საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-1366(კ-19) 4 მარტი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ. ლ-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 მარტის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2017 წლის 15 ივნისს ნ. ლ-ამ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების: ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გლდანის რაიონის გამგეობისა და მ. ქ-ის მიმართ. სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტების შემდეგ, ნ. ლ-ამ მოითხოვა 22.06.1995წ. დამოწმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომელიც შეეხება ზაჰესში, ...ის ქუჩა N19-ში მდებარე N8 საცხოვრებელი ბინიდან ერთი ოთახის - 11.84 კვ.მ ფართის გადაცემას მ. ქ-ისათვის.

მოსარჩელის განმარტებით, თბილისში, ზაჰესში, ...ის ქუჩა N19-ში მდებარე N1 საცხოვრებელ ბინაზე, 09.07.1992წ. გაფორმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, აღრიცხულია მისი საკუთრების უფლება. ამასთან, თბილისში, ზაჰესში, ...ის ქუჩა N19-ში მდებარე 80,08 კვ.მ ფართის მქონე N8 ბინაზე რეგისტრირებულია მ. ქ-ის საკუთრების უფლება. საკუთრების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტებს წარმოადგენს 22.06.1995წ. დამოწმებული N1-1062 საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულება და 03.08.2009წ. დამოწმებული ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ,,...-ის’’ კრების ოქმი. მოსარჩელის განმარტებით, იგი წარმოადგენს გარდაცვლილი ი. რ-ოს შვილიშვილს. მ. ქ-მა უკანონოდ, ყალბი მონაცემების გამოყენებით, სანოტარო წესით შედგენილი 22.06.1995წ. საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, მიითვისა ი. რ-ოს მფლობელობაში არსებული საცხოვრებელი სახლის ერთი ოთახი, რომლის საკუთრების უფლებით მიღებაზე უფლებამოსილი იყო მოსარჩელე. აღნიშნული პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაფორმებას და მის წინარე პერიოდს უკავშირდება ცალკეული ფაქტობრივი გარემოებები, რაც ამ გარიგების ბათილად ცნობის წინაპირობას ქმნის. ამრიგად, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ პრივატიზაციის ხელშეკრულება გასაჩივრებულ ნაწილში ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.03.2018წ. გადაწყვეტილებით ნ. ლ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ. აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.03.2019წ. განჩინებით ნ. ლ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.03.2018წ. გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

თბილისში, ზაჰესში, ...ის ქუჩა №19-ში მდებარე 28,64 კვ.მ ფართის ბინა N1 (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...) 2007 წლის 02 მაისიდან საკუთრების უფლებით აღრიცხულია ნ. ლ-ას სახელზე, ხოლო თბილისში, ზაჰესში, ...ის ქუჩა №19-ში მდებარე 80,08 კვ.მ ფართის ბინა N8 (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...) 2006 წლის 28 აგვისტოდან საკუთრების უფლებით აღრიცხულია მ. ქ-ის სახელზე.

ზაჰესის სადაბო საბჭოს აღმასკომის 29.05.1990წ. №51 გადაწყვეტილების თანახმად, დაკმაყოფილდა მ. პ. ქ-ისა და ი. ა. რ-ოს განცხადება ბინების გაცვლის თაობაზე. მ. ქ-ს ნება დაერთო, გამოწეროდა ორდერი 4 სულზე, ...ის ქუჩა №19-ში, პირველ სართულზე მდებარე 27,56 კვ.მ ფართის ოროთახიან N9 ბინაზე, ხოლო ი. რ-ოს ორდერის გამოწერის ნება დაერთო 1 სულზე, ...ის ქუჩა N19-ში, პირველ სართულზე მდებარე 16.64 კვ.მ ფართის ერთოთახიან N8 ბინაზე. მითითებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, 1990 წლის 25 ივლისს ზაჰესის სადაბო საბჭომ მ. ქ-ისა და ი. რ-ოს სახელზე გასცა №00040 და №00041 ორდერები. აღნიშნული ორდერების შესაბამისად, მ. ქ-ს, რომლის ოჯახი შედგებოდა 4 წევრისაგან, მიეცა ოროთახიანი N9 ბინის დაკავების უფლება (30,38 კვ.მ ფართი, სახლი №19, სადარბაზო №1, სართული №1), ხოლო ი. რ-ოს მიეცა ერთოთახიანი N8 ბინის დაკავების უფლება (16.64 კვ.მ ფართი, სახლი №19, სადარბაზო №1, სართული №1). ამავე ორდერების თანახმად, ორდერი კარგავდა ძალას გაცემიდან 10 დღის შემდეგ, თუ მისი მფლობელი არ ჩასახლდებოდა ბინაში და ორდერის ასლს არ ჩააბარებდა საბინაო-საექსპლუატაციო სამსახურს.

საქართველოს სსრ სახალხო დეპუტატთა თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 07.11.1991წ. №007800 ორდერის მიხედვით, ნ. ლ-ამ, მის მფლობელობაში არსებული, ...ის გამზირზე მდებარე 28 კვ.მ ფართის მქონე ოროთახიანი ბინა, გაუცვალა ბაბუას - ი. რ-ოს და საცხოვრებლად გადავიდა ამ უკანასკნელის საკუთრებაში არსებულ, ზაჰესში, ...ის ქუჩა N19-ში მდებარე N1 ბინაში (16.64 კვ.მ ფართის 1 ოთახი).

22.06.1995წ. პრივატიზაციის ხელშეკრულების თანახმად, ვ.ბ. დ-მა, როგორც რკინიგზის თბ. ... სახ. მმართველობის საბინაო საექსპლუატაციო უბნის წარმომადგენელმა, მ. პ. ქ-ს უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადასცა, ხოლო მ. პ. ქ-მა მიიღო რკინიგზის №... სს უბნის კუთვნილი საცხოვრებელი სახლი, რომელიც მდებარეობს დაბა ზაჰესში, ...ის ქუჩა №19-ში. ამავე ხელშეკრულების მეორე პუნქტის თანახმად, აღნიშნული საცხოვრებელი სახლი არის ოროთახიანი, 30.38 კვ.მ საცხოვრებელი ფართით, 19.00=49.38 კვ.მ სასარგებლო ფართით და 6,0+14=20 კვ.მ სარდაფით.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 28.07.2006წ. გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მ. ქ-ის სარჩელი და აღიარებულ იქნა მისი საკუთრების უფლება მცხეთის რაიონის დაბა ზაჰესში, ...ის ქუჩა №19-ში მდებარე N8 ოროთახიან საცხოვრებელ ბინაზე (საცხოვრებელი ფართი - 30.38 კვ.მ, სასარგებლო ფართი - 19 კვ.მ, სულ-49.38 კვ.მ და სარდაფი - 20 კვ.მ).

17.12.2007წ. ნ. ლ-ამ განცხადებით მიმართა სასამართლოს, 28.07.2006წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით. განმცხადებელმა მიუთითა, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილებით შეილახა მისი, როგორც თანამესაკუთრის უფლებები და საქმის განხილვაში მიწვეული არ ყოფილა. მცხეთის რაიონული სასამართლოს 31.01.2008წ. განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ნ. ლ-ას განცხადება. სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არ დარღვეულა ნ. ლ-ას თანასაკუთრების უფლება სარდაფის ფართზე. აღნიშნული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ნ. ლ-ამ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 28.05.2008წ. განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ნ. ლ-ას კერძო საჩივარი, უცვლელად დარჩა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 31.01.2008წ. განჩინება.

სსიპ ,,ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს’’ 19.07.2017წ. №004163817 ექსპერტიზის დასკვნით დგინდება, რომ ქ. თბილისში, ზაჰესში, ...ის ქუჩა №19-ში, პირველ სართულზე მდებარე 11.84 კვ.მ ფართის მქონე ოთახი, წარდგენილი სართულებრივი გეგმის შესაბამისად, წარმოადგენს N9 ბინის კუთვნილ ფართს. ამავე დასკვნის თანახმად, არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობით, აღნიშნული ოთახი დღეის მდგომარეობით აღარ წარმოადგენს N9 ბინის ნაწილს. დღეის მდგომარეობით, ჩატარებულია სარეკონსტრუქციო სამუშაოები: სართულებრივ გეგმაზე ნაჩვენები 11.84 კვ.მ ფართის ოთახის კარის ღიობი, რომელიც ესაზღვრება ბინა №9-ს, ამოშენებულია და კარის ღიობი მოწყობილია ბინა №8-ის მხრიდან, რის საფუძველზეც, 11.84 კვ.მ ფართის ოთახი დღეის მდგომარეობით წარმოადგენს ბინა №8-სთან დაკავშირებულ ფართს.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების შესახებ სამართლებრივ დასაბუთებაში სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს რესპუბლიკის ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლო გადაცემის) შესახებ მინისტრთა კაბინეტის 01.02.1992წ. №107 დადგენილებაზე, რომლის თანახმად, ბინების პრივატიზაცია წარმოადგენს მოქალაქეთათვის სახელმწიფო და საზოგადოებრივ ფონდში მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლის (ბინის) ნებაყოფლობითი შეღავათიანი პირობებით საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემას. საცხოვრებელი სახლის (ბინის) პრივატიზაციისას თანაბარი უფლებებით სარგებლობენ ის პირები, რომლებიც წარმოადგენენ ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლებს ან მათი ოჯახის წევრებს. აღნიშნული ნორმატიული აქტი არ აყენებს საცხოვრებელი სახლის (ბინის) არც ერთ დამქირავებელს ან მისი ოჯახის წევრს პრივილეგირებულ მდგომარეობაში. ასეთ შემთხვევაში, საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლები გამოთქვამენ ნებას, თავისი კონსტიტუციური უფლების რეალიზაციის მიზნით, საკუთრებაში მიიღონ საცხოვრებელი სახლი (ბინა), რომელიც მათ გადაცემული ჰქონდათ სარგებლობაში. დადგენილების მე-5 მუხლის თანახმად, საცხოვრებელი სახლი (ბინა) უსასყიდლოდ გადაეცემათ საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლები ან დამქირავებლის ოჯახის წევრები არიან.

პალატამ მიუთითა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 70.1 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დადებული ხელშეკრულების ბათილად გამოცხადებას აწესრიგებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს, ხოლო ამავე კოდექსის 170.1, 172.1 მუხლების მიხედვით, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას, ხოლო მესაკუთრეს შეუძლია, მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა ასკ-ის 17.1, სსკ-ის 102-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში, ასევე სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია შესაბამისი მტკიცებულება, რომლითაც დაადასტურებდა 22.06.1995წ. პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაფორმებას „საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ’’ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 01.02.1992წ. №107 დადგენილებით განსაზღვრული წესის დარღვევით. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ მ. ქ-ს უკანონოდ, ყალბი ფაქტობრივი მონაცემების გამოყენებით აქვს მითვისებული ი. რ-ოს მფლობელობაში არსებული საცხოვრებელი სახლის ერთი ოთახი, მხარეთა შორის ბინების გაცვლა რეალურად არ მომხდარა, მ. ქ-მა ისარგებლა ი. რ-ოს ხანდაზმულობით, შერყეული ჯანმრთელობით და უკანონოდ მიიერთა 1 ოთახი. პალატის მოსაზრებით, საქმეში არ არის წარმოდგენილი აღნიშნული გარემოებების დამადასტურებელი შესაბამისი მტკიცებულებები. მოსარჩელის პოზიციის საწინააღმდეგოდ, სასამართლომ მიუთითა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 28.07.2006წ. გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც დგინდება, რომ მ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა და აღიარებულ იქნა მისი საკუთრების უფლება მცხეთის რაიონის დაბა ზაჰესში, ...ის ქუჩა №19-ში, ბინა N8-ში მდებარე ოროთახიან საცხოვრებელ ბინაზე (საცხოვრებელი ფართი - 30.38 კვ.მ, სასარგებლო ფართი - 19.0 კვ.მ., სულ - 49.38 კვ.მ. და სარდაფი -20 კვ.მ). სასამართლომ ასევე საყურადღებოდ მიიჩნია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ 17.12.2007წ. ნ. ლ-ამ განცხადებით მიმართა სასამართლოს, 28.07.2006წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით. განმცხადებელი მიიჩნევდა, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილებით შეილახა მისი, როგორც თანამესაკუთრის უფლებები და საქმის განხილვაში მიწვეული არ ყოფილა, თუმცა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 31.01.2008წ. განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ნ. ლ-ას განცხადება, სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არ დარღვეულა ნ. ლ-ას თანასაკუთრების უფლება სარდაფის ფართზე. აღნიშნული განჩინება ძალაში დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 28.05.2008წ. განჩინებით.

ასევე სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა სამოქალაქო კოდექსის 128-129-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციული ხელშეკრულება დადებულია იმ დროისათვის მოქმედი ,,საქართველოს რესპუბლიკის ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლო გადაცემის) შესახებ მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 01 თებერვლის №107 დადგენილების’’ საფუძველზე. ამ დადგენილების მე-11 მუხლის თანახმად, საცხოვრებელი სახლის (ბინის) მოქალაქის საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებული დავა განიხილება სასამართლო წესით. ამასთან, აღნიშნული ნორმატიული აქტი, დავის შემთხვევაში, რაიმე კონკრეტულ ვადას ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით არ აწესებს, რის გამოც, გამოყენებული უნდა იქნეს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული ხანდაზმულობის საერთო წესი. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად, ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სასარჩელო ხანდაზმულობაში იგულისხმება დრო, რომლის განმავლობაშიც პირს, ვისი უფლებაც დარღვეულია, შეუძლია მოითხოვოს თავისი უფლებების იძულებით განხორციელება ან დაცვა. ხანდაზმულობა არის დარღვეული უფლების იძულებით დაცვის ვადა და იგი უშუალოდ უკავშირდება სარჩელის უფლებას. სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის გასვლა გავლენას ახდენს მატერიალური სარჩელის ანუ სარჩელის დაკმაყოფილების უფლებაზე. სასამართლოს მოსაზრებით, არსებითი მნიშვნელობის მქონეა იმ გარემოების დადგენა, თუ როდის დაიწყო მოცემულ შემთხვევაში სასარჩელო მოთხოვნის ვადის დენა. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელისათვის თავიდანვე ცნობილი იყო 22.06.1995წ. სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების არსებობის შესახებ, ხოლო აღნიშნული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნა მოსარჩელემ სასამართლოში წარადგინა 2017 წლის 15 ივნისს, სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის დარღვევით. ამავე დროს, სასარჩელო ხანდაზმულობის შეწყვეტის ან შეჩერების სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს. ამდენად, მოსარჩელის მოთხოვნა ხანდაზმულია, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა სადავო ხელშეკრულების საფუძველზე - ზაჰესის სადაბო საბჭოს 25.07.1990წ. N00040 ორდერზე და განმარტა, რომ მითითებული ორდერის გაცემის კანონიერება მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია, დღეის მდგომარეობით მ. ქ-ის სახელზე სადავო ბინის პრივატიზების საფუძველი - უფლების დამდგენი დოკუმენტი, ძალაშია და გაბათილებული არ არის, შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაცია შესაბამისობაშია ძალაში არსებულ ბინის ორდერთან, სასარჩელო მოთხოვნა პრივატიზაციის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის თაობაზე, დაუსაბუთებელია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობს გასაჩივრებულ ნაწილში 22.06.1995წ. პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.03.2019წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ლ-ამ. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივად არასწორად შეაფასა მთავარი სადავო გარემოება და მტკიცებულებები. ზაჰესის სადაბო საბჭოს აღმასკომის გადაწყვეტილებით, ი. რ-ოსა და მ. ქ-ის სახელზე გაცემული ორდერების მიხედვით, ორდერი ძალას კარგავდა გაცემიდან 10 დღის ვადაში, თუ მისი მფლობელი არ ჩასახლდებოდა ბინაში და ორდერის ასლს არ ჩააბარებდა საბინაო-საექსპლუატაციო ბიუროს. საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მხარეებს აღნიშნული პირობა არ შეუსრულებიათ, მათი მხრიდან არ მომხდარა საცხოვრებელ ბინებში ჩასახლება, შესაბამისად, ორდერების გაცემის დღიდან 10 დღის გასვლის შემდეგ, ამ ორდერებს ფაქტობრივად ძალა დაეკარგა. აღნიშნულის შესახებ, კარგად იცოდა პრივატიზაციის ხელშეკრულების ხელშემკვრელმა მხარემ - მ. ქ-მა, თუმცა უკანონო და ყალბი ფაქტობრივი მონაცემების გამოყნებით, სადავო ხელშეკრულების საფუძველზე, 1995 წლიდან უკანონოდ აქვს საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონება. სასარჩელო განცხადებაშიც და სასამართლო პროცესებზეც, მტკიცებულებებით იქნა გამყარებული მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ სადავო ხელშეკრულების საფუძველს წარმოადგენდა უკანონო და ყალბი მონაცემების შემცველი დოკუმენტი. აღნიშნულს არც თავად მოპასუხე, მ. ქ-ი უარყოფდა, სასამართლო პროცესზე, შესაგებელში, ახსნა-განმარტების ეტაპზე, ორივე მხარემ არაერთხელ გააჟღერა, რომ რეალურად, ხელშემკვრელ მხარეებს ხელშეკრულების პირობა არ შეუსრულებიათ, რაც თავისთავად ბინის ორდერებს ძალას უკარგავს, ბინები მხარეებს თავის დროზე რეალურად არ გაუცვლიათ, სადავო ხელშეკრულება კი დადებულია ყალბი, უზუსტო მონაცემების საფუძველზე.

კასატორის მოსაზრებით, მოსარჩელის საწინააღმდეგო არგუმენტად არ უნდა იქნეს გამოყენებული მცხეთის რაიონული სასამართლოს 28.07.2006წ. გადაწყვეტილების შინაარსი. აღნიშნულ საქმეზე 17.12.2007წ. მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა საქმის წარმოების განახლება, ვინაიდან იგი, როგორც დაინტერესებული პირი, საქმის განხილვაში არ იქნა მიწვეული. აღნიშნულ საქმეზე მიღებული საბოლოო გადაწყვეტილებით ნ. ლ-ას მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, იმ მოტივით, რომ მას იურიდიული ინტერესი ჰქონდა მ. ქ-ის საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის - 22.06.1995წ. ხელშეკრულების მიმართ. კასატორის მოსაზრებით, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ ვინაიდან სადავო ხელშეკრულების საფუძველი - ზაჰესის სადაბო საბჭოს 25.07.1990წ. N00040 ორდერი მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია და დღეის მდგომარეობით ძალაშია მ. ქ-ის სახელზე ბინის პრივატიზაციის საფუძველი, სასარჩელო მოთხოვნა პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ, დაუსაბუთებელია. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ საცხოვრებელი ბინის გაცვლის ორდერების გამოცემის მიუხედავად, რეალურად მხარეებს ბინები კანონით დადგენილ ვადაში არ გაუცვლიათ და საცხოვრებელ ბინებში არ ჩასახლებულან. მ. ქ-ი უბრალოდ დაეუფლა გაცვლის შედეგად, სამომავლოდ მისაღები ბინის ერთ ოთახს და ამოაშენა კედელი, ხოლო საცხოვრებლად დარჩა იმავე ბინაში, რომელიც მას მანამდე ჰქონდა დაკავებული. მითითებული ოთახი მან მიუერთა თავის საცხოვრებელ ბინას. ამდენად, თუკი უდავოდ დგინდება, რომ საცხოვრებელი ბინების გაცვლა არ მომხდარა, ეს ნიშნავს იმას, რომ ორდერებმა კანონიერი ძალა დაკარგეს მაშინვე, როდესაც გაცვლა არ აღსრულდა ათდღიან ვადაში, შესაბამისად, მოპასუხეს დარჩა მის მიერ მანამდე დაკავებული ბინის პრივატიზების უფლება და არა იმ ერთი ოთახის, რომელიც მან თვითნებურად დაიკავა. პრივატიზების უკანონობა იმაში მდგომარეობს, რომ ორდერი გაცვლის შედეგად მისაღები საცხოვრებელი სახლის პრივატიზების უფლებას აძლევდა მ. ქ-ს, რაც მას ფაქტობრივად არ განუხორციელებია.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად შეაფასა სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხი. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელისთვის თავიდანვე ცნობილი იყო სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების არსებობის შესახებ, ხოლო 22.06.1995წ. გაფორმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნა სასამართლოში წარდგენილ იქნა 15.06.2017წ., თუმცა სასამართლომ არ მიაქცია ყურადღება იმ გარემოებას, რომ მ. ქ-სა და ი. რ-ოს შორის შეთანხმების მონაწილე არ ყოფილა ნ. ლ-ა, შესაბამისად, მან არ იცოდა საბინაო ორდერების შინაარსი. საქმეზე წარმოდგენილია მტკიცებულებები იმასთან დაკავშირებით, რომ ნ. ლ-ას სანოტარო ბიუროში უარი ეთქვა სადავო ხელშეკრულების გაცნობაზე, ვინაიდან იგი არ წარმოადგენდა პრივატიზაციის ხელშეკრულების ხელშემკვრელ მხარეს და არც უფლებამონაცვლეს/მამკვიდრებელს. მოსარჩელე სასამართლო პროცესზე ასევე მიუთითებდა, რომ სადავო ხელშეკრულება არც ტექნიკური ბიუროს მონაცემებში იძებნებოდა, რაც ყველანაირ საშუალებას უსპობდა მას, სათანადო წესით გაცნობოდა და სადავოდ გაეხადა ხელშეკრულება. ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ხანდაზმულობის ვადის დენის თარიღად სადავო ხელშეკრულების დადების თარიღი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 3 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ. ლ-ას საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნ. ლ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

კონკრეტულ შემთხვევაში დავის საგანია რკინიგზის თბ. ... სახ. მმართველობის საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის წარმომადგენელსა და მ. ქ-ს შორის 1995 წლის 22 ივნისს დამოწმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების ნაწილობრივ, კერძოდ ქ. თბილისში, ზაჰესი, ...ის ქუჩა №19-ში საცხოვრებელი ბინა №8-ის პრივატიზაციის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საცხოვრებელი ფართიდან ერთი ოთახის - 11.84 კვ.მ. პრივატიზაციის ბათილად ცნობა.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში არსებული მასალებით დადგენილია, რომ ზაჰესის სადაბო საბჭოს აღმასკომის 1990 წლის 29 მაისის №51 გადაწყვეტილების თანახმად, მ. პ. ქ-ისა და ი. ა. რ-ოს განცხადება ბინების გაცვლის თაობაზე დაკმაყოფილდა. ზაჰესის სადაბო საბჭოს აღმასკომის 1990 წლის 29 მაისის №51 გადაწყვეტილების საფუძველზე, 1990 წლის 25 ივლისს ზაჰესის სადაბო საბჭოს მიერ მ. ქ-ის და ი. რ-ოს სახელზე გაიცა ორდერები №00040 და №00041, რომელთა თანახმად, მ. ქ-ს, რომლის ოჯახი შედგებოდა 4 წევრისაგან, მიეცა უფლება დაეკავებინა 2 ოთახი, ბინა N9, ფართობით 30.38 კვ.მ, სახლი №19, სადარბაზო №1, სართული №1, ხოლო ი. რ-ოს მიეცა უფლება დაეკავებინა 1 ოთახი, ბინა №8, ფართობით 16.64 კვ.მ. სახლი №19, სადარბაზო №1, სართული №1. ამავე ორდერების თანახმად, ორდერი კარგავდა ძალას გაცემიდან 10 დღის შემდეგ, თუ მისი მფლობელი არ ჩასახლდებოდა ბინაში და ორდერის ასლს არ ჩააბარებდა საბინაო-საექსპლუატაციო ბიუროს.

1995 წლის 22 ივნისის პრივატიზაციის ხელშეკრულების თანახმად, ვ.ბ. დ-მა, როგორც რკინიგზის თბ. ... სახ. მმართველობის საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის წარმომადგენელმა, მ. პ. ქ-ს უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადასცა, ხოლო მ. პ. ქ-მა მიიღო რკინიგზის №... სს უბნის კუთვნილი საცხოვრებელი სახლი, მდებარე მცხეთის რაიონი, დაბა ზაჰესი, ...ის ქუჩა №19. ამავე ხელშეკრულების მე-2 პუნქტის თანახმად, აღნიშნული საცხოვრებელი სახლი არის ოროთახიანი, საცხოვრებელი ფართით 30.38კვ.მ, სასარგებლო ფართი - 19.00=49.38 კვ.მ, სარდაფი -6,0+14=20კვ.მ.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს რესპუბლიკის ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლო გადაცემის) შესახებ მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №107 დადგენილების პირველი პუნქტის შესაბამისად, ბინების პრივატიზაცია წარმოადგენს მოქალაქეთათვის სახელმწიფო და საზოგადოებრივ ფონდში მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლის (ბინის) ნებაყოფლობითი შეღავათიანი პირობებით საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემას. აღნიშნული დადგენილების მე-5 პუნქტის თანახმად, საცხოვრებელი სახლი (ბინა) უსასყიდლოდ გადაეცემათ საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლები ან დამქირავებლის ოჯახის წევრები არიან. მე-6 პუნქტის თანახმად კი, ხელშეკრულება საცხოვრებელი სახლის (ბინის) უსასყიდლოდ გადაცემის შესახებ ფორმდება ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს სახელით საბინაო-საექსპლუატაციო ორგანიზაციასა და მოქალაქეს შორის, რომელსაც ბინა უნდა გადაეცეს საკუთრებაში, ხოლო საწარმოს, დაწესებულებისა და ორგანიზაციის კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის (ბინის) უსასყიდლოდ გადაცემისას, ადმინისტრაციასა და მოქალაქეს შორის.

სადავო ხელშეკრულება „საქართველოს რესპუბლიკის ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლო გადაცემის) შესახებ“ მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №107 დადგენილების საფუძველზე, სწორედ ბინების გაცვლის თაობაზე 1990 წლის 29 მაისის №51 გადაწყვეტილებისა და მ. პ-ს ძე ქ-ის მიერ სადავო ქონების ფაქტობრივად ფლობის შედეგად გაფორმდა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა ამტკიცოს გარემოებები, რომლებზედაც ამყარებს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად, უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. მხარეები თავად განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ასევე, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, მოსარჩელე ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი სარჩელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები.

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოცემულ შემთხვევაში ნ. ლ-ამ ვერ შეძლო იმ მტკიცებულებების წარმოდგენა და ვერ მიუთითა იმ გარემოებებზე, რომლებიც დაადასტურებდნენ მისი სარჩელის საფუძვლიანობას. მან ვერ დაასაბუთა, რომ სადავო ფართი არ ჰქონდა დაკავებული მ. ქ-ს, ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი ვერც ერთი მტკიცებულება ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ რკინიგზის თბ. ... სახ. მმართველობის საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის წარმომადგენელსა და მ. ქ-ს შორის 1995 წლის 22 ივნისს გაფორმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულება დადებულია „საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №107 დადგენილებით განსაზღვრული წესის დარღვევით და რომ არსებობს მისი ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი. უფრო მეტიც, საქმის მასალებით უდავოდაა დადგენილი, რომ მოსარჩელე - ნ. ლ-ას 1995 წლის 22 ივნისის პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაფორმების დროისათვის სადავო ფართთან სამართლებრივი კავშირი აღარ გააჩნდა. საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ მოსარჩელე - ნ. ლ-ას საკუთრებაში ყოველთვის ერიცხებოდა დ. ზაჰესში, ...ის ქუჩა №19-ში, ბინა №1, ოთახი 1, 16.64 კვ.მ. საერთო ფართი - 28,64 კვ. ხოლო ის გარემოება, რომ მ. ქ-ი იმთავითვე სარგებლობდა და ფლობდა სადავო ფართით, დასტურდება ასევე მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილებით, რომლითაც მ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა და აღიარებულ იქნა მისი საკუთრების უფლება მცხეთის რაიონის დ.ზაჰესში, ...ის ქუჩა №19-ში, ბინა N8-ში მდებარე ოროთახიან საცხოვრებელ ბინაზე, საცხოვრებელი ფართი - 30.38 კვ.მ, სასარგებლო ფართი - 19.0კვ. მ, სულ- 49.38 კვ.მ. და სარდაფი - 20 კვ.მ. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა კვლავაც მიუთითებს, რომ მხარის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი რაიმე სახის მტკიცებულება, რაც უტყუარად დაადასტურებდა, პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაფორმებისას საკანონმდებლო მოთხოვნების დარღვევას.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, სააპელაციო სასამართლოს მიერ სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხის არასწორად შეფასებასთან დაკავშირებით და აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრულია სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადები. სასარჩელო ხანდაზმულობაში იგულისხმება დრო, რომლის განმავლობაშიც პირს, ვისი უფლებაც დარღვეულია, შეუძლია, მოითხოვოს თავისი უფლებების იძულებით განხორციელება ან დაცვა. ხანდაზმულობა არის დარღვეული უფლების იძულებითი დაცვის ვადა და იგი უშუალოდ უკავშირდება სარჩელის უფლებას. სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის გასვლა გავლენას ახდენს მოთხოვნის, ანუ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლიანობაზე.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს, ხოლო უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნებისა - ექვს წელს, ხოლო ამავე კოდექსის 128-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ხანდაზმულობის საერთო ვადა განისაზღვრება 10 წლით. აღნიშნული ვადის გასვლის შემდეგ მოთხოვნა ხანდაზმულია, მიუხედავად იმისა, პირმა იცოდა თუ არა თავისი უფლების დარღვევის შესახებ. ხანდაზმულობის ათწლიანი ვადა ასრულებს სადავო სამართლებრივ ურთიერთობას და გამორიცხავს სადავო სამართალურთიერთობიდან გამომდინარე მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას, წინააღმდეგ შემთხვევაში მოთხოვნის დაკმაყოფილება გამოიწვევს სხვათა უფლების შელახვას.

სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულად მიჩნევისთვის არსებითია მისი ათვლის საკითხი, რომელიც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, უკავშირდება სუბიექტურ ფაქტორს, ანუ იმ მომენტს, როდესაც დაზარალებულმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო თავისი უფლებების დარღვევის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, მართალია, ხანდაზმულობის ვადა ასრულებს სადავო სამართლებრივ ურთიერთობას და გამორიცხავს სამართალურთიერთობიდან გამომდინარე მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას, მაგრამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ გამორიცხავს სუბიექტურ მომენტს - იცოდა თუ არა მოსარჩელე - ნ. ლ-ამ სარჩელის აღძვრის მომენტამდე (2017 წლამდე) ან უნდა სცოდნოდა თუ არა სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე მისი უფლების დარღვევის ფაქტი.

დადგენილია, რომ 1991 წლის 7 ნოემბრის ორდერის 007800 შესაბამისად, ნ. ლ-ამ მის მფლობელობაში არსებული, ...ის გამზირზე მდებარე ოროთახიანი 28 კვ. მ. ფართის მქონე ბინა გაუცვალა ბაბუას - ი. რ-ოს და საცხოვრებლად გადავიდა ამ უკანასკნელის საკუთრებაში არსებულ ბინაში, მდებარე: დ.ზაჰესი, ...ის ქუჩა, სახლი №19, ბინა №1, ოთახი 1, 16.64 კვ.მ. საჯარო რეესტრის ამონაწერით, სადაც უფლებადამდგენ დოკუმენტად მითითებულია 1992 წლის 9 ივლისის №2-449 პრივატიზაციის ხელშეკრულება, დასტურდება, რომ ქ. თბილისში, ზაჰესი, ...ის ქუჩა №19-ში მდებარე უძრავი ქონება, ბინა N1, ფართით - 28,64 კვ. მ, 2007 წლის 2 მაისიდან საკუთრების უფლებით აღრიცხულია ნ. ლ-ას სახელზე. ამდენად, მოსარჩელე - ნ. ლ-ას საკუთრებაში ყოველთვის ერიცხებოდა დ.ზაჰესი, ...ის ქუჩა, სახლი №19, ბინა №1, ოთახი 1, 16.64 კვ.მ. საერთო ფართი - 28,64 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი. აღნიშნული კი ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელისათვის იმთავითვე იყო ცნობილი, რომ მას გაცვლის ხელშეკრულებისა და 1995 წლის 9 ივლისის №2-449 პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრებაში გადაეცა ბინა მდებარე, დ.ზაჰესი, ...ის ქუჩა, სახლი №19, ბინა №1, ოთახი 1, 16.64 კვ.მ. საერთო ფართი - 28,64 კვ.მ. არსებითია, რომ არც გაცვლისა და არც 1995 წლის 9 ივლისის №2-449 პრივატიზაციის ხელშეკრულება მოსარჩელეს არც ერთ ეტაპზე სადავოდ არ გაუხდია. რაც ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელისათვის არა მარტო ცნობილი იყო არსებული სამართლებრივი თუ ფაქტობრივი მოცემულობა, არამედ მან მიიღო და აღიარა ეს მოცემულობა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას, რომ მოსარჩელისათვის თავიდანვე ცნობილი იყო სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების არსებობის შესახებ, ხოლო 1995 წლის 22 ივნისს გაფორმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე სარჩელი სასამართლოში წარადგინა 2017 წლის 15 ივნისს, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ მოსარჩელის მხრიდან გაშვებულია არა თუ სახელშეკრულებო ურთიერთიერთობისათვის დადგენილი ხანდაზმულობის ვადა, არამედ საერთო ხანდაზმულობის 10 - წლიანი ვადა, რაც მოთხოვნას აქცევს ხანდაზმულად.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან ნ. ლ-ას საკასაციო საჩივარზე 16.01.2020 საგადახდო დავალებით №8946331171 გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ნ. ლ-ას (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 16.01.2020წ. №8946331171 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ლ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 მარტის განჩინება;

3. ნ. ლ-ას (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს მის საკასაციო საჩივარზე 16.01.2020წ. №8946331171 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. ქადაგიძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე