ბს-1352(2კ-18) 16 იანვარი, 2020წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.06.2018წ. განჩინებაზე
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ზ. კ-ემ 15.02.2017წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის 31.10.2016წ. N29904 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 20.01.2017წ. N13733/2/16 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის და სსიპ შემოსავლების სამსახურისათვის ზ. კ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე რიცხული დავალიანების ჩამოწერის თაობაზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 10.10.2017წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 31.10.2016წ. N29904 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 20.01.2017წ. N13733/2/16 გადაწყვეტილება და სსიპ შემოსავლების სამსახურ დაევალა ზ. კ-ის გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე რიცხული დავალიანების ჩამოწერის თაობაზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.06.2018წ. განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცველად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ.
კასატორებმა მიუთითეს საქმეზე უდავოდ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და აღნიშნეს, რომ ზ. კ-ის პირადი აღრიცხვის ბარათზე დღეის მდგომარეობით არსებული საგადასახადო ვალდებულებები წარმოადგენს გადამხდელის მოქმედ და გაუქმებულ კოდზე დეკლარირებული და დარიცხული ვალდებულებების ჯამს და არა საგადასახადო შეთანხმების გაფორმების შემდეგ დამატებით დარიცხული გადასახადის/სანქციის თანხას, შესაბამისად, არ არსებობს სადავო დარიცხვის გაუქმების საფუძველი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს. საკასაციო საჩივრები არ შეიცავენ სათანადო დასაბუთებას, შედგება ნორმათა ციტირებისა და ფაქტობრივი გარემოებების აღწერისაგან.
საქმეზე დადგენილია, რომ ზ. კ-ეს 06.04.2000წ. მიენიჭა კონკრეტული საიდენტიფიკაციო ნომერი, რომელსაც იყენებდა 2005 წლამდე, ხოლო შემდგომში ამ კოდზე დეკლარირებას აღარ ახორციელებდა. 16.09.2004წ. გადამხდელს მიენიჭა მეორე საიდენტიფიკაციო ნომერი, რომელზედაც შემდგომში ხდებოდა საგადასახადო დეკლარაციების წარდგენა და ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება. 16.09.2004წ. - მეორე კოდის მინიჭებისას მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 219.1 მუხლის მიხედვით, სწორედ საგადასახადო ორგანოს კომპეტენციაში შედიოდა გადასახადის გადამხდელისათვის საიდენტიფიკაციო კოდის მინიჭება. ამავე პერიოდში მოქმედი „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის 51.1 მუხლის თანახმად, საგადასახადო ორგანო ახდენდა ინდივიდუალური საწარმოს რეგისტრაციას. ამასთანავე, ზ. კ-ე სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ გათავისუფლდა დაკისრებული ჯარიმისა და საურავის გადახდისაგან, როგორც კეთილსინდისიერი გადამხდელი. ამდენად, დგინდება, რომ ზ. კ-ის არამართლზომიერ ან არაკეთილსინდისიერ ქმედებას არ გამოუწვევია ორი პარალელური საიდენტიფიკაციო კოდის არსებობა, აღნიშნული გამოწვეულ იქნა საგადასახადო ორგანოების მიერ გადასახადის გადამხდელთა აღრიცხვასთან დაკავშირებით თავის ვალდებულებათა არაჯეროვანი შესრულების, დაშვებული შეცდომის შედეგად. გასათვალისწინებელია, რომ მეორე კოდის მინიჭების შემდეგ ზ. კ-ე აღარ ახდენდა თავის საქმიანობაში პირველი კოდის გამოყენებას, რაც სარწმუნოს ხდის მოსარჩელის მითითებას, რომ მეორე კოდის მინიჭების შემდეგ, იგი პირვანდელ კოდს გაუქმებულად მიიჩნევდა.
საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ 2009 წ. განხორციელდა ზ. კ-ის საგადასახადო შემოწმება, ხოლო 2011 წ. იანვარში გაფორმდა საგადასახადო შეთანხმება. კასატორები სადავოდ არ ხდიან ი/მ ზ. კ-ის, როგორც ერთი მეწარმე სუბიექტის არსებობას, სწორედ აღნიშნულის გათვალისწინებით გაერთიანდა პირველ და მეორე საიდენტიფიკაციო კოდზე არსებული გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათები. აღნიშნულის მიუხედავად არც საგადასახადო შემოწმებისას ან საგადასახადო შეთანხმების გაფორმებისას, ზ. კ-ის მიერ საქმიანობის შეწყვეტის შესახებ განცხადების წარდგენისას ან შემდგომ პერიოდში - 2015 წლამდე, სსიპ შემოსავლების სამსახურს პირველ კოდზე არსებული საგადასახადო დავალიანების გადახდა ზ. კ-ისათვის არ მოუთხოვია, რაც ქმნიდა გადამხდელის ნდობას ასეთი დავალიანების არარსებობის შესახებ. მოსაზრება, რომ საგადასახადო ორგანოებს დავალიანების არსებობისა და პარალელული საიდენტიფიკაციო კოდების მინიჭების შესახებ ინფორმაცია არ ჰქონდათ, არ არის დასაბუთებული, რადგან სწორედ მათ ფუნქციას შეადგენდა გადასახადების ადმინისტრირება, რაც სადავო პერიოდში მოქმედი ნორმატიული მოწესრიგების მიხედვით გადასახადების გადახდის კონტროლსა და გადამხდელთა აღრიცხვის საკითხებსაც მოიცავდა (13.06.1997წ. საგადასახადო კოდექსის 29.3 მუხ., 22.12.2004წ. საგადასახადო კოდექსის 12.4 მუხ.). მნიშვნელოვანია ასევე, რომ პირველ კოდზე დავალიანების წარმოშობიდან მისი ანაზღაურების მოთხოვნამდე გასულია ათ წელზე მეტი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.06.2018წ. განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: მ.ვაჩაძე
ვ. როინიშვილი
