის დაჯარიმების შესახებ #576 ბრძანება. მოსარჩელეს მიაჩნია, რომ მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობის ბრძანება არის უკანონო და დაუსაბუთებელი.
ბოლნისის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 19 აპრილის განჩინებით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მოქმედების შეჩერების თაობაზე მოსარჩელის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე შეჩერდა მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგებლის 2017 წლის 30 მარტის #576 ბრძანება.
ბოლნისის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 8 მაისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო.
ბოლნისის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგებლის 2017 წლის 30 მარტის #576 ბრძანების მოქმედების შეჩერების შესახებ სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება.
ბოლნისის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ა-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 სექტემბრის განჩინებით ნ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბოლნისის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ წარმოდგენილი დოკუმენტაციის, მათ შორის, ფოტოსურათების საფუძველზე, დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ა-ის მიერ აშენებულია ღობე, რომლის მშენებლობის ნებართვაც გაცემული არ არის. შესაბამისი მითითების მიღების შემდეგ კი, ნ. ა-მა სამშენებლო სამართალდარღვევა არ გამოასწორა განსაზღვრულ ვადაში.
სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ საჯარო რეესტრიდან ამონაწერებზე, რომლებითაც დასტურდება, რომ #... და #... საკადასტრო კოდების მქონე მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც არის განხორციელებული უნებართვო მშენებლობა, წარმოადგენს სახელმწიფოს საკუთრებას. სასამართლოს მითითებით, მართალია, ნ. ა-მა მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით, თუმცა დღეის მდგომარეობით სადავო მიწის ნაკვეთები მის სახელზე არ არის აღრიცხული, ასევე, სამშენებლო სამართალდარღვევა არ არის გამოსწორებული ლეგალიზების გზით.
ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ა-ის მიერ დარღვეულია პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-4 ნაწილისა და 43-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნები და მის მიმართ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა დაცვით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ა-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორის განმარტებით, საქმეზე წარმოდგენილი 2017 წლის 21 თებერვლის #... საარქივო ცნობის და სხვა დოკუმენტაციის შესაბამისად, 1972 წლიდან კომლს, ოჯახთან ერთად, საკუთრებაში ერიცხება, ფლობს და სარგებლობს მარნეულში, სოფელ ...ში მდებარე 2800 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (საკარმიდამო) დანიშნულების მიწის ნაკვეთით. კასატორი მიუთითებს, რომ მას საკუთრებაში ასევე გააჩნია სხვა ნაკვეთები, რომლებიც საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია მისი და მისი ოჯახის წევრების სახელზე, ხოლო დასახელებული კაპიტალური ღობე აშენებულია არა სახელმწიფოს მიწაზე, არამედ მის საკუთრებასა და მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე, დაახლოებით, 1996 წელს. კასატორის მითითებით, მოცემულ გარემოებას ადასტურებენ მოწმეები, მოპასუხის მიერ მოწვეული სპეციალისტები, წარმოდგენილი სხვა დოკუმენტური მტკიცებულებები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 11 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ. ა-ის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
დადგენილია, რომ მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობის მუნიციპალური ზედამხედველობის სამსახურის მიერ 2017 წლის 28 თებერვალს ნ. ა-ის მიმართ შედგენილია მითითება მასზედ, რომ ნ. ა-მა სოფელ ...ში განახორციელა უნებართვო ღობის მშენებლობა, რომლის გამოსასწორებლადაც მას განესაზღვრა 10-დღიანი ვადა და განემარტა, რომ წინააღმდეგ შემთხვევაში, გატარდებოდა კანონით გათვალისწინებული ღონისძიებები. მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობის მუნიციპალური ზედამხედველობის სამსახურის 2017 წლის 13 მარტის შემოწმების აქტის თანახმად, სამშენებლო სამართალდარღვევა არ გამოსწორებულა.
განსახილველ შემთხვევაში სადავოა მარნეულის მუნიციპალიტეტის გამგეობის 2017 წლის 30 მარტის #576 ბრძანების კანონიერება, რომლითაც მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ში მდებარე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ..., ს/კ ...) უნებართვო მშენებლობის წარმოებისათვის „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-4 ნაწილისა და 43-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე ნ. ა-ი დაჯარიმდა 200 ლარით და მასვე დაევალა უნებართვოდ აშენებული ღობის დემონტაჟი.
„პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ უნებართვო მშენებლობის მწარმოებელი პირი დადგენილია და მიწის ნაკვეთი სახელმწიფო ან/და თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაა, უფლებამოსილი ორგანო მითითების გაცემისა და შემოწმების აქტის შედგენის საფუძველზე იღებს დადგენილებას უნებართვო მშენებლობის დემონტაჟისა და დამრღვევისათვის საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრების შესახებ, რომლის გასაჩივრებაც არ აჩერებს აღნიშნული დადგენილების მოქმედებას დემონტაჟის ნაწილში. ამავე კოდექსის 43-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, უნებართვო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონტაჟის წარმოება მუნიციპალიტეტის დასახლებაში - დაბაში ან სოფელში, გარდა ამ კოდექსის 44-ე მუხლში აღნიშნული ტერიტორიისა, გამოიწვევს დაჯარიმებას 200 ლარით.
საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, უნებართვო მშენებლობა თავისი ბუნებით არის დენადი სამართალდარღვევა, რომელიც უწყვეტად გრძელდება დროში და ითვლება დენადად, ვიდრე არ მოხდება მისი აღმოფხვრა. კონკრეტულ შემთხვევაში, წარმოდგენილი დოკუმენტაციის, მათ შორის, ფოტოსურათების საფუძველზე, დადგენილია, რომ ნ. ა-ის მიერ აშენებულია ღობე, რომლის მშენებლობის ნებართვაც ნ. ა-ის მიმართ გაცემული არ არის, ხოლო შესაბამისი მითითების მიღების შემდეგ, განსაზღვრულ ვადაში ნ. ა-მა სამშენებლო სამართალდარღვევა არ გამოასწორა.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორის მითითებას მასზედ, რომ სადავო ღობე აშენებულია არა სახელმწიფოს მიწაზე, არამედ მის საკუთრებასა და მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე და აღნიშნულთან დაკავშირებით მიუთითებს, რომ საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრიდან ამონაწერით დადგენილია, რომ #... და #... საკადასტრო კოდების მქონე მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც არის განხორციელებული უნებართვო მშენებლობა, წარმოადგენს სახელმწიფოს საკუთრებას. მართალია, ნ. ა-მა მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით, თუმცა დღეის მდგომარეობით სადავო მიწის ნაკვეთები მის სახელზე არ არის აღრიცხული, ასევე, სამშენებლო სამართალდარღვევა არ არის გამოსწორებული ლეგალიზების გზით. შესაბამისად, ნ. ა-ის მიმართ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა დაცვით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან ნ. ა-ის საკასაციო საჩივარზე ჯ. მ-ს 06.03.2019წ. საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ნ. ა-ს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ნ. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 სექტემბრის განჩინება;
3. ნ. ა-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ჯ. მ-ის მიერ 06.03.2019წ. საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი #300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ვ. როინიშვილი