ბს-232(კ-19) 07 თებერვალი, 2020წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა შპს „...ას“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 05.12.2018წ. განჩინებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „...ამ“ 21.08.2017წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს მიმართ საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 05.07.2017წ. ბრძანების ბათილად ცნობისა და სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს 17.03.2017წ. წერილის არარა აქტად აღიარების მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 12.09.2017წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა შპს „ნ...ა“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 31.10.2017წ. განჩინებით სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს 17.03.2017წ. წერილის არარა აქტად აღიარების შესახებ შპს „...ას“ სასარჩელო მოთხოვნაზე შეწყდა საქმის წარმოება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 31.10.2018წ. გადაწყვეტილებით შპს „...ას“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა მოსარჩელის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 05.12.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გასაჩივრდა შპს „...ას“ მიერ.

კასატორმა აღნიშნა, რომ უდავოდ დასტურდება ღობის უნებართვოდ მოწყობა, მის რეკონსტრუქციაზე კანონით დადგენილი წესით ნებართვა არ ყოფილა გაცემული. კასატორი თვლის, რომ ღობის დემონტაჟის დავალება არ ეწინააღმდეგება „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ კანონის მე-15 მუხლს, რადგან აღნიშნული ნორმა ვრცელდება ისეთ ობიექტებზე, რომლებიც ობიექტურად არსებობდნენ ძეგლის სტატუსის მინიჭების მომენტისათვის და მათთან ერთად მიენიჭა ნივთს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი. უძრავ ქონებას ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2007 წ., ხოლო სადავო ღობე მოწყობილია 2016 წ., ამიტომ მასზე არ შეიძლება გავრცელდეს ძეგლის დაცვის რეჟიმი, ძეგლის არაავთენტური ნაწილი შესაძლოა ყოფილიყო მხოლოდ 2007 წელს არსებული ღობე, რომელიც ამჟამად პირვანდელი სახით აღარ არსებობს და რეკონსტრუირებულია. კასატორი მიიჩნევს, რომ კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოს 17.03.2017წ. აქტი საინფორმაციო და სარეკომენდაციო ხასიათის წერილია, ამიტომ გადაწყვეტილების მიღებისას ადმინისტრაციული ორგანო არ უნდა დაყრდნობოდა მხოლოდ წერილში მითითებულ მოსაზრებებს. გასათვალისწინებელია აგრეთვე, რომ 17.03.2017წ. წერილის მომზადება არ მომხდარა ადგილზე გასვლით, რაიმე მეცნიერული კვლევის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „...ას“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ §71; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის N05/11 ბრძანებით დამტკიცებული „სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს დებულების“ (ძალადაკარგულია 2019 წლის 20 ივნისიდან) მიხედვით სააგენტოს ამოცანად სახელდებოდა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვა, მათი ყოველმხრივ შესწავლა და ამ კუთხით სააგენტოს მინიჭებული ჰქონდა საექსპერტო ფუნქცია (მე-2 მუხ., „ა“, „ვ“ ქვ.პ.). სააგენტოს უფლებამოსილებებში შედიოდა აგრეთვე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების რეაბილიტაციასთან და კვლევასთან დაკავშირებით კონკრეტული რეკომენდაციების შემუშავება, კულტურული მემკვიდრეობის ზონებში სამშენებლო სამუშაოებთან მიმართებით სარეკომენდაციო მასალების მომზადება (მე-3 მუხ., „ვ“, „ნ“ ქვ.პ.). გასათვალისწინებელია, რომ სწორედ სააგენტო შეიმუშავებდა საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის ფორმირების თეორიულ-მეთოდოლოგიურ და პრაქტიკულ რეკომენდაციებს (მე-3 მუხ., „ბ“ ქვ.პ.). ამდენად, სააგენტოს ჰქონდა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის შემომსაზღვრელი ღობის არსებობის მიზანშეწონილობის შეფასების კომპეტენცია.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მიზანშეწონილობის საკითხის განსაზღვრა ორგანოს დისკრეციული უფლებამოსილების საკითხს უკავშირდება. ამასთანავე, დისკრეციის ფარგლებში გადაწყვეტილების მიღება არ გამორიცხავს მასზე სასამართლო კონტროლს, რადგან სასამართლო ფლობს დავის გადაწყვეტის სრულ იურისდიქციას, ამასთანავე, სფეროს სპეციფიკის გათვალისწინებით განსხვავდება ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციული სფეროს რეგულირების ხარისხი. არ არსებობს სრულიად დისკრეციული უფლებამოსილება, ისევე როგორც სრული მოწესრიგება, თუმცა სფეროს თავისებურებების გათვალისწინებით სასამართლო შემოწმების მასშტაბი ცვალებადია (სუსგ 07.03.2019წ. Nბს-797(კ-18)). განსახილველ შემთხვევაში, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს 17.03.2017წ. N10/10/542 წერილის მიხედვით, არსებული ღობე შეესაბამება ძეგლის იერსახეს, საფრთხეს არ უქმნის მის სრულფასოვან აღქმას და ძეგლის ფიზიკური დაცვის ინტერესებიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია ღობის არსებული სახით შენარჩუნება. კასატორის მითითება, რომ სააგენტოს 13.03.2017წ. წერილი ეხება 2007 წელს და არა ამჟამად არსებულ ღობეს, არ არის დასაბუთებული, რადგან სააგენტოს წერილი გაცემულია 2017წ. და მასში საუბარია ღობის სწორედ ამჟამად არსებული სახით შენარჩუნების მიზანშეწონილობაზე.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევაზე რეაგირების მთავარი მიზანი არ არის დამრღვევის დასჯა. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ საქართველოს კანომდებლობის ამოცანას შეადგენს საკუთრების, მოქალაქეთა სოციალურ-ეკონომიკური, პოლიტიკური და პირადი უფლებებისა და თავისუფლებების, სახელმწიფო და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვა, სამართალდარღვევათა თავიდან აცილების უზრუნველყოფა (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 1-ლი მუხ.). ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ერთ-ერთი სახეა სამშენებლო სამართალდარღვევა - სამშენებლო სამუშაოების უნებართვოდ განხორციელება. განსახილველ შემთხვევაში, მართალია უდავოდ დასტურდება სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენა, თუმცა არ იკვეთება აღნიშნული ქმედებით კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლისათვის ან კერძო პირთათვის ზიანის მიყენება. კასატორის მითითება არსებული ღობით მის საკუთრებაში რიცხულ სასტუმრომდე მისასვლელი გზის ნაწილობრივ გადაფარვის შედეგად შპს „...ას“ ინტერესების შელახვის შესახებ, არ არის დასაბუთებული, რადგან საქმის მასალების მიხედვით არ დასტურდება სადავო ღობის განთავსება შპს „...ას“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში, საქმეში მითითება ხდება მხოლოდ ღობის თვითმმართველი ერთეულის მიწის ნაკვეთზე გადასვლის შესახებ. გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნულის შესახებ მუნიციპალიტეტი ინფორმირებულია, თუმცა ამის მიუხედავად ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ სადავო აქტის გამოცემით მიზანშეწონილად მიიჩნია ღობის არსებული სახით შენარჩუნება და გააუქმა ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 28.02.2017წ. დადგენილება შპს „ნ...ასთვის“ ღობის დემონტაჟის დავალების ნაწილში.

ამდენად, დგინდება, რომ როგორც საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო, ასევე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია მიზანშეწონილად მიიჩნევს ღობის არსებული სახით შენარჩუნებას, რადგან ღობე შეესაბამება ძეგლის იერსახეს, საფრთხეს არ უქმნის მის სრულფასოვან აღქმას, ემსახურება ძეგლის ფიზიკურად დაცვის ინტერესს. ამასთანავე, საქმის მასალებით არ დასტურდება ღობის მოწყობით რომელიმე ფიზიკური ან იურიდიული პირის დაცვის ღირსი ინტერესების შელახვა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც შპს „...ას“ საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „...ას“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 05.12.2018წ. განჩინება;

3. შპს „ი...ოს“ (ს.კ. ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 12.02.2019წ. N1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ვ. როინიშვილი