#ბს-527(3კ-19) 26 სექტემბერი, 2019 წელი ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისა და თ. ფ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2017 წლის 30 ნოემბერს თ. ფ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ.
მოსარჩელის განმარტებით, 2015 წლის 31 აგვისტოს მან განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მოითხოვა ქ. თბილისში, ..., ... ქ. #17-ის მიმდებარედ, 2 137 კვ.მ და 330 კვ.მ საერთო ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარება. მოსარჩელის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა და მასზე 2016 წლის 23 ივნისს #11906 და #11907 საკუთრების მოწმობები გაიცა.
მოსარჩელის განმარტებით, #... და #... მიწის ნაკვეთებზე მისი საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა 2016 წლის 6 ივლისს. 2017 წლის 28 სექტემბერს მ. ზ-ემ მიმართა მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს და იმ ადმინისტრაციული აქტების (კომისიის 2016 წლის 28 მარტის #492 საოქმო გადაწყვეტილებისა და ამავე კომისიის 2016 წლის 23 ივნისის #11906 საკუთრების უფლების მოწმობის) ბათილად ცნობა მოითხოვა, რის საფუძველზეც მოსარჩელემ 2137 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია შეძლო. მოსარჩელის მითითებით, ადმინისტრაციულმა ორგანომ დააკმაყოფილა მ. ზ-ის მოთხოვნა შემდგომ გარემოებებზე დაყრდნობით: მ. ზ-ის განმარტებით, საკუთრების უფლება აღიარებული მიწის ნაკვეთი, მასზე არსებული დამხმარე ნაგებობებით 1977-1978 წწ. ბინის დარიგების დროს სათავსოებად იქნა გაცემული. თითო მოსახლეს შეხვდა თითო სათავსო, რომლის გარშემოც მდებარეობს მიწის ნაკვეთი. ყველა მიწის ნაკვეთი შემოღობილია მავთულბადით, აქვს დამოუკიდებელი შესასვლელი კარი და ჰყავს თავისი მოსარგებლე. მ. ზ-ის მითითებით, აღნიშნული მიწის ნაკვეთით იგი 40 წელია სარგებლობს.
აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, მოსარჩელემ განმარტა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი შემოღობილი იყო მისი მამამთილის მიერ და წლების განმავლობაში მას ფლობდა და მისით სარგებლობდა მისი ოჯახი. ამასთან, მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მ. ზ-ეს, ისევე როგორც სხვა მეზობლებს, აძლევდა უფლებას ესარგებლა სადავო მიწის ნაკვეთით, მათ შორის არსებული ახლო ურთიერთობის გამო.
მოსარჩელის მითითებით, აღსანიშნავია ისიც, რომ მას, როგორც კანონიერ მესაკუთრეს, მუდმივად გააჩნდა იურიდიული ინტერესი მიწის ნაკვეთის მიმართ და განკარგავდა მას შეხედულებისამებრ. 2017 წლის 8 თებერვალს სადავო მიწის ნაკვეთი #... მოსარჩელემ დაყო სამ ნაწილად. ის გარემოება, რომ მეზობელს - მ. ზ-ეს მისცა საშუალება დროებით ესარგებლა ნაკვეთით, არ ადასტურებს მ. ზ-ის რაიმე უფლების არსებობის ფაქტს.
მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ სათანადოდ არ შეისწავლა სადავო გარემოებები, ჯეროვნად არ გაიზიარა თ. ფ-ის განმარტება, რის გამოც მიიღო უკანონო და დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება 2137 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2016 წლის 28 მარტის #492 საოქმო გადაწყვეტილების მისი ძალაში შესვლის დღიდან ბათილად ცნობის შესახებ.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2016 წლის 28 მარტის #492 საოქმო გადაწყვეტილების (საკითხი - 44) ნაწილობრივ ბათილად ცნობის შესახებ“ 2137 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთზე თ. ფ-ის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 25 ოქტომბრის #2075 განკარგულების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის სადავო მიწის ნაკვეთზე (ს/კ: ..., დაზუსტებული ფართობი: 2137 კვ.მ) თ. ფ-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 4 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა მ. ზ-ე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 1 აგვისტოს განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნენ გ. გ-ი და მ. წ-ი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით თ. ფ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ფ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილებით თ. ფ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც თ. ფ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 25 ოქტომბრის #2075 განკარგულება და კომისიას საქმის გარემოებათა სრულყოფილად შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, ასევე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის გათვალისწინებით, მ. ზ-ის მიერ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიაში, ქ. თბილისში, ..., ... ქ. #17-ის მიმდებარედ, თ. ფ-ისათვის 2137 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე წარდგენილ განცხადებებთან დაკავშირებით, კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში ახალი აქტის გამოცემა დაევალა.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არადამაჯერებელი იყო მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მთლიანი მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა თ. ფ-ს და ნასყიდობის ხელშეკრულებით იგი აპირებდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთის გასხვისებას. მოწმეთა და მესამე პირების ჩვენებებით სხვა რამ ფიქსირდება, მაგრამ საქმისთვის პრინციპული მნიშვნელობის იყო არა ეს გარემოება, არამედ ის, რომ თ. ფ-ის სახელზე აღირიცხა 2137 კვ.მ, მ. ზ-ის მოთხოვნას კი წარმოადგენდა ამ აქტის ნაწილობრივ და არა მთლიანად გაუქმება, კერძოდ იმ ნაწილში, რომლითაც ზ-ის მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება ეღიარა თ. ფ-ს. უფრო კონრეტულად, მ. ზ-ემ 2017 წლის 28 სექტემბერს მოითხოვა ფ-ის სახელზე განხორციელებული აღიარების ნაწილობრივ, მხოლოდ ზ-ის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთის ნაწილში ბათილად ცნობა; ასევე, მხოლოდ თავის წილ მიწის ნაკვეთთან (და არა მთლიან მიწის ნაკვეთთან) დაკავშირებით მოთხოვნა დააფიქსირა შემგომში ორჯერ; კომისიამ კი სადავო აქტი მთლიანად სცნო ბათილად.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ადმინისტრაციულ ორგანოს ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოებისათვის დამახასიათებელი თავისებურებების მეშვეობით უნდა დაედგინა, თ. ფ-ისათვის საკუთრების უფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთის რა ნაწილზე ვრცელდებოდა მ. ზ-ის მოთხოვნა და თუ მიიჩნევდა, რომ ფაქტობრივი გარემოებები ქმნიდა 2017 წლის 25 ოქტომბრის #2075 განკარგულების ბათილად ცნობის საფუძველს, უნდა ემსჯელა, თუ რომელ ნაწილში ეცნო ზემოაღნიშნული აქტი ბათილად.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ფ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულმა თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ და მ. ზ-ემ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 1 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკვებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისა და თ. ფ-ის საკასაციო საჩივრები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 1 ივლისის განჩინებით განუხილველი დარჩა მ. ზ-ის საკასაციო საჩივარი.
კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკვებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია მის მიერ მიღებული 2016 წლის 28 მარტის #492 საოქმო გადაწყვეტილების (საკითხი - 44) კანონიერების შესწავლასთან დაკავშირებით, მიმდინარე წარმოების ეტაპზე საქმის მასალებში არსებული მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, დადგენილად მიიჩნევს, რომ საკუთრება უფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთი (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., ... ქ. #17-ის მიმდებარედ, საერთო ფართობი - 2137 კვ.მ) კანონის ამოქმედებამდე, გარდა თ. ფ-ისა, თვითნებურად იქნა დაკავებული მ. ზ-ის მიერ. ამასთან, კასატორი მიუთითებს იმ გარემოებაზეც, რომ თ. ფ-მა ზეპირი მოსმენის სხდომაზე თავადვე დაადასტურა საკუთრება უფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთის ნაწილის მ. ზ-ეს მიერ ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი.
კასატორი აღნიშნავს, რომ განცხადების განხილვისას, კომისიის მიერ საქმის ყველა ფაქტობრივი გარემოება არ იქნა სრულად გამოკვლეული და შეფასებული. კერძოდ, კომისიისათვის ცნობილი რომ ყოფილიყო ის ფაქტი, რომ საკუთრების უფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთი (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., ... ქ. #17-ის მიმდებარედ, საერთო ფართობი - 2137 კვ.მ) „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე თ. ფ-ის გარდა თვითნებურად იქნა დაკავებული აგრეთვე მ. ზ-ის მიერ, კომისია მიიღებდა სხვაგვარ გადაწყვეტილებას. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ არსებობს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ 2137 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთზე თ. ფ-ის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2016 წლის 28 მარტის #492 საოქმო გადაწყვეტილების (საკითხი - 44) ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.
ამასთან, კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას კომისიის მიერ სადავო აქტის მხოლოდ მ. ზ-ის მოთხოვნის ნაწილში ბათილად ცნობის შესაძლებლობასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ კომისია კონკრეტულ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით ადმინისტრაციულ წარმოებას იწყებს დაინტერესებული პირის განცხადების საფუძველზე, რომელიც შეიცავს იმ სავალდებულო დოკუმენტთა ჩამონათვალს, რაც გათვალისწინებულია კანონით. ამასთან, ადმინისტრაციული წარმოება მოიცავს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების პროცედურას, რაც შეიძლება გახდეს კონკრეტული პირის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის მიკუთვნებისა და ამ მიწის ნაკვეთის ფართის განსაზღვრის საფუძველი. კასატორის მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, მ. ზ-ის მოთხოვნას წარმოადგენდა არა მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება, არამედ ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება იმდაგვარად, რომ უფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთი მოიცავდა მის სარგებლობაში არსებულ დაუზუსტებელ ფართსაც. კასატორის აღნიშვნით, მითითებული გარემოება დაადასტურა ასევე თ. ფ-მაც, თუმცა კონკრეტულად რა ფართს ფლობდა მ. ზ-ე, ხსენებული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე მხარეთა მიერ არ ყოფილა წარდგენილი. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ მოსარჩელესთან ერთად სადავო მიწის ნაკვეთით მესამე პირის მიერ ფლობა-სარგებლობის ფაქტის უტყუარად დასტურდების, თუმცა საქმეში შესაბამისი მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, გაუგებარია კომისიას რა საშუალებით უნდა დაედგინა, თუ რა ფართზე აცხადებდა მესამე პირი პრეტენზიას და რა ნაწილში უნდა ეცნო მას ბათილად თ. ფ-ის მიმართ მიღებული გადაწყვეტილება.
კასატორის - თ. ფ-ის განმარტებით, ადმინისტრაციულმა ორგანომ, ისევე როგორც სააპელაციო სასამართლომ, სათანადოდ არ შეისწავლეს სადავო გარემოებები, ჯეროვნად არ გაიზიარეს თ. ფ-ის განმარტება, რის გამოც მიიღეს უკანონო და დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება და ძალაში შესვლის დღიდან ბათილად ცნეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2016 წლის 28 მარტის #492 საოქმო გადაწყვეტილება 2137 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთზე თ. ფ-ის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში.
კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთს ფლობდა მ. ზ-ე. ამ კონტექსტში, ასევე, არასწორად იქნა შეფასებული თავად მოსარჩელის - თ. ფ-ის მიერ მ. ზ-ისათვის სადავო მიწის ნაკვეთის ნებაყოფლობით დროებით სარგებლობაში გადაცემის ფაქტი. კასატორის განმარტებით, თ. ფ-ს, როგორც კანონიერ მესაკუთრეს, მიწის ნაკვეთის მიმართ მუდმივად გააჩნდა იურიდიული ინტერესი და იგი მას თავისი შეხედულებისამებრ განკარგავდა. 2017 წლის 8 თებერვალს სადავო მიწის ნაკვეთი (ს/კ #...) მოსარჩელემ დაყო სამ ნაწილად. კასატორის მითითებით, ის გარემოება, რომ მან მეზობელს - მ. ზ-ესა და სხვა მეზობლებს, მისცა საშუალება დროებით ესარგებლათ ნაკვეთით, არ ადასტურებს მ. ზ-ის მიერ აღნიშნული მიწის ნაკვეთის ფლობას, რაც გახდებოდა თ. ფ-ის საკუთრების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისა და თ. ფ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2016 წლის 28 მარტის #492 საოქმო გადაწყვეტილების (საკითხი - 44) ნაწილობრივ ბათილად ცნობის შესახებ“ 2137 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთზე თ. ფ-ის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 25 ოქტომბრის #2075 განკარგულების კანონიერება და მოპასუხისათვის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისათვის სადავო მიწის ნაკვეთზე (ს/კ: ..., დაზუსტებული ფართობი: 2137 კვ.მ) თ. ფ-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.
საკასაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ საქმეზე მოწმის სახით დაკითხულმა თ. ა-მა განმარტა, რომ იგი დაბადებიდან ცხოვრობს თ. ფ-ის მეზობლად და თ. ფ-ის ოჯახი (დედამთილ-მამამთილი), ცხოვრობდა მათ მიერ შემოსაზღვრულ მიწის ნაკვეთში არსებულ შენობაში. მან ასევე დაადასტურა საქმის მასალებში არსებულ მ. ზ-ის განცხადებაზე მისი ხელმოწერის ნამდვილობა, სადაც მ. ზ-ე აღნიშნავს, რომ ...., ... ქ. #17 კორპუსის წინ არის ბინის დარიგების დროს აშენებული დამხმარე შენობა-ნაგებობები და მიწა, რომელიც ამ კორპუსში ბინის მიღების შემდეგ გადანაწილდა 12 მოსახლეზე (დაახლოებით 40 წლის წინ). მას შემდგომ ამ დამხმარე ნაგებობას და მიწას ფლობს მ. ზ-ე. მ. ზ-ის ნაკვეთი შემოღობილია მის მიერ და აქვს დამოუკიდებელი შესასვლელი კარი. მოწმე თ. ა-მა ასევე აღნიშნა, რომ თ. ფ-ს ყველას მაგივრად უნდა გაეფორმებინა მიწის ნაკვეთი და შემდეგ ყველასთვის უნდა გადაეცა თავ-თავისი წილები. აღნიშნული, თავის მხრივ, დაადასტურა მოწმე ბ. ხ-მაც, რომელმაც განმარტა, რომ მეზობლებმა გადაუხადეს გარკვეული თანხა თ. ფ-ს, ზოგმა - 1500 ლარი, ზოგმა - 1800 ლარი, მიწის კვადრატულობის შესაბამისად, რათა დაეკანონებინა მიწის ნაკვეთები და შემდეგ ყველასთვის გადაეცა თავთავიანთ წილი. მესამე პირმა მ. წ-მა თავის ახსნა-განმარტებაში აღნიშნა, რომ მისთვის მნიშვნელობა არ ქონდა რა ფორმით გადასცემდა თ. ფ-ი მის წილს საკუთრებაში, ამიტომ, მ. თ. ფ-მა აჩუქა მისი წილი მიწის ნაკვეთი.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ არადამაჯერებელია მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მთლიანი მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა თ. ფ-ს და ნასყიდობის ხელშეკრულებით აპირებდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთის გასხვისებას. მოწმეთა და მესამე პირების ჩვენებებით სხვა რამ ფიქსირდება, მაგრამ საქმისთვის პრინციპული მნიშვნელობისაა ის, რომ თ. ფ-ის სახელზე აღირიცხა 2137 კვ.მ, მ. ზ-ის მოთხოვნას კი წარმოადგენდა ამ აქტის ნაწილობრივ და არა მთლიანად გაუქმება, კერძოდ იმ ნაწილში, რომლითაც ზ-ის მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება ეღიარა თ. ფ-ს. უფრო კონრეტულად, მ. ზ-ემ 2017 წლის 28 სექტემბერს მოითხოვა ფ-ის სახელზე განხორციელებული აღიარების ნაწილობრივ, მხოლოდ ზ-ის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთის ნაწილში ბათილად ცნობა; ასევე, მხოლოდ თავის წილ მიწის ნაკვეთთან (და არა მთლიან მიწის ნაკვეთთან) დაკავშირებით მოთხოვნა დააფიქსირა შემგომში ორჯერ; კომისიამ კი სადავო აქტი მთლიანად სცნო ბათილად.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას მასზედ, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოებისათვის დამახასიათებელი თავისებურებების მეშვეობით უნდა დაედგინა, თ. ფ-ისათვის საკუთრების უფლებააღიარებული მიწის ნაკვეთის რა ნაწილზე ვრცელდებოდა მ. ზ-ის მოთხოვნა და თუ მიიჩნევდა, რომ ფაქტობრივი გარემოებები ქმნიდა 2017 წლის 25 ოქტომბრის #2075 განკარგულების ბათილად ცნობის საფუძველს, უნდა ემსჯელა, თუ რომელ ნაწილში ეცნო ზემოაღნიშნული აქტი ბათილად.
საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო გადაწყვეტილების მიღებისას არ არის გამოკვლეული და დადგენილი საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, ადმინისტრაციული ორგანო აცდენილია მ. ზ-ის მოთხოვნის ფარგლებს. ადმინისტრაციული წარმოება არ ჩატარებულა კანონით დადგენილი წესით და მიღებულ იქნა დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება, რაც მისი სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობისა და ადმინისტრაციული ორგანოსათვის საკითხის ხელახალი შესწავლის დავალების წინაპირობას წარმოადგენს.
რაც შეეხება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ სააპელაციო ინსტანციით საქმის განხილვისას წარდგენილ დოკუმენტებს, რომლის თანახმადაც, მიწის ნაკვეთზე ვრცელდება ასაფრენი ზოლის შეზღუდვა, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ მოცემულ შემთხვევაში, აღნიშნული არ წარმოადგენს საკუთრების უფლების აღიარების დამაბრკოლებელ გარემოებას, რადგან, ზემოაღნიშნული დანაწესი შეეხება აღნიშნულ ზონაში მშენებლობის პარამატრებს და არა მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებას, ეს კი ვერ იქნება მიჩნეული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტითა და „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ქ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკუთრების უფლების აღიარების დამაბრკოლებელ რომელიმე გარემოებად.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან თ. ფ-ს საკასაციო საჩივარზე 26.03.2019წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თ. ფ-ს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისა და თ. ფ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილება;
3. თ. ფ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 26.03.2019წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ვ. როინიშვილი