ბს-1427(კ-18) 07 მაისი, 2020წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.07.2018წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ხ-მა 06.04.2015წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 11.03.2015წ. N165 ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

დავის საქალაქო სასამართლოში განხილვისას, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური და ბმა „...“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.02.2017წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ხ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.07.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიერ ნ. ხ-თვის შენობის სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობის დადასტურებისას წარდგენილი არ ყოფილა ამხანაგობის თანხმობა. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის 5.4 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას წარმოადგენს მრავალბინიანი სახლის სარდაფები, სხვენები, ტექნიკური სართულები, სახურავები და სხვ., რომლებიც არ იმყოფება ინდივიდუალურ საკუთრებაში. პალატამ აღნიშნა, რომ საკუთრების უფლების შინაარსი და დაცვის გარანტიები არ იცვლება საკუთრების საგნის, ობიექტის სიმცირის მიხედვით. განსახილველ შემთხვევაში შესაძლოა ბმა-ს საერთო საკუთრებაში არსებულ ფართს შეეხოს სადავო სამშენებლო სამუშაოები. მიუხედავად ამ ფართის სიმცირისა, მესაკუთრის უფლება დაცულია და მისი შეზღუდვა დაიშვება მხოლოდ კანონით დადგენილი ფორმითა და წესით. პალატა დაეთანხმა მოსაზრებას, რომ სხვენი ყოველთვის არ ნიშნავს სახურავს და შესაძლოა სახეზე იყოს ორი განსხვავებული ობიექტი, როგორც საინჟინრო, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ სხვენის თავზე არსებული სახურავი არ არის ინდივიდუალური საკუთრების საგანი. პალატამ მიუთითა, რომ აზომვითი ნახაზის მიხედვით სახურავის პარაპეტსა და ნ. ხ-ის საკუთრების საკადასტრო საზღვარს შორის არსებობს დაურეგისტრირებელი ფართი, თუმცა ფოტომონტაჟზე აღნიშნული ფართი არ ფიქსირდება. პალატამ მიიჩნია, რომ სახურავზე სამერცხლეების მოწყობა, მისი გამოცვლა, ფერის შეცვლა და ა.შ. ითვლება საერთო საკუთრების ქონების იმგვარ განვითარებად, რომელიც მართალია არ წარმოშობს ახალ ინდივიდუალურ ფართს, თუმცა საჭიროებს ამხანაგობის წევრების თანხმობას 2/3 უმრავლესობით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.07.2018წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ნ. ხ-ის მიერ. კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები და არ მოახდინა მათი სწორი სამართლებრივი შეფასება. ნ. ხ-ის საკუთრებაში ირიცხება ქ. თბილისში, ... გამზ. N...-ში მდებარე კორპუსის სხვენში არსებული ფართი. მერიის სადავო აქტით ბათილად ცნობილი არქიტექტურის სამსახურის 20.05.2013წ. გადაწყვეტილებით ნ. ხ-ს სამერცხლულის მოწყობის შესაძლებლობა დაუდასტურდა თავის საკუთრებაში არსებული სხვენის სახურავზე, ამდენად, სამუშაოები უნდა განხორციელებულიყო მხოლოდ ნ. ხ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების ფარგლებში, არქიტექტურის სამსახურს არ გაუცია მესამე პირების საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე მშენებლობის განხორციელების ნებართვა. ამდენად, ნ. ხ-ს არ შეულახავს ამხანაგობის საკუთრების უფლება, მშენებლობა არ გადასულა მესამე პირის ქონებაზე, სახურავის კიდესა და სამერცხლულს შორის დატოვებულია ადგილი, რომელზეც მშენებლობა არ წარმოებულა. აღნიშნული ადგილის ფოტოზე გამოჩენას ხელი შეუშალა ფოტოს გადაღების ადგილმა. ამასთანავე, უკეთუ ნ. ხ-მა აწარმოა მესამე პირების ქონებაზე მშენებლობა, ეს მაინც არ უნდა გამხდარიყო არქიტექტურის სამსახურის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველი, რადგან არქიტექტურის სამსახურმა მშენებლობის შესაძლებლობა დაადასტურა მხოლოდ ნ. ხ-ის საკუთრების ფარგლებში. კასატორი აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მუნიციალიტეტის მერიას სადავო აქტში არ მიუთითებია სხვენის თავზე არსებული სახურავის საერთო საკუთრებაში ყოფნის შესახებ, არქიტექტურის სამსახურის გადაწყვეტილება ამ საფუძვლით არ გაუქმებულა. უდავოა სხვენზე ნ. ხ-ის ინდივიდუალური საკუთრება, ამასთან, სხვენის სახურავი არის სხვენის არსებითი შემადგენელი ნაწილი და მათი ცალ-ცალკე უფლების ობიექტებად განხილვა დაუშვებელია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ §71; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ქ. თბილიში, ... გამზ. N.../... ქ. N...-ში მდებარე კორპუსში არსებული სხვენი - შემოქმედებითი სახელოსნო ნ. ხ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაშია. ნ. ხ-ის განცხადების საფუძველზე სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიერ 26.04.2013წ. დადასტურდა ნ. ხ-ის საკუთრებაში არსებული სხვენის სახურავზე სამერცხლულების მოწყობის შესაძლებლობა. ამავე გადაწყვეტილებით განმცხადებელს ეცნობა, რომ ვინაიდან განსახორციელებელი სამუშაოები ეხებოდა შენობა-ნაგებობის მზიდ კონსტრუქციებს, სამშენებლო სამუშაოების დაწყებამდე განმცხადებელს უნდა მოეპოვებინა სამშენებლო სამუშაოების განხორციელების უსაფრთხოების შესახებ დასკვნა. დგინდება, რომ ამავე კორპუსში დაარსებულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ი“, რომლის თანხმობა დაგეგმილ სამუშაოებზე ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილი არ ყოფილა. ბმა „...-ის“ ადმინისტრაციული საჩივრის საფუძველზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 11.03.2015წ. N165 ბრძანებით ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 20.05.2013წ. გადაწყვეტილება და არქიტექტურის სამსახურს დაევალა საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი აქტის გამოცემა. სწორედ აღნიშნული აქტია სადავოდ გამხდარი მიმდინარე დავის ფარგლებში.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის თანახმად, ერთმანეთისაგან იმიჯნება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საკუთრების ფორმები, კანონი ითვალისწინებს მრავალბინიან სახლში როგორც ინდივიდუალური, ასევე საერთო საკუთრების ობიექტების არსებობას. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალურ საკუთრებად მიიჩნევა ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებული ბინა, აგრეთვე წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები (სარდაფები, სხვენები და ა.შ.) (4.1 მუხ.), ხოლო საერთო ქონებას მიეკუთვნება მრავალბინიანი სახლის მზიდი და შემომზღუდავი არამზიდი (ფასადის) კონსტრუქციები (საძირკვლები, კარკასი, კედლები, პარაპეტები (მოაჯირები), ლავგარდანები (კარნიზები), საწვიმარი მილები და ა. შ.) (5.4 მუხ. „გ“ ქვ.პ.), ასევე მრავალბინიანი სახლის სხვენები, სახურავები და ა. შ., უკეთუ ისინი არ არიან ინდივიდუალურ საკუთრებაში (5.4 მუხ. „დ“ ქვ.პ.). განსახილველ შემთხვევაში უდავოდ დასტურდება სხვენზე ნ. ხ-ის ინდივიდუალური საკუთრება, თუმცა ეს არ გამორიცხავს მრავალბინიანი სახლის სახურავსა და მზიდ კონსტრუქციებზე ამხანაგობის საერთო საკუთრებას. კონკრეტული ობიექტების ამხანაგობის საერთო საკუთრებად მიჩნევა მათი მომეტებული მნიშვნელობით არის განპირობებული, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მზიდ კედლებზე (მათი მდებარეობის მიუხედავად) განხორციელებული არსებითი მანიპულაციები შესაძლოა ზიანის მომტანი იყოს არა მხოლოდ ინდივიდუალური მესაკუთრისათვის, არამედ ამხანაგობის ყველა წევრისათვის, რის გამო საერთო საკუთრება ამხანაგობის ორგანოს მეშვეობით მართვას მოითხოვს. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 20.05.2013წ. გადაწყვეტილებით ნ. ხ-ს დაუდასტურდა სამერცხლულების მოწყობის უფლება შენობის სახურავზე, ამასთან, მიეთითა, რომ განსახორციელებელი სამუშაოები შეეხებოდა შენობა-ნაგებობის მზიდ კონსტრუქციებს. ამდენად, განსახილველი საკითხის გადწყვეტამდე სსიპ არქიტექტურის სამსახურს უნდა შეეფასებინა დაგეგმილ სამშენებლო სამუშაოებზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თანხმობის წარდგენის საჭიროება.

საკასაციო პალატა იზიარებს სადავო აქტში ასახულ მოსაზრებას, რომ არქიტექტურის სამსახურის მიერ შეფასებას საჭიროებდა დაგეგმილი სამშენებლო სამუშაოების ხასიათი, მისი შესრულების არეალი და თანამდევი შედეგები, რადგან მართალია არქიტექტურის სამსახურის გადაწყვეტილებაში მიეთითა სამუშაოების მხოლოდ ინდივიდუალური საკუთრების ფარგლებში განხორციელების საჭიროების შესახებ, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ აღნიშნული აქტის შესრულებაც რეალურად ამ შედეგს იწვევდეს. არქიტექტურის სამსახურს, მათ შორის ფოტომონტაჟის სათანადოდ შეფასებით, საჭიროების შემთხვევაში, ადგილზე დათვარიელებით, უნდა დაედგინა მისი აქტის შესრულება ხომ არ გამოიწვევდა მესამე პირთა უფლებებისა და კანონიერი ინტერესებისათვის ზიანის მიყენებას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.07.2018წ. განჩინება;

3. შპს „...“ (ს.კ. ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 06.11.2018წ. N1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ.როინიშვილი