#ბს-275(2კ-19) 12 სექტემბერი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 3 ივნისს შპს „...მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „ფოთისა და ყულევის პორტები და ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის“ 2015 წლის 13 ოქტომბრის #EL 040285 და 2015 წლის 16 ოქტომბრის #EL 040370 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „ფოთისა და ყულევის პორტები და ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის“ 2015 წლის 13 ოქტომბრის #69501/091 და 2015 წლის 16 ოქტომბრის #69604/013 საგადასახადო მოთხოვნების, შპს „…ის“ საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 15 დეკემბრის #48113 ბრძანებისა და 2015 წლის 14 დეკემბრის #47758 ბრძანების, შპს „…ის“ საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 13 მაისის #12565/2/16 და #12566/2/16 გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი ახორციელებს ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ტრანზიტულ სარკინიგზო გადაზიდვას. 2015 წელს საქართველოს ტერიტორიაზე ტრანზიტულ რეჟიმში გადაზიდულ ნავთობისა და ნავთობპროდუქტის ნაწილთან მიმართებით შპს „...ს“ შემოსავლების სამსახურის საბაჟოს გამშვებმა პუნქტმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 271.5 მუხლის შესაბამისად წარუდგინა სამართალდარღვევის ოქმები და საგადასახადო მოთხოვნები, საიდანაც ირკვევა, რომ ტვირთის რაოდენობა აღმოჩნდა ნაკლები თანმხლებ დოკუმენტაციაში მითითებულ რაოდენობაზე. ამავდროულად, სატრანსპორტო საშუალებებზე - ვაგონებზე საიდენტიფიკაციო ნიშნების (ლუქების) მთლიანობა არ ყოფილა დარღვეული. აღნიშნული შემთხვევები საბაჟო პუნქტის მიერ მიჩნეულ იქნა ზენორმატიულ დანაკლისად, რის გამოც კომპანიის მიმართ გამოიყენეს სსკ-ის 289.19 და 64.2 მუხლებით გათვალისწინებული ზომები და კომპანიას ჯარიმის სახით ჯამურად შეეფარდა 305,16 ლარი.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ საქართველოს საზღვრის გადმოკვეთისას ვაგონებზე არსებული საიდენტიფიკაციო ნიშნების (ლუქების) მთლიანობა არ დარღვეულა საქართველოს ტერიტორიაზე გადაადგილებისას და ადგილი არ ჰქონია განკარგვის, დაკარგვის ან განადგურების ფაქტს. ზოგიერთი ტვირთის სახეობიდან გამომდინარე, გამორიცხულია მათი განკარგვა, დაკარგვა ან განადგურება ტრანსპორტირების პროცესში, რადგან მათი დაცლა შესაძლებელია მხოლოდ შესაბამისი გაცხელების შედეგად. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ შემადგენლობა მოძრაობდა გრაფიკის მიხედვით და ადგილი არ ჰქონია ისეთ გაჩერებას, რომ შესაძლებელი ყოფილიყო ვაგონცისტერნიდან ტვირთის ამოღება. მოსარჩელეს მიაჩნია, რომ დაფიქსირებული შეუსაბამობა გამოწვეულია ტვირთის გამომგზავნ ქვეყანაში ჩასხმისას გამოწვეული დანაკლისით ან იქ სურვეიერული კომპანიის მიერ არასწორად ჩატარებული გაზომვით, რაზეც მეტყველებს შემთხვევები, როდესაც საქართველოში გაზომვის შედეგად ფიქსირდება ტვირთის ზედმეტობა დოკუმენტაციაში მითითებულ ტვირთის რაოდენობასთან შედარებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს „…ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „ფოთისა და ყულევის პორტები და ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის“ 2015 წლის 13 ოქტომბრის #EL 040285 და 2015 წლის 16 ოქტომბრის #EL 040370 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები; სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „ფოთისა და ყულევის პორტები და ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის“ 2015 წლის 13 ოქტომბრის #69501/091 და 2015 წლის 16 ოქტომბრის #69604/013 საგადასახადო მოთხოვნები; შპს „…ის“ საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 15 დეკემბრის #48113 ბრძანება და 2015 წლის 14 დეკემბრის #47758 ბრძანება; შპს „…ის“ საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 13 მაისის 12565/2/16 და 12566/2/16 გადაწყვეტილებები.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „ფოთისა და ყულევის პორტები და ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის“ 2015 წლის 13 ოქტომბრის #EL 040285 და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „ბათუმის პორტის“ 2015 წლის 16 ოქტომბრის #EL 040370 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „ფოთისა და ყულევის პორტები და ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის“ 2015 წლის 13 ოქტომბრის №69501/091 და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „ბათუმის პორტის“ 2015 წლის 16 ოქტომბრის #69604/013 საგადასახადო მოთხოვნები, შპს „...ის“ საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 15 დეკემბრის #48113 და 2015 წლის 14 დეკემბრის #47758 ბრძანებები, შპს „...ის“ საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 13 მაისის 12565/2/16 და 12566/2/16 გადაწყვეტილებები და სსიპ შემოსავლების სამსახურს კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და შესწავლის შედეგად სადავო საკითხთან დაკავშირებით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, ადგილი რომ ჰქონოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ დარღვევებს, დანაკლისის არსებობა შესაძლოა, მიჩნეულიყო შპს „...ის“ მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით გამოწვეულ საბაჟო ზედამხედველობის ქვეშ მყოფი საქონლის დაკარგვად, თუმცა იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ ლუქის მთლიანობა დარღვეული არ ყოფილა, ხოლო საქონლის გადმოტვირთვა მხოლოდ სპეციალური პროცედურის დაცვითაა შესაძლებელი, საგადასახადო ორგანო, სათანადო წესით დალუქულ ტრანსპორტში აღმოჩენილი დანაკლისის დანაკარგად მიჩნევამდე, ვალდებული იყო დაედგინა და დაესაბუთებინა, თუ რა გზით იყო შესაძლებელი დალუქული ტრანსპორტიდან ფაქტობრივად არსებული საქონლის დაკარგვა, იძლეოდა თუ არა სატრანსპორტო საშუალება ლუქის დაუზიანებლად შეღწევის საშუალებას, ასევე, ტვირთების სახეობიდან გამომდინარე, იყო თუ არა შესაძლებელი მათი დაკარგვა, განკარგვა ან განადგურება ტრანსპორტირების პროცესში. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა შპს „ს…ის“ 2017 წლის 10 აგვისტოს #136 ექსპერტის დასკვნას, რომლის მიხედვით, ექსპერტიზის წინაშე დასმულ იქნა კითხვა: თავისი ბუნებრივი თვისებიდან გამომდინარე, განიცდიან თუ არა მასის კლებას რკინიგზით გადაზიდვის დროს სპირტები - მეთანოლი (მეთილის სპირტი) და იზოპროპილის სპირტი (აბსოლიტირებული), გაზები - პროპილენი და ტექნიკური ბუტანი (LPG). დასკვნაში აღნიშნულია, რომ ტემპერატურისა ან ატმოსფერული წნევების ცვლილებებისას იცვლება წნევები ვაგონ-ცისტერნებში და დამცავი სასუნთქი სარკველი პერიოდულად იხსნება ან იკეტება მუდმივი წნევების შესანარჩუნებლად. ამ პროცესს „მცირე სუნთქვები“ ეწოდება, რასაც თან სდევს მასის შემცირება. დამცავი სარქველი არეგულირებს შიდა წნევებს, წინააღდეგ შემთხევებში, მივიღებდით ნაღმის მოქმედებას. ცისტერნებში წნევის წარმოშობა ესაა მოლეკულის დაჯახება კედლის ზედაპირთან, რომელიც იზრდება ტემპერატურის ზრდასთან ერთად. მოლეკულის ენერგიას კი განსაზღვრავს ატომში არსებული ფოტონებისა, ელექტრონების და სხვა ნაწილების თვისებები. ვაგონ-ცისტერნებიდან სპირტების ან გაზების დაცლისას ან შევსებისას იზრდება ბუნებრივი დანაკარგები. ამდენად, საგადასახადო ორგანოს უნდა გადაემოწმებინა და დაეზუსტებინა რამდენად იყო შესაძლებელი ამ სარქველიდან საქონლის მოპოვება მაშინ, როდესაც ლუქები დარღვეული არ არის და ტრანსპორტირებული საქონლის სპეციფიკიდან გამომდინარე, მისი გადმოტვირთვა სპეციალურ პროცედურებთან არის დაკავშირებული. კერძოდ, „…-ის“ 2016 წლის 29 ივნისის წერილის შესაბამისად, საჭიროა ცისტერნა-ვაგონების შეთბობა ბლანტი ნავთობპროდუქტების ჩამოსხმის დროს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემულ საქმეზე საჭიროა ადმინისტრაციულმა ორგანომ გამოიკვლიოს და გაანალიზოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და მიიღოს გადაწყვეტილება ამ გარემოებათა შეფასების შედეგად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 230-ე და 289-ე მუხლის მე-19 პუნქტზე და აღნიშნავს, რომ შპს-ს მიერ ტრანზიტის სასაქონლო ოპერაციაში მოქცეული საქონელი არ იქნა მიტანილი უცვლელ მდგომარეობაში დანიშნულების ადგილზე, რაც დასტურდება სურვეიერული კომპანიის მიერ შედგენილი აქტით.

ამასთან, კასატორის მითითებით, იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ ლუქები დაზიანებული არ ყოფილა და საქართველოს რკინიგზა ადასტურებს, რომ ყველა ზემოთ ჩამოთვლილ შემთხვევაში შპს-ს კუთვნილი ტვირთი შესაბამისი სარკინიგზო შემადგენლობით მოძრაობდა დადგენილი მარშუტით, ვერ გამოდგება იმის დამადასტურებლად, რომ სამართალდარღვევას არ ჰქონია ადგილი, რადგან საგადასახადო სამართალდარღვევა სახეზეა თუ ქმედება მართლსაწინააღმდეგოა და ამ ქმედებისათვის საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა მიუხედავად პირის ბრალეულობისა, მით უფრო, როდესაც სახეზეა და უდავოა ის გარემოება, რომ თავად მოსარჩელის მიერ შესაბამისი დოკუმენტაციით საქართველოს საზღვრის გადმოკვეთამდე იქნა გაცხადებული საქართველოს ტერიტორიაზე გადასაზიდი ტვირთის ოდენობა, რომელიც განსხვავებული აღმოჩნდა მისი გადამოწმების მომენტში.

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 289.19 მუხლსა და 230-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ შპს-ს მიერ ტრანზიტის სასაქონლო ოპერაციაში მოქცეული საქონელი არ იქნა მიტანილი უცვლელ მდგომარეობაში დანიშნულების ადგილზე, რაც დასტურდება სურვეიერული კომპანიის მიერ შედგენილი აქტით. კასატორი ასევე მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 222.4 მუხლზე და აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა ნორმის ალტერნატიული ფაქტობრივი შემადგენლობა, რომელთაგან ერთ-ერთის არსებობის შემთხვევაში დგება იურიდიული შედეგი, კერძოდ, სახეზეა სასაქონლო ოპერაციის პირობის დარღვევა, რასაც მოჰყვა საქონლის უკანონოდ განკარგვა, დაკარგვა ან განადგურება. საქონელი კანონიერად რომ არ განკარგულა, სადავო არ არის, ვინაიდან საქონელი არ მოქცეულა საგადასახადო კოდექსით დადგენილ არც ერთ სასაქონლო ოპერაციაში და სახეზე გვაქვს საგადასახადო კოდექსის 221-ე მუხლით დადგენილი ღონისძიებები. რაც შეეხება იმ გარემოებას, სად და რა პირობებში მოხდა საქონლის განკარგვა/დაკარგვა/განადგურება, აღნიშნული არ წარმოადგენს სსიპ შემოსავლების სამსახურის კვლევის საგანს, ვინაიდან ის არ არის საგამოძიებო ორგანო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 7 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები.

განსახილველ შემთხვევაში შპს „...ის“ მიმართ სადავოდ ქცეული საგადასახდო სამართალდარღვევის ოქმები შედგენილ იქნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი 289-ე მუხლის მე-19 ნაწილის საფუძველზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი 289.19 მუხლის თანახმად, სასაქონლო ოპერაციის განხორციელებამდე შემოსავლების სამსახურთან შეუთანხმებელი ქმედების განხორციელება ან სასაქონლო ოპერაციის პირობების დარღვევა, რამაც გამოიწვია საბაჟო ზედამხედველობის ქვეშ მყოფი საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უკანონო განკარგვა, დაკარგვა ან განადგურება, იწვევს ვალდებული პირის დაჯარიმებას იდენტურ/მსგავს საქონელზე ან/და სატრანსპორტო საშუალებაზე გადასახდელი იმპორტის გადასახდელების თანხის 100 პროცენტის ოდენობით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედ 289.2 მუხლზე (რომლის თანახმადაც, საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე იდენტიფიკაციის საშუალების მოხსნა/მოცილება ან/და სხვაგვარად გაუვარგისება/განადგურება, ნიშანდებული სატრანსპორტო საშუალების ან საბაჟო კონტროლის ზონაში არსებული შენობა-ნაგებობის ან ნიშანდებული ბარგის/ხელბარგის დაზიანება, აგრეთვე სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილება იმგვარად დადებული იდენტიფიკაციის საშუალებით, რომელიც მასში იდენტიფიკაციის საშუალების დაზიანების გარეშე შეღწევის საშუალებას იძლევა იწვევს მფლობელის დაჯარიმებას) და აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, შპს „…ის“ მიმართ ზემოაღნიშნული ნორმის საფუძველზე საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების შედგენა არ მომხდარა. შესაბამისად, საგულისხმოა, რომ საქართველოს საზღვრის გადმოკვეთისას ვაგონებზე არსებული საიდენტიფიკაციო ნიშნების (ლუქების) მთლიანობა დარღვეული/დაზიანებული არ ყოფილა. ასევე, სატრანსპორტო საშუალებებზე დადებული იდენტიფიკაციის საშუალებები არ იძლეოდა საიდენტიფიკაციო საშუალების დაზიანების გარეშე ვაგონებში შეღწევის შესაძლებლობას. შესაბამისად, იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ ლუქის მთლიანობა დარღვეული არ ყოფილა, ხოლო საქონლის გადმოტვირთვა მხოლოდ სპეციალური პროცედურის დაცვითაა შესაძლებელი, საგადასახადო ორგანო, სათანადო წესით დალუქულ ტრანსპორტში აღმოჩენილი დანაკლისის დანაკარგად მიჩნევამდე, ვალდებული იყო დაედგინა და დაესაბუთებინა, თუ რა გზით იყო შესაძლებელი დალუქული ტრანსპორტიდან ფაქტობრივად არსებული საქონლის დაკარგვა, იძლეოდა თუ არა სატრანსპორტო საშუალება ლუქის დაუზიანებლად შეღწევის საშუალებას, ასევე, ტვირთების სახეობიდან გამომდინარე, იყო თუ არა შესაძლებელი მათი დაკარგვა, განკარგვა ან განადგურება ტრანსპორტირების პროცესში. ამასთან, აღსანიშნავია მითითება მატარებლების მოძრაობის გრაფიკზეც, რომლის თანახმად, მატარებლების დაყოვნების გრაფიკიც ვერ მიუთითებს საფუძვლიან ეჭვზე, რომ საქართველოს საზღვრებს შიგნით სარკინიგზო ხაზზე გადაადგილებისას მოხდა ვაგონების გაცხელება, გახსნა და ტვირთის ამოღება და მოსარჩელეს ჰქონდა საამისოდ საკმარისო დრო.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს შპს „…ისთვის“ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289.19 მუხლით პასუხისმგებლობის დაკისრებისას არ დაუდგენია შპს „…ის“ მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (სასაქონლო ოპერაციის განხორციელებამდე შემოსავლების სამსახურთან შეუთანხმებელი ქმედების განხორციელება ან/და სასაქონლო ოპერაციის პირობების დარღვევა), რომელმაც გამოიწვია აღმოჩენილი დანაკლისი. ამასთან, საქმის ხელახალი განხილვისას საგადასახადო ორგანომ უნდა შეისწავლოს, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები ხომ არ ქმნის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სხვა მუხლებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის შემადგენლობას.

ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას არ არის სათანადოდ გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, რაც ადასტურებს მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საჭიროებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი