ბს-890 (კ-18) 22 მაისი, 2020წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.02.2018წ. განჩინებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს "...მა" 25.03.2016წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ და სასარჩელო მოთხოვნების დაზუსტების შედეგად მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 22.05.2015წ. N17752 ბრძანების, 25.05.2015წ. N005-94 საგადასახადო მოთხოვნისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 27.07.2015წ. N27559 ბრძანების ბათილად ცნობა შპს "...ის" მიერ ქ. ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერიისათვის უსასყიდლოდ მიწოდებული მომსახურების 13337 ლარის ოდენობით დღგ-ის დარიცხვის ნაწილში.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 10.11.2016წ. გადაწყვეტილებით შპს "...ის" სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 22.05.2015წ. N17752 ბრძანება, 25.05.2015წ. N005-94 საგადასახადო მოთხოვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 27.07.2015წ. N27559 ბრძანება შპს "...ის" მიერ ქ. ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერიისათვის უსასყიდლოდ მიწოდებული მომსახურების 13337 ლარის ოდენობით დღგ-ის დარიცხვის ნაწილში, მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.02.2018წ. განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასება. სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება ახალციხის მერიის მხრიდან შპს "...ის" სასარგებლოდ 80 000 ლარზე მეტის ანაზღაურება, შესაბამისად დღგ-ით დასაბეგრი ბაზის ფარგლები განისაზღვრება აღნიშნული ოდენობით. 145 722 ლარით დღგ-ის დასაბეგრი ბაზის გაზრდის საფუძველი წარმოიშობა იმ შემთხვევაში თუკი დადასტურდება, რომ კომპანიამ იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტისას, გაუმჯობესებული ქონების გადაცემის სანაცვლოდ მიიღო აღნიშნული ოდენობის ანაზღაურება. ანაზღაურების არარსებობის პირობებში ქონება ჩაითვლება უსასყიდლოდ გადაცემულად, რაც გამორიცხავს მის დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციად კვალიფიკაციას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.02.2018წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ.
კასატორი აღნიშნავს, რომ შემოწმების აქტის თანახმად, 2012 წლის 1-ელ აგვისტოს შპს "...მა" ააიპ "...ისგან" იჯარით აიღო ფართი ...ის მოსაწყობად, სადაც ჩატარდა სარემონტო სამუშაოები და შეიქმნა იჯარით აღებული ქონების კეთილმოწყობის ჯგუფი. საიჯარო ხელშეკრულების ვადის გასვლამდე შეწყდა ხელშეკრულება და განხორციელდა იჯარით აღებული ქონების მეიჯარისათვის დაბრუნება. ამასთან, ქ. ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერიამ შპს "...ისგან" 80000 ლარად შეიძინა იჯარით აღებულ ფართში დამონტაჟებული მოძრავი ქონება. საგადასახო კოდექსის 115.4 მუხლის შესაბამისად იჯარით აღებული ძირითად საშუალებათა რემონტის ხარჯები, თუ მისი ჩატარება ხელშეკრულების შესაბამისად არ არის გათვალისწინებული საიჯარო გადასახდელების შემცირების ხარჯზე, ექვემდებარება ძირითად საშუალებათა მიმღებთან კაპიტალიზებას. საგადასახადო კოდექსის 161.1 მუხლის "ვ" ქვეპუნქტის შესაბამისად ხელშეკრულების ვადის გასვლის ან ვადაზე ადრე შეწყვეტისას, თუ ხორციელდება ძირითადი საშუალებების მეიჯარისათვის დაბრუნება, დასაბეგრი ოპერაციის თანხა ტოლია აღნიშნულ ძირითად საშუალებებზე გაწეული რემონტის ხარჯების ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსიდან გამოსაკლები თანხისა, რომლითაც აღნიშნული ჯგუფი ნულდება. შემოწმების აქტის თანახმად იჯარით აღებული ქონების კეთილმოწყობის ჯგუფის ნარჩენი ღირებულება 145 722 ლარი საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის შესაბამისად დაიბეგრა დღგ-ით, აქედან 80 000 ლარი დაიბეგრა როგორც მიწოდება. კასატორი არ ეთანხმება სასამართლოს მოტივაციას შპს "...სა" და ახალციხის მუნიციპალიტეტს შორის შეთანხმების ფარგლების დადგენის შესახებ, რადგან საქმეში დაცული მტკიცებულებებით დასტურდება როგორც შეთანხმების საგანი, ასევე ახალციხის მუნიციპალიტეტის მიერ შპს "...ისაგან" მიღებული ქონების ფარგლები. ამდენად, კასატორი თვლის, რომ არ არსებობს მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის მასალების მიხედვით შპს "...სა" და არასამეწარმეო იურიდიულ პირს "...ეს" შორის 01.08.2012წ. გაფორმდა საიჯარო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც საწარმომ იჯარით აიღო ახალციხეში, ...ში მდებარე ფართი ...ის მოსაწყობად, სადაც განხორციელდა სარემონტო სამუშაოები. შპს "...მა" ბუღალტრული აღრიცხვის მიზნით შექმნა იჯარით აღებული ქონების კეთილმოწყობის ჯგუფი, რომლის ნარჩენი ღირებულება განისაზღვრა 145 722 ლარით. საიჯარო ხელშეკრულება შეწყდა ვადის გასვლამდე და განხორციელდა იჯარით აღებული ქონების მეიჯარისათვის დაბრუნება. ამასთანავე, ქ. ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერიამ შპს "...ისგან" 80 000 ლარად შეიძინა იჯარით აღებულ ფართში დამონტაჟებული ქონება. სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ განხორციელდა შპს "...ის" საქმიანობის საგადასახადო შემოწმება, რომლის შედეგადაც გამოიცა საგადასახადო შემოწმების აქტი, დარიცხვის შესახებ ბრძანება და საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთა საფუძველზეც გადამხდელს წარმოეშვა შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულება. დარიცხვის საფუძვლად საგადასახადო ორგანომ მიუთითა საგადასახადო კოდექსის 115.4 მუხლი და 161.1 მუხლის "ვ" ქვეპუნქტი, რომლის შესაბამისად იჯარით აღებული ქონების კეთილმოწყობის ჯგუფის ნარჩენი ღირებულება 145 722 ლარი დაექვემდებარა დღგ-ით დაბეგვრას. ასევე დღგ-ით დაიბეგრა და მიწოდებად ჩაითვალა ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ კომპანიისთვის ჩარიცხული 80 000 ლარი. განსახილველ შემთხვევაში შპს "...ი" სადავოდ არ ხდის 80 000 ლარის დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში გათვალისწინებას, თუმცა არ ეთანხმება დარჩენილი თანხის დღგ-ით დაბეგვრას.
საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და აღნიშნავს, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ შპს "...ისათვის" გადახდილი 80 000 ლარი წარმოადგენს მთლიანი სამუშაოების შესყიდვის საფასურს. საქმის მასალებში წარმოდგენილია აუდიტის დასკვნა, რომლის მიხედვითაც 80 000 ლარად შეფასებულია კონკრეტული სამუშაოები: გათბობა-კანალიზაციის სავენტილაციო სისტემა, გარე განათების და ცხელი წყლის სისტემა, რაც ასევე მითითებულია ახალციხის მუნიციპალიტეტის მიერ შპს "...ის" ანგარიშსწორების ანგარიშზე 80 000 ლარის ჩარიცხვის დანიშნულებაში. დღგ-ის დასაბეგრი ბაზის გაზრდის საფუძველი წარმოიშობა იმ შემთხვევაში, თუკი დადასტურდება, რომ კომპანიამ იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტისას გაუმჯობესებული ქონების გადაცემის სანაცვლოდ მიიღო შესაბამისი ანაზღაურება. შესაბამისად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა გამოიკვლიოს გაუმჯობესების რა ნაწილი გადაეცა სახელმწიფოს და რის ანაზღაურებას მოიცავდა 80 000 ლარი, უნდა განისაზღვროს რამდენად ჰქონდა ადგილი სახელმწიფოსთვის იმ ქონების უსასყიდლოდ გადაცემას, რომელიც დარჩა სახელმწიფოს და რომლის ასანაზღაურებლადაც არ ყოფილა გადახდილი 80 000 ლარი. ამდენად, სრულყოფილი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში უნდა დადგინდეს თუ რა სახის გაუმჯობესება დარჩა საიჯარო ქონებაში, რომელიც სახელმწიფომ მიიღო და რამდენად ატარებდა აღნიშნული საგადასახადო მიზნებისთვის უსასყიდლო გადაცემის ხასიათს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.02.2018წ. განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ვ. როინიშვილი