ბს-1395(კ-18) 12 მარტი, 2020წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.07.2018წ. განჩინებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს „...-მა“ 27.10.20157წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 07.09.2015წ. N02-9/932 ბრძანების, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 09.09.2015წ. N..., N..., N..., N..., N... გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის ქ. თბილისში, ...ის ქ. N…-ში მდებარე მე-3 კორპუსის N26, N18, N15, N28 და N4 ბინების შპს „...-ის“ საკუთრებად რეგისტრაციის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.11.2015წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 30.06.2016წ. გადაწყვეტილებით შპს „...-ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.07.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. პალატამ აღნიშნა, რომ სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 07.09.2015წ. ბრძანება ქმნიდა საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საკმარის საფუძველს, რადგან მარეგისტრირებელ ორგანოში 30.05.2005წ. განცხადებით შპს „...-მა“ წარადგინა ქ. თბილისში, ...ის ქ. N…-ში მდებარე N3 კორპუსთან დაკავშირებული სამშენებლო დოკუმენტაცია. აღნიშნულ დოკუმენტებს შორის იყო ქ. თბილისის პრემიერის 29.05.2002წ. N285 განკარგულება, რომლითაც შპს „...-ს“ საკუთრებაში გადაეცა ...ის ქ. N…-ში N3, N4 და N4ა ასაშენებელი სახლების საცხოვრებელი ფართობისა და მის ქვეშ განლაგებული მიწის ნაკვეთის 75%, ხოლო საცხოვრებელი ფართობისა და მიწის ნაკვეთის 25% დარჩა მერიის საკუთრებაში. ასევე წარდგენილი იყო საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრის უფროსსა და შპს „...-ის“ დირექტორს შორის დადებული შეთანხმება ...ის ქ. N…-ში, N3 კორპუსის ბინების განაწილების თაობაზე, რომლის თანახმად, მესამე კორპუსში მდებარე N26, N18, N15, N28 და N4 ბინები გადაეცა თბილისის მერიას. ამდენად, სადავო აქტების გამოცემისას მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცული იყო დოკუმენტაცია, რომლითაც ერთმნიშვნელოვნად დასტურდებოდა სადავო ბინებზე მუნიციპალიტეტის საკუთრების არსებობა. საკასაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ სადავო ბინებზე თავდაპირველად სახელმწიფოს საკუთრება დარეგისტრირდა 2005 წ., მოსარჩელის შპს „...-ის“ განცხადების საფუძველზე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.07.2018წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა შპს „...-ის“ მიერ. კასატორი თვლის, რომ სასამართლომ სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები და არ გაითვალისწინა 13.02.2003წ. N03.31.57 დადგენილება, რომლის დანართის მიხედვით სადავო ქონება არის კომპანიის საკუთრება. სასამართლოს უნდა ემსჯელა სადავო ბინებზე მუნიციპალიტეტის საკუთრების უფლების რეგისტრაციიასთვის შპს „...-ის“ თანხმობის საჭიროების შესახებ.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმეში წარმოდგენილია ქ. თბილისის პრემიერის 29.05.2002წ. N285 განკარგულება, რომლითაც შპს „...-ს“ საკუთრებაში გადაეცა ...ის ქ. N…-ში, N3, N4 და N4ა ასაშენებელი სახლების საცხოვრებელი ფართობისა და მის ქვეშ განლაგებული მიწის ნაკვეთის მხოლოდ 75%, საცხოვრებელი ფართისა და მიწის ნაკვეთის დანარჩენი 25% დარჩა ქ. თბილისის მერიის საკუთრებაში (ტ.1, ს.ფ.24). საქმეში დაცულია აგრეთვე ...ის ქ. N…-ში მდებარე კორპ.N3-ში არსებული ფართების განაწილების ცხრილის დედანი (ტ.2, ს.ფ. 61), რომლის თანახმად მე-3 კორპუსის N26, N18, N15, N28 და N4 ბინები მიკუთვნებული აქვს თბილისის მერიას. განაწილების ცხრილს ხელს აწერს ერთი მხრივ საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრის უფროსი, ხოლო მეორე მხრივ - შპს „...-ის“ დირექტორი, ხელმოწერების ნამდვილობა დადასტურებულია შპს-ს და ცენტრის სველი ბეჭდებით. ამასთანავე, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ 2005წ. შპს „...-ის“ დირექტორმა განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს, სხვა დოკუმენტებთან ერთად წარადგინა ასევე ზემოაღნიშნული დოკუმენტები და მოითხოვა საკუთრების რეგისტრაცია ...ის ქ. N…-ში მდებარე N3 და N4 კორპუსებზე. ჩატარებული წარმოების შედეგად მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა შპს „...-ის“ და სახელმწიფოს საერთო საკუთრებად, ხოლო სადავო ბინები - სახელმწიფოს საკუთრებად. აღნიშნული რეგისტრაციის გაუქმების ან სადავოდ გახდომის შესახებ რაიმე მასალები საქმეში წამოდგენილი არ არის.
რაც შეეხება ქ. თბილისის მთავრობის 13.02.2003წ. N03.31.57 დადგენილებას, შპს „...-ის“ მიერ მარეგისტრირებელ ორგანოში 2005 წ. მისი წარდგენა არ მომხდარა. აღნიშნული გამოწველი უნდა ყოფილიყო იმ გარემოებით, რომ 13.02.2003წ. დადგენილება არ წარმოადგენს საკუთრების წარმომშობ ან საკუთრებაზე უარის თქმის დამადასტურებელ დოკუმენტს. კასატორი ყურადღებას ამახვილებს 13.02.2003წ. დადგენილების მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობისათვის გადაცემული 29 ბინიდან შემოსავალში აღებულ იქნა 18 ბინა და დადგენილების დანართში მითითებულ ქ. თბილისის მერიის განკარგულებაში დარჩენილ ბინებს შორის არ არის დასახელებული სადავო ბინები. საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორი არასწორად განმარტავს 13.02.2003წ. დადგენილების დებულებებისა და დანართის შინაარსს, რადგან დადგენილებაში მითითება ხდება კონკრეტული ბინების შემოსავალში აღებაზე, რაც ხორციელდებოდა თბილისის ბიუჯეტის ფორმირებისა და ფინანსური პროცესების წარმოების კუთხით და არ გულისხმობდა კონკრეტულ ქონებაზე საკუთრების შპს-თვის დათმობას. სადავო პერდიოში მოქმედი „საქართველოს დედაქალაქის - თბილისის შესახებ“ კანონის (ძალადაკარგულია 05.02.2014წ. N1958 ორგანული კანონით) მიხედვით, ქ. თბილისის ბიუჯეტი შეიცავდა საშემოსავლო და საგასავლო ნაწილებს (41.1 მუხ.), ბიუჯეტის ფორმირება ხდებოდა თბილისის თვითმამრთველობისა და მმართველობის ორგანოების სამართლებრივი აქტების შესაბამისად (41.2 მუხ.). ქ. თბილისის ბიუჯეტის შესრულებისათვის პასუხისმგებელი იყო თბილისის მთავრობა, ბიუჯეტის შესრულებისას მიღებული დამატებითი შემოსავალი რჩებოდა ქ თბილისის მმართველობის ადგილობრივი ორგანოების განკარგულებაში და გამოიყენებოდა მათი შეხედულებისამებრ (42.3 მუხ.). ანალოგიურ დათქმას შეიცავდა სადავო პერიოდში მოქმედი „საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ“ კანონის 18.2 მუხლიც (ძალადაკარგულია 24.04.2003წ. N2116 კანონით). სწორედ აღნიშნული განხორციელდა 13.02.2003წ. დადგენილების მე-3 პუნქტით, დანართში მითითებული ბინები აღებულ იქნა დამატებით შემოსავალში და დარჩა თვითმმართველობის განკარგულებაში, რაც არ გულისხმობს დანართში მიუთითებელ ბინებზე უარის თქმას, მის კერძო საკუთრებაში გადაცემას. ამდენად, არსებული მოწესრიგების, ქ. თბილისის საკუთარი შემოსავლის ფორმირების წესის და 13.02.2003წ. დადგენილების შინაარსის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ 13.02.2003წ. დადგენილების მე-3 პუნქტით არ მომხდარა ქ. თბილისის მერიის მიერ კონკრეტულ ქონებაზე უარის თქმა და მით უფრო კერძო სუბიექტისათვის გადაცემა. კასატორის მოსაზრების გაზიარების შემთხვევაშიც კი, თუ მივიჩნევთ, რომ 13.02.2003წ. დადგენილებით, მერიამ უარი თქვა იმ ბინების საკუთრებაზე, რომელიც დანართში არ არის მითითებული, მაინც არ დასტურდება ამ ბინებზე უარის თქმა შპს „...-ის“ სასარგებლოდ. დადგენილების მე-3 პუნქტის მიხედვით 29 ბინა გადაცემული იყო დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობისთვის და აქედან მოახდინა მერიამ 18 ბინის შემოსავალში აღება. ამდენად, სადავო ბინებზე შპს-ს რაიმე უფლებადამდგენი დოკუმენტი საქმეში დაცული არ არის.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.07.2018წ. განჩინება;
3. ს. ხ-ას (პ.ნ. ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 11.12.2018წ. N0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ვ.როინიშვილი