ბს-32(კ-19) 28 აპრილი, 2020წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.10.2018წ. განჩინებაზე

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. წ-მა 31.01.2017წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 13.01.2017წ. N17/2426 წერილის, სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 28.10.2016წ. N01-08/7311 წერილის ბათილად ცნობის და სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსათვის ქ. თბილისში, ...ის რაიონში, ...ისა და ...ის ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე 55 კვ.მ. უძრავ ქონებაზე მ. წ-ის სასარგებლოდ საკუთრების მოწმობის გაცემის დავალების მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 10.10.2017წ. გადაწყვეტილებით მ. წ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის 13.01.2017წ. N17/2426 წერილი და თბილისის მერს დაევალა მ. წ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვა, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.10.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სადავო აქტის მიღების პერიოდში მოქმედი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 12.08.2015წ. N21-88 დადგენილებით „სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს წესდების (დებულების) დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 22.12.2014წ. N19-73 დადგენილებაში შეტანილ იქნა ცვლილება და განისაზღვრა, რომ სააგენტოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდება მერთან. აღნიშნული მოწესრიგების მიუხედავად, სადავო წერილით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ მ. წ-ს განუმარტა, რომ არ იყო მისი საჩივრის განხილვაზე უფლებამოსილი ორგანო და დავა იყო სასამართლოს ქვემდებარე. სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული წერილი ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვაზე უარის თქმის შესახებ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს წარმოადგენდა. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა აგრეთვე ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის 79-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით, თბილისის ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი არის სახელმწიფო ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებისგან განცალკევებული ორგანიზაცია, რომელიც მთავრობის კონტროლით დამოუკიდებლად ახორციელებს სოციალურ, საგანმანათლებლო, კულტურულ, ეკონომიკურ ან/და მთავრობის მიერ განსაზღვრულ სხვა საქმიანობას, მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდება თბილისის მერთან, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. სასამართლომ აღნიშნა, რომ სსიპ ქონების მართვის სააგენტო სწორედ ქ. თბილისის მთავრობის მიერ შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირია. პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო პერდიოში მოქმედი ნორმატიული მოწესრიგების გათვალისწინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია ვალდებული იყო განეხილა მ. წ-ის მიერ წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივარი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.10.2018წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ. კასატორმა აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სისტემაში ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვა შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ სუბორდინაციული თვალსაზრისით სადავო აქტის გამომცემ ორგანოს ჰყავს ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო/თანამდებობის პირი. ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის 75-ე მუხლის მიხედვით მუნიციპალიტეტის ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ გადაწყვეტილებების მიღება განეკუთვნება ქ. თბილისის მთავრობის უფლებამოსილებას. ქონების განკარგვის ერთ-ერთი ფორმაა მისი პრივატიზება (კოდექსის 105-ე მუხ. „ა“ ქვ.პ.). ქონების პრივატიზებისას ან სხვაგვარად განკარგვისას მუნიციპალიტეტს შეუძლია იმოქმედოს თავისი წარმომადგენლის - თბილისის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მეშვეობით (კოდექსის 116.1 მუხ.), სწორედ ასეთ იურიდიულ პირს წარმოადგენს სსიპ ქონების მართვის სააგენტო. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისგან სააგენტოს აქვს მინიჭებული მუნიციპალური ქონების განკარგვის უფლებამოსილება. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას მერიის სისტემაში არ ჰყავს ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო/თანამდებობის პირი, რის გამო პირს შეუძლია თავის უფლებათა დასაცავად პირდაპირ, ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენის გარეშე მიმართოს სასამართლოს. კასატორმა აღნიშნა აგრეთვე, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 16.02.2018წ. N13-42 დადგენილებით დამტკიცებული „სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს დებულების“ მე-14 მუხლის მიხედვით, მხოლოდ საკუთარი უფლებამოსილების ფარგლებში სააგენტოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან. სააგენტო მისთვის მინიჭებული ფუნქციების განხორციელებისას უმრავლეს შემთხვევაში არის ტექნიკური თვალსაზრისით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის ნების გამტარებელი, ხოლო გარკვეულ შემთხვევებში მას შეუძლია იმოქმედოს დამოუკიდებლად, მთავრობის გადაწყვეტილების გარეშე. სწორედ უკანასკნელ შემთხვევებში მღებული გადაწყვეტილებები შეიძლება გასაჩივრდეს მუნიციპალიტეტის მერიაში. კასატორი თვლის, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის 13.01.2017წ. N17/2426 წერილი არ არის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართებრივი აქტი, წერილი მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათის დოკუმენტია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით. კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ §71; ყუფარაძე საქართველოს წინააღმდეგ §76;Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მ. წ-მა განცხადებით მიმართა სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს და მოითხოვა 2003 წელს აუქციონზე შეძენილ 55 კვ.მ. უძრავ ქონებაზე საკუთრების მოწმობის გაცემა, რაც სააგენტომ არ დააკმაყოფილა იმ საფუძვლით, რომ მოკლებული იყო ადრეულ წლებში აუქციონზე შეძენილ ქონებაზე საკუთრების მოწმობის გაცემის შესაძლებლობას. აღნიშნული უარი მ. წ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში, რომლის 13.01.2017წ. წერილით მ. წ-ს განემარტა, რომ სადავო აქტზე წარდგენილი საჩივარი იყო სასამართლოს და არა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ქვემდებარე. კასატორი მიიჩნევს, რომ აღნშნული წერილი ერთი მხრივ არ იყო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართებრივი აქტი, ხოლო მეორე მხრივ, წერილის აქტად მიჩნევის შემთხვევაშიც არ დასტურდებოდა მისი არამართლზომიერება. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მითითებულ მოსაზრებებს და მიიჩნევს, რომ სზაკ-ის 2.1 მუხლის „დ“ ქვეუნქტში ასახული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ლეგალური დეფინიციის გათვალისწინებით, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 13.01.2017წ. წერილი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია, რომლითაც მ. წ-ს უარი ეთქვა ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვაზე, ამდენად, წერილმა წარმოშვა კონკრეტული სამართლებრივი შედეგი, რაც დაუსაბუთებელს ხდის კასატორის მსოაზრებას წერილის მხოლოდ საინფორმაციო ხასიათის დოკუმენტად მიჩნევის შესახებ.

რაც შეეხება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ მ. წ-ის მიერ წარდგენილი საჩივრის განხილვის უფლებამოსილებას, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ გასაჩივრების ადმინისტრაციული წესი არის ადმინისტრაციული ორგანოს სისტემის თვითკონტროლის საშუალება, ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის სრულყოფის მნიშვნელოვანი ფაქტორი, იგი იძლევა ადმინისტრაციული ორგანოს სისტემაში დაშვებული შეცდომის შემჭიდროვებულ ვადაში, ქმედითად გამოსწორების შესაძლებლობას, რაც თავის მხრივ უზრუნველყოფს სადავო საკითხის სწრაფ და ეფექტურ გადაწყვეტას. განსახილველ შემთხვევაში ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში მ. წ-ის მიერ საჩივრის წარდგენა მოხდა 14.12.2016წ.. ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 79.11 მუხლი ითვალისწინებდა, რომ თბილისის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდებოდა თბილისის მერთან კანონმდებლობით დადგენილი წესით. სადავო პერიოდში მოქმედი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 22.12.2014წ. N19-73 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - ქონების მართვის სააგენტოს წესდების (დებულების)“ მე-11 მუხლში ერთმნიშვნელოვნად იყო მითითებული, რომ სააგენტოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდებოდა მერთან, ნორმა არ შეიცავდა დათქმას რაიმე გამონაკლისის შესახებ. გასათვალისწინებელია, რომ დებულების მე-11 მუხლის პირვანდელი რედაქცია ითვალისწინებდა სააგენტოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების გასაჩივრების განსხვავებულ წესს, საჩივრის განმხილველ ორგანოდ უთითებდა სასამრთლოს, თუმცა საკრებულოს 12.08.2015წ. N21-88 დადგენილებით ნორმა ჩამოყალიბდა ახლებური რედაქციით და საჩივრის განმხილველ ორგანოდ დასახელდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერი. ამდენად, კასატორის მოსაზრება, რომ სადავო აქტის გამოცემისას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერი არ იყო საჩივრის განხილვაზე უფლებამოსილი მოკლებულია დასაბუთებას. ამასთანავე, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დებულების მე-11 მუხლი ითვალისწინებდა საჩივრის წარდგენას მერთან და არა ზოგადად - მერიაში, სწორედ ქ. თბილისის მერი იყო თბილისის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანო, თბილისის მთავრობის ხელმძღვანელი (ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 73.1 მუხ.), შესაბამისად, საფუძველს მოკლებულია კასატორის მოსაზრება, რომ ქ. თბილისის მერს არ ჰქონდა მუნიციპალური ქონების განკარგვასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის შესაძლებლობა. კასატორის მითითება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 16.02.2018წ. N13-42 დადგენილებით დამტკიცებულ „სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს დებულების“ მე-14 მუხლზე არ არის რელევანტური, რადგან აღნიშნული ნორმატიული აქტი არ მოქმედებდა სადავო აქტის გამოცემისას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.10.2018წ. განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ქ. ცინცაძე