#ბს-334(კ-19) 12 სექტემბერი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი. უ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 20 დეკემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 16 ივნისს ი. უ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელის მითითებით, მას ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ...ში საკუთრებაში აქვს ... კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი, რომელსაც გასული საუკუნის 70-იანი წლებიდან ამუშავებდა და იყენებდა საყანედ. 2015 წლის 20 ივლისს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს უფროსის #1133/ს ბრძანებით ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ...ის ტერიტორიაზე გაიცა სასარგებლო წიაღისეულის (ქვიშა-ხრეშის) მოპოვების ლიცენზია 2 წლის ვადით შპს „...ზე“, რის საფუძველზეც მოახდინეს ი. უ-ის საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე წიაღის მოპოვება.

მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მის საკუთრებას მიადგა ზიანი, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის გამოყენება შეუძლებელია სამეურნეო დანიშნულებისთვის.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტოსთვის მის სასარგებლოდ 93000 ლარის დაკისრება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებით ი. უ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. უ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით ი. უ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. უ-ის საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში დარეგისტრირდა 2015 წლის 16 ოქტომბერს, ხოლო შპს „...ზე“ სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია გაცემულია 2015 წლის 20 ივლისს. შესაბამისად, პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტის მიერ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღრიცხვა მოხდა ლიცენზიის გაცემის შემდგომ. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, შესაძლოა სახეზე მართლაც იყოს ზიანი, რომელიც მიადგა აპელანტს, თუმცა ის გარემოება, რომ ლიცენზიის გაცემის დროისათვის მიწის ნაკვეთზე არ იყო აღრიცხული აპელანტის საკუთრების უფლება, გამორიცხავს ადმინისტრაციული ორგანოს ბრალეულობას დამდგარ ზიანთან მიმართებით. აპელანტს უფრო მაღალი სამოქალაქო თვითშეგნების გამოვლენის შემთხვევაში, ლიცენზიის გაცემამდე რომ დაერეგისტრირებინა მიწის ნაკვეთი თავის საკუთრებაში (რისი სრული შესაძლებლობაც გააჩნდა მას), აღარ მოხდებოდა ლიცენზიის გაცემა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე და წინამდებარე დავაც აღარ იარსებებდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 20 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. უ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, საქმეში არსებული მასალებით: საჯარო რეესტრის ამონაწერით, საკუთრების უფლების დამდგენი საბუთებით, კერძოდ, საკომლო ამონაწერით, მიღება-ჩაბარების აქტით, ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროს ცნობით აშკარად მტკიცდება ი. უ-ის სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლება 2015 წლისათვის ანუ ლიცენზიის გაცემის დროისათვის. აგრეთვე, წიაღის სარგებლობის რუკით და სპეციალისტის განმარტებით მტკიცდება ი. უ-ის საკუთრებისა და წიაღით სარგებლობის ტერიტორიის იდენტურობა. კასატორის მითითებით, საქმის სასამართლოში განხილვის დროს აღნიშნული ფაქტი დაადასტურეს კიდეც მოპასუხის წარმომადგენლებმა. კასატორი აღნიშნავს, რომ მისთვის, როგორც მესაკუთრისთვის, არავის არაფერი უკითხავს და არც თანხმობა ყოფილა გაცემული მისი მხრიდან. შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სახეზეა უკანონო ქმედება, რასთან დაკავშირებითაც არსებობს აუდიტის დასკნა, რომელიც სადავო არავის გაუხდია.

კასატორი არამართებულად მიიჩნევს სასამართლოს მოსაზრებას იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, თითქოს 2015 წლის 20 ივლისს გაიცა ლიცენზია და საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე ი. უ-ემ საჯარო რეესტრს მიმართა 2015 წლის 28 სექტემბერს. კასატორის მითითებით, მან საკუთრების უფლების დაზუსტებული ფართობის რეგისტრაციისთვის მიმართა 28 სექტემბერს. კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინება ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას.

კასატორის მოსაზრებით, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან დაირღვა სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი. უ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. უ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაუშვა სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში კასატორმა დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) ვერ წარმოადგინა.

მოცემულ შემთხვევაში ი. უ-ის მიერ მოთხოვნილია სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტოსთვის მატერიალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრება, რასთან დაკავშირებითაც მიუთითებს, რომ შპს „...ზე“ სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების #1002766 ლიცენზია გაიცა ისე, რომ ლიცენზიის გაცემაზე უფლებამოსილ ორგანოს არ მიუღია სადავო ტერიტორიის მესაკუთრის თანხმობა, რაც გახდა საფუძველი მიწის მკვებავი ნაწილის იმგვარი დაზიანებისა, რამაც შეუძლებელი გახადა სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისათვის მისი გამოყენება.

„სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ დებულების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს #136 დადგენილების 7⁵ მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუ ლიცენზია გაცემულია ლიცენზიის მაძიებლის განაცხადის საფუძველზე, რომელსაც ლიცენზიის გაცემამდე ლიცენზიის გამცემთან არ წარუდგენია ლიცენზიით გათვალისწინებული ტერიტორიის კერძო საკუთრებაში არსებობის დამადასტურებელი დოკუმენტი (თუ ლიცენზიის მაძიებელს ასეთი ვალდებულება გააჩნდა ლიცენზიის მიღებისას), და ლიცენზიის მოქმედების პერიოდში აღმოჩნდა, რომ ლიცენზიის გაცემის მომენტამდე ტერიტორია იმყოფება კერძო საკუთრებაში, ლიცენზიის გამცემი უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება ლიცენზიის გაუქმების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, ზიანის ანაზღაურების ერთ-ერთი სავალდებულო პირობაა ზიანის მიმყენებლის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ესე იგი მის მიერ კანონის მოთხოვნათა დარღვევა, რაც სათანადო წესით უნდა იქნეს დადასტურებული. კანონმდებლობა ითვალისწინებს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრებას. სადავო არ არის ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია ლიცენზია და, შესაბამისად, არ დასტურდება ლიცენზიის გამცემი ორგანოს ქმედების მართლწინააღმდეგობა. დელიქტური ვალდებულების ანაზღაურების დაკისრებისთვის კი კუმულატიურად უნდა არსებობდეს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა წინაპირობა.

ლიცენზიის გაცემის პერიოდში მოსარჩელის თანხმობასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს, რომ ი. უ-ის საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა 2015 წლის 16 ოქტომბერს, ხოლო შპს „...ზე“ სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია გაცემულია 2015 წლის 20 ივლისს. შესაბამისად, ი. უ-ის მიერ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღრიცხვა მოხდა ლიცენზიის გაცემის შემდგომ.

ამასთან, მიყენებული ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით აღსანიშნავია, რომ მართალია, საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად ი. უ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს აქვს სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი) დანიშნულების სტატუსი, მაგრამ საქმეში წარმოდგენილი ფოტოსურათებით დასტურდება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი მდებარეობს მდინარის კალაპოტში და წარმოადგენს ...ს. გარდა ამისა, გეოსაინფორმაციო პაკეტის თანახმად, სალიცენზიო ობიექტი აგებულია მდ. ...ის თანამედროვე მეოთხეული ალუვიური ნალექებით - ქვიშით, ხრეშითა და კაჭარ-კენჭარით. სალიცენზიო ობიექტი (ქვიშა-ხრეში), რომელიც წარმოდგენილია ორ უბნად, მდებარეობს მდინარე ...ოს ...ში. სალიცენზიო უბნები და მათი მიმდებარე ტერიტორია წარმოადგენს ...ში არსებულ ... ...ს. მეორე უბნის ტერიტორიის ნაწილი შემოსილია ...ის ...თ. ამასთან, ხაზი უნდა გაესვას იმ ფაქტს, რომ თავად მოსარჩელე აღიარებს, რომ საჯარო რეესტრში მონაცემები მიწის ნაკვეთის სტატუსთან დაკავშირებით 1983 წლის მონაცემებს ეყრდნობა, ხოლო გეოსაინფორმაციო პაკეტი კი შედგენილია 2015 წლის მდგომარეობით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. უ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 20 დეკემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი