ბს-1228 (კ-18) 28 აპრილი, 2020წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა სს „ს...ის“ (შპს „...ის“ უფლებამონაცვლის) საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.06.2018წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „...მა“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის მიმართ, შპს ,,...ის” მიმართ გაფრთხილების გამოცხადების ნაწილში საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 09.09.2014წ. №508/22 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 09.06.2016წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შპს „...ის“ მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.06.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასება. პალატამ აღნიშნა, რომ შპს „...ის“ მოქმედება დანახარჯებისა და შემოსავლების განცალკევებულად აღრიცხვის ვალდებულების დარღვევით მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებად შეფასება და სანქციის სახით გაფრთხილების გამოცხადება შეესაბამებოდა მოქმედ კანონმდებლობას. საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ შპს „...ის“ მიერ დარღვეული იყო დანახარჯებისა და შემოსავლების განცალკევებულად აღრიცხვის ვალდებულება, ადგილი ჰქონდა საბითუმო მომსახურებიდან მიღებული შემოსავლის საცალო მომსახურების სუბსიდირებას, რაც კანონმდებლობით დაშვებული ქმედება არ იყო. პალატის მიერ მითითებული იქნა პროდუქტის საბითუმო და საცალო ფასთა შორის სხვაობაზე, აგრეთვე საქმეზე წარდგენილი აუდიტორული დასკვნით დადგენილ გარემოებებზე.

განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა შპს „...ის“ მიერ, რომელიც ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების გზით სარჩელის დაკმაყოფილების თაობაზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებას. კასატორი აღნიშნავს, რომ არასწორია ადმინისტრაციული ორგანოს და სასამართლოს მიერ აუდიტორულ დასკვნაში მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით საკითხის გადაწყვეტა, ვინაიდან შპს „...ის“ მიერ დასკვნა წარდგენილი იქნა სხვა მიზნით, კერძოდ, დისკრიმინაციის აკრძალვის საკითხთან დაკავშირებით და არა სუბსიდირების საკითხის გადასაწყვეტად, აღნიშნულის შესახებ მიუთითებს თავად დასკვნაც. აღნიშნულის მიუხედავად კომისიამ დასკვნა გამოიყენა იმგვარად, რომ დაადგინა საბითუმო მომსახურეობიდან მიღებული შემოსავლით საცალო მომსახურეობის სუბსიდირების საკითხი. კომისიამ არ დაასაბუთა აუდიტორული დასკვნის სხვა მიზნით გამოყენება, რის გამო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ დაიცვა სზაკ-ის 53-ე და 96-ე მუხლებით დაკისრებული საქმის გარემოებების სრულად გამოკვლევის ვალდებულება. საქმეზე მოწვეულმა აუდიტორმა აღნიშნა, რომ მათ მიერ არ მომზადებულა სუბსიდირების თაობაზე დასკვნა, ვინაიდან აღნიშნულის თაობაზე მოთხოვნა არ ყოფილა. სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა აუდიტორული დასკვნა და აუდიტორის განმარტებები. გასაჩივრებული განჩინების დაუსაბუთებლობას ადასტურებს აგრეთვე საბითუმო და საცალო ფასების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, ვინაიდან სასამართლო არ მიუთითებს აღნიშნული მსჯელობის ნორმატიულ საფუძველზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.12.2018წ. განჩინებით დაკმაყოფილდა შპს „...ის“ შუამდგომლობა და შპს „...ის“ უფლებამონაცვლედ ცნობილი იქნა სს „ს...ი“.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს...ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღიშნავს, რომ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 21.05.2010წ. №240/9 გადაწყვეტილებით შპს „...ი“ და შპს „მ...ი“ მიჩნეული იქნენ მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე ავტორიზებულ პირებად და განესაზღვრათ მთელი რიგი ვალდებულებები, მათ შორის დანახარჯებისა და შემოსავლების განცალკევებულად აღრიცხვა კონკრეტული პირობებით, კერძოდ, არ დაეშვათ კონკურენციის შემზღუდველი ქმედებები, მათ შორის, საკუთარი საკომუნიკაციო ძირითადი ქსელის საკომუტაციო ტერმინალურ ელემენტებთან კონკრეტული მსურველი პირის დაშვებისა და ურთიერთჩართვის (სატელეფონო ზარების წამოწყება/დასრულების) მომსახურების სატარიფო შეღავათების სუბსიდირება, სხვა ურთიერთჩართული ოპერატორისათვის მიწოდებული მომსახურების, ან სხვადასხვა მომხმარებელთა ხარჯზე. მათვე დაეკისრათ დანახარჯებისა და შემოსავლების განცალკევებულად, ობიექტურად და გამჭვირვალედ აღრიცხვა და განაწილება, მისი საკომუნიკაციო ქსელის შესაბამისი ელემენტების, საოპერაციო საქმიანობისა და ელექტრონული საკომუნიკაციო მომსახურების სახეების მიხედვით, კომისიის მიერ 20.04.2006წ. N5 დადგენილებით დამტკიცებული „ავტორიზებული პირების მიერ ხარჯთაღრიცხვისა და დანახარჯების განცალკევებულად განაწილების მეთოდოლოგიური წესებით“ განსაზღვრული პირობების დაცვით. კომისიის სადავო გადაწყვეტილებით მიჩნეული იქნა, რომ შპს „...ის“ მხრიდან დარღვეული იყო მითითებული ვალდებულება, რაც გაზიარებული იქნა ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 20.04.2006წ. №5 დადგენილებით დამტკიცებული „ავტორიზებული პირების მიერ ხარჯთაღრიცხვისა და დანახარჯების განცალკევებულად განაწილების მეთოდოლოგიური წესებით“ დადგენილია სუბსიდირების დაუშვებლობა, რაც გულისხმობს, რომ ერთი მომსახურების შემოსავალი და ხარჯი არ უნდა სუბსიდირდებოდეს სხვა მომსახურების შემოსავლიდან (მე-3 მუხ. „თ“ ქვპ.). ამავე დადგენილებით განსაზღვრულია ხარჯთაღრიცხვისა და დანახარჯების განცალკევებულად განაწილების წესი. კომისიის მიერ მიჩნეული იქნა, რომ შპს „...ის“ მხრიდან დარღვული იყო სუბსიდირების დაუშვებლობის პირობა, რაც აგრეთვე გაზიარებული იქნა სასამართლოების მიერ. ზემოთაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე მართებულად იქნა მიჩნეული კომისიის მიერ სადავო გადაწყვეტილებით „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლის საფუძველზე დამრღვევის მიმართ სანქციის გამოყენება.

საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებებს აღნიშნულ საკითხებთან დაკავშირებით და მიუთითებს „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონით ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში კონკურენციის რეგულირების მიზნით კომისიისთვის განსაზღვრულ ფუნქციებზე, რომელთა შორის მითითებულია მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალუფლების მქონე ავტორიზებულ პირთა მიერ სპეციფიკური ვალდებულებების შესრულების მონიტორინგი და კონტროლის უფლებამოსილება (20.2 მუხ. „დ“ ქვპ.). ამავე კანონით განსაზღვრულია, რომ ავტორიზებული პირის მიერ ამ კანონის განსაზღვრული და კომისიის გადაწყვეტილებით მისთვის დაკისრებული სპეციფიკური ვალდებულებების შეუსრულებლობა მიიჩნევა მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებად. კანონის მოთხოვნაა აგრეთვე, რომ მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე ავტორიზებულმა პირმა ბოროტად არ უნდა გამოიყენოს თავისი საბაზრო ძალაუფლება (კანონის 23-ე მუხ.).

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით დგინდება შპს „...ის“ მიერ მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების ბოროტად გამოყენება. შპს ,,...ის” მიმართ გაფრთხილების გამოცხადების ნაწილში საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 09.09.2014წ. №508/22 გადაწყვეტილების მიღებისას მხედველობაში იქნა მიღებული თავად შპს „...ის“ მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნა, რომლითაც დასტურდებოდა საბითუმო მომსახურებიდან მიღებული შემოსავლით საცალო მომსახურების სუბსიდირების საკითხი, რის გამოც მართებულია მის მიმართ „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლით გათვალისწინებული სანქციის სახით გაფრთხილების გამოყენება.

საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ შპს „...ი“ სადავოდ ხდის გადაწყვეტილების მიღებისას აუდიტორული დასკვნის გამოყენებას. შპს „...ი“ არ მიუთითებს, რომ მის მიერ ადგილი არ ჰქონია საბითუმო მომსახურებიდან მიღებული შემოსავლით საცალო მომსახურების სუბსიდირებას, იგი აღნიშნავს, რომ მის მიერ აუდიტორული დასკვნა წარდგენილი იყო არა სუბსიდირების საკითხთან დაკავშირებით, არამედ დისკრიმინაციის არარსებობის დასადასტურებლად, აღნიშნულის გამო დაუშვებელი იყო სუბსიდირების საკითხის გადასაწყვეტად დასკვნის გამოყენება. საკასაციო პალატა არ იზიარებს ამ მოსაზრებას და აღნიშნავს, რომ კომისიისთვის „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონით (20.2 მუხ. „დ“ ქვპ.) განსაზღვრული ერთ-ერთი ფუნქციის, კერძოდ, მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე ავტორიზებულ პირთა მიერ სპეციფიკური ვალდებულებების შესრულების მონიტორინგის და კონტროლის განხორციელებისათვის კომისია ასრულებს მთელ რიგ მოქმედებებს, მათ შორის მხარეთა მიერ მოპოვებული და წარდგენილი მტკიცებულების შეფასებას. მტკიცებულებად შესაძლებელია გამოყენებული იქნას მხარეთა ახსნა-განმარტებები, მოწმეთა ჩვენება, აგრეთვე წერილობითი ფორმით შედგენილი ექსპერტთა და სპეციალისტთა დასკვნები („ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონის 40.2 მუხ.). სწორედ ამგვარი წერილობით მტკიცებულება იყო შპს „...ის“ მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნა, რომლის გამოყენების დაუშვებლობას კასატორი ვერ ასაბუთებს. ვალდებულებათა შესრულების მონიტორინგისა და კონტროლის განხორციელებისათვის კომისია უფლებამოსილია გამოიყენოს და შეაფასოს მის ხელთ არსებული მტკიცებულებები, მით უფრო, როდესაც აღნიშნული დოკუმენტაცია დავის მონაწილე მხარის მიერ არის წარდგენილი. არ დასტურდება, რომ მითითებული დასკვნის შეფასებისას კომისიის მიერ დაირღვა მტკიცებულებათა ყოველმხრივი, სრული და ობიექტურად განხილვის ვალდებულება („ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონის 40.6 მუხ.). ამასთანავე, უკეთუ შპს „...ი“ არ ეთანხმებოდა მითითებული აუდიტორული დასკვნის გამოყენებას კომისიის მიერ, მას გააჩნდა სუბსიდირების საკითხის თაობაზე აუდიტორული დასკვნის მომზადების და წარდგენის შესაძლებლობა, ამგვარი შესაძლებლობით მას არ უსარგებლია არც სასამართლოში საქმის განხილვისას. ამავდროულად, შპს „...ი“ არ მიუთითებს ამგვარი დასკვნის წარდგენის შეუძლებლობაზე, მით უფრო, რომ იმ გარემოებების მტკიცების ტვირთი, რომლებიც ობიექტურად განაპირობებს ავტორიზებული პირისთვის დაკისრებული სპეციფიკური ვალდებულებების შეუსრულებლობის ხასიათს და მიზეზებს, ეკისრება ავტორიზებულ პირს („ელექტრონული კომუნკაციების შესახებ“ კანონის 28.4 მუხ.). ზემოთაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატა თვლის, რომ უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრებები აუდიტორული დასკვნის გამოყენების დაუშვებლობის თაობაზე.

საფუძველს მოკლებულია კასატორის მოსაზრება სააპელაციო პალატის მიერ საბითუმო და საცალო ფასების შესახებ მსჯელობისას ნორმატიული საფუძვლის მიუთითებლობის გამო მსჯელობის გაზიარების დაუშვებლობის თაობაზე. შპს „...ი“ არ უთითებს მსჯელობის უსწორობაზე, იგი მხოლოდ წყაროს მიუთითებლობის გამო თვლის, რომ მსჯელობა არ უნდა იქნას გაზიარებული. მნიშვნელოვანია, რომ კასატორი ვერ უთითებს სააპელაციო პალატის მსჯელობის საწინააღმდეგო ნორმატიული მოწესრიგების არსებობაზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც სს „ს...ის“ საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ს...ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.06.2018წ. განჩინება;

3. სს „ს...ს“ (ს/ნ ...) დაუბრუნდეს შპს „...ის“ მიერ 27.09.2018წ. №1538047190 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი