საქმე Nბს-1139(კ-18) 16 აპრილი, 2020 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი - ლ. მ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარეები: ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია (ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის უფლებამონაცვლე), ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია (მოპასუხეები)
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 18 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ლ. მ-მა 2014 წლის 8 დეკემბერს სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში, მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ. მოსარჩელემ სარჩელის დაზუსტების შემდეგ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2014 წლის 26 ნოემბრის №127 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.
მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მ/რ. მე-2 კვ. №3 კორპუსის მიმდებარედ დაკავებული აქვს მიწის ნაკვეთი 1981 წლიდან დღემდე, დაახლოებით 100 კვ.მ ფართით. კონკრეტულ მიწის ფართს უვლის და აშენებული აქვს შენობა. 2014 წლის ივნისში გამოცხადდნენ აღნიშნულ მისამართზე პიროვნებები, რომლებმაც განუცხადეს, რომ მერიის ზედამხედველობის სამსახურის თანამშრომლები არიან და გადასცეს №000599 მითითება. აღნიშნულ მითითებას მოსარჩელე არ დაეთანხმა, რადგან სადავო ფართის ფლობისა და სარგებლობის ფაქტს მთელი სამეზობლო ადასტურებს, ცხოვრობს მიწის ნაკვეთთან მიმდებარედ კორპუსში. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ არსებული შენობა წარმოადგენს დამხმარე სათავსოს, რომელსაც არ ესაჭიროება მშენებლობის ნებართვა, ასევე მნიშვნელოვანია ის გარემოებაც, რომ იგი აშენებულია გაცილებით, ადრე, ვიდრე რეაგირება მოახდინა ზედამხედველობის სამსახურმა. ადგილობრივი არჩევნებისა და მიმდინარე რეორგანიზაციების გამო ვერ მოესწრო კონკრეტული მიწის ნაკვეთის აუქციონის წესით შესყიდვის პროცესის დასრულება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით ლ. მ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. მ-მა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 18 ოქტომბრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ლ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი; უცვლელი დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 10 ივნისის N000599 მითითების შინაარსით ირკვევა, რომ ლ. მ-მა ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მ/რ, მე-2 კვარტ, კორპ №3-ის მიმდებარედ განახორციელა კაპიტალური შენობა - ნაგებობის მშენებლობა, ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. ლ. მ-ს განესაზღვრა 10 - დღიანი ვადა ობიექტის დემონტაჟისათვის ან მითითების გაცემის მომენტისათვის არსებული შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარსადგენად. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმის შესახებ, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 23 ივნისის №000599 შემოწმების აქტის თანახმად, ლ. მ-მა არ შეასრულა 2014 წლის 10 ივნისის N000599 მითითებით გათვალისწინებული პირობები; რის გამოც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის N000599 დადგენილების მიხედვით, ლ. მ-ი დაჯარიმდა 10 000 ლარით ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მ/რ, მე-2 კვარტ, კორპ №3-ის მიმდებარედ, კაპიტალური შენობა-ნაგებობის უნებართვოდ მშენებლობისათვის; მასვე დაევალა უნებართვოდ აშენებული კაპიტალური შენობა-ნაგებობის დემონტაჟი და ჯარიმის გადახდა დაჯარიმების შესახებ დადგენილების ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის N000599 დადგენილება ადმინისტრაციული საჩივრით გაასაჩივრა ლ. მ-მა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილის 2014 წლის 26 ნოემბრის N127 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა ლ. მ-ის 2014 წლის 1 აგვისტოს №12/14213162-14 ადმინისტრაციული საჩივარი და ძალაში დარჩა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილება. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილების აღსრულების მიზნით, იმავე სამსახურმა, 2014 წლის 21 ნოემბერს გასცა სააღსრულებო ფურცელი და დადგენილება მიექცა იძულებით აღსასრულებლად. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს აღსრულების პოლიციის 2014 წლის 2 დეკემბრის №A14087717 -004/001 გადაწყვეტილების ნებაყოფლობით შესრულების შესახებ წინადადებით, ლ. მ-ს მიეცა წინადადება, გაფრთხილების მიღებიდან 7 დღის ვადაში ნებაყოფლობით მოეყვანა სისრულეში სააღსრულებო ფურცლის მოთხოვნა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოხდებოდა იძულებითი აღსრულება.
სააპელაციო პალატამ იმის გათვალისწინებით, რომ ლ. მ-მა ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მ/რ, მე-2 კვარტ, კორპ №3-ის მიმდებარედ განახორციელა უნებართვო მშენებლობა, მან არ აღმოფხვრა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 10 ივნისის N000599 მითითებით გათვალისწინებული მოთხოვნები, მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოცემული დავის გადასაწყვეტად სწორად გამოიყენა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის იმ დროს მოქმედი 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი. მოცემული ნორმის თანახმად, უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო, სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევს დაჯარიმებას სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – 10000 ლარით.
სააპელაციო პალატამ წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესამოწმებლად მიუთითა იმის შესახებ, რომ ლ. მ-მა ვერ შეძლო სასამართლოებში საწინააღმდეგო არგუმენტაციის წარმოდგენა, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით არ არსებობს ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილების ბათილად ცნობის სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძველი. სააპელაციო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მოთხოვნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2014 წლის 26 ნოემბრის №127 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ გაიზიარა ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მითითება იმის შესახებ, რომ საჩივრის განმხილველმა ორგანომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად შესწავლის შემდეგ მიიღო გადაწყვეტილება საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მთლიანად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მოცემულ საქმეზე მტკიცებულებათა გამოკვლევის და მათი სამართლებრივი შეფასების შედეგები, რის გამოც მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ლ. მ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლები.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 18 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. მ-მა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ იმსჯელა და იხელმძღვანელა საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებით, „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსით“, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნებით და მხოლოდ მოპასუხის პოზიცია გაითვალისწინა. სასამართლომ არ იმსჯელა და არ შეაფასა კასატორის მიერ გაკეთებული განცხადებაზე წარმოდგენილი დოკუმენტები, საიდანაც დასტურდებოდა კონკრეტული შენობის აშენების ფაქტი გაცილებით ადრე, ვიდრე მოპასუხის მიერ იქნა შედგენილი ოქმი. კონკრეტული შენობა აშენებულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კუთვნილ მიწაზე, რაც დადასტურებულია საჯარო რეესტრის ამონაწერით. ასევე არ იქნა შეფასებული საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტები და არ არის ნამსჯელი ჯარიმის ოდენობის კანონიერების თაობაზე.
კასატორს მიაჩნია, რომ დემონტაჟის განსახორციელებლად ნებართვა იყო საჭირო. თუმცა, სამწუხაროდ არც ერთ ინსტანციაში აღნიშნულ საკითხზე არ არის ნამსჯელი. ამდენად, რელევანტური მტკიცებულება მხოლოდ ადმინისტრაციულ ორგანოს გააჩნია და ასეც ფასდება, ხოლო დაზარალებული მხარე - ამ შემთხვევაში კასატორი, მატერიალურად საერთოდ დაუცველი და იგნორირებულია. კონკრეტულ შემთხვევაში არ არის შეფასებული წარმოდგენილი მტკიცებულებები, განმცხადებლის მიერ წარდგენილ იქნა დოკუმენტი, სადაც მეზობლები ადასტურებენ განთავსებული შენობის მიწის დიდი ხნის ფლობის ფაქტს. არსებობს საჯარო რეესტრის ამონაწერი, სადაც მიწის ნაკვეთი ეკუთვნის ბინათმესაკუთრეებს-თანასაკუთრების უფლებით და შენობა რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში. არ არსებობს ექპერტიზის დასკვნა, სადაც მითითებული იქნება, რომ კონკრეტული შენობა აშენებულია სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის პერიოდში და არა ადრე, რაც გამორიცხავს სამართალდარღვევის ფაქტს. უფრო მეტიც, წარდგენილი მოწმეთა ხელმოწერებით დადასტურებული გარემოებები არ იქნა შეფასებული, როგორც მტკიცებულება და მხოლოდ ადმინისტრაციული სამსახურის მიერ წარდგენილი ფოტო (რომელიც ვერ ადასტურებს რა მისამართზეა გადაღებული) რელევანტურ მტკიცებულებად არის მიჩნეული.
კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, ასევე სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვის დროს ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება და განმარტება განახორციელა, რამაც განაპირობა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებების მიღება და მოსარჩელის დაზარალება. სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, არ შეაფასა არსებული მტკიცებულებები. ადმინისტრაციული სამსახურების პოზიცია სრულად გაიზიარა და მოსარჩელის ინტერესების სრული იგნორირებით გასაჩივრებული აქტი უცვლელი დატოვა.
კასატორი მიუთითებს, რომ მმართველობის კანონიერება კომპლექსურად მოიცავს, როგორც საჯარო ინტერესების, ასევე, ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების(კერძო ინტერესის) და კანონის უზრუნველყოფის დაცვას. სწორედ აღნიშნულის უზრუნველსაყოფად არის დადგენილი სამართლის პრინციპებისა და მათი უზრუნველმყოფი ადმინისტრაციული წარმოების პროცედურების ზედმიწევნით დაცვის ვალდებულება, რაც მინიმუმამდე ამცირებს კანონსაწინააღმდეგო და დაუსაბუთებელი ადმინისტრაციული აქტების გამოცემის შესაძლებლობას.
ზემოაღნიშნული გარემოებების გამო, კასატორს მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს. გასაჩივრებული განჩინება არ არის დასაბუთებული, სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული დარღვევა, რაც თავის, მხრივ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების პირობაა. სასამართლომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, შეაფასოს საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებები და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცეს მათ.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით ლ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მიღებულ იქნა არსებითად განსახილველად; საქმის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.
დავის საკასაციო სასამართლოში განხილვისას, „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის დებულების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2018 წლის 25 სექტემბრის N28-94 დადგენილებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა საკრებულოს 2018 წლის 12 ივნისის N20-67 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის დებულება“ (მე-2 მუხ.) და დამტკიცდა ახლადშექმნილი მუნიციპალური ინსპექციის დებულება (1-ლი მუხ.). აღნიშნული დებულების მიხედვით, სწორედ მუნიციპალური ინსპექციის კომპეტენციად სახელდება სამშენებლო საქმიანობის დადგენილი წესების დარღვევის ფაქტების გამოვლენა, სათანადო სანქციების დაკისრება (2.2 მუხ. „ა“ ქვ.პ.), საზედამხედველო ობიექტში სამშენებლო და სხვა სახის ნორმების დაცვასა და შესრულებაზე კონტროლი, დარღვევის აღმოფხვრის ღონისძიებებისა და ვადების განსაზღვრის, მითითების გაცემის, კანონდარღვევით მიმდინარე მშენებლობის გამო დადგენილების მიღების, პასუხისმგებლობის დაკისრების უფლებამოსილება (3.1 მუხ. „ა“, „ბ“, „დ“, „ე“, „თ“ ქვ.პ.).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინებისა და საკასაციო საჩივრის საფუძვლების კანონიერების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. მ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 18 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:
ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 10 ივნისის №000599 მითითების თანახმად, ლ. მ-მა, ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მ/რ, მე-2 კვარტ, კორპ №3-ის მიმდებარედ, განახორციელა კაპიტალური შენობა-ნაგებობის მშენებლობა, ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. ლ. მ-ს განესაზღვრა 10 – დღიანი ვადა ობიექტის დემონტაჟისათვის ან მითითების გაცემის მომენტისათვის არსებული შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარსადგენად.
ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 23 ივნისის №000599 შემოწმების აქტით დადგინდა, რომ ლ. მ-მა არ შეასრულა 2014 წლის 10 ივნისის №000599 მითითებით გათვალისწინებული პირობები.
ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილების მიხედვით, ლ. მ-ი დაჯარიმდა 10 000 ლარით ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მ/რ, მე-2 კვარტ, კორპ №3-ის მიმდებარედ, კაპიტალური შენობა-ნაგებობის უნებართვოდ მშენებლობისათვის. მასვე დაევალა უნებართვოდ აშენებული კაპიტალური შენობა-ნაგებობის დემონტაჟი და ჯარიმის გადახდა დაჯარიმების შესახებ დადგენილების ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში.
ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილება ადმინისტრაციული საჩივრით გაასაჩივრა ლ. მ-მა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილის 2014 წლის 26 ნოემბრის №127 ბრძანებით, არ დაკმაყოფილდა ლ. მ-ის 2014 წლის 1 აგვისტოს №12/14213162-14 ადმინისტრაციული საჩივარი და ძალაში დარჩა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილება.
განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2014 წლის 26 ნოემბრის №127 ბრძანების კანონიერება.
სადავო აქტების მართლზომიერების შესაფასებლად დადგენას საჭიროებდა საქართველოს კანონის „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის გამოყენების წინაპირობების არსებობა, კერძოდ, უნებართვო მშენებლობის ფაქტი, მშენებლობის განხორციელების ადგილი, სამშენებლო მიწის ნაკვეთის სახელმწიფოსადმი კუთვნილება, გაბარიტების ცვლილება და სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებელი სუბიექტი. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საქმის მასალების სათანადოდ შეფასებისა და არსებული ნორმატიული მოწესრიგების სწორად შეფარდების შემთხვევაში, სააპელაციო პალატის მიერ მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებაზე, რომლის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, აღნიშნული დადგენილება არეგულირებს საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის, სანებართვო პირობების შესრულებისა და შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების პროცესს. დადგენილების მე-3 მუხლის 43-ე პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვა არის განსაკუთრებული იერარქის ნებართვა, რომელიც როგორც წესი, იყოფა სამ ურთიერთდამოკიდებულ, მაგრამ ადმინისტრაციული წარმოების თვალსაზრისით დამოუკიდებელ სტადიად: I სტადია – ქალაქთმშენებლობითი პირობების დადგენა (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება); II სტადია – არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმება (არქიტექტურული პროექტის, კონსტრუქციული ან/და ტექნოლოგიური სქემის შეთანხმება); III სტადია – მშენებლობის ნებართვის გაცემა. მითითებული დადგენილების 36-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა. ნებართვის გარეშე მშენებლობის წარმოება უნებართვო მშენებლობად განიხილება.
განსახილველ შემთხვევაში დასტურდება უნებართვო მშენებლობის წარმოება ქ. თბილისის ტერიტორიაზე, კერძოდ, ლ. მ-მა ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მ/რ, მე-2 კვარტ, კორპ №3-ის მიმდებარედ განახორციელა კაპიტალური შენობა-ნაგებობის მშენებლობა, ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე, რამაც ახალი გაბარიტების შექმნა გამოიწვია.
საგულისხმოა, რომ სამართალდარღვევის ფაქტს არ გამორიცხავს კასატორის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ კონკრეტული შენობა აშენებულია სამართალდარღვევის ოქმის შედგენიდან ბევრად ადრე. აღნიშნული გარემოების დადგენის შემთხვევაშიც, არ გამოირიცხება სამშენებლო სამართალდარღვევაზე ლ. მ-ის პასუხისმგებლობა, რადგან მოსარჩელის მიერ არაერთგზის იქნა აღიარებული სადავო ობიექტის ფლობა და სარგებლობა. სამართალდარღვევის სუბიექტის, უნებართვო მშენებლობის უშუალოდ განმახორციელებელი პირის დადგენის შეუძლებლობა არ გამორიცხავს ლ. მ-ის, როგორც ნაკვეთით და უნებართვო ნაგებობით მოსარგებლე პირის პასუხისმგებლობას. „ნაკვეთით მოსარგებლეზე სამშენებლო სამართალდარღვევისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც არ არის დადგენილი მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩამდენი კონკრეტული პირი, არ ადასტურებს მოსარგებლისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრებას სხვისი ბრალისათვის, ასეთ შემთხვევაში მოსარგებლე პასუხს აგებს არა სხვისი, არამედ თავისი ბრალისათვის, რომელიც გამოვლინებას პოულობს მის უმოქმედობაში: მოსარგებლეს, მესაკუთრის მსგავსად, ეკისრება ვალდებულება უზრუნველყოს სათანადო სამშენებლო ნორმების დაცვა. ამდენად, მოსარგებლის მიერ ამ ვალდებულებების შეუსრულებლობა იწვევს მისთვის კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრებას (იხ. სუს. გ. საქმე №ბს-926-922(2კ-17) 20.12.19წ.).
ამგვარად, სადავო შენობის ადრე აშენების გამო პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძვლის არარსებობაზე საკასაციო საჩივრის ავტორის მოსაზრების გაზიარების შესაძლებლობა არ არსებობს, რადგან სადავო შენობის აშენების დროს შესაძლოა მნიშვნელობა ჰქონდეს შენობა-ნაგებობის ლეგალიზების მიზნებისთვის, რომლის საშუალებასაც იძლევა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესი“. მითითებული წესის პირველი მუხლის თანახმად, 2007 წლის 1 იანვრამდე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების მიმართ ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილებით ხდება ობიექტების ან მათი ნაწილების დაკანონება. ლეგალიზება იმავდროულად ნიშნავს ობიექტის ან მისი ნაწილის დაკანონებას, ექსპლუატაციაში მიღებას. ამავე წესის მე-8 მუხლის თანახმად, შესაბამისი ორგანოს მიერ ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში, უნებართვოდ და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტის მიმართ გატარდება კანონმდებლობით გათვალისწინებული ღონისძიებები. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით შესაძლოა დადასტურდეს ლ. მ-ის სახელზე მხოლოდ მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციის და ამავე მიწაზე მდებარე შენობა-ნაგებობის საკუთრებაში აღრიცხვის ფაქტი. თუმცა, განსახილველ შემთხვევაში სახეზე გვაქვს სათანადო ნებართვის გარეშე კაპიტალური შენობა-ნაგებობის განთავსება, რა დროსაც მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობის საკუთრებაში აღრიცხვა სამართალდამრღვევს არ ათავისუფლებს უკანონოდ წარმოებული შენობა-ნაგებობის დემონტაჟის ვალდებულებისგან, თუ არ დადგინდება თავად შენობა-ნაგებობის ლეგალიზების ფაქტი.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით. მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ ადმინისტრაციული ორგანო ადგენს შემოწმების აქტს, რომელშიც აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით. შემოწმების აქტში დარღვევის დაფიქსირების შემთხვევაში, აქტის საფუძველზე ადმინისტრაციული ორგანო იღებს დადგენილებას დამრღვევის დაჯარიმების, დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მიმდინარე უნებართვო მშენებლობის შეჩერების ან დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის შესახებ. საგულისხმოა, რომ უნებართვოდ კაპიტალური შენობა-ნაგებობის მშენებლობისათვის ლ. მ-ის მიმართ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება დამრღვევის 10 000 ლარით დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების დემონტაჟის შესახებ. ამასთან, ლ. მ-ის 10 000 ლარით დაჯარიმების ნაწილში სადავო დადგენილების სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევს დაჯარიმებას: ა) სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – 10 000 ლარით; ბ) კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – 8 000 ლარით.
სააპელაციო პალატამ წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესამოწმებლად მიუთითა იმის შესახებ, რომ ლ. მ-მა ვერ შეძლო სასამართლოებში საწინააღმდეგო არგუმენტაციის წარმოდგენა, რის გამოც პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 ივლისის №000599 დადგენილების ბათილად ცნობის სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძველი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული მსჯელობა არ ეყრდნობა საქმეში დაცული მტკიცებულებების შეფასებას და არ შეესაბამება სასამართლო დასკვნის ჩამოყალიბების სტანდარტს. გადაწყვეტილება არ შეიცავს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მტკიცებულებების შეფასებას, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას. ამგვარად, გასაჩივრებული განჩინებით არ დგინდება სასამართლოს მიერ რომელი მტკიცებულებები იქნა ცნობილი უტყუარად და რომელი მტკიცებულებები არასარწმუნოდ, განჩინებაში არ არის მითითებული რა მოსაზრებით ხელმძღვანელობდა სასამართლო, როდესაც მიუთითა, რომ ლ. მ-მა ვერ შეძლო სასამართლოში გასაჩივრებული აქტების საწინააღმდეგო არგუმენტაციის წარმოდგენა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე პირის დაჯარიმების პირობა ისე, რომ მსჯელობის გარეშე დატოვა და არ შეაფასა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის დაცვით სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში მოსარჩელის მიერ წარდგენილ 2016 წლის 16 მაისისა და 2016 წლის 19 მაისის განცხადებებზე დართული მტკიცებულებები, საჯარო რეესტრის ამონაწერები და საკადასტრო გეგმა. მითითებული მტკიცებულებებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებას ითხოვდა განმცხადებელი სასამართლოსგან გადაწყვეტილების მიღებისას.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ 2016 წლის 10 მაისს მომზადებული საკადასტრო გეგმისა და 2016 წლის 17 მაისს მომზადებული საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მიკრო/რაიონის, მე-2 კვარტლის, №3 კორპუსის საკუთრების მახასიათებლებია: ნაკვეთის საკუთრების ტიპი: თანასაკუთრება, ნაკვეთის ფუნქცია: არასასოფლო-სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 5401.00 კვ.მ, ნაკვეთის წინა ნომერი: 11, შენობა-ნაგებობები: №1-დან №56-ის ჩათვლით, შენობა №56-ის 59,50 კვ.მ მესაკუთრეა ლ. მ-ი, უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...ას“ კრების ოქმი №28 №160495123, დამოწმების თარიღი - 2016 წლის 12 მაისი. მოცემულ შემთხვევაში სადავო არ არის, რომ ლ. მ-მა სამშენებლო სამუშაოები აწარმოა უნებართვოდ, ქ. თბილისის ტერიტორიაზე. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, რეგისტრაცია წარმოადგენს ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე სანივთო უფლების, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, ამა თუ იმ ვალდებულებების წარმოშობის, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის შესახებ მონაცემთა აღრიცხვას შესაბამის რეესტრში. შესაბამისად, რეგისტრაციის განხორციელება წარმოადგენს უძრავ ქონებაზე უფლების, მოცემულ შემთხვევაში საკუთრების წარმოშობის საფუძველს. ამდენად, ის გარემოება, რომ მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა ამხანაგობის თანასაკუთრებას და შემდგომ ლ. მ-მა საკუთრებად დაირეგისტრირა, გულისხმობს მისი საკუთრების უფლების გავრცელებას მიწაზე. მართალია, აღნიშნული ზემოთ მითითებული მსჯელობიდან გამომდინარე არ ადასტურებს ლ. მ-ის მიერ განხორციელებული მშენებლობის კანონიერებას და სადავო მშენებლობის კანონიერად ცნობისათვის საჭირო იყო სათანადო ნებართვის მიღება, ან უკვე განხორციელებული მშენებლობის მოქმედ სამშენებლო ნორმებთან შესაბამისობაში მოყვანა, მაგრამ სამართალწარმოების მიმდინარეობის პროცესში სადავო დადგენილებით გათვალისწინებულ ობიექტზე სამართალდამრღვევის მიერ საკუთრების უფლების მოპოვება სასამართლოსთვის წარმოადგენდა ლ. მ-ისთვის დაკისრებული ჯარიმის ოდენობის კანონშესაბამისობის შესახებ სადავო საკითხის დამატებითი სამართლებრივი შეფასების აუცილებლობას, მაშინ, როცა აპელანტის მიერ მითითებულ იქნა მიწის ნაკვეთის მის საკუთრებაში რეგისტრაციის თაობაზე და წარდგენილ იქნა შესაბამისი მტკიცებულებები. საკასაციო საჩივრის ძირითად საფუძველს წარმოადგენს სწორედ ის გარემოება, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ იქნა შეფასებული საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტები და არ არის ნამსჯელი ჯარიმის ოდენობის კანონიერებაზე.
საგულისხმოა ის გარემოება, რომ სადავო აქტით ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია სახდელის დადების პერიოდში მოქმედი პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი, რომლის საფუძველზეც ლ. მ-ი უნებართვო მშენებლობისათვის დაჯარიმდა 10 000 ლარით. ნორმის ამჟამად მოქმედი რედაქციის მიხედვით, ქ. თბილისში, სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე უნებართვო მშენებლობისათვის ჯარიმის სახით გათვალისწინებულია 25000 ლარი (კოდექსის 44.1 მუხლის „ა“ ქვ.პ.). ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-9 მუხლის თანახმად, სამართალდარღვევის ჩამდენმა პირმა პასუხი უნდა აგოს სამართალდარღვევის ჩადენის დროს და ადგილას მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე, თუმცა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ ან გამაუქმებელ აქტს აქვს უკუქცევითი ძალა, ე.ი. ვრცელდება ამ აქტის გამოცემამდე ჩადენილ სამართალდარღვევებზე. სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებული ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა სამართალდარღვევის ჩადენისათვის, მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა. სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არა მხოლოდ ორგანოს მიერ მისი გამოყენების მომენტს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს, თუმცა აღნიშნული მოწესრიგება გასათვალისწინებელია მხოლოდ პასუხისმგებლობის შემსუბუქებისას ან გაუქმებისას. უკეთუ ახალი მოწესრიგებით იზრდება სანქციის ოდენობა ან სხვა მხრივ მძიმდება პასუხისმგებლობა, გამოყენებულ უნდა იქნეს დარღვევის დროს მოქმედი რეგულაცია. აქტებს, რომლებიც აწესებენ ან აძლიერებენ პასუხისმგებლობას ადმინისტრაციული სამართალდარღვევებისათვის, უკუქცევითი ძალა არა აქვთ (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-9 მუხ.). ამდენად, მართალია, სასამართლოს მიერ სანქციის დაკისრების მართლზომიერების შემოწმების პროცესში პასუხისმგებლობის დამფუძნებელ ნორმაში განხორციელდა ცვლილება, თუმცა ახალი რეგულაციით პასუხისმგებლობის დამძიმების გათვალისწინებით, მართებულია დავის გადაწყვეტისას სანქციის დაკისრებისას მოქმედი ნორმატიული მოწესრიგების გამოყენება (იხ. სუს. გ. საქმე №ბს-926-922(2კ-17) 20.12.19წ.).
განსახილველ შემთხვევაში საქმის გადაწყვეტისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებას წარმოადგენს სწორედ სადავო შენობა-ნაგებობისა და მის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის სამართლებრივი მდგომარეობა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საკასაციო ინსტანციაში სასამართლო მოკლებულია ახალი მტკიცებულებების გამოთხოვის, მიღებისა და შეფასების შესაძლებლობას. საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დამდგენ სასამართლოს. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, იმ ვითარებაში, როცა ქვედა ინსტანციის სასამართლოს არ დაუდგენია სადავო შენობა-ნაგებობისა და მის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის სამართლებრივი მდგომარეობა, შეუძლებელია მსჯელობა გასაჩივრებული აქტების კანონიერებაზე. ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების სათანადო წესით გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, თუ დადასტურდება, რომ დღეის მდგომარეობით 2016 წლის 17 მაისს მომზადებული საჯარო რეესტრიდან ამონაწერით ლ. მ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული უძრავი ქონება - ქ. თბილისში, ...ის მე-3 მ/რ, მე-2 კვარტ, კორპ №3-ის მიმდებარედ არსებული 59,50 კვ.მ და №56 შენობა წარმოადგენს სწორედ სადავო აქტებით გათვალისწინებულ სამშენებლო მიწის ნაკვეთსა და მასზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობას, რომლის უნებართვოდ მშენებლობისთვის ლ. მ-ს დაეკისრა ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა იმსჯელოს სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ უნებართვო მშენებლობის განხორციელების შემდგომ, ნაკვეთის კერძო საკუთრებაში მოქცევის გამო, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსით გათვალისწინებული შეღავათიანი რეჟიმის გამოყენების შესაძლებლობაზე, კერძოდ, დამრღვევის - ლ. მ-ის მიმართ ჯარიმის სახით - 8 000 ლარის გამოყენებაზე.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება არ არის დასაბუთებული, სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არ მისცა მათ სამართლებრივი შეფასება, განჩინება მოკლებულია სათანადო სამართლებრივ და ფაქტობრივ წინამძღვრებს, გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო საჩივრის აბსოლუტურ საფუძველს ქმნის, აღნიშნული, თავის მხრივ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის საფუძველზე ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნების პირობაა. საქმის ხელახალი განხილვისას სასამართლომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, სათანადო შეფასება უნდა მისცეს შეკრებილ მტკიცებულებებს და სწორი სამართლებრივი შეფასების საფუძველზე გამოიტანოს გადაწყვეტილება.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 18 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ლ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 18 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
3. სასამართლო ხარჯები განაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი
მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე
ნ. სხირტლაძე