საქმე N:ბს-7(კ-19)

#ბს-7(კ-19) 2 აპრილი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, ვასილ როინიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) – ჯ. რ-ი

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) – 1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; 2. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2014 წლის 14 ივლისს ჯ. რ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2014 წლის 31 მარტს ზედამხედველობის სამსახურის მიერ ჯ. რ-ის მიმართ შედგა მითითების აქტი ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში მდებარე ნაგებობაზე განხორციელებული უკანონო მშენებლობის გამო. მოსარჩელის მითითებით, 10 დღის ვადაში დემონტაჟის განუხორციელებლობის გამო, იგი დაჯარიმდა 10 000 ლარით. 2014 წლის 31 მარტს მოსარჩელემ ფართის უცვლელად საკადასტრო ნახაზში ცვლილების შეტანის მოთხოვნით მიმართა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, რაც დაკმაყოფილდა. 2014 წლის 13 მაისს ჯ. რ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქ. თბილისის მერიის იურიდიულ სამსახურს და ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა მოითხოვა. ქალაქ თბილისის მერიის 2014 წლის 5 ივნისის #1418 განკარგულებით ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილებისა და ქალაქ თბილისის მერიის 2014 წლის 5 ივნისის #1418 განკარგულების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილებით ჯ. რ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2013 წლის 15 მაისის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ ფართზე და მასზე განთავსებულ #1, #2 შენობა-ნაგებობებზე (ს.კ. #...) რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის საკუთრების უფლება.

2014 წლის 2 აპრილის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ზემოხსენებული უძრავი ქონება 2014 წლის 28 მარტის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, საკუთრების უფლებით აღრიცხა გ. რ-ის სახელზე.

2014 წლის 19 მარტის ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის #000525 მითითების თანახმად, ჯ. რ-მა განახორციელა ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში (ს.კ. #...) არსებულ შენობა-ნაგებობაზე მიშენება, შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. ჯ. რ-ს განესაზღვრა 10(ათი)-დღიანი ვადა ობიექტის დემონტაჟისათვის ან შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარდგენისათვის. ამავე სამსახურის 2014 წლის 31 მარტის #000525 შემოწმების აქტის თანახმად, ჯ. რ-მა არ შეასრულა მითითებით განსაზღვრული პირობები.

სასამართლომ უდავოდ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილებით ჯ. რ-ი დაჯარიმდა 10 000 ლარით ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში არსებულ შენობა-ნაგებობაზე მიშენების უნებართვოდ განხორციელებისათვის. ამავე დადგენილებით ჯ. რ-ს დაევალა უნებართვოდ განხორციელებული მიშენების დემონტაჟი. აღნიშნული დადგენილების მე-6 პუნქტის თანახმად, სამართალდამრღვევს განემარტა, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 26-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, ჯარიმის დაკისრებიდან ყოველი სამი თვის შემდეგ, დამრღვევი დაჯარიმდებოდა წინა ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით.

2014 წლის 13 მაისს ჯ. რ-მა #12/14133619-17 ადმინისტრაციული საჩივრით (განცხადება) მიმართა ქ. თბილისის მერიას და მოითხოვა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილების ბათილად ცნობა, რომლითაც იგი დაჯარიმდა სამშენებლო სამართალდარღვევისათვის. ადმინისტრაციული საჩივრის ავტორმა განმარტა, რომ მიწა და მასზე განთავსებული სადავო შენობა წარმოადგენს მისი შვილის - გ. რ-ის საკუთრებას.

სასამართლომ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია, რომ გ. რ-მა საკუთრების უფლება მოიპოვა იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც მოსარჩელემ აწარმოა უნებართვო მშენებლობა.

ქ. თბილისის მერიის 2014 წლის 5 ივნისის #1418 განკარგულებით ჯ. რ-ის 2014 წლის 13 მაისის #12/14133619-17 ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილება.

საქმეში არსებული მასალებისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შემდეგ სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია სადავო ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ ჯ. რ-ის მიერ არ იქნა აღმოფხვრილი ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 19 მარტის #000525 მითითებით გათვალისწინებული მოთხოვნები.

სასამართლო კოლეგიამ მიუთითა, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის 2014 წლის 15 მარტის #000525 დადგენილება გამოცემული იყო პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-14 მუხლის მე-2 ნაწილის, 25-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, 25-ე მუხლის მე-5 ნაწილის, 25-ე მუხლის მე-9 ნაწილისა და 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად.

სასამართლო კოლეგიამ ასევე განმარტა, რომ მართალია, გ. რ-მა საკუთრების უფლება მოიპოვა იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც მოსარჩელემ განახორციელა უნებართვო მშენებლობა, თუმცა აღნიშნული არ წარმოადგენდა ისეთ გარემოებას, რომელიც მოცემულ საკითხზე სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღებას განაპირობებდა, ვინაიდან საქმის მასალებით დადასტურებული იყო, რომ ჯ. რ-მა უნებართვო მშენებლობა განახორციელა ქ. თბილისის ტერიტორიაზე თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების მიწის ნაკვეთზე. კოლეგიამ კანონიერად მიიჩნია აგრეთვე ქ. თბილისის მერიის 2014 წლის 5 ივნისის #1418 განკარგულება, რამდენადაც საჩივრის განმხილველმა ორგანომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად შესწავლის შემდეგ მიიღო გადაწყვეტილება საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, შესაბამისად, არ არსებობდა აღნიშნული განკარგულების ბათილად ცნობის საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ჯ. რ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილებით ჯ. რ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ჯ. რ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის თბილისის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ჯ. რ-ის მიმართ გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მერიის 2014 წლის 5 ივნისის #1418 განკარგულება.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ სარჩელის საფუძვლად მითითებული გარემოებები იმის შესახებ, რომ იგი არ იყო ინფორმირებული სამართალდარღვევის გამოსწორების მოთხოვნის თაობაზე, აგრეთვე, ის, რომ სამშენებლო ტერიტორია წარმოადგენდა კერძო საკუთრების ობიექტს და არა თვითმმართველი ერთეულის ტერიტორიას, ქმნიდა საფუძველს იმისათვის, რომ სადავო აქტების გამოცემისას დარღვეულად ყოფილიყო მიჩნეული საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლების მოთხოვნები ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი და სრული გამოკვლევის შესახებ.

სააპელაციო პალატის მითითებით, დადგენილი იყო, რომ სადავო აქტით მოსარჩელე ჯ. რ-ი ქ. თბილისის ტერიტორიაზე განხორციელებული უნებართვო მშენებლობისათვის პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე დაჯარიმდა 10 000 ლარით. 2014 წლის 31 მარტის საკადასტრო აზომვითი ნახაზის მიხედვით, 2014 წლის 2 აპრილს საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი (ს.კ. #...), რომელზეც განთავსებულია სადავო ნაგებობა, წარმოადგენს გ. რ-ის კერძო საკუთრების ობიექტს.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებისას მნიშვნელობა აქვს სამართალდამრღვევისათვის კანონით დადგენილი წესით მითითების გადაცემას, რათა მან შესაბამის ვადაში შეძლოს სამართალდარღვევის გამოსწორება და პასუხისმგებლობის აცილება, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ სამართალდამრღვევს არ ჩაბარდა მითითება და ის არ არის ინფორმირებული სამართალდარღვევის გამოსწორების მოთხოვნაზე, უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია მითითების პირობების შეუსრულებლობის გამო სამართალდამრღვევის სანქცირება (დაჯარიმება).

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 19 მარტის #000525 მითითებით დაფიქსირდა სამშენებლო სამართალდარღვევა - ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში არსებულ შენობა-ნაგებობაზე უნებართვოდ მიშენების ფაქტი. ზემოაღნიშნული მითითება 2014 წლის 19 მარტს განთავსდა სამართალდარღვევის ობიექტზე. ადმინისტრაციული წარმოების მასალების მიხედვით, მითითება პირდაპირი წესით სამართალდამრღვევს ვერ ჩაბარდა, რადგან ამ უკანასკნელმა უარი განაცხადა ჩაბარებაზე, შესაბამისად, იგი განთავსდა ობიექტზე.

სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია აღნიშნული გარემოება, რადგან იგი ეყრდნობოდა მხოლოდ ზედამხედველობის სამსახურის სპეციალისტების მიერ მითითების ჩაბარების შესახებ ცალმხრივად შედგენილ ოქმს. სააპელაციო პალატის მითითებით, არ იყო გამოკვლეული და შეფასებული სამართალდამრღვევის მიერ მითითებული გარემოებები იმის შესახებ, რომ მისი ფაქტობრივი და რეგისტრირებული საცხოვრებელი ადგილი იყო ქარელის რაიონში, სოფ. ...ში, შესაბამისად, იგი არ იმყოფებოდა სამშენებლო ტერიტორიაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში არ ჰქონდა გამოკვლეული და შეფასებული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, გადაწყვეტილება მიღებული იყო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების გარეშე, რის გამოც გასაჩივრებული აქტები უკანონო იყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 იანვრის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო პალატის მოსაზრება მითითების ჩაბარების თაობაზე არ ემყარებოდა საქმის მასალებს და არ ქმნიდა სადავო აქტების ბათილად ცნობისა და დავის გადაუწყვეტლად საქმის ხელახალი განხილვისათვის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დაბრუნების საფუძველს. საკასაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში დაცული იყო ადმინისტრაციული წარმოების მასალების ჩაბარების შესახებ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 19 მარტის ოქმი, რომლის თანახმად, მხარისათვის #000525 მითითების პირდაპირი წესით ჩაბარება ვერ მოხერხდა ჯ. რ-ის მიერ მითითების ჩაბარებაზე უარის თქმის გამო, რის შედეგადაც, აღნიშნული მითითება განთავსდა ობიექტზე. ოქმს ხელმოწერით ადასტურებს ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის სამი სპეციალისტი. საკასაციო პალატის მითითებით, საქმეში დაცული ფოტომასალების მიხედვით დასტურდებოდა, რომ მითითება განთავსდა შენობის ფასადზე. საქმეში დაცული იყო ასევე ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 14 მაისის #000525 სხდომის ოქმი, რომლის თანახმად, სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის განხილვის სხდომაზე გამოცხადდა ჯ. რ-ი, რომელმაც ხელმოწერით დაადასტურა მითითებისა და შემოწმების აქტების ჩაბარება.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, სააპელაციო პალატამ არ შეაფასა საქმეში დაცული ზემოხსენებული დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულებები, რომლებითაც დასტურდებოდა, რომ ჯ. რ-ი სამართალდარღვევის ობიექტის ტერიტორიაზე იმყოფებოდა მითითების ჩაბარების დროს და, შესაბამისად, მისთვის ცნობილი იყო მითითებისა და შემოწმების აქტების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ ჯ. რ-მა წარმოების მასალების ჩაბარებაზე უარი განაცხადა, მას რეალური შესაძლებლობა ჰქონდა გაცნობოდა ობიექტზე განთავსებულ მითითების ტექსტს. აღნიშნულს არ ცვლის ის გარემოება, რომ ჯ. რ-ის საცხოვრებელი ადგილი მდებარეობს ქარელის რაიონში, სოფ. ...ში. პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-19 ნაწილის თანახმად, ობიექტის თვალსაჩინო ადგილზე მითითების განთავსება ჩაითვლება გაცნობად. ამავე მუხლის მე-20 ნაწილის თანახმად, თვალსაჩინო ადგილად ჩაითვლება მშენებარე ობიექტის ფასადი. საკასაციო პალატამ მიუთითა, რომ საქმეში დაცული იყო ფოტომასალა, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ მითითება განთავსდა შენობის ფასადზე. ობიექტზე განთავსებული #000525 მითითების ტექსტში, თავის მხრივ, აღნიშნული იყო, რომ მითითების გაცნობად ჩაითვლებოდა მისი განთავსება ობიექტის თვალსაჩინო ადგილას.

საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საფუძველს არ ქმნიდა სააპელაციო პალატის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ არ არსებობდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე დაჯარიმების პირობა იმის გამო, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განთავსებული იყო სადავო ნაგებობა, წარმოადგენდა არა თვითმმართველი ერთეულის, არამედ კერძო საკუთრების ობიექტს. საკასაციო სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ 2013 წლის 15 მაისის მდგომარეობით მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ ფართსა და მასზე განთავსებულ #1 და #2 შენობა-ნაგებობაზე რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის საკუთრების უფლება. საჯარო რეესტრის 2014 წლის 2 აპრილის ამონაწერის მიხედვით, ზემოხსენებული უძრავი ქონება, 2014 წლის 28 მარტის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, საკუთრების უფლებით აღირიცხა და სადავო დადგენილების გამოცემის მომენტშიც რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის შვილის - გ. რ-ის სახელზე, ხოლო ტერიტორიის ის ნაწილი, სადაც განხორციელდა უკანონო მშენებლობა, კვლავ თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში დარჩა, რადგან გ. რ-ის საკუთრებაში გადავიდა ზუსტად იმ ფართობის უძრავი ქონება (601.00 კვ.მ), რაც ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებამდე ჯ. რ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა. ამასთან, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში 2014 წლის 14 მაისს შეტანილი ცვლილების თანახმად, ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში მდებარე #1 და #2 შენობა-ნაგებობების გარდა, გ. რ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა #3 და #4 ნაგებობები, მოხდა ნაკვეთის წითელი ხაზების კორექტირება. აღნიშნული ცვლილების თანახმად, სადავოდ გამხდარი შენობა მოექცა გ. რ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებში.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს აღნიშვნით, საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ ჯ. რ-ის დაჯარიმების შესახებ ქ. თბილისის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილების მიღებისას სადავო ობიექტი მოქცეული იყო ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საზღვრებში, რამაც განაპირობა ჯ. რ-ის მიმართ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენება. ამასთან, კასატორების მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილება გამოცემული იყო წითელი ხაზების კორექტირებამდე და, შესაბამისად, სამართალდარღვევის გამოვლენისა და დაჯარიმების დროს ის ვერ იქნებოდა ცნობილი ზედამხედველობის სამსახურისათვის, საკასაციო პალატის აზრით, არ ადასტურებდა სამართალდარღვევის კვალიფიკაციის (44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი) შეცვლის შეუძლებლობას.

საკასაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სანქციის შეფარდების დრო მოიცავდა არა მხოლოდ ორგანოს მიერ მისი გამოყენების მომენტს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. ზემოაღნიშნულის გარდა, იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო აქტების გასაჩივრება აჩერებდა საჯარიმო თანხის გადახდის ვალდებულებას, ამასთან, სადავო აქტების გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათვის საბოლოო შედეგს იწვევდა სასამართლო გადაწყვეტილება და არა სადავო აქტები, საკასაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს უნდა ემსჯელა სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ უნებართვო მშენებლობის განხორციელების შემდგომ, ნაკვეთის კერძო საკუთრებაში მოქცევის გამო, კოდექსით გათვალისწინებული შეღავათიანი რეჟიმის გამოყენების შესაძლებლობაზე იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ გადაწყვეტილების გამოტანის მომენტისათვის ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი ირიცხებოდა კერძო საკუთრებაში. აღნიშნული უდავოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება სააპელაციო პალატას დავის ხელახალი განხილვისას უნდა გაეთვალისწინებინა იმ კუთხითაც, რომ სადავო აქტით მოსარჩელეს დაკისრებული ჰქონდა არა მარტო ჯარიმა, არამედ იმ უნებართვო ნაგებობის დემონტაჟი, რომლის მესაკუთრედაც ამჟამად გ. რ-ი იყო რეგისტრირებული.

საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ ფართზე გ. რ-ის მიერ საკუთრების უფლების მოპოვება გავლენას არ ახდენდა მოცემული დავის გადაწყვეტაზე, რადგან სამშენებლო სამართალდარღვევის გამო პასუხისმგებლობა ეკისრებოდა მშენებლობის მწარმოებელ პირს და არა უძრავი ქონების მესაკუთრეს. პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-14 მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, აღნიშნული კანონის მოქმედება სამშენებლო საქმიანობის ზედამხედველობის სფეროში ვრცელდება პირების საქმიანობაზე, რომლის დროსაც ხორციელდება შენობა-ნაგებობის, მისი ელემენტის, კონსტრუქციული სისტემების ან კვანძების მშენებლობა, მონტაჟი, დემონტაჟი და სხვა სამშენებლო სამუშაოები. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სამშენებლო მიწის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე კოდექსის მოქმედება ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დაუდგენელია მშენებლობის მწარმოებელი პირი. საკასაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს მიერ დადგენილად იყო მიჩნეული, რომ მშენებლობის მწარმოებელი პირი იყო ჯ. რ-ი, შესაბამისად, იგი წარმოადგენდა სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებელ პირს. საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ ჯეროვნად არ იქნა გამოკვლეული და შეფასებული საქმეში წარმოდგენილი მასალები, რომელთა შეფასების შემთხვევაშიც შესაძლებელი იყო სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღება, რის გამოც, საჭირო იყო ზემოაღნიშნული მტკიცებულებების დამატებითი გამოკვლევა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მოკლებული იყო სამართლებრივ და ფაქტობრივ წინამძღვრებს, გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრული იყო, რომ სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელი იყო, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო საჩივრის აბსოლუტურ საფუძველს ქმნიდა. ზემოაღნიშნული კი, თავის მხრივ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის საფუძველზე, საქმის ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნების პირობას წარმოადგენდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ოქტომბრის განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ოქტომბრის განჩინებით ჯ. რ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-19 ნაწილზე, რომლის თანახმად, ობიექტის თვალსაჩინო ადგილზე მითითების განთავსება ჩაითვლება გაცნობად. ამავე მუხლის მე-20 ნაწილის შესაბამისად, თვალსაჩინო ადგილად ჩაითვლება მშენებარე ობიექტის ფასადი. სააპელაციო სასამართლოს აღნიშვნით, საქმეში დაცული იყო ფოტომასალა, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ მითითება განთავსდა შენობის ფასადზე. ობიექტზე განთავსებული #000525 მითითების ტექსტში, თავის მხრივ, აღნიშნული იყო, რომ მითითების გაცნობად ჩაითვლებოდა მისი განთავსება ობიექტის თვალსაჩინო ადგილას. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მითითება ჯ. რ-ს კანონით დადგენილი წესით ჩაბარდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ასახული მოსაზრებები, სამართლებრივი შეფასებები და მიიჩნია, რომ სადავოდ გამხდარი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემული იყო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, შესაბამისად, არ არსებობდა ჯ. რ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ჯ. რ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლო დაეყრდნო ცალმხრივად გადმოცემულ ცრუ ინფორმაციას იმის თაობაზე, რომ ჯ. რ-მა უარი განაცხადა მითითებისა და შემოწმების ოქმების ჩაბარებაზე, რომლებიც მისთვის ცნობილი გახდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში მისი დაბარების შემდეგ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ჯ. რ-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 11 აპრილის განჩინებით ჯ. რ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ჯ. რ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ჯ. რ-ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: 2013 წლის 15 მაისის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ ფართსა და მასზე განთავსებულ #1, #2 შენობა-ნაგებობებზე (ს.კ. #...) რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის საკუთრების უფლება.

2014 წლის 19 მარტის ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის #000525 მითითების თანახმად, ჯ. რ-მა განახორციელა ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში (ს.კ. #...) არსებულ შენობა-ნაგებობაზე მიშენება, შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. ჯ. რ-ს განესაზღვრა 10 (ათი) დღიანი ვადა ობიექტის დემონტაჟისათვის ან შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარდგენისთვის. ამავე სამსახურის 2014 წლის 31 მარტის #000525 შემოწმების აქტის თანახმად, ჯ. რ-მა არ შეასრულა მითითებით განსაზღვრული პირობები.

ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილებით ჯ. რ-ი დაჯარიმდა 10 000 ლარით ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში არსებულ შენობა-ნაგებობაზე მიშენების უნებართვოდ განხორციელებისათვის. ამავე დადგენილებით ჯ. რ-ს დაევალა უნებართვოდ განხორციელებული მიშენების დემონტაჟი. აღნიშნული დადგენილების მე-6 პუნქტის თანახმად, სამართალდამრღვევს განემარტა, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 26-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, ჯარიმის დაკისრებიდან ყოველი სამი თვის შემდეგ, დამრღვევი დაჯარიმდებოდა წინა ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით.

საქმის მასალებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად იქნა მიჩნეული, რომ გ. რ-მა საკუთრების უფლება მოიპოვა იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც მოსარჩელემ აწარმოა უნებართვო მშენებლობა.

საკასაციო სასამართლო, უპირველესად, მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 იანვრის განჩინებაზე (საქმე #ბს-380-375(2კ-16)), რომლითაც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.01.2016წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. მითითებული განჩინებით სააპელაციო სასამართლოს საქმის ხელახალი განხილვის ეტაპზე გარკვეულ გარემოებათა გამოკვლევა დაევალა, კერძოდ, განჩინებაში აღინიშნა, რომ: „საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 15.05.2013წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ა, მე-6 ქუჩა, #17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ ფართზე და მასზე განთავსებულ #1 და #2 შენობა-ნაგებობებზე რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის საკუთრების უფლება. საჯარო რეესტრის 02.04.2014წ. ამონაწერის მიხედვით, ზემოხსენებული უძრავი ქონება, 28.03.2014წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, საკუთრების უფლებით აღირიცხა და სადავო დადგენილების გამოცემის მომენტშიც რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის შვილის - გ. რ-ის სახელზე, ხოლო ტერიტორიის ის ნაწილი, სადაც განხორციელდა უკანონო მშენებლობა, კვლავ თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში დარჩა, რადგან გ. რ-ის საკუთრებაში გადავიდა ზუსტად იმ ფართობის უძრავი ქონება (601.00 კვ.მ), რაც ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებამდე ჯ. რ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა. ამასთანავე, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში 14.05.2014წ. შეტანილი ცვლილების თანახმად, ქ. თბილისში, ...ა, მე-6 ქუჩის #7ბ-ში მდებარე #1 და #2 შენობა-ნაგებობების გარდა, გ. რ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა აგრეთვე #3 და #4 ნაგებობები, მოხდა ნაკვეთის წითელი ხაზების კორექტირება. აღნიშნული ცვლილების თანახმად, სადავოდ გამხდარი შენობა მოექცა გ. რ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებში. ამდენად, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ჯ. რ-ის დაჯარიმების შესახებ ქ. თბილისის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 15.04.2014წ. #000525 დადგენილების მიღებისას სადავო ობიექტი მოქცეული იყო ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საზღვრებში, რამაც განაპირობა ჯ. რ-ის მიმართ „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენება. ამასთანავე, კასატორების მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 15.04.2014წ. #000525 დადგენილება გამოცემულია წითელი ხაზების კორექტირებამდე და შესაბამისად სამართალდარღვევის გამოვლენისა და დაჯარიმების დროს ის ვერ იქნებოდა ცნობილი ზედამხედველობის სამსახურისათვის, საკასაციო პალატის აზრით, არ ადასტურებს სამართალდარღვევის კვალიფიკაციის (44.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი) შეცვლის შეუძლებლობას. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არა მხოლოდ ორგანოს მიერ მისი გამოყენების მომენტს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. ზემოაღნიშნულის გარდა, იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო აქტების გასაჩივრება აჩერებს საჯარიმო თანხის გადახდის ვალდებულებას, ამასთანავე სადავო აქტების გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათვის საბოლოო შედეგს იწვევს სასამართლო გადაწყვეტილება და არა სადავო აქტები, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ უნებართვო მშენებლობის განხორციელების შემდგომ, ნაკვეთის კერძო საკუთრებაში მოქცევის გამო, კოდექსით გათვალისწინებული შეღავათიანი რეჟიმის გამოყენების შესაძლებლობაზე იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ დღეის მდგომარეობით ქ. თბილისში, ...ა, მე-6 ქუჩა, #17ბ-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი ირიცხება კერძო საკუთრებაში. აღნიშნული უდავოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება სააპელაციო პალატამ დავის ხელახალი განხილვისას უნდა გაითვალისწინოს იმ კუთხითაც, რომ სადავო აქტით მოსარჩელეს დაკისრებული აქვს არამარტო ჯარიმა, არამედ იმ უნებართვო ნაგებობის დემონტაჟი, რომლის მესაკუთრედაც ამჟამად არის რეგისტრირებული გ. რ-ი.“

ამავე განჩინებით, საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ „საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოქ. ჯ. რ-მა 28.03.2014წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ქ. თბილისში, ...ა, მე-6 ქუჩა, #17ბ-ში არსებული ქონება, კერძოდ #1 და #2 შენობა-ნაგებობა აჩუქა მის შვილს - მოქ. გ. რ-ს, რაც დასტურდება 02.04.2014წ. ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან. ახალმა მესაკუთრემ გ. რ-მა 14.05.2014წ. საკუთრებში დაირეგისტრირა #1 და #2 შენობა-ნაგებობას დაუმატა #3 და #4 ნაგებობები და მოახდინა წითელი ხაზების კორექტირება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისში, ...ა, მე-6 ქუჩა, #17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ ფართზე გ. რ-ის მიერ საკუთრების უფლების მოპოვება გავლენას არ ახდენს მოცემული დავის გადაწყვეტაზე, რადგან სამშენებლო სამართალდარღვევის გამო პასუხისმგებლობა ეკისრება მშენებლობის მწარმოებელ პირს და არა უძრავი ქონების მესაკუთრეს. „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის“ კოდექსის 14.2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, აღნიშნული კანონის მოქმედება სამშენებლო საქმიანობის ზედამხედველობის სფეროში ვრცელდება პირების საქმიანობაზე, რომლის დროსაც ხორციელდება შენობა-ნაგებობის, მისი ელემენტის, კონსტრუქციული სისტემების ან კვანძების მშენებლობა, მონტაჟი, დემონტაჟი და სხვა სამშენებლო სამუშაოები. ამავე კოდექსის 14.2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით სამშენებლო მიწის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე კოდექსის მოქმედება ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დაუდგენელია მშენებლობის მწარმოებელი პირი. კონკრეტულ შემთხვევაში, სასამართლოს მიერ დადგენილადაა მიჩნეული, რომ მშენებლობის მწარმოებელი პირი არის ჯ. რ-ი, შესაბამისად, იგი წარმოადგენს სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებელ პირს.“

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზემოხსენებული გადაწყვეტილებით სააპელაციო სასამართლოს მიეთითა, რომ მხედველობაში მიეღო საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და განსახილველ დავასთან მიმართებით, განესაზღვრა იმ შენობა-ნაგებობის კერძო საკუთრებაში გადასვლით გამოწვეული სამართლებრივი შედეგები, რომელზედაც ჯ. რ-მა უნებართვოდ აწარმოა სამშენებლო სამუშაოები. მიუხედავად ამგვარი მითითებისა, სააპელაციო პალატამ შეფასების მიღმა დატოვა ის ფაქტობრივი მდგომარეობა, რომელიც უნებართვო სამშენებლო სამუშაოების ობიექტის გ. რ-ის (ჯ. რ-ის შვილი) საკუთრებაში მოქცევას უკავშირდებოდა. სააპელაციო პალატამ არ იმსჯელა, სადავო აქტების ბათილად ცნობის ან/და დაკისრებული ადმინისტრაციული სახდელის შემცირების კუთხით ახდენდა თუ არა რაიმე გავლენას სამართალდარღვევის ობიექტის - შენობა-ნაგებობის გ. რ-ის საკუთრებაში გადასვლის ფაქტი. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინებით განსაკუთრებული ყურადღება მიექცა იმ საკითხს, რომ საკასაციო წესით დავის განხილვის მომენტისათვის სამართალდარღვევის ობიექტი გ. რ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა. გამომდინარე იქიდან, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის გამო პასუხისმგებლობა არა უძრავი ქონების მესაკუთრეს, არამედ მშენებლობის მწარმოებელ პირს ეკისრებოდა, სააპელაციო პალატას განსაკუთრებით უნდა ემსჯელა სადავო აქტების იმ ნაწილზე, რომელიც ჯ. რ-ისათვის უნებართვო ნაგებობის დემონტაჟის დავალებას უკავშირდებოდა. რამდენადაც სააპელაციო სასამართლომ შეფასების მიღმა დატოვა ზემოაღნიშნული საკითხები, საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს, თავად იმსჯელოს მათზე და განსაზღვროს მითითებული გარემოებებით გამოწვეული სამართლებრივი შედეგები.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 15.05.2013წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #17ბ-ში მდებარე 601.00 კვ.მ ფართსა და მასზე განთავსებულ #1 და #2 შენობა-ნაგებობებზე რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის საკუთრების უფლება. საჯარო რეესტრის 02.04.2014წ. ამონაწერის მიხედვით, ზემოხსენებული უძრავი ქონება, 2014 წლის 28 მარტის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, საკუთრების უფლებით აღირიცხა და სადავო დადგენილების გამოცემის მომენტშიც რეგისტრირებული იყო ჯ. რ-ის შვილის - გ. რ-ის სახელზე, ხოლო ტერიტორიის ის ნაწილი, სადაც განხორციელდა უკანონო მშენებლობა, კვლავ თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში დარჩა, რადგან გ. რ-ის საკუთრებაში გადავიდა ზუსტად იმ ფართობის უძრავი ქონება (601.00 კვ.მ), რაც ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებამდე ჯ. რ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა. ამასთან, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში 2014 წლის 14 მაისს შეტანილი ცვლილების თანახმად, ქ. თბილისში, ...ი, მე-6 ქუჩის #7ბ-ში მდებარე #1 და #2 შენობა-ნაგებობების გარდა, გ. რ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა #3 და #4 ნაგებობები, მოხდა ნაკვეთის წითელი ხაზების კორექტირება. აღნიშნული ცვლილების თანახმად, სადავოდ გამხდარი შენობა მოექცა გ. რ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებში.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არა მხოლოდ ორგანოს მიერ მისი გამოყენების მომენტს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. ამასთან, საგულისხმოა ისიც, რომ სადავო აქტების გასაჩივრება აჩერებს საჯარიმო თანხის გადახდის ვალდებულებას. სადავო აქტების გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათვის საბოლოო შედეგს იწვევს სასამართლო გადაწყვეტილება და არა სადავო აქტები. საკასაციო პალატა ასევე აღნიშნავს, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის გათვალისწინებით, სამშენებლო სამართალდარღვევისათვის განსაზღვრული ადმინისტრაციული სახდელი უშუალოდ სამართალდარღვევის ჩამდენ პირს მიემართება. განსახილველ შემთხვევაში, რამდენადაც დღევანდელი მდგომარეობით ტერიტორიის ის ნაწილი, რომელზედაც უკანონო მშენებლობა იქნა განხორციელებული, წარმოადგენს არა სამართალდარღვევის ჩამდენი პირის - ჯ. რ-ის, არამედ გ. რ-ის საკუთრებას, საფუძველს მოკლებულია მოსარჩელეს დაევალოს იმ შენობა-ნაგებობის დემონტაჟი, რომელიც დღეის მდგომაროებით სხვა პირის კერძო საკუთრებას წარმოადგენს. ზემოაღნიშნული გამოიწვევს მესაკუთრის ინტერესების დაუსაბუთებელ შეზღუდვას, გ. რ-ის კონსტიტუციით გარანტირებული საკუთრების უფლების შელახვას. საკასაციო პალატა განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ იმ უძრავი ქონების გ. რ-ის საკუთრებაში მოქცევა, რომელზედაც უნებართვო სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა, გამოიწვია არა ჯემალ და გ. რ-ებს შორის გაფორმებულმა ჩუქების ხელშეკრულებამ, არამედ მიწის ნაკვეთის წითელი ხაზების კორექტირებამ, რის შედეგადაც სადავოდ გამხდარი შენობა გ. რ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებში აღმოჩნდა. ამდენად, მოცემული ფაქტობრივი მდგომარეობის მხედველობაში მიღებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არსებობს სადავო აქტების დემონტაჟის ნაწილში ბათილად ცნობის საფუძვლები.

რაც შეეხება მოსარჩელე ჯ. რ-ისათვის დაკისრებულ ჯარიმას, საკასაციო პალატა მიუთითებს „ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ“ 18.09.2019წ. საქართველოს კანონის პირველ მუხლზე, რომლის თანახმად, ამ კანონის მიზანია ერთჯერადი ხასიათის დროებითი და განსაკუთრებული ღონისძიების სახით ამავე კანონით განსაზღვრული იმ ფიზიკური პირების ადმინისტრაციული სახდელისგან − ჯარიმისგან და შესაბამისი საურავისგან გათავისუფლება, რომლებმაც საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა 2019 წლის 15 იანვრამდე ჩაიდინეს და რომელთა მიმართაც ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ დადგენილება ამ კანონის ამოქმედებამდე არ აღსრულებულა.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევაზე, როგორც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ერთ-ერთ სახეზე, უნდა გავრცელდეს აღნიშნული კანონით გათვალისწინებული შეღავათი. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევა ჩადენილია 2019 წლის 15 იანვრამდე, ხოლო ჯ. რ-ისათვის ჯარიმის დაკისრების შესახებ დადგენილება გასაჩივრებულია და ჯერ არ არის აღსრულებული. საქმის მასალებით, აგრეთვე, დადგენილია, რომ ჯ. რ-ი, დაბადებული ...წ. (პ/ნ ...), არის პენსიონერი და, ამავდროულად, სოციალურად დაუცველთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებული, სარეიტინგო ქულით - 68160.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, ამ კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სახდელისგან თავისუფლდება სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებული პირი, რომლის ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის მაჩვენებელი 100 001 ქულაზე ნაკლებია, აგრეთვე, ამ კანონის ამოქმედების დროისთვის ასაკით პენსიონერი (ქალი − 60 წლის ასაკიდან, მამაკაცი − 65 წლის ასაკიდან).

საკასაციო პალატა უპირველესად აღნიშნავს, რომ „ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ“ 18.09.2019წ. საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შეღავათი ეხება მხოლოდ ჯარიმისაგან და საურავისაგან გათავისუფლებას. გამომდინარე იქიდან, რომ ჯ. რ-ი წარმოადგენს ზემოაღნიშნული კანონის სუბიექტს, არსებობს მისთვის დაკისრებული ჯარიმის ნაწილში კანონით გათვალისწინებული შეღავათის გავრცელების საჭიროება - მასზე დაკისრებული ჯარიმის გაუქმების საფუძველი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ჯ. რ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ჯ. რ-ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს, კერძოდ, ბათილად იქნეს ცნობილი ქალაქ თბილისის მერიის 2014 წლის 5 ივნისის #1418 განკარგულება და ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილება.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქონებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით, 2 000 ლარამდე ოდენობით. ამდენად, ზემოაღნიშნული სამართლებრივი საფუძვლის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოპასუხეებს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიასა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას ჯ. რ-ის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ მოსარჩელის მიერ საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 100 (ასი) ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ჯ. რ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. ჯ. რ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს;

4. ბათილად იქნეს ცნობილი ქალაქ თბილისის მერიის 2014 წლის 5 ივნისის #1418 განკარგულება და ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2014 წლის 15 აპრილის #000525 დადგენილება;

5. მოპასუხეებს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიასა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას ჯ. რ-ის სასარგებლოდ დაეკისროთ მოსარჩელის მიერ საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 100 (ასი) ლარის ანაზღაურება;

6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი