ბს-532-532(2კ-18) 16 აპრილი, 2020წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.01.2018წ. გადაწყვეტილებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „...მა“ 04.03.2014წ. სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ და მოითხოვა: საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 30.01.2014წ. გადაწყვეტილების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.04.2013წ. N14442 ბრძანების, 20.02.2013წ. NEL010526, NEL010530, NEL010531, NEL010532 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის გაფორმების ეკონომიკური ზონა ბათუმის 20.02.2013წ. N11112/001 და N11112/002საგადასახადო მოთხოვნების ბათილად ცნობა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 07.08.2014წ. გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 30.01.2014წ. გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა შპს ,,...ის’’ საჩივარი №EL010526 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის და №1112/002 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის თაობაზე, ამავე ოქმთან და საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებულ ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის №14442 ბრძანება, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 20.02.2013წ. №11112/002 საგადასახადო მოთხოვნა და №EL010526 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი, ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალა საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტების გამოცემა; სარჩელი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შპს „...ის“, სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ. ამასთანავე, შპს „...მა“ იშუამდგომლა სხვა საქმის გადაწყვეტამდე მის სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეჩერებაზე.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.10.2014წ. განჩინებით შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა, შპს „...ის“ სააპელაციო საჩივარზე შეჩერდა საქმის წარმოება, რაც კერძო საჩივრით გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 18.06.2015წ. განჩინებით კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.11.2014წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 07.08.2014წ. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ფინანასთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 02.07.2015წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქუთაისის სასაპელაციო სასამართლოს 11.11.2014წ. განჩინება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.11.2017წ. განჩინებით შპს „...ის“ სააპელაციო საჩივარზე განახლდა საქმის წარმოება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.01.2018წ. გადაწყვეტილებით შპს ,,...ის” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 07.08.2014წ. გადაწყვეტილება შპს „...ის“ სარჩელის უარყოფის ნაწილში (სარეზოლუციო ნაწილის მე-4 პუნქტი) და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.04.2013 წლის №14442 ბრძანება (№EL010530, №EL010531, №EL010532 სამართალდარღვევის ოქმების ნაწილში), ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 30.01.2014 წ. გადაწყვეტილება №EL010530, №EL010531, №EL010532 სამართალდარღვევის ოქმების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.04.2013წ. №14442 ბრძანებისა და №11112/001 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის შესახებ შპს ,,...ის” №5946/2/13 საჩივარზე უარის თქმის ნაწილში, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი 20.02.2013წ №EL010530, №EL010531, №EL010532 სამართალდარღვევის ოქმები და 20.02.2013წ. №11112/001 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა; შპს ,,...ს” დაუბრუნდა ზედმეტად გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი, ამასთანავე, სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაეკისრა შპს ,,...ის” მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხის ნაწილის 5017,72 ლარის ანაზღაურება.

პალატამ აღნიშნა, რომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერებას ამოწმებს მხოლოდ შპს „...ის“ სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში და მიუთითა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი 28.04.2015წ. გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, რომლითაც მოხდება პირდაპირი გამოხდის ბენზინის (ნაფტას) ბუნებრივი დანაკარგის ზღვრული ოდენობის განსაზღვრა, ნედლი ნავთობის, მაზუთის და ვაკუმური გაზოილის ბუნებრივი დანაკარგის ნორმების დამტკიცება, ნედლი ნავთობის, მაზუთის და ვაკუმური გაზოილის დანაკარგის ზღვრული ოდენობის განსაზღვრა. ამ გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, სსიპ შემოსავლების სამსახურმა გამოსცა 29.07.2016წ. ბრძანება ნავთობპროდუქტების ბუნებრივი დანაკარგის ნორმების შესახებ, მათ შორის განისაზღვრა ბუნებრივი დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობები ნაფტასთან მიმართებით. პალატამ აღნიშნა, რომ უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დადგენილი ბუნებრივი დანაკარგის ზღვრული ოდენობის ფარგლებში არსებული დანაკლისი არ მიიჩნევა არამართლოზმიერად, ბუნებრივი დანაკარგის აღრიცხვა და ჩამოწერა დასაშებია სწორედ უფლებამოსილი ორგანოს მიერ განსაზღვრული ზღვრული ოდენობის ფარგლებში. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურმა უნდა გადაიანგარიშოს №EL010530, №EL010531, №EL010532 სამართალდარღვევის ოქმებით შეფარდებული სანქციების ოდენობა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.01.2018წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ. კასატორები თვლიან, რომ სააპელაციო პალატის მიერ არასწორად მოხდა საქმის გარემოებების დადგენა და მათი სამართლებრივი შეფასება. კასატორებმა აღნიშნეს, რომ შპს „...ი“ დაჯარიმდა საგადასახადო კოდექსის 289.19 მუხლის საფუძველზე, პირდაპირი გამოხდის ბენზინის (ნაფტას) უკანონო განკარგვის, დაკარგვის ან განადგურების ფაქტზე. „ნავთობპროდუქტების ბუნებრივი დანაკარგების ნორმების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 24.05.2011წ. N223 დადგენილება არ შეიცავდა მითითებას პირდაპირი გამოხდის ბენზინზე (ნაფტაზე). ამდენად, ამ სახეობის ნავთობპროდუქტზე დანაკარგის ჩამოწერა არ შეესაბამებოდა კანონის მოთხოვნებს. მართალია სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ 29.07.2016წ. გამოიცა ბრძანება კონკრეტულ ნავთობპროდუქტებზე ბუნებრივი დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობის დადგენის შესახებ, თუმცა ბრძანება ამოქმედდა ხელმოწერის დღეს, არ დადგენილა მისი უკუძალით გამოყენების შესაძლებლობა. ამასთანავე, სსიპ შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ მისთვის მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის დაკისრება არ უნდა მომხდარიყო, რადგან იგი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 20.02.2013წ. შპს „...ის“ მიმართ შედგა საგადასახადო სამართალდარღვევის არაერთი ოქმი, რომელთაგან განსახილველი დავის საგანია მხოლოდ №EL010530, №EL010531, №EL010532 ოქმებით შეფარდებული სანქციების მართლზომიერება. აღნიშნული ოქმების შედგენის სამართლებრივი საფუძველია საგადასახადო კოდექსის 289.19 მუხლი, რომლის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის თანახმად, სასაქონლო ოპერაციის განხორციელებამდე შემოსავლების სამსახურთან შეუთანხმებელი ქმედების განხორციელება ან სასაქონლო ოპერაციის პირობების დარღვევა, რამაც გამოიწვია საბაჟო ზედამხედველობის ქვეშ მყოფი საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უკანონო განკარგვა, დაკარგვა ან განადგურება იწვევდა ვალდებული პირის დაჯარიმებას იდენტურ/მსგავს საქონელზე ან/და სატრანსპორტო საშუალებაზე გადასახდელი იმპორტის გადასახდელების თანხის 100 %-ის ოდენობით (ამჟამად ნორმა ძალადაკარგულია, თუმცა ანალოგიურ რეგულაციას ითვალისწინებს 28.06.2019წ. საბაჟო კოდექსის 172-ე მუხლი). შპს „...ი“ ახორციელებდა პირდაპირი გამოხდის ბენზინის - ნაფტას გადატვირთვას. სწორედ აღნიშნულ ნავთობპროდუქტთან მიმართებით დაფიქსირდა საგადასახადო ორგანოების მიერ დანაკლისის არსებობა და შედგა სადავო სამართალდარღვევის ოქმები.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ როგორც სადავო პერიოდში, ისე ამჟამად მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 8.11 მუხლის თანახმად, დანაკლისად მიიჩნევა უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დადგენილი დანაკარგის მაქსიმალურ ზღვრულ ოდენობაზე მეტი დანაკარგი. განსახილველ შემთხვევაში სადავო ოქმების მიღებისას უფლებამოსილი ორგანოს მიერ არ იყო დადგენილი დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობა პირდაპირი გამოხდის ბენზინთან (ნაფტასთან) მიმართებით (დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობები დადგენილი იყო სხვა ნავთობპროდუქტებთან დაკავშირებით). მხოლოდ დანაკარგის ფაქტის დადგენა არ არის საკმარისი, საგადასახადო კანონმდებლობა ნაკლებობის დანაკლისად არმიჩნევის შესაძლებლობას იმ შემთხვევაში ითვალისწინებს, უკეთუ უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დადგენილია დანაკარგის მაქსიმალური ზღვარი (სუსგ 19.11.2008წ. Nბს-232-226(3კ-08)), თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ სასამართლო დავის განხილვის პროცესში დაწესდა ახალი სამართლებრივი რეგულირება, კერძოდ: თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.04.2015წ. კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა შპს „...ის“ სარჩელი და სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა ისეთი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, რომლითაც მოხდებოდა პირდაპირ გამოხდის ბენზინის (ნაფტას) ბუნებრივი დანაკარგის ზღვრული ოდენობის განსაზღვრა. აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის მიერ 29.07.2016წ. გამოიცა N21841 ბრძანება, რომლითაც დამტკიცდა ნავთობპროდუქტების ბუნებრივი დანაკარგის ნორმების შესახებ დებულება, ნავთობპროდუქტების ბუნებრივი დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ნორმები და ნებისმიერ ტემპერატურაზე ნავთობპროდუქტების სიმკვრივის განსაზღვრის წესი. ბრძანების მეორე დანართით განისაზღვრა ბუნებრივი დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობები კონკრეტულ ნავთობპროდუქტებზე (ბენზინი, დიზელი, ნავთი). სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის აღნიშნული ბრძანება მართალია ძალადაკარგულად გამოცხადდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 06.08.2018წ. N20839 ბრძანებით, რომლითაც დამტკიცდა ნედლი ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ბუნებრივი დანაკარგის ნორმების შესახებ ახალი დებულება (დან.1), ნედლი ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ბუნებრივი დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ნორმები (დან. 2) და ნებისმიერ ტემპერატურაზე ნავთობპროდუქტების სიმკვრივის განსაზღვრის წესი (დან. 3), თუმცა ახალი მოწესრიგებაც შეეხებოდა იმავე ნავთობპროდუქტებს (გარდა სეს ესნ 2710 19 310 00, 2710 19 350 00 კოდებისა (დიზელი)). აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ მიმდინარე დავის განხილვის პროცესში უფლებამოსილი ორგანოს მიერ განისაზღვრა ბენზინის, მათ შორის პირდაპირი გამოხდის ბენზინის (ნაფტას) ბუნებრივი დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ნორმები. ამჟამად მოქმედი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 06.08.2018წ. N20839 ბრძანების მიხედვით, ნავთობპროდუქტის ბუნებრივი დანაკარგის ნორმა არის ნავთობპროდუქტის წონის კლების დასაშვები ოდენობა, რომელიც გამოწვეულია სასაქონლო-სატრანსპორტო ოპერაციებისათვის თანხმლები ფიზიკური და ქიმიური პროცესებით, ნავთობპროდუქტის აორთქლებითა და მეტეოროლოგიური ფაქტორებით და რომელიც განისაზღვრება პროცენტული მაჩვენებლით ნავთობპროდუქტის წონასთან (დან.1, მე-2 მუხ. „ა“ ქვ.პ.), ამასთანავე, ბრძანებითვე განსაზღვრული ნორმის ფარგლებში ბუნებრივი დაკანარგის ჩამოწერა დასაშვებია (დან.1, 3.1 მუხ.). ამდენად, მართებულია სააპელაციო პალატის მითითება, რომ საგადასახადო ორგანომ უნდა მოახდინოს საქმის გარემოებათა ხელახლა გამოკვლევა, რა დროსაც გათვალისწინებული იქნება სადავო აქტების შემდგომ დადგენილი რეგულაციები, უფლებამოსილი ორგანოს მიერ პირდაპირი გამოხდის ბენზინის (ნაფტას) ბუნებრივი დანაკარგის მაქსიმალური ოდენობის მაჩვენებელი, რომელიც ნავთობპროდუქტის წონის კლების დასაშვებ ოდენობას შეადგენს. ამდენად, გადაანგარიშებას საჭიროებს სადავო სამართალდარღვევის ოქმებით შეფარდებული სანქციების ოდენობა.

კასატორთა მოსაზრება, რომ სადავო აქტების გამოცემის შემდეგ ნავთობპროდუქტის ბუნებრივი დანაკარგის მაქსიმალუდი ოდენობის დადგენამ გავლენა არ უნდა მოახდინოს დავის შედეგზე, რადგან სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 29.07.2016წ. N21841 ბრძანებას უკუძალა არ აქვს, არ არის დასაბუთებული. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ შესაძლებელია სამართალდარღვევის ჩადენის შემდგომ მიღებული შეღავათიანი რეჟიმის გამოყენება. მართალია, გადასახადების გადახდასთან დაკავშირებით საგადასახადო კანონმდებლობას არ აქვს უკუქცევივი ძალა, კერძოდ გადასახადებით დაბეგვრისათვის გამოიყენება ის ნორმატიული აქტები, რომლებიც მოქმედებს საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დროისათვის (საგადასახადო კოდექსის 2.2 მუხ.), მაგრამ განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანი უკავშირდება არა გადასახადის გადახდის, არამედ საგადასახადო სამართალდარღვევის საკითხს. საგადასახადო კოდექსის 269.2 მუხლის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებული ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა სამართალდარღვევის ჩადენისათვის, მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა. სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არამხოლოდ საგადასახადო ორგანოს მიერ მისი გამოყენების, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო აქტების გასაჩივრება მართალია არ აჩერებს აქტის მოქმედებას, მაგრამ აჩერებს საჯარიმო თანხის გადახდის ვალდებულებას, ამასთანავე სადავო აქტის გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათვის საბოლოო შედეგს იწვევს სასამართლო გადაწყვეტილება და არა საგადასახადო ორგანოს აქტები, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ შესაძლებელია სამართალდარღვევის შემდგომ მიღებული შეღავათიანი რეჟიმის გამოყენება (სუსგ 26.01.2011წ. Nბს-903-877(კ-10)), 20.07.2011წ. Nბს-396-393(კ-11)). საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ საკასაციო პალატის 18.06.2015წ. Nბს-15-15(2კ-კს-15) განჩინებით მართლოზმიერად იქნა მიჩნეული შპს „...ის“ სააპელაციო საჩივარზე საქმის წარმოების შეჩერება, რადგან დადგინდა, რომ მიმდინარე დავისათვის მნიშვნელობის მქონე იყო სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ ისეთი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება, რომლითაც დადგინდებოდა ტექნიკური სტანდარტი ნაფტასან მიმართებით, მიჩნეულ იქნა, რომ აღნიშნული გავლენას მოახდენდა გადასახადის გადამხდელის უფლების უზრუნველყოფაზე. ანალოგიური საფუძვლით საქმის წარმოების შეჩერება მართლოზმიერად იქნა მიჩნეული აგრეთვე საკასაციო პალატის მიერ განხილულ სხვა საქმეზეც (სუსგ 24.07.2015წ. Nბს-111-109(2კ-კს-15)).

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ არასწორად მოხდა მისთვის მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის დაკისრება. ის გარემოება, რომ „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის მიხედვით საგადასახადო ორგანოები გათავისუფლებულნი არიან სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, არ ადასტურებს სასამართლო ხარჯების განაწილების უსწორობას. სსკ-ის 53-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამდენად, მართლზომიერია სსიპ შემოსავლების სამსახურისათვის მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის დაკისრება, მიუხედავად იმისა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახური განთავისუფლებულია სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს, საკასაციო საჩივრებს არ აქვს წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2.უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.01.2018წ. გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ვ. როინიშვილი