საქმე №ბს-1043(კ-19) 24 დეკემბერი, 2019 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი - ვ. ვ-ე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარეები: ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური (მოპასუხეები)
მესამე პირები: თ. ა-ი, ქ. ხ-ე, მ. ვ-ე, ნ. ვ-ე, ა. ვ-ე, ი. ხ-ე, გ. ხ-ე, შპს „...ი“, ა. ი-ე, დ. ბ-ე, დ. თ-ი, და. თ-ი, ვ. მ-ე, თ. ბ-ე, ლ. მ-ი, ლ. გ-ა, მ. ბ-ი, ნ. რ-ი, პ. თ-ი, ს. ბ-ი, ხ. ლ-ი, ბმა ,,ი...“, დ. ე-ე, ე. კ-ა, ლ. ლ-ა, ლ. ს-ი, მ. გ-ე, ნ. ო-ი, ნ. ლ-ა, ნი. ლ-ა, ნ. მ-ი, რ. მ-ი, რ. ნ-ი, ლო. ლ-ე, ს. ლ-ა, ა. ხ-ე, ა. თ-ე, ბ. დ-ი, ბ. ქ-ე, გ. კ-ე, გ. ვ-ე, დ. კ-ი, ე. ჯ-ა, ე. თ-ე, ე. ა-ე, ე. კ-ი, ვ. შ-ა, თ. ი-ი, თ. კ-ე, თ. დ-ე, თ. გ-ი, თ. ნ-ი, კ. მ-ე, ლ. ბ-ე, ლ. ჯ-ი, ლ. ა-ე, ლ. გ-ი, ლ. კ-ი, მ. ბ-ა, მ. ა-ი, მ. დ-ე, მ. ხ-ი, მ. ო-ი, მ. ს-ე, მ. გ-ე, ნ. კ-ე, ნ. ხ-ი, ნ. ღ-ა, ნ. ო-ო, ნ. ტ-ი, ნ. ნ-ი, ნ. ქ-ე, პ. ბ-ა, რ. მ-ე, რ. კ-ე, ს. ძ-ი, ს. ს-ე, ქ. კ-ი, ც. ხ-ი, ხ. ჩ-ე, შპს ,,ნ...ა“, მ. ჩ-ი, ნ. თ-ა, მ. ჯ-ე, ნ. რ-ი
გასაჩივრებული გადაწყვეტილებები: თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 8 ივლისის საოქმო განჩინება და 2019 წლის 17 ივლისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2015 წლის 12 თებერვალს დ. ხ-მა და ვ. ვ-ემ სარჩელი აღძრეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში, მოპასუხეების - ქ. თბილისის მერიის, ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურისა და ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის მიმართ. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 4 აპრილის №1206116, 2014 წლის 4 აგვისტოს №1420298 ბრძანებების, ქ. თბილისის მერიის 2015 წლის 13 იანვრის №3 ბრძანების და ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის 2014 წლის 6 თებერვლის №5 სხდომის ოქმის ბათილად ცნობა. 2015 წლის 18 თებერვალს წარმოდგენილ იქნა დაზუსტებული განცხადება - სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს - ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 4 აპრილის №1206116, 2014 წლის 4 აგვისტოს №1420298 ბრძანებების, ქ. თბილისის მერიის 2015 წლის 13 იანვრის №3 ბრძანების, ქ. თბილისის მერიის 2014 წლის 17 თებერვლის №290 განკარგულების და ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის 2014 წლის 6 თებერვლის №5 სხდომის ოქმის ბათილად ცნობა. 2015 წლის 16 აპრილს მოსარჩელეებმა დამატებით მოითხოვეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 23 იანვრის N1697394 ბრძანების ბათილად ცნობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 14 აპრილის საოქმო განჩინებით საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად ჩაერთო თ. ა-ი, ზ. ვ-ე, ი. ხ-ე, გ. ხ-ე და შპს „...ი“.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით №3/880-15 ადმინისტრაციულ საქმეში მესამე პირის - ზ. ვ-ის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა: ქ. ხ-ე, მ. ვ-ე, ნ. ვ-ე და ა. ვ-ე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 10 ნოემბრის განჩინებით მოსარჩელე მხარის წარმომადგენლის შუამდგომლობის საფუძველზე დაზუსტა მოპასუხეთა წრე და ასეთად მიეთითა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური. ასევე, დ. ხ-ისა და ვ. ვ-ის სასარჩელო განცხადება, მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურისა და ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის მიმართ, მესამე პირები თ. ა-ი, ი. ხ-ე, გ. ხ-ე, შპს „...ი“, მესამე პირის - ზ. ვ-ის უფლებამონაცვლეები - ქ. ხ-ე, მ. ვ-ე, ნ. ვ-ე, ა. ვ-ე, ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის 2014 წლის 6 თებერვლის N5 სხდომის ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში დარჩა განუხილველი.
2016 წლის 14 იანვრის განჩინებით დ. ხ-ისა და ვ. ვ-ის სასარჩელო განცხადებაზე, მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიმართ, მესამე პირები - თ. ა-ი, ი. ხ-ე, გ. ხ-ე, შპს „...ი“, მესამე პირის - ზ. ვ-ის უფლებამონაცვლეები - ქ. ხ-ე, მ. ვ-ე, ნ. ვ-ე, ა. ვ-ე, ქ. თბილისის მერიის 2014 წლის 17 თებერვლის N290 განკარგულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში დაუშვებლობის გამო შეწყდა საქმის წარმოება.
ე. დ-ემ 2016 წლის 18 მარტს სარჩელით (საქმე N3/2073-16) მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, ხოლო 2016 წლის 13 ივნისს ე. დ-ემ და დ. ქ-ემ დაზუსტებული სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და მოითხოვეს ქ. თბილისის მერიის (მერის მოადგილის) 2015 წლის 13 იანვრის №3 ბრძანების, ქ. თბილისის მერიის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 04.04.2014 წლის №1206116 ბრძანების, 04.08.2014 წლის №1420298 ბრძანების, 31.12.2014 წლის (გაცემის თარიღი 23.01.2015) №1697394 ბრძანებების და ქ. თბილისის მერის პირველი მოადგილის (ვიცე-მერის) 2014 წლის 17 თებერვლის №290 განკარგულების (ქ. თბილისში, ...ის ქ. №183-ში არსებული მიწის ნაკვეთისათვის სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გაცემის შესახებ) ბათილად ცნობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 16 იანვრის საოქმო განჩინებით გაერთიანდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის წარმოებაში არსებული საქმეები, კერძოდ, საქმე N3/880-15; მოსარჩელეები - მ. ვ-ე, ვ. ვ-ე; მოპასუხეები - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური და საქმე N3/3285-17; მოსარჩელეები - ე. დ-ე, დ. ქ-ე; მოპასუხეები - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური, გაერთიანდა ერთ წარმოებად და გაერთიანებულ საქმეს მიენიჭა ნომერი N3/3285-17.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 21 მარტის განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში №3/880-15 დ. ხ-ის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა მ. ვ-ე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 10 მაისის განჩინებით №3/3285-17 ადმინისტრაციულ საქმეში (მოსარჩელე: ე. დ-ე, დ. ქ-ე, მ. ვ-ე, ვ. ვ-ე; მოპასუხე: ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ არქიტექტურის სამსახური) საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, მესამე პირებად ჩაებნენ ა. ი-ე, დ. ბ-ე, დ. თ-ი, და. თ-ი, ვ. მ-ე, თ. ბ-ე, ლ. მ-ი, ლ. გ-ა, მ. ბ-ი, ნ. რ-ი, პ. თ-ი, ს. ბ-ი, ხ. ლ-ი, ბმა ,,ი...“, დ. ე-ე, ე. კ-ა, ლ. ლ-ა, ლ. ს-ი, მ. გ-ე, ნ. ო-ი, ნ. ლ-ა, ნი. ლ-ა, ნ. მ-ი, რ. მ-ი, რ. ნ-ი, რ. ლ-ე, ს. ლ-ა, ა. ხ-ე, ა. თ-ე, ბ. დ-ი, ბ. ქ-ე, გ. კ-ე, გ. ვ-ე, დ. კ-ი,ე. ჯ-ა, ე. თ-ე, ე. ა-ე, ე. კ-ი, ვ. შ-ა, თ. ი-ი, თ. კ-ე, თ. დ-ე, თ. გ-ი, თ. ნ-ი, კ. მ-ე, ლ. ბ-ე, ლ. ჯ-ი, ლ. ა-ე, ლ. გ-ი, ლ. კ-ი, მ. ბ-ა, მ. ა-ი, მ. დ-ე, მ. ხ-ი, მ. ო-ი, მ. ს-ე, მ. გ-ე, ნ. კ-ე, ნ. ხ-ი, ნ. ღ-ა, ნ. ო-ო, ნ. ტ-ი, ნ. ნ-ი, ნ. ქ-ე, პ. ბ-ა, რ. მ-ე, რ. კ-ე, ს. ძ-ი, ს. ს-ე, ქ. კ-ი, ც. ხ-ი, ხ. ჩ-ე, შპს ,,ნ...ა“, მ. ჩ-ი, ნ. თ-ა, მ. ჯ-ე, ნ. რ-ი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 ივლისის განჩინებით ე. დ-ის, დ. ქ-ისა და მ. ვ-ის სასარჩელო მოთხოვნის ნაწილში - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების: ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 4 აპრილის №126116 ბრძანების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 4 აგვისტოს N1420298 ბრძანების, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 13 იანვრის N3 ბრძანების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 23 იანვრის №1697394 ბრძანებისა და ქ. თბილისის მერიის 2014 წლის 17 თებერვლის №290 განკარგულების ბათილად ცნობის თაობაზე, შეწყდა საქმის წარმოება; ვ. ვ-ის სასარჩელო მოთხოვნის ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 23 იანვრის №1697394 ბათილად ცნობის ნაწილში, შეწყდა საქმის წარმოება. აღნიშნული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრეს დ. ხ-ის უფლებამონაცვლე მ. ვ-ემ, ვ. ვ-ემ, ე. დ-ის, დ. ქ-ისა და მესამე პირთა წარმომადგენელმა დ. ჯ-ემ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილებით ვ. ვ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება და სასამართლოს საოქმო განჩინებები, რომლებიც გამოტანილი იყო საქმის პირველ ინსტანციაში განხილვასთან დაკავშირებით, სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ვ-ემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით მ. ვ-ის, ვ. ვ-ის, ე. დ-ის, დ. ქ-ისა და მესამე პირთა წარმომადგენლის - დ. ჯ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 17 ივლისის განჩინებით ვ. ვ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილება და გასაჩივრებული საოქმო განჩინებები.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 17 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ვ-ემ. კასატორმა იმავე ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებზე მითითებით, რომლებზეც ამყარებდა სასარჩელო მოთხოვნას და სააპელაციო საჩივარს, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და მისი სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა. კასატორმა ასევე მოითხოვა ექსპერტების დაკითხვის თაობაზე აპელანტის წარმომადგენლის შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 8 ივლისის საოქმო განჩინების გაუქმება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით ვ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. ვ-ემ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკასაციო საჩივარში მეორდება სააპელაციო საჩივრის დასაბუთება, რომელზეც ამომწურავად იმსჯელა ქვედა ინსტანციის სასამართლომ და კასატორი დამატებით არ უთითებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ უსწორობაზე. კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს. ამგვარად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.
განსახილველი დავის საგანია IV კლასის, მრავალფუნქციური კომპლექსის/შენობის ახალი მშენებლობის პროექტის შეთანხმებისა და მასში ცვლილების განხორციელების კანონიერება. გარდა იმისა, რომ საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებებს სადავო საკითხთან მიმართებაში ხაზგასმით მიუთითებს, რომ განსახილველი დავის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელოვანია იმ გარემოებებზე მითითება, რომ სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 4 აპრილის N126116 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N183-ში (ს/კ N...) გ. ხ-ის, ზ. ვ-ის, თ. ა-ისა და ი. ხ-ის თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მრავალფუქნციური (საცხოვრებელი, კომერციული) შენობა-ნაგებობის არქიტექტორული პროექტი (აღნიშნული პროექტის საფუძველზე მშენებლობის ნებართვა გაცემული არ ყოფილა). ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის 2014 წლის 6 თებერვლის N5 სხდომის ოქმის საფუძველზე ქ. თბილისის მერის მოადგილის 2014 წლის 17 თებერვლის N290 განკარგულებით გაიცა სპეციალური შეთანხმება, რომლითაც განაშენიანების კოეფიციენტი კ-1 განისაზღვრა 0,7-ით, ხოლო განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტი განისაზღვრა 7,8. სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 4 აგვისტოს N1420298 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N183-ში (ს/კ/ N...) გ. ხ-ის, ზ. ვ-ის, თ. ა-ისა და ი. ხ-ის თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მრავალფუნქციური (საცხოვრებელი, კომერციული) შენობა-ნაგებობის არქიტექტორული პროექტი და გაიცა მშენებლობის ნებართვა (მშენებლობის ვადა 05.08.2014 წლიდან 05.01.2017 წლამდე პერიოდი). ამავე სამსახურის 2015 წლის 23 იანვრის N1697394 ბრძანებით შეთანხმდა იმავე მისამართზე არსებულ მიწის ნაკვეთზე მრავალფუნქციური (საცხოვრებელი, კომერციული) შენობა-ნაგებობის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი და გაიცა მშენებლობის ნებართვა (მშენებლობის ვადა 22.01.2014 წლიდან 22.07.2016 წლამდე პერიოდი), პროექტის კორექტირება მდგომაროებდა შემდეგში: - 5.000 და - 2.500 ნიშნულზე „2-4“ და „ბ-გ“ ღერძებში გაუქმდა კიბის უჯრედი, რომელიც ემსახურებოდა ავტოსადგომს და ლიფტს. ამ ცვლილებამ გამოიწვია ძირითადი, გარე კიბის ჩასვლა ავტოსადგომების ტერიტორიაზე.
კასატორის მოსაზრებით სადავო აქტების მიღებისას არ არის გათვალისწინებული „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 35-ე და 38-ე მუხლების მოთხოვნები, რომლებიც ითვალისწინებს მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობების კვლევას და განაშენიანების რეგულირების გეგმის საფუძველზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის პირობებს. კასატორი ასევე მიიჩნევს, რომ კ1-0,7-ით და კ2-7,8-ით განსაზღვრა არ შეესაბამება დარგის მარეგულირებელ ნორმატიულ აქტებს იმ პირობებში, როდესაც სადავო ტერიტორიაზე კ1 არ უნდა აღემატებოდეს 0,5-ს, ხოლო კ2 – 2,5 მაქსიმალური ოდენობა არის 2,5.
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სადავო აქტების გამოცემისას მოქმედი „ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის N4-13 გადაწყვეტილების (ძალადაკარგულია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 05/24/2016 წ. N14-39 დადგენილებით) პირველი მუხლი ადგენდა, რომ ,,თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების შედგენილია „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად, წარმოადგენს რა ქალაქთმშენებლობითი რეგულირების სისტემის ნაწილს, არეგულირებს ქ. თბილისის ტერიტორიებისათვის ქალაქთმშენებლობის სპეციფიურ სამართლებრივ ურთიერთობებს, განსაზღვრავს ამ სამართალურთიერთობის მონაწილეთა და მესამე პირთა უფლება-მოვალეობებს. ამ გადაწყვეტილების 24-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ცალკეულ შემთხვევებში, როდესაც სამშენებლო ნაგებობის მშენებლობა გამართლებულია დასახლების სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და არქიტექტურული, აგრეთვე ტერიტორიის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებულ მიზეზებთან (სოციალური, ეკონომიკური, კულტურული და ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით), დასაშვებია კოეფიციენტის (ტერიტორიის განაშენიანებისა (კ-1) და განაშენიანების ინტენსივობის (კ-2)) ზღვრული მაჩვენებლის გადამეტება, შესაბამისი ქალაქგეგმარებითი პროექტის, მშენებლობის ნებართვის გამცემის შესაბამისი სამსახურის და ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების საკითხთა საბჭოს დასკვნის საფუძველზე, რომელსაც განკარგულებით ამტკიცებს ქ. თბილისის მერი. ხოლო 41-ე მუხლის პირველი პუნქტით, საცხოვრებელ ზონებში მიწის ნაკვეთის და სხვა უძრავი ობიექტების სამშენებლო განვითარებისას გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მინიმუმ ერთი ავტოსადგომი ერთ საცხოვრებელ ერთეულზე.
რაც შეეხება მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობების კვლევას და განაშენიანების რეგულირების გეგმის საფუძველზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის პირობებს, საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 1 დეკემბრის N454 დადგენილებით „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილებაში განხორციელდა ცვლილება, რომლის შედეგად დასკვნის მოპოვება გახდა დამკვეთის ვალდებულება და იგი აღარ განიხილება ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურში წარსადგენ დოკუმენტად, შესაბამისად, არ წარმოადგენს მშენებლობის ნებართვის გაცემის სამართლებრივ საფუძველს. ამავე დადგენილების მე-20 მუხლი ეხება დამკვეთის უფლება-მოვალეობებს, რომელთაგან ერთ-ერთს წარმოადგენს პასუხისმგებებლობა მის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტების სისწორისათვის, ხოლო 941 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად მშენებლობის უსაფრთხოებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება დამკვეთს, შესაბამისი დოკუმენტის ავტორს (შემსრულებელს) და მშენებლობის უსაფრთხოებისათვის პასუხისმგებელ პირს (ასეთის არსებობის შემთხვევაში). მოცემული ვალდებულების დაცვაზე კონტროლსა და ზედამხედველობას „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 22 დეკემბრის N19-63 დადგენილების შესაბამისად ახორციელებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური, რომელიც ატარებს დამოუკიდებელ წარმოებას და იღებს შესაბამის ზომებს სამშენებლო სამართალდარღვევების გამოვლენის, ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, რაც თავისი არსით კავშირში არ არის სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული აქტების კანონიერებასთან.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობა, რომ მიწის ნაკვეთის საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევის, კონსტრუქციული დასკვნის და სხვა საექსპერტო დასკვნების სამსახურში წარდგენის ვალდებულება არ არსებობდა არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების შესახებ ბრძანების გაცემისას. ამგვარად, ადმინისტრაციული ორგანო არ იყო უფლებამოსილი მოეთხოვა აღნიშნული გარემოების გამოკვლევა და შესაბამისი დასკვნის/დასკვნების წარმოდგენა პროექტის შეთანხმების სტადიაზე, რადგან ეს სცდებოდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 81-ე მუხლის მოთხოვნას, რომლითაც დადგენილია, რომ ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის მოსთხოვოს განმცხადებელს რაიმე დამატებითი საბუთი ან ინფორმაცია კანონით გათვალისწინებული საბუთის ან ინფორმაციის გარდა. ამასთან, საყურადღებოა, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ სადავო აქტების გამოცემისას დამკვეთს განუმარტა მისი ვალდებულება, რომ სამშენებლო სამუშაოების დაწყებამდე სამუშაო მოედანზე უნდა ჰქონოდა სამშენებლო დოკუმენტი კანონით გათვალისწინებული სრული შემადგენლობით (მიუთითა აღნიშნული დოკუმენტაციის ჩამონათვალი), პასუხისმგებელი პირის მიერ ხელმოწერილი. რაც შეეხება მხარეთა მითითებას ბუნებრივ განათებასა და ინსოლაციაზე, „ბუნებრივი განათებულობა და ინსოლაცია, სამშენებლო ნორმებისა და წესების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2001 წლის 21 სექტემბრის N59 ბრძანება „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 8 ივლისის N1- 1/1254 ბრძანებით ჩაითვალა ძალადაკარგულად, არც სადავო აქტების გამოცემის მომენტისათვის და მით უფრო დღეის მდგომარეობითაც არ მოქმედებს. ამდენად, აღნიშნული ვერ დაედება აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებას საფუძვლად.
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ შეიძლება გახდეს პირისათვის კონსტიტუციით გარანტირებული უფლების შეზღუდვის საფუძველი. რამდენადაც, კასატორი ვერ უთითებს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევაზე ან კანონის ისეთ დარღვევაზე, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება(სზაკ. 601.2 მუხლი). საკასაციო პალატის მოსაზრებით აღნიშნული გარემოებებიც მხოლოდ იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი გახდეს აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი თუ მოსარჩელე დაასაბუთებდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-9 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული კანონიერი ნდობის გამომრიცხავი გარემოებების არსებობას. აღნიშნული გარემოებების დაუდასტურებლობის პირობებში კი, დაცვის ღირსია სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული აღმჭურველი ბუნების აქტებისა და მოქმედებების კანონიერების რწმენა, განსაკუთრებით კი მაშინ, როდესაც საქმე ეხება უფლების მიმნიჭებელ აქტებსა და მოქმედებებს. ამ უფლების მატარებელს, კანონიერი ნდობის პრინციპზე დაყრდნობით, უფლება აქვს წინააღმდეგობა გაუწიოს მათ გაუქმებას.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კანონმდებლის მიზანი კანონიერი ნდობის პრინციპის საკანონმდებლო დონეზე დამკვიდრებისას იყო და არის მმართველობითი საქმიანობის შედეგად გარკვეული უფლებით აღჭურვილი პირის დაცვა უფლების მიმნიჭებელი აქტით გათვალისწინებული ურთიერთობის და მოქმედების გაუქმებისაგან. ამდენად, არსებობს შესაბამისი ნორმატიული აქტების საფუძველზე გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რომლებითაც დგინდება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოხატული კანონიერი ნება მესამე პირის შესაბამისი უფლებებითა და მოვალეობებით აღჭურვის შესახებ, რომელთა კანონით დადგენილი წესით ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს. ამგვარად, კონკრეტულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერების საკითხი სააპელაციო სასამართლოს მიერ შეფასებულია რაციონალურად, თანაზომიერებისა და კანონიერი ნდობის პრინციპების გათვალისწინებით და კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, რადგან დასტურდება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლის მე-4 და მე-5 ნაწილებით და 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული დაინტერესებული მხარის უფლების დაცვის გარემოებების არსებობა. ამასთან, სადავო აღმჭურველი შინაარსის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით გათვალისწინებული სამართლებრივი ურთიერთობა ექცევა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის №1 ოქმის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული უფლების დაცვის სფეროში. უფრო მეტიც, მოსარჩელის მოთხოვნა ეფუძნება გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების საფუძველზე მომავალში განხორციელებული მოქმედების (მშენებლობის) შედეგად გამოწვეულ ჰიპოთეტურ ზიანს, რაც არათანაზომიერია სადავო აქტების მოქმედების შეჩერებით და მათი გაუქმებით მესამე პირისთვის მიყენებულ ზიანთან და ვერ გადაწონის ის ინტერესი, რომელზეც კასატორი მიუთითებს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად.
საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს, რომ არ არსებობს მ. ვ-ის, ე. დ-ისა და დ. ქ-ის მიმართ საქმის წარმოების შეწყვეტით საპროცესო ნორმების დარღვევის თაობაზე საკასაციო განაცხადის გაზიარების შესაძლებლობა, რადგან აღნიშნული საკითხი გადაწყდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 ივლისის განჩინებით, რომელიც კერძო საჩივრით გასაჩივრდა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით კერძო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შედეგად შევიდა კანონიერ ძალაში. ასევე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ ექსპერტიზის დასკვნების შეფასება სრულად შეესაბამება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლებით გათვალისწინებულ მტკიცებულებათა დასაშვებობისა და მათი შეფასების მოთხოვნებს, სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა აღნიშნულ საკითხზე არის ამომწურავი და არ არსებობს საკასაციო პალატის მიერ დამატებითი სამართლებრივი შეფასების საჭიროება.
შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. კასატორის მიერ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) არ არის წარმოდგენილი და აღნიშნულის გათვალისწინებით საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივ შეფასებას.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ვ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 8 ივლისის საოქმო განჩინება და 2019 წლის 17 ივლისის განჩინება;
3. კასატორს - ვ. ვ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს 16.09.2019წ. საგადასახადო დავალებით მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის, 70% - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ნ. სხირტლაძე
