#ბს-367(კ-19) 12 სექტემბერი, 2019 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2015 წლის 8 აპრილს რ. რ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.
მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 10 მარტის #140 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.
მოსარჩელის მითითებით, სადავო ბრძანებას საფუძვლად დაედო ის გარემოება, რომ ლეგალიზებული შენობა მდებარეობს მისი კუთვნილი ქონების საკადასტრო საზღვარზე, რაც არის იმავდროულად საჩივრის ავტორების კუთვნილი სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მიჯნის ზონა. ამ პირობებში ლეგალიზებული შენობა იღებს შეუსაბამო სტატუსს და მისი ლეგალიზაცია დასაშვებია, თუ მან არ ხელყო სხვა პირთა უფლებები. სადავო ბრძანებაში არ არის დადგენილი, ვისი უფლებებია დარღვეული. მოსარჩელის განმარტებით, არ იქნა გათვალისწინებული ის გარემოება, რომ მან შენობა (სადავო ღიობებით) შეიძინა ერთ-ერთი საჩივრის ავტორისგან, კერძოდ, მ. ლ-ისგან. დანარჩენმა საჩივრის ავტორებმა თავიანთი ქონებრივი უფლებები შეიძინეს რ. რ-ის მომიჯნავედ არსებულ უძრავ ნივთზე ზუსტად იმ პირობებში, რა პირობებიც არსებობდა ლეგალიზაციის მოთხოვნის დროისათვის. მოსარჩელის განმარტებით, სადავო ღიობები არსებობდა მათ მიერ ქონებრივი უფლებების შეძენის პერიოდშიც. შესაბამისად, მათ იცოდნენ აღნიშნული უძრავი ნივთის უფლებრივი ნაკლის შესახებ, სანამ მას შეიძენდნენ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 14 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური, შპს „პ...ო“, შ. ა-ე, ე. ა-ე, ნ. ა-ე, მ. ლ-ი და დ. ტ-ე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით რ. რ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 10 მარტის #140 ბრძანების მე-2 პუნქტი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
თბილსის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ლეგალიზების შესახებ არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 2 სექტემბრის #1481545 ბრძანება აღმჭურველი აქტია, რომლის ბათილად ცნობა დასაშვებია, თუ დასტურდება ზაკ-ის 601 მუხლის მე-4 ნაწილით განსაზღვრული გარემოებების არსებობა. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდება რა სახის ზიანი ადგებათ მესამე პირებს. ამასთან, პალატის მითითებით, მოსარჩელის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებმა გამოხატეს თანხმობა სადავო ობიექტის ლეგალიზებაზე არსებული მდგომარეობით, რაც გამორიცხავდა სალეგალიზებო ობიექტით მათთვის ზიანის მიყენების ფაქტს. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ამგვარი ნება არ გამოუთქვამს მხოლოდ შპს „პ...ოს“, რომელიც არ არის ნაკვეთის მესაკუთრე, თუმცა ნაკვეთის მესაკუთრეებთან არის სახელშეკრულებო ურთიერთობაში, კერძოდ, მათ შორის გაფორმებულია აღნაგობის უფლება. პალატამ მიიჩნია, რომ შპს „პ...ოს“ თანხმობის არარსებობა გავლენას ვერ მოახდენს მოსარჩელის ფართის ლეგალიზების პროცესზე, რამეთუ აღნიშნული თანხმობის გაცემაზე უფლებამოსილ პირს წარმოადგენს ნაკვეთის მესაკუთრე.
თბილსის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
კასატორი მიუთითებს საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის #660 ბრძანებულებით დამტკიცებულ „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესზე“, „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებაზე და აღნიშნავს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ დადგინდა, რომ სადავო დადგენილებით ლეგალიზებულ ფართზე ფანჯრის ღიობები განთავსებულია მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე, მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მიჯნის ზონაში, უშუალოდ საკადასტრო საზღვარზე, რითაც შელახულია მათი, როგორც მესაკუთრეთა უფლებები.
კასატორი მიუთითებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლის მე-5 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ ინტერესთა პროპორციულობის გათვალისწინებით სასამართლოს მიერ უნდა მომხდარიყო რ. რ-ისთვის მიყენებული ზიანისა და ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალაში დატოვებით დაინტერესებულ პირთათვის მიყენებული ზიანის ურთიერთშედარება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩნების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ რ. რ-ემ მ. ლ-ისა და გ. ლ-ისგან 2006 წლის 13 ივლისს შეიძინა 227 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (ს/კ ...) მასზე განთავსებული მშენებარე შენობა-ნაგებობით. ხელშეკრულების თანახმად, მიწის ნაკვეთზე შპს „...ის“ მიერ 2006 წლის 13 ივლისს გაცემული იყო მიწის ნაკვეთის ურთიერთგამიჯვნის სქემატური ნახაზი და მშენებარე ნაგებობაზე ქ. თბილისის მთავარი არქიტექტორის 1996 წლის 5 ნოემბრის #590 ბრძანებით დამტკიცებული პროექტი შესაბამისი ტექნიკური დოკუმენტაციით. რ. რ-ის საკუთრების უფლება მიწასა და მშენებარე შენობა-ნაგებობაზე საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა 2006 წლის 3 აგვისტოს. დასრულებული მშენებლობის სახით შენობა-ნაგებობა, საერთო ფართით 412.95 კვ.მ, რ. რ-ის სახელზე დარეგისტრირდა 2011 წლის 6 აპრილს.
დადგენილია, რომ არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 2 სექტემბრის #1481545 ბრძანებით ლეგალიზებულად ჩაითვალა ქ. თბილისში, ...ა #44ა-ში მდებარე პროექტის დარღვევით აშენებული ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლი, საერთო ფართით 412.95 კვ.მ, საცხოვრებელ სახლს მიენიჭა შეუსაბამო უძრავი ობიექტის სტატუსი. აღნიშნული ბრძანება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში გაასაჩივრეს შპს „პ...ომ“, შ. ა-ემ, ე. ა-ემ, ნ. ა-ემ, მ. ლ-მა და დ. ტ-ემ. საგულისხმოა, რომ საჩივრის ავტორები, გარდა შპს „პ...ოსა“, წარმოადგენენ მოსარჩელის საცხოვრებელი სახლის მომიჯნავედ არსებული (ს/კ #...) მიწის ნაკვეთის მესაკუთრებს. აღნიშნულ მესაკუთრეებსა და შპს „პ...ოს“ შორის გაფორმებულია აღნაგობის უფლების შესახებ ხელშეკრულება.
განსახილველი დავის საგანს წარმოადგენს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2015 წლის 10 მარტის #140 ბრძანების მე-2 პუნქტი, რომლითაც მესამე პირთა მიერ წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივრების საფუძველზე ბათილად იქნა ცნობილი არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 2 სექტემბრის #1481545 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც განხორციელდა საცხოვრებელ სახლზე #... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მხარეს მოწყობილი ღიობების ლეგალიზება.
საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას მასზედ, რომ მოსარჩელის მიერ უძრავი ქონების შესყიდვის მომენტისთვის მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა შორის მიღწეული იყო შეთანხმება, გამიჯნული იყო ქონება და მიწის ნაკვეთზე იდგა მშენებარე შენობა-ნაგებობაც. საქმეზე წარმოდგენილია ურთიერთშეთანმების აქტი იმის თაობაზე, რომ მოხდეს გამიჯვნის ხაზის (წითელი ხაზი) კორექტირება ფაქტობრივი მდგომარეობის მიხედვით, ასევე რ. რ-ის საცხოვრებელი სახლის კედელში განლაგებული ღიობების დატოვება. ამასთან, მოსარჩელის საცხოვრებელი სახლის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებს პრეტენზია არ გამოუთქვამთ მშენებლობის პროცესში და არც მის შემდგომ, ვიდრე ობიექტის ლეგალიზების პროცესი განხორციელდა. აქვე, საყურადღებოა საქმეში წარმოდგენილი სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადებები, რომელთა თანახმად, N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეები თანხმობას აცხადებენ მოსარჩელის საცხოვრებელი ფართის, მათ შორის ღიობების ლეგალიზებაზე.
რაც შეეხება ლეგალიზების შესახებ არქიტექტურის სამსახურის 2014 წლის 2 სექტემბრის #1481545 ბრძანებას, იგი რ. რ-ის მიმართ გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია, საქმის გარემოებებით კი არ დასტურდება აღმჭურველი აქტის ბათილად ცნობის ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლის მე-4 ნაწილით განსაზღვრული საფუძვლები.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ვ. როინიშვილი
