ბს-34 (2კ-19) 08 მაისი, 2020 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2018წ. განჩინებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ი. თ-ამ 01.07.2016წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიმართ, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 12.01.16წ. №2378570 გადაწყვეტილების და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 21.06.16წ. №1-1072 ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.03.2017წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 12.01.16წ. №2378570 გადაწყვეტილება და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 21.06.16წ. №1-1072 ბრძანება.
გადაწყვეტილება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ გასაჩივრდა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გასაჩივრებული აქტების მიღებისას სზაკ-ის 81-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევის თაობაზე. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დაუშვებელია ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კანონით გათვალისწინებული დოკუმენტაციის გარდა სხვა დამატებითი დოკუმენტაციის მოთხოვნა, რასაც ადგილი ჰქონდა განსახილველ შემთხვევაში. კერძოდ, სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიერ ი. თ-ას განცხადებაზე დადგენილი ხარვეზით მოთხოვნილი იქნა მიწის ნაკვეთის ნომენკლატურის შეცვლა და განაშენიანების რეგულირების გეგმის გეგმარებითი დავალების შედგენა, რაც წარმოადგენს ნორმატიულ აქტს და მისი შედგენა ი. თ-ას მიერ შეუძლებელია.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2018წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ.
კასატორები ითხოვენ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების გზით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებას და აღნიშნავენ, რომ არასწორია სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, ვინაიდან სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიერ ხარვეზის დადგენის შესახებ 12.01.2016წ. გადაწყვეტილებით ი. თ-ას დაევალა კანონმდებლობით გათვალისწინებული დოკუმენტის - განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტის შედგენა, ვინაიდან მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მდებარეობს გაუნაშენიანებელ ტერიტორიაზე, სადაც მშენებლობა შეზღუდულია და მასზე სამშენებლო ნებართვის გაცემისათვის სავალდებულოა განაშენიანების რეგულირების გეგმის შემუშავება. ამგვარი ტერიტორიის ათვისება დასაშვებია მხოლოდ განაშენიანებული ტერიტორიის პოტენციალის სრულად ამოწურვის შემდეგ, სათანადო საინჟინრო და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურით უზრუნველყოფის პირობით. გაურკვეველია სასამართლოების მოსაზრებები ი. თ-ას მიერ ხარვეზის გამოსწორების შეუძლებლობის თაობაზე. გასაჩივრებული აქტები შეესაბამება მათი გამოცემის დროს მოქმედ კანონმდებლობას.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოის მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის მოსაზრებას გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძვლების არსებობის თაობაზე და აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ი. თ-ას მიერ მოთხოვნილი იქნა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (მდებარე ქ. თბილისში, ...ას ტერიტორიაზე) საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის ნებართვის მოპოვების მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენა, რაზეც სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 12.01.16წ. №2378570 გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგინდა ხარვეზი და ი. თ-ას დაევალა 30 დღის ვადაში ნომენკლატურის შეცვლა და განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტის შედგენა. ი. თ-ა მიიჩნევს, რომ მისი მხრიდან აღნიშნული დოკუმენტაციის წარდგენა შეუძლებელია, ვინაიდან მითითებული დავალება გაცემულია მთელს კვარტალზე, რაც მოიცავს დაახლოებით 20-30 მოსახლის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს (10.07.2018წ. სასამართლო სხდომის ოქმი 13:32:00 სთ.). ამგვარი მასშტაბის განაშენიანების რეგულირების გეგმის შედგენა არა რომელიმე ფიზიკური პირის, არამედ ურბანული დაგეგმარების სამსახურის ფუნქციაა. ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მოთხოვნილი იქნა იმგვარი დოკუმენტაციის შედგენა, რომლის წარდგენა ი. თ-ას მხრიდან შეუძლებელია. ამავდროულად, ი. თ-ას საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების მიმდებარედ არაერთი ფიზიკური პირის ანალოგიური მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, რის გამოც ი. თ-ასთვის გაურკვეველია ხარვეზის დადგენის საფუძველი.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული აქტების გამოცემისას გათვალისწინებული არ იქნა კანონმდებლობის მოთხოვნა, რომლითაც ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის მოსთხოვოს განმცხადებელს, წარადგინოს სხვა რაიმე დამატებითი საბუთი ან ინფორმაცია კანონით გათვალისწინებული საბუთის ან ინფორმაციის გარდა (სზაკ-ის 82.1 მუხ.).
განაშენიანების რეგულირების გეგმის არსებობის სავალდებულოობა დადგენილია საქართველოს მთავრობის 15.01.2014წ. №59 დადგენილებით დამტკიცებული „ტექნიკური რეგლამენტის - დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებებით“, რომლის თანახმად განაშენიანების რეგულირების გეგმა არის ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტი, რომელიც დასახლებათა ტერიტორიებისთვის ადგენს მიწათსარგებლობის ზონებს (ქვეზონებს) ან/და აზუსტებს ცალკეული გეგმარებითი ერთეულების, განაშენიანების არქიტექტურულ-გეგმარებით და სივრცით-მოცულობით მახასიათებლებს, შენობების განთავსებას, მათ გეგმარებით პარამეტრებს, აზუსტებს უძრავი კულტურული მემკვიდრეობის დაცვისა და განვითარების ქალაქთმშენებლობით მახასიათებლებს, რელიეფის ორგანიზებას, ტერიტორიების კეთილმოწყობასა და გამწვანებას, საინჟინრო და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურით უზრუნველყოფას. საკასაციო პალატა მიუთითებს, აგრეთვე ამავე დადგენილებით განსაზღვრულ განაშენიანების რეგულირების გეგმის შედგენის პირობებზე და აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ ი. თ-ას მოთხოვნის დაკმაყოფილებით უგულებელყოფილი არ არის კანონმდებლობის მოთხოვნა განაშენიანების რეგულირების გეგმის არსებობის, აგრეთვე მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ განაშენიანების და კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა საკითხის გამოკვლევის საჭიროება. მოთხოვნის დაკმაყოფილება განაპირობა გასაჩივრებული აქტით გადაჭარბებული ვალდებულების დაკისრებამ, კანონმდებლობით ამგვარი მასშტაბით ვალდებულების დაკისრების გაუთვალისწინებლობამ.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ კანონშესაბამისია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების დასკვნა მასზედ, რომ ი. თ-ას დაეკისრა იმგვარი დოკუმენტაციის შედგენის ვალდებულება (მთელს კვარტალზე განაშენიანების რეგულირების გეგმის წარდგენა), რაც მის შესაძლებლობებს აღემატებოდა და დაუსაბუთებლად ზღუდავდა მის უფლებებს. საქმის განხილვის დროს ადმინისტრაციული ორგანოების წარმომადგენლებმა ვერ მიუთითეს აქტის კანონიერების დამადასტურებელ გარემოებებზე, ვერ დაასაბუთეს, თუ რა საფუძვლით დაეკისრა ამგვარი ვალდებულება ი. თ-ას, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც ი. თ-ას მიერ წარმოდგენილი აქვს მისი მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ სხვა პირების მიმართ ანალოგიური მოთხოვნის დაკმაყოფილების დამადასტურებელი დოკუმენტები.
გასაჩივრებულ აქტებთან მიმართებით საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მნიშვნელოვანია ადმინისტრაციული წარმოების მიმდინარეობისას ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებდეს კანონიერების პრინციპის დაცვით, განაცხადზე დადგენილი ხარვეზი გამომდინარეობდეს კანონმდებლობიდან, რათა მხარემ არ დაკარგოს თავის კანონიერ ინტერესთა ქმედითად დაცვის შესაძლებლობა. ამასთანავე, საქართველოს კონსტიტუციის მე-18 მუხლით დეკლარირებულია სამართლიანი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების ვალდებულება.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქვედა ინსტანციების სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი შეფასების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2018წ. განჩინება;
3. სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს (ს/კ 205270053) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 13.12.2018წ. №02389 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ქ. ცინცაძე
