საქმე №ბს-1500(კ-18) 04 ივნისი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა -ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - გ. თ-ი, ა. გ-ი, ი. მ-ი, მ. ჯ-ი, ვ. ვ-ი, გ. გ-ი, რ. გ-ი (მოსარჩელეები);

მოწინააღმდეგე მხარე - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტო, შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის უწყებათაშორისი კომისია (მოპასუხეები);

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ივნისი განჩინება;

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. თ-მა, ა. გ-მა, ი. მ-მა, მ. ჯ-მა, ვ. ვ-მა, გ. გ-მა და რ. გ-მა 2017 წლის 27 ივნისს დაზუსტებული სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტარციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოსა და შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის უწყებათაშორისი კომისიის მიმართ და მოითხოვეს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2017 წლის 07 აპრილის N04/22036 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და მოპასუხეებისათვის თითოეული მოსარჩელის სასარგებლოდ 15 000 (თხუთმეტი ათასი) ლარის (კომპენსაციის) ანაზღაურება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 06 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. თ-ის, ა. გ-ის, ი. მ-ის, მ. ჯ-ის, ვ. ვ-ის, გ. გ-ისა და რ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელეებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ივნისის განჩინებით გ. თ-ის, ა. გ-ის, ი. მ-ის, მ. ჯ-ის, ვ. ვ-ის, გ. გ-ისა და რ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტარციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 06 თებერვლის გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გასაჩივრდა მოსარჩელეთა მიერ.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება უკანონო და დაუსაბუთებელია. „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 01 მარტის N45 დადგენილების 4.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მოსარჩელეებს უფლება აქვთ დამატებით მიიღონ სხვა არაფულადი სარგებელი ან/და სხვა ფულადი გასაცემლები საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. კასატორების მოსაზრებით, მითითებული არაფულადი ან ფულადი გასაცემელები აგრეთვე ითვალისწინებს დასახიჩრებულთა ფინანსურ დახმარებას. სასამართლო ვერ უთითებს კონკრეტულ ნორმას, რომლის თანახმად, მოსარჩელეებს არ აქვთ დაგროვილი სარჩოს მიღების უფლება. ამასთან, სამოქაალქო კოდექსისი 992-ე და 997-ე მუხლებით პირდაპირაა გათვალისწინებული დასახიჩრებულთათვის ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 დეკემბრის განჩინებით გ. თ-ის, ა. გ-ის, ი. მ-ის, მ. ჯ-ის, ვ. ვ-ის, გ. გ-ისა და რ. გ-ის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. თ-ის, ა. გ-ის, ი. მ-ის, მ. ჯ-ის, ვ. ვ-ის, გ. გ-ისა და რ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მოსარჩელეებმა სახაზინო საწარმო „...-ში“ მუშაობისას მიიღეს პროფესიული ტრამვა, რის შედეგადაც მათ ჯანმრთელობას მიადგა მნიშვნელოვანი ზიანი, ნაწილობრივ დაკარგეს შრომისუნარიანობა. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დასტურდება, რომ დამსაქმებელი, რომელიც დუშეთის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 22 დეკემბრის დადგენილებით იქნა ლიკვიდირებული და ამოირიცხა სამეწარმეო რეესტრიდან, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მოსარჩელეების უმეტესობას ყოველთვიურად უხდიდა მიყენებული ზიანის კომპენსაციას. მოსარჩელეებმა 2016 წლის მარტში განცხადებებით მიმართეს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს და მოითხოვეს საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 01 მარტის №45 დადგენილებით გათვალისწინებული დახმარების დანიშვნის მიზნით, საკითხის განსახილველად გადაგზავნა „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 1 მარტის №45 დადგენილების შესრულების უზრუნველსაყოფად შექმნილ უწყებათაშორის კომისიაში. დადგენილია, რომ შესაბამისი გადაწყვეტილებებით განმცხადებლებს დაენიშნათ შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებელი ყოველთვიური დახმარება, შესაბამისი ოდენობით, განცხადებით მიმართვის მომდევნო თვის - 2016 წლის აპრილის 1-ლი რიცხვიდან. კონკრეტულ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს მოსარჩელეთა ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის - თითოეული მათგანისათვის 15 000 ლარის, ანაზღაურება 2016 წლამდე პერიოდისათვის.

საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 1 მარტის №45 დადგენილების მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, დახმარება შეიძლება დაენიშნოს საქართველოს მოქალაქეს, რომელიც დასაქმებული იყო საქართველოს ტერიტორიაზე სახელმწიფოს 100%-იანი წილობრივი მონაწილეობით შექმნილ და ლიკვიდირებულ საწარმოში (უფლებამონაცვლე არ ჰყავს), 2007 წლის 1 იანვრამდე დადგენილი აქვს პროფესიული დაავადება ამ დამსაქმებელთან მუშაობის გამო ან ამავე დამსაქმებლის ბრალეულობით შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მის ჯანმრთელობას მიადგა ზიანი და: ა) სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადასტურებული აქვს ფულადი გასაცემლის მიღების უფლება; ბ) სააგენტოს მხრიდან 2007-2008 წლებში გაცემულია ერთჯერადი კომპენსაცია ან დაფარულია დავალიანება. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მოსარჩელეები აკმაყოფილებდნენ მითითებულ მოთხოვნებს და მათ დაენიშნათ ყოველთვიური დახმარება, შესაბამისი ოდენობით, 2016 წლის 1-ლი აპრილიდან. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების პოზიციას და აღნიშნავს, რომ „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 1 მარტის №45 დადგენილება არ ითვალისწინებს გასულ პერიოდში წარმოშობილი დავალიანების დაფარვას. საფუძველს მოკლებულია კასატორთა მოსაზრება, რომ ბენეფიციარის უფლება, „დამატებით მიიღოს სხვა არაფულადი სარგებელი ან/და სხვა ფულადი გასაცემლები საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად“, გულისხმობს ყოველთვიური დახმარების მიღებას კანონის ამოქმედებამდე პერიოდისათვის. „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 1 მარტის №45 დადგენილების 7.3 მუხლის თანახმად, დახმარება ინიშნება განცხადების წარდგენის მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან, დახმარების შეწყვეტის საფუძვლის წარმოშობამდე. ამდენად, საკითხის განმხილველი და გადაწყვეტილების მიმღები უწყებათაშორისი კომისია არ არის ლიკვიდირებული საწარმოს საპენსიო დავალიანებების გადახდაზე პასუხისმგებელი სუბიექტი.

სასამართლო აგრეთვე იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას სსკ-ის 992-ე და 997-ე მუხლებთან დაკავშირებით და აღნიშნავს, რომ მითითებული ნორმების თანახმად, ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება ეკისრება იმ პირს, რომელიც თვითონ ან თავისი მუშაკის მეშვეობით სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზე არ არის.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. თ-ის, ა. გ-ის, ი. მ-ის, მ. ჯ-ის, ვ. ვ-ის, გ. გ-ისა და რ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 ივნისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე