#ბს-1345(2კ-19) 19 თებერვალი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე ქეთევან ცინცაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 27 ნოემბერს სს „...მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 16 თებერვლის #17/7621 წერილისა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2017 წლის 25 ოქტომბრის #1-1/451 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელის მითითებით, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 16 თებერვლის #17/7621 წერილით სს „...ს“ უარი ეთქვა მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებული მიწის ნაკვეთის ფართობის განსაზღვრაზე, იმ საფუძვლით, რომ სს „...ის" მიერ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროსაგან ეტაპობრივად გამოსყიდული იყო საწარმოს აქციები და არა მისი არსებითი შემადგენელი ნაწილი. ამასთან, თავის მხრივ, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2017 წლის 25 ოქტომბრის #1-1/451 ბრძანებით სს ,,...ს“ უარი ეთქვა ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.

მოსარჩელის განმარტებით, სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ 2016 წლის 20 ოქტომბრის #5/54302 წერილით წარმოდგენილ იქნა სს ,,...ის“ კაპიტალში არსებული ქონების შესახებ ინფორმაცია შესაბამისი დოკუმენტებით. აღნიშნული დოკუმენტებით ირკვეოდა, რომ სს „...ს“ სახელმწიფო ქონების მართვის სააგენტოსაგან გამოსყიდული ჰქონდა არამარტო საწარმოს აქციები, არამედ მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი, კერძოდ დგინდებოდა, რომ სს „...ის“ მიერ აქციების გამოსყიდვასთან ერთად, რაც არ არის სადავო, გამოსყიდული და პრივატიზირებული იყო ის უძრავი ქონება, რომელიც ეკუთვნოდა ...ის #... ...ის ფაბრიკას. აქციების გამოსყიდვის პროცესში მისი თანმხლები და განუყოფელი ნაწილი იყო ...ის #... ...ის ფაბრიკის პრივატიზაციის გეგმა, რომელიც განსაზღვრავდა საპრივატიზაციო დოკუმენტს. აღნიშნული პრივატიზაციის გეგმის თანახმად, პრივატიზებას დაექვემდებარა ...ის #... ...ის ფაბრიკა, როგორც მისი აქციებით, ისე ქონებით. ამასთან საპრივატიზაციო ქონებით ცალკე გამოიყო ის ქონება, რომელიც არ ექვმდებარებოდა პრივატიზებას. შესაბამისად, პრივატიზებული იქნა ...ის #... ...ის ფაბრიკის დანარჩენი უძრავ-მოძრავი ქონება. აღსანიშნავია, რომ პრივატიზებულ ქონებას სს „...ი“ ფლობდა და სარგებლობდა წლების განმავლობაში, იხდიდა გადასახადებს და ეს ქონება იმყოფებოდა სააქციო საზოგადოების ბალანსზე.

მოსარჩელის მოსაზრებით, თავად სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ წარდგენილი დოკუმენტებით დასტურდებოდა, რომ სს „...ს“ აქციებთან ერთად, პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისადგამოსყიდული ჰქონდა მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილიც, ამდენად, იმის მითითება, რომ სს „...ს“ გამოსყიდული ჰქონდა მხოლოდ აქციები და არა მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი, დაუსაბუთებელი იყო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით სს „...ის“ სარჩელი, მოპასუხეების საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა ფოთის საქალაქო სასამართლოს.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილებით სს „...ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა სს „...მა“, რომელმაც ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

სს „...მა“ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში დააზუსტა მოთხოვნა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 16 თებერვლის #17/7621 წერილის და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2017 წლის 25 ოქტომბრის #1-1/451 ბრძანების ბათილად ცნობა და ასევე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსათვის სს „...ის“ მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებული მიწის ნაკვეთის განსაზღვრის შესახებ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალდებულება მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილებით სს „...ის“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 15 მაისის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2017 წლის 25 ოქტომბრის #1-1/451 ბრძანება და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 16 თებერვლის #17/7621 წერილი; სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს სს „...ის“ მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებული მიწის ნაკვეთის განსაზღვრის შესახებ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ „საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის 09.08.1991წ. კანონით (სამოქმედოდ შემოღებული იქნა 01.10.1991 წლიდან, ხოლო ძალადაკარგულია - “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” საქართველოს კანონით გამოქვეყნებიდან (09.07.1997წ)) განისაზღვრა სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზება და არა სახელმწიფო ქონების პრივატიზება იმ გაგებით, რაც მოგვიანებით ამოქმედებული ნორმატიული აქტებით დადგინდა. ეს იყო ქვეყანაში მიმდინარე სახელმწიფო საწარმოებისა და ორგანიზაციების განსახელმწიფოებრიობის საწყისი ეტაპი, რაც საკანონმდებლო სივრცეში შემოღებული სრულიად ახალი ნორმებით რეგულირდებოდა. კანონი განსაზღვრავდა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების სამართლებრივ, ეკონომიკურ, ორგანიზაციულ და სოციალურ საფუძვლებს.

ხსენებული კანონის პირველი მუხლით, „პრივატიზება“ ნიშნავდა მოქალაქეთა, მათი გაერთიანებების და არასახელმწიფო იურიდიული პირების მიერ სახელმწიფო ქონებაზე საკუთრების უფლების შეძენას, რის შედეგად ისინი თავის თავზე იღებდნენ ამ უფლებებიდან გამომდინარე ქონებრივ, საფინანსო და სხვა ვალდებულებებს. კანონის 1.2 მუხლით დადგინდა, რომ პრივატიზაციის შედეგად სახელმწიფო კარგავდა პრივატიზებული ქონების (ობიექტების) ფლობის, სარგებლობისა და განკარგვის უფლებას, ხოლო სახელმწიფო ორგანოები - მათი მართვის უფლებას.

საქართველოს მთავრობის 11.08.1993წ #829 დადგენილებით დამტკიცდა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამა, რომლის მოქმედების ვადა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის შესაბამისი დადგენილებებით გაგრძელდა ჯერ 1994 წლის ბოლომდე, ხოლო შემდეგ - 1995 წლის ბოლომდე (17.11.1993წ. N809 და 31.12.1994წ. #916 დადგენილებები).

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ,,სახელმწიფო საწარმოების სახელმწიფო საწარმოთა გაერთიანებების სააქციო საზოგადოებად გარდაქმნის ორგანიზაციულ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 14 აპრილის #288 დადგენილების საფუძველზე (ცვლილებები შევიდა 16.09.1993წ #689 დადგენილებით) სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო და მისი ტერიტორიული ორგანოები შეუდგნენ სახელმწიფო საწარმოების პრივატიზებას მათი სააქციო საზოგადოებებად გარდაქმნის გზით.

ამავე დადგენილების მე-3 პუნქტის შესაბამისად, სახელმწიფო საწარმოთა გარდაქმნა სააქციო საზოგადოებებად ხორციელდებოდა ყველა საწარმოში შექმნილი პრივატიზაციის სამუშაო კომისიის მიერ, ხოლო მე-4 პუნქტის მიხედვით, ამ დადგენილების შესაბამისად, შექმნილი სააქციო საზოგადოებების დამფუძნებლები სახელმწიფო მხრიდან გახდნენ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო ან მისი ტერიტორიული ორგანოები ადგილებზე. დადგენილების მე-5 პუნქტით გადაწყდა, რომ დადგენილების შესაბამისად შექმნილი სააქციო საზოგადოების ყველა აქცია, რომელიც სახელმწიფო საკუთრებაში იყო შეიძლებოდა გაყიდულიყო ან გადაცემულიყო მხოლოდ პრივატიზების შესახებ საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესით. მაშასადამე, კანონმდებლობით დადგინდა სახელმწიფო საწარმოთა გარდაქმნა სააქციო საზოგადოებებად, ხოლო შემდეგ აქციათა გაყიდვა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 14 აპრილის #288 დადგენილების დანართი #1-ით დამტკიცდა სახელმწიფო საწარმოთა სააქციო საზოგადოებებად გარდაქმნის შესახებ დებულება. დებულების მე-6 პუნქტის მე-2 აბზაცით, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ან ტერიტორიული ორგანოს მიერ დამტკიცებული საწარმოს პრივატიზაციის გეგმა წარმოადგენდა გადაწყვეტილებას მისი გარდაქმნის შესახებ სააქციო საზოგადოებად. დებულების მე-7 პუნქტის თანახმად, იმ საწარმოთა სიებს, რომლებიც პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამით და ამ დებულების შესაბამისად ექვემდებარებოდნენ სააქციო საზოგადოებებად გარდაქმნას, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო წარუდგენდა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტს დასამტკიცებლად, რის შესახებაც აცნობებდა შესაბამის სამინისტროს ან უწყებას. იმ შემთხვევაში თუ მინისტრთა კაბინეტი ორი კვირის ვადაში არ მიიღებდა მოტივირებულ გადაწყვეტილებას საპრივატიზაციო ობიექტის პრივატიზაციის შეჩერების შესახებ, პრივატიზაციის გეგმა ითვლებოდა დამტკიცებულად და საწარმო ექვემდებარებოდა პრივატიზაციას.

დებულების მე-10 პუნქტით, სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის მომენტიდან საწარმოს ქვედანაყოფის პასივები და აქტივები მიიღებოდა სააქციო საზოგადოების მიერ. იგი ხდებოდა გარდაქმნილი საწარმოს უფლებებისა და მოვალეობების მემკვიდრე. მე-10 პუნქტის მე-2 აბზაცის მიხედვით, სააქციო საზოგადოების ქონების შემადგენლობა მისი დაარსების მომენტში აისახებოდა მისი შეფასების აქტში. მე-13 პუნქტის მე-2 აბზაცით, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ან მისი შესაბამისი ტერიტორიული ორგანოს მიერ დამტკიცებული საწარმოს პრივატიზაციის გეგმა წარმოადგენდა მისი აქციების ემისიის პროსპექტს. მე-14 პუნქტის შესაბამისად კი აქციათა გაყიდვა ხორციელდებოდა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ან მისი ტერიტორიული ორგანოს მიერ საწარმოს პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად. „საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ’’ საქართველოს რესპუბლიკის 09.08.1991წ. კანონის 6.1 მუხლით, საქართველოს რესპუბლიკის საკუთრებაში მყოფი სახელმწიფო სააქციო საზოგადოებებისა და ამხანაგობების საწესდებო კაპიტალის იმ ნაწილის (პაი, აქციის) გამყიდველს, რომელიც საქართველოს რესპუბლიკას ეკუთვნოდა, წარმოადგენდა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების ფონდი - სახელმწიფო საფინანსო კომპანია, რომელიც კომერციულ საწყისებზე მოქმედებდა. კომიტეტი იქმნებოდა საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს გადაწყვეტილებით და ექვემდებარებოდა საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობას. ფონდის უფლებამოსილებას განეკუთვნებოდა აქციების გაყიდვა. კანონის 9.1. მუხლით, პრივატიზება ხორციელდებოდა საწარმოთა შესყიდვით ა) კონკურსის, ბ) აუქციონის ფორმით. 10.1 მუხლით, პრივატიზაციისთვის საწარმოს მომზადება გულისხმობდა მისი ძირითადი საწარმო და არასაწარმო ფონდების ინვენტარიზაციას, აგრეთვე საწარმოს სტრუქტურულ რეორგანიზაციას იმ მიზნით, რომ მასში შემავალი სტრუქტურული ქვედანაყოფები, ეკონომიკურად გამართლებულ საზღვრებში, საჭიროების შემთხვევაში გამოცალკევდნენ და გარდაიქმნენ დამოუკიდებელ საწარმოებად. კანონის მე-16 მუხლი ითვალისწინებდა სახელმწიფო სააქციო საზოგადოებისა და ამხანაგობათა აქციების (პაიას) შეძენას. 16.1 მუხლით, საწარმოთა პრივატიზება აქციების (პაიას) გაყიდვის გზით ხორციელდებოდა სახელმწიფო საწარმოთა სახელმწიფო სააქციო საზოგადოებებად და ამხანაგობებიდან წინასწარი გარდაქმნის შემდეგ. სახელმწიფო სააქციო საზოგადოების დამფუძნებლები ხდებოდნენ კომიტეტები და მისი ტერიტორიული ორგანოები. სახელმწიფო სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის შემდეგ კომიტეტი მისი აქციების პაკეტს გადასცემდა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის კომიტეტს, რომელიც აწყობდა მათ გაყიდვის საკონკურსო საწყისებზე; გაუყიდველი აქციები (პაია) რჩებოდა ფონდის კომიტეტის განკარგულებაში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია და არც მხარეები ხდიდნენ სადავოდ, რომ სს „...ის“ აქციები პრივატიზებული იყო აქციათა პრივატიზებისთვის საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებით და სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ კანონით დადგენილი წესით. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ვერ გაიზიარა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს განმარტება რომ აქციათა პრივატიზება არ გულისხმობდა სახელმწიფო საწარმოს კუთვნილი შენობა-ნაგებობების პრივატიზებას და ამიტომაც სახელმწიფოს არ გაუცია საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ #17/7621 წერილით განმარტა, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო მიწის მიკუთვნების საკითხს განიხილავდა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, კერძოდ, აღნიშნული კანონის მე-3 მუხლის 1¹ პუნქტის თანახმად, „იმ შემთხვევაში, როდესაც კომპეტენტურმა სახელმწიფო ორგანომ გაასხვისა მხოლოდ მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი და მიწის ნაკვეთზე, ამ კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ვერ განხორციელდება საკუთრების უფლების აღიარება, მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებულ მიწის ნაკვეთს განსაზღვრავდა ,,სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ქონების მმართველი“. ვინაიდან სს „...ს“ საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართის სამინისტროსაგან ეტაპობრივად ჰქონდა გამოსყიდული საწარმოს აქციები და არა მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი, სააგენტო არ იყო უფლებამოსილი განეხილა განცხადებაში დასმული საკითხი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი 1994 წლის 07 ივლისის ...ის #... ...ის ფაბრიკის პრივატიზების გეგმის #8 პუნქტით დადგენილი იყო, თუ რა ობიექტები არ ექვემდებარებოდა პრივატიზებას, ესენი იყო: 1) საბავშვო ბაღი; 2) საბავშვო ბაღის საწყობი; 3) სასადილო; 4) სასადილოს საწყობი; 5) პურსაცხობი და 6) მაღაზია.

ამასთან, 1998 წლის 10 სექტემბრის ინვენტარიზაციისა და მიღება-ჩაბარების აქტის შესაბამისად, ერთის მხრივ, სს „...ის“ დირექტორმა ა. ზ-ამ, ამავე ორგანიზაციის მთავარმა ბუღალტერმა ს. ჭ-ამ და მეორე მხრივ, სს „...ის’’ ყოფილმა დირექტორმა ვ. კ-ამ და ყოფილმა ბუღალტერმა რ. ც-ამ შეადგინეს ზემოაღნიშნული აქტი იმაზე, რომ ერთმა მხარემ ჩააბარა, ხოლო მეორე მხარემ მიიღო სს „...ის“ ბალანზე რიცხული ქონება. ასევე მიწაზე ქონების გადასახადის გადამხდელთა სიის შესაბამისად, სს „...ი“ (...ის ფაბრიკა), რომელიც დარეგისტრირებული იყო ... ნომრად, 45690 კვ.მ ფართობზე იხდიდა მიწის გადასახადს.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნული დოკუმენტების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ სს „...ის“ მიერ აქციების გამოსყიდვასთან ერთად, რაც სადავო არ გამხდარა, გამოსყიდული და პრივატიზირებული იყო ის უძრავი ქონება, რომელიც ეკუთვნოდა ...ის #... ...ის ფაბრიკას. აქციების გამოსყიდვის პროცესში მისი თანმხლები და განუყოფელი ნაწილი იყო ...ის #... ...ის ფაბრიკის პრივატიზაციის გეგმა, რომელიც განსაზღვრავდა საპრივატიზაციო დოკუმენტს. აღნიშნული პრივატიზაციის გეგმის თანახმად, პრივატიზებას დაექვემდებარა ...ის #... ...ის ფაბრიკა, როგორც მისი აქციებით, ისე ქონებით. ამასთან საპრივატიზაციო ქონებით ცალკე გამოიყო ის ქონება, რომელიც არ ექვემდებარებოდა პრივატიზებას, ხოლო პრივატიზებული იქნა ...ის #... ...ის ფაბრიკის დანარჩენი უძრავ-მოძრავი ქონება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ. კასატორებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის 1¹ პუნქტის თანახმად, მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებულ მიწის ნაკვეთის ფართობის განსაზღვრა ხორციელდება იმ შემთხვევაში, როდესაც კომპეტენტურმა სახელმწიფო ორგანომ გაასხვისა მხოლოდ მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი და მიწის ნაკვეთზე აღნიშნული კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე ვერ განხორციელდება საკუთრების უფლების აღიარება, მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებულ მიწის ნაკვეთს განსაზღვრას „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ქონების მმართველი (რომელსაც მოცემულ შემთხვევაში წარმოადგენს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო). საქართველოს მთავრობის №144 დადგენილებით დამტკიცებულია „მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებული მიწის ნაკვეთის განსაზღვრის წესი“, რომლის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტით შესაბამისად დადგენილია ასევე მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებული მიწის ნაკვეთის ფართობის განსაზღვრის წინაპირობები, კერძოდ, მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიკუთვნებული მიწის ნაკვეთის ფართობის განსაზღვრა ამავე წესის მოთხოვნათა დაცვით სააგენტოს მიერ ხორციელდება იმ შემთხვევაში, როდესაც 1) კომპეტენტურმა სახელმწიფო ორგანომ გაასხვისა მხოლოდ მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი და 2) მიწის ნაკვეთზე „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე ვერ განხორციელდება საკუთრების უფლების აღიარება.

კასატორების მითითებით, აღნიშნული ნორმების შინაარსიდან ცალსახად გამომდინარეობს, რომ მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე საკუთრების უფლებით მიწის ნაკვეთის მიკუთვნებისათვის ორივე წინაპირობა უნდა არსებობდეს კუმულატიურად – კომპეტენტური სახელმწიფო ორგანოს მიერ გასხვისებული უნდა იყოს მხოლოდ მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი და საკუთრების უფლების აღიარება შეუძლებელი უნდა იყოს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე. ამ უკანასკნელთან დაკავშირებით აღსანიშნავია, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 74–ე მუხლის თანახმად, 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიულმა პირებმა დაკარგეს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის უფლება. აღნიშნული თარიღის შემდეგ საკუთრების უფლების მოპოვება შესაძლებელია მხოლოდ სახელმწიფო ქონების პრივატიზებისათვის დადგენილი წესის შესაბამისად. აღნიშნული მოწესრიგება მოცემულ შემთხვევაში გამორიცხავს სს „...ის“ საკუთრების უფლების აღიარების შესაძლებლობას ხსენებული კანონიდან გამომდინარე, რაც იმას ნიშნავს, რომ კანონმდებლობით დადგენილი ორი წინაპირობიდან მე-2 შესრულებულია.

რაც შეეხება, კომპეტენტური სახელმწიფო ორგანოს მიერ მხოლოდ მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილის გასხვისებას, აღნიშნულთან დაკავშირებით კასატორებმა განმარტეს, რომ პრივატიზების დროს მოქმედი „საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის 1991 წლის 9 აგვისტოს კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, პრივატიზება იყო მოქალაქეთა, მათი გაერთიანებების და არასახელმწიფო იურიდიული პირების მიერ სახელმწიფო ქონებაზე საკუთრების უფლების შეძენა, რომლის შედეგად ისინი თავის თავზე იღებდნენ ამ უფლებიდან გამომდინარე ქონებრივ, საფინანსო და სხვა ვალდებულებებს. მე-2 პუნქტის თანახმად, პრივატიზების შედეგად სახელმწიფო კარგავდა პრივატიზებული ქონების (ობიექტის) ფლობის, სარგებლობისა და განკარგვის უფლებებს, ხოლო სახელმწიფო ორგანოები – მათი მართვის უფლებას. ამავე კანონის მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, საწარმოთა პრივატიზება აქციების (პაის) გაყიდვის გზით ხორციელდებოდა სახელმწიფო საწარმოთა სახელმწიფო სააქციო საზოგადოებებად და ამხანაგობებად წინასწარი გარდაქმნის შემდეგ. გარდაქმნის წესი განისაზღვრებოდა შესაბამისი დებულებით, რომელსაც ამტკიცებდა საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობა.

საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტაციიდან გამომდინარე, კასატორებმა მიუთითეს, რომ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის №288 დადგენილების შესაბამისად სახელმწიფო საწარმოს სააქციო საზოგადოებად გარდაქმნა განხორციელდა აქციების გაყიდვის თანხლებით. №288 დადგენილების მე-5 პუნქტით განსაზღვრულია, რომ ამ დადგენილების შესაბამისად შექმნილი სააქციო საზოგადოებების სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ყველა აქციის გაყიდვა ან გადაცემა შესაძლებელი იყო მხოლოდ პრივატიზაციის შესახებ საქართველოს რესპუბლიკაში მოქმედი კანონმდებლობისა და ამ დადგენილების შესაბამისად. დადგენილებით დამტკიცებული „სახელმწიფო საწარმოთა სააქციო საზოგადოებებად გარდაქმნის შესახებ“ დებულების (დანართი №1) მე–10 პუნქტის თანახმად, სააქციო საზოგადოებების რეგისტრაციის მომენტიდან საწარმოო ქვეგანაყოფის პასივები და აქტივები მიიღებოდა სააქციო საზოგადოების მიერ. იგი ხდებოდა გარდაქმნილი საწარმოს უფლებების და მოვალეობების მემკვიდრე. ამავე დანართი №1–ის მე–13 პუნქტის მიხედვით, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ან მისი შესაბამისი ტერიტორიული ორგანოს მიერ დამტკიცებული საწარმოს პრივატიზაციის გეგმა წარმოადგენდა მისი აქციების ემისიის პროსპექტს, ხოლო მე–14 პუნქტის თანახმად, აქციათა გაყიდვა ხორციელდებოდა საქართველოს ქონების მართვის სამინისტროს ან ტერიტორიული ორგანოს მიერ საწარმოს პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად.

„სამეწარმეო საქმიანობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის 1991 წლის 25 ივლისის კანონის (ძალადაკარგულია საქართველოს პარლამენტის 1994 წლის 28 ოქტომბრის №578 დადგენილებით) მე-18 მუხლის მიხედვით, სააქციო საზოგადოება წარმოადგენდა ხელშეკრულების საფუძველზე ერთობლივი საქმიანობისათვის ფიზიკური და (ან) იურიდიული პირების გაერთიანებას, რომელთაც ჰქონდათ აქციებად დაყოფილი საწესდებო კაპიტალი. მისი ქონება იქმნებოდა მონაწილეთა შენატანებით, აქციების გაყიდვის შედეგად მიღებული შემოსავლებით და სხვა კანონიერი წყაროებით. აქციების თავისუფალი გაყიდვა ნებადართული იყო და იგი შეიძლებოდა შეზღუდულიყო მხოლოდ საქართველოს რესპუბლიკის კანონმდებლობით დადგენილი პირობებით. სააქციო საზოგადოება წარმოადგენდა იურიდიულ პირს, რომლის მონაწილეები სააქციო საზოგადოების ვალდებულებებზე პასუხს აგებდნენ მხოლოდ საკუთარი შენატანების (მათი კუთვნილი აქციების პაკეტის) ფარგლებში. სააქციო საზოგადოება პასუხს არ აგებდა მასში მონაწილე აქციონერების ქონებრივ ვალდებულებებზე და მოქმედებდა მისი მონაწილეების მიერ დამტკიცებული საკუთარი წესდების საფუძველზე.

კასატორებმა აღნიშნეს, რომ „აქცია“ წარმოადგენს ფასიან ქაღალდს, რომელიც მის მფლობელს მრავალი უფლებით აღჭურავს, იგი გულისხმობს სააქციო საზოგადოებაში კაპიტალის წილს, ადასტურებს მისი მფლობელის წევრობას ამ საზოგადოებაში და შესაბამის უფლება–მოვალეობებს, რაც ვლინდება როგორც საზოგადოების მართვაში, ისე მოგების მიღებაში. მოცემულ შემთხვევაში საგულისხმოა, რომ სს „...ის“ სააქციო საზოგადოებად გარდაქმნის შესახებ“ 1994 წლის 7 ივლისის №24 ბრძანებით დამტკიცებული პრივატიზაციის გეგმით (წარმოდგენის თარიღი: 1994 წლის 7 ივლისი) განსაზღვრული იყო აქციების განლაგებისა და გაყიდვის წესი, მოცულობა და ვადები. ხობის რაიონული სასამართლოს 1997 წლის 17 სექტემბრის №66/547–5 დადგენილებისა და ამავე დადგენილებით რეგისტრირებული სააქციო საზოგადოება „...ის“ წესდების თანახმად, საზოგადოების საწესდებო კაპიტალი შეადგენდა 51 785 ლარის ქონებას (2006 წლის, სს „...ის“ წესდების ახალი რედაქციის შესაბამისად, საწესდებო კაპიტალი შეადგენდა 67 322 ლარის ქონებას და იგი დაყოფილი იყო 48 424 ცალ სახეობად – ჩვეულებრივ აქციად. თითოეულის ნომინალური ღირებულება – 1,3 ლარი (1 აშშ დოლარი)).

ამდენად, კასატორების მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში პრივატიზების საგანს წარმოადგენდა მხოლოდ სს „...ის“ აქციები და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო ვერ იმსჯელებდა მისთვის სადავო უძრავი ქონების მიკუთვნების თაობაზე (აღნიშნულს ადასტურებდა სს „...ის“ საპრივატიზებო დოკუმენტაცია, რომლის მიხედვითაც დასტურდება, რომ გამოსყიდულ იქნა მხოლოდ საწარმოს 100% აქციები).

ასევე კასატორები არ იზიარებენ სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 21 თებერვლის №542278 ცნობა ქონების გადასახადის დავალიანების თაობაზე აპრიორი გულისხმობს, რომ მიწის არსებითი შემადგენელი ნაწილი გამოსყიდული იყო აქციებთან ერთად საპრივატიზაციო გეგმის შესაბამისად. კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 203-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მიწაზე ქონების გადასახადის გადამხდელია პირი, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწაზე, რომლითაც სარგებლობს ან რომელსაც ფლობს იგი. შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის აღნიშნული დანაწესის საფუძველზე, კასატორების მოსაზრებით, შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 21 თებერვლის №542278 ცნობა ვერ იქნება მიჩნეული მტკიცებულებად იმისა, რომ სადავო შენობა-ნაგებობის საპრივატიზებო გეგმის შესაბამისად გამოსყიდულ იქნა სს „...ის“ მიერ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებენ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარებიან დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს ის გარემოება, სს „...ის" მიერ სახელმწიფოსაგან გამოსყიდული იყო მხოლოდ ...ის #... ...ის ფაბრიკის აქციები, თუ ქონებაც.

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებებს და განმარტავს, რომ „საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის 09.08.1991წ. კანონით (ამოქმედებული 01.10.1991 წლიდან, ძალადაკარგულია - “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” საქართველოს კანონით გამოქვეყნებიდან (09.07.1997წ)) განისაზღვრა სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზება. ხსენებული კანონის პირველი მუხლით „პრივატიზება“ ნიშნავდა მოქალაქეთა, მათი გაერთიანებების და არასახელმწიფო იურიდიული პირების მიერ სახელმწიფო ქონებაზე საკუთრების უფლების შეძენას, რის შედეგად ისინი თავის თავზე იღებდნენ ამ უფლებებიდან გამომდინარე ქონებრივ, საფინანსო და სხვა ვალდებულებებს. კანონის 1.2 მუხლით დადგინდა, რომ პრივატიზაციის შედეგად სახელმწიფო კარგავდა პრივატიზებული ქონების (ობიექტების) ფლობის, სარგებლობისა და განკარგვის უფლებას, ხოლო სახელმწიფო ორგანოები - მათი მართვის უფლებას. ასევე, საქართველოს მთავრობის 11.08.1993წ #829 დადგენილებით დამტკიცდა საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამა, რომლის მოქმედების ვადა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის შესაბამისი დადგენილებებით გაგრძელდა ჯერ 1994 წლის ბოლომდე, ხოლო შემდეგ - 1995 წლის ბოლომდე (17.11.1993წ. #809 და 31.12.1994წ. #916 დადგენილებები).

ამასთან, „სახელმწიფო საწარმოების სახელმწიფო საწარმოთა გაერთიანებების სააქციო საზოგადოებად გარდაქმნის ორგანიზაციულ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 14 აპრილის #288 დადგენილების საფუძველზე (ცვლილებები შევიდა 16.09.1993წ #689 დადგენილებით) სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო და მისი ტერიტორიული ორგანოები შეუდგნენ სახელმწიფო საწარმოების პრივატიზებას მათი სააქციო საზოგადოებებად გარდაქმნის გზით. დადგენილების მე-3 პუნქტის შესაბამისად, სახელმწიფო საწარმოთა გარდაქმნა სააქციო საზოგადოებებად ხორციელდებოდა ყველა საწარმოში შექმნილი პრივატიზაციის სამუშაო კომისიის მიერ, ხოლო მე-4 პუნქტის მიხედვით, ამ დადგენილების შესაბამისად, შექმნილი სააქციო საზოგადოებების დამფუძნებლები სახელმწიფო მხრიდან გახდნენ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო ან მისი ტერიტორიული ორგანოები ადგილებზე. დადგენილების მე-5 პუნქტით გადაწყდა, რომ დადგენილების შესაბამისად შექმნილი სააქციო საზოგადოების ყველა აქცია, რომელიც სახელმწიფო საკუთრებაში იყო შეიძლებოდა გაყიდულიყო ან გადაცემულიყო მხოლოდ პრივატიზების შესახებ საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ასევე დადგენილების დანართი #1-ით დამტკიცდა სახელმწიფო საწარმოთა სააქციო საზოგადოებებად გარდაქმნის შესახებ დებულება. დებულების მე-6 პუნქტის მე-2 აბზაცით, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ან ტერიტორიული ორგანოს მიერ დამტკიცებული საწარმოს პრივატიზაციის გეგმა წარმოადგენდა გადაწყვეტილებას მისი გარდაქმნის შესახებ სააქციო საზოგადოებად. დებულების მე-7 პუნქტის თანახმად, იმ საწარმოთა სიებს, რომლებიც პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამით და ამ დებულების შესაბამისად ექვემდებარებოდნენ სააქციო საზოგადოებებად გარდაქმნას, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო წარუდგენდა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტს დასამტკიცებლად, რის შესახებაც აცნობებდა შესაბამის სამინისტროს ან უწყებას. იმ შემთხვევაში თუ მინისტრთა კაბინეტი ორი კვირის ვადაში არ მიიღებდა მოტივირებულ გადაწყვეტილებას საპრივატიზაციო ობიექტის პრივატიზაციის შეჩერების შესახებ, პრივატიზაციის გეგმა ითვლებოდა დამტკიცებულად და საწარმო ექვემდებარებოდა პრივატიზაციას.

ასევე მნიშვნელოვანია, რომ ზემოაღნიშნული დებულების მე-10 პუნქტით, სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის მომენტიდან საწარმოს ქვედანაყოფის პასივები და აქტივები მიიღებოდა სააქციო საზოგადოების მიერ. იგი ხდებოდა გარდაქმნილი საწარმოს უფლებებისა და მოვალეობების მემკვიდრე. მე-10 პუნქტის მე-2 აბზაცის მიხედვით, სააქციო საზოგადოების ქონების შემადგენლობა მისი დაარსების მომენტში აისახებოდა მისი შეფასების აქტში. მე-13 პუნქტის მე-2 აბზაცით, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ან მისი შესაბამისი ტერიტორიული ორგანოს მიერ დამტკიცებული საწარმოს პრივატიზაციის გეგმა წარმოადგენდა მისი აქციების ემისიის პროსპექტს. მე-14 პუნქტის შესაბამისად კი აქციათა გაყიდვა ხორციელდებოდა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ან მისი ტერიტორიული ორგანოს მიერ საწარმოს პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად. ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას და არც მხარეები ხდიან სადავოდ, რომ სს „...ის“ აქციები პრივატიზებული იყო აქციათა პრივატიზებისთვის საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილებით და სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ კანონით დადგენილი წესით.

საკასაციო სასამართლო განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ „სახელმწიფო საწარმოების სახელმწიფო საწარმოთა გაერთიანებების სააქციო საზოგადოებად გარდაქმნის ორგანიზაციულ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 14 აპრილის #288 დადგენილების დანართი #1-ით დამტკიცებული დებულების შესაბამისად, საწარმოს პრივატიზაციის გეგმა წარმოადგენდა გადაწყვეტილებას მისი გარდაქმნის შესახებ სააქციო საზოგადოებად. საწარმოს პრივატიზაციის გეგმა იყო მისი აქციების ემისიის პროსპექტი და აქციათა გაყიდვა ხორციელდებოდა სწორედ საწარმოს პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად. საქმეში წარმოდგენილი 1994 წლის 07 ივლისის ...ის #... ...ის ფაბრიკის პრივატიზების გეგმის #8 პუნქტით დადგენილი იყო, თუ რა ობიექტები არ ექვემდებარებოდა პრივატიზებას, ესენი იყო: 1) საბავშვო ბაღი; 2) საბავშვო ბაღის საწყობი; 3) სასადილო; 4) სასადილოს საწყობი; 5) პურსაცხობი და 6) მაღაზია (ტომი 1, ს.ფ. 104-117). ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი 1998 წლის 10 სექტემბრის ინვენტარიზაციისა და მიღება-ჩაბარების აქტის თანახმად, ერთის მხრივ, სს „...ის“ დირექტორმა ა. ზ-ამ, ამავე ორგანიზაციის მთავარმა ბუღალტერმა ს. ჭ-ამ და მეორეს მხრივ, სს ,,...ის’’ ყოფილმა დირექტორმა ვ. კ-ამ და ყოფილმა ბუღალტერმა რ. ც-ამ შეადგინეს ზემოაღნიშნული აქტი იმაზე, რომ ერთმა მხარემ ჩააბარა, ხოლო მეორე მხარემ მიიღო სს „...ის“ ბალანზე რიცხული ქონება. ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორების მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მიწის გადასახადის გადახდა (ან დავალიანების არსებობა) არ ადასტურებდა სს „...ის" მიერ ქონების გამოსყიდვის ფაქტს, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ აღნიშნული გარემოება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მითითებული იყო როგორც დამატებითი ფაქტი და არა როგორც, სარჩელის დაკმაყოფილების ერთადერთი და ძირითადი არგუმენტი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას იმის თაობაზე, რომ სს „...მა“ სახელმწიფო ქონების სააგენტოსაგან გამოისყიდა არამარტო საწარმოს აქციები (რომლის სრულად გამოსყიდვა სადავოდ არ არის გამხდარი), არამედ ...ის #... ...ის ფაბრიკის დანარჩენი უძრავ-მოძრავი ქონებაც (გარდა, იმ შენობა-ნაგებობისა, რომლის პრივატიზაციაც გამოირიცხა პრივატიზების გეგმით), ვინაიდან, პრივატიზაციის განუყოფელი დოკუმენტის პრივატიზაციის გეგმის თანახმად, პრივატიზებას დაექვემდებარა ...ის #... ...ის ფაბრიკა, როგორც მისი აქციებით, ისე ქონებით. ამასთან, ცალკე გამოიყო ის ქონება, რომელიც არ ექვემდებარებოდა პრივატიზებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს რომ კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორებმა საკასაციო საჩივრებში ვერ გააქარწყლეს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და დასკვნები.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ნ. სხირტლაძე