#ბს-1352(კ-19) 19 თებერვალი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე ქეთევან ცინცაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა გ. ძ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 სექტემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 7 მაისს გ. ძ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხის - ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი იყო ოზურგეთის საკრებულოს წევრი. ... წლის ... ...ს აირჩიეს ოზურგეთის საკრებულოს ...ის ...დ, ხოლო ... წლის ... ...ს ქალაქ ოზურგეთის საკრებულომ გადააყენა დაკავებული თანამდებობიდან. თანამდებობიდან გადაყენების მომენტისათვის მისი ხელფასი შეადგენდა ... ლარს. კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგინდა მისი გადაყენების შესახებ განკარგულების კანონიერება. მოსარჩელემ სამსახურიდან გათავისუფლების გამო, მოპასუხისათვის ფულადი კომპენსაციის, ბოლო თვის ხელფასის - ... ლარის სამმაგი ოდენობით დაკისრება მოითხოვა, რაც ჯამში ... ლარს შეადგენდა.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ძ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ძ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 სექტემბრის განჩინებით გ. ძ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით, საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსით", საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსით" და განმარტა, რომ საკრებულოს ...ის ...ობიდან საკრებულოს წევრის გადაყენება არ წარმოშობდა მისთვის, როგორც დასაქმებული პირისთვის კომპენსაციის ანაზღაურების ვალდებულებას. ამასთან, ეს სამართლებრივი ურთიერთობა საქართველოს შრომის კოდექსით რეგულირებად ურთიერობას არ განეკუთვნებოდა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ძ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე, რითაც დაირღვა მისი კანონიერი ინტერესები. სასამართლოს მიერ არ იქნა გათვალისწინებული ის გარემოება, რომ იგი იყო საჯარო მოხელე და მასზე ასევე ვრცელდებოდა შრომის კოდექსი, ვინაიდან ღებულობდა იმდენ ხელფასს, რამდენსაც იღებდნენ მერიის სამსახურის ...ები. კასატორის მოსაზრებით, იმ დღიდან, როდესაც მას დაუნიშნეს ხელფასი და დაავალდებულეს დეკლარაციის წარდგენა, იგი ფაქტობრივად გახდა საჯარო მოხელე, შესაბამისად, მასზე ასევე ვრცელდებოდა შრომის კოდექსი და გათავისუფლების შემთხვევაში ეკუთვნოდა კომპენსაცია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული გ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს მოპასუხისათვის - მოსარჩელის ქალაქ ოზურგეთის საკრებულოს ...ის ...ის თანამდებობიდან გადაყენების გამო, 3 თვის კომპენსაციის - ... ლარის ანაზღაურების დაკისრება წარმოადგენს. საყურადღებოა ის გარემოება, რომ კასატორის - გ. ძ-ის თანამდებობიდან გადაყენების შესახებ ქალაქ ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ... წლის ... ...ის განკარგულება ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით კანონიერად არის მიჩნეული.

სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, საჯარო სამსახური იყო საქმიანობა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულებებში - საჯარო ხელისუფლების ორგანოებში. ამასთან, ამავე კანონის მე-2 მუხლი შეიცავდა სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულების ცნებას, რომლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ადგილობრივი თვითმმართველობის დაწესებულებებს, რომლებში საქმიანობაც ითვლებოდა საჯარო სამსახურად, წარმოადგენდნენ: ა) საკრებულო; ბ) გამგეობა, მერია; გ) მუნიციპალიტეტი. ამავე კანონის მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ამ კანონის მოქმედება, გარდა ამ მუხლის 1¹ და 1² პუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, არ ვრცელდებოდა სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირზე, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრზე, მუნიციპალიტეტის გამგებელზე/მერზე, სახელმწიფო რწმუნებულის – გუბერნატორის მოადგილეზე, მუნიციპალიტეტის გამგებლის/მერის მოადგილეზე, გამგეობის/მერიის სტრუქტურული ერთეულის ხელმძღვანელსა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის რაიონის გამგებელზე. „საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის 1¹ პუნქტის თანახმად, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრზე ვრცელდებოდა მხოლოდ ამ კანონის პირველი – მე-6, მე-9, მე-10, 38-ე, 39-ე, 39¹, 41¹, 66-ე და 121-ე მუხლების მოქმედება.

ამასთან, სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 23-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანო იყო კოლეგიური ადმინისტრაციული ორგანო − მუნიციპალიტეტის საკრებულო. მუნიციპალიტეტის საკრებულო აირჩეოდა 4 წლის ვადით, მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე რეგისტრირებული საქართველოს მოქალაქეების მიერ, პირდაპირი არჩევნებით, საყოველთაო, თანასწორი საარჩევნო უფლების საფუძველზე, ფარული კენჭისყრით. ამავე კოდექსის 24-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ.დ” ქვეპუნქტით, ორგანიზაციული საქმიანობის სფეროში მუნიციპალიტეტის საკრებულოს უფლებამოსილებებს განეკუთვნებოდა მუნიციპალიტეტის საკრებულოს კომისიის შექმნა, კომისიის თავმჯდომარის არჩევა და თანამდებობიდან გადაყენება, კომისიის პერსონალური შემადგენლობისა და დებულების დამტკიცება და მათში ცვლილების შეტანა. ამავე კოდექსის 28-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების შესაბამისად, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარე აირჩეოდა მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრთაგან. მუნიციპალიტეტის საკრებულოს კომისიის წევრებს შესაბამისი კომისიის თავმჯდომარის წარდგინებით, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფრაქციათა წარმომადგენლობისა და იმ მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრთა რაოდენობის პროპორციულად, რომლებიც გაერთიანებული არ იყვნენ არც ერთ ფრაქციაში, ამტკიცებდა მუნიციპალიტეტის საკრებულო.

ამასთან, საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 37-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მუნიციპალიტეტის საკრებულო უფლებამოსილი იყო თანამდებობიდან გადაეყენებინა მუნიციპალიტეტის საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარე. მუნიციპალიტეტის საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობიდან გადაყენების საკითხი მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წინაშე შეიძლება წერილობით დაესვა მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სიითი შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მეხუთედს, შესაბამისი კომისიის შემადგენლობის ნახევარზე მეტს და მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარეს. მუნიციპალიტეტის საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობიდან გადაყენების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლებოდა, თუ მას მხარს დაუჭერდა მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სიითი შემადგენლობის ნახევარზე მეტი. ამავე კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი თავის უფლებამოსილებას ახორციელებდა სამსახურებრივი საქმიანობისაგან მოუწყვეტლად და უსასყიდლოდ. ანაზღაურებადი იყო მხოლოდ მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანამდებობის პირის (მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე; მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე; მუნიციპალიტეტის საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარე; მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფრაქციის თავმჯდომარე) საქმიანობა.

ამდენად, ზემოაღნიშნული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, ცალსასახაა ის გარემოება, რომ განსახილველი საკითხი ექცევა „საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონისა და საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ რეგულირების სფეროში და მასზე არ ვრცელდება საქართველოს შრომის კანონმდებლობა.

მოცემულ შემთხვევაში სადავო არ არის ის გარემოება, რომ კასატორი გ. ძ-ი ... წლის ... ...დან ... წლის ... ...მდე იკავებდა ოზურგეთის საკრებულოს ...ის ...ის პოზიციას და მისი თანამდებობიდან გადაყენება განხორციელდა საკრებულოს წევრთა მოთხოვნის საფუძველზე, ... წლის ... ...ს (განკარგულება ძალაშია). ამასთან, აუცილებელია ყურადღება გამახვილდეს იმ ფაქტზე, რომ გ. ძ-ი დარჩა საკრებულოს წევრად და მას საკრებულოს წევრის უფლებამოსილება არ შეწყვეტია.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ როგორც სადავო პერიოდში, ისე ამჟამად მოქმედ „საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონში, ისევე როგორც საქართველოს ორგანულ კანონში - „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსში" არ არსებობს ნორმატიული ჩანაწერი, რომელიც გ. ძ-ს მიანიჭებდა კომპენსაციის მიღების უფლებას. ამასთან, განსახილველ დავაზე საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს შრომის კოდექსის" გამოყენებების დაშვების პირობებშიც კი არ არსებობს კომპენსაციის მიცემის ლეგიტიმური საფუძველი, ვინაიდან, საქართველოს შრომის კოდექსის (38-ე მუხლი) გვთავაზობს კომპენსაციის მიცემის აბსოლუტურად განსხვავებულ ლეგიტიმურ და ფაქტობრივ საფუძვლებს.

ამასთან, განსაკუთრებით საყურადღებოა ის გარემოება, რომ აღნიშნული დავის და ზოგადად სამართალურთიერთობის სპეციფიურობა მდგომარეობს სწორედ იმაში, რომ საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობიდან გადაყენება არ ნიშნავს პირის სამსახურიდან გათავისუფლებას - საკრებულოს წევრობის სტატუსის შეწყვეტას და აგრეთვე, მეტად საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ საკითხი ეხება არჩევით თანამდებობაზე მყოფ პირს (საკრებულოს წევრს), რომლის რეგულირების სფერო და სპეციფიკაც აბსოლუტურად განსხვავებულია.

რაც შეეხება, კასატორის მითითებას ევროპის სოციალური ქარტიის 24-ე მუხლის დარღვევაზე, უნდა აღინიშნოს, რომ განსახილველი ნორმის როგორც „ა“, ისე „ბ“ ქვეპუნქტები მიუთითებენ დასაქმების საპატიო მიზეზის გარეშე შეწყვეტაზე (აღნიშნულის შედეგად კომპენსაციის მიღების შესაძლებლობაზე). განსახილველ შემთხვევაში კი გ. ძ-ის თანამდებობიდან გადაყენების შესახებ აქტი სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით კანონიერად არის ცნობილი, და ამასთან, გ. ძ-ს საკრებულოს წევრის უფლებამოსილება არ შეწყვეტია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

ამდენად, ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ძ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 სექტემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ნ. სხირტლაძე