#ბს-788(კ-19) 2 აპრილი, 2020 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
ვასილ როინიშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 3 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2016 წლის 9 მარტს ი. ბ-ემ, ე. ბ-ემ, ი. ს-მა, მ. მ-მა, თ. ე-მა, ჭ. ც-ამ, ვ. კ-ემ და ზ. ბ-ამ სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.
მოსარჩელეებმა „ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...-ში არსებული მიწის ნაკვეთისთვის სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გაცემის შესახებ“ ქალაქ თბილისის მერიის 2014 წლის 8 ივლისის #1730 განკარგულების ბათილად ცნობა მოითხოვეს. ამასთან, მოსარჩელეებმა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29.3 მუხლის შესაბამისად, გასაჩივრებული განკარგულების მოქმედების შეჩერების თაობაზე იშუამდგომლეს.
სარჩელის მიხედვით, მოსარჩელეთა საცხოვრებელი სახლი მდებარეობს ქ. თბილისში, ...ის ქ. N.... აღნიშნულ მიწის ნაკვეთებზე განთავსებული ინდივიდუალური (2-სართულიანი) საცხოვრებელი სახლები უშუალოდ ემიჯნება ...ის ქ. N...-ს, სადაც დაგეგმილია მაღალი ინტენსივობის (14-სართულიანი) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა. ...ის ქუჩასა და ...ის ქუჩას შორის არსებული ტერიტორია დომინირებულად განაშენიანებულია ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლებით. მოსარჩელეების, ასევე მესამე პირების საკუთრებაში არსებული საპროექტო ტერიტორია მდებარეობს დაბალი ინტენსივობის საცხოვრებელ ზონა 3-ში, სადაც განაშენიანების დომინირებულ სახეობას შეადგენს ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლები. აღნიშნულ ზონაში ნორმატიულად მიწის ნაკვეთის განაშენიანების კოეფიციენტის (კ-1) მაქსიმალური მაჩვენებელია 0,5, განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის (კ-2) მაქსიმალური მაჩვენებელია 1,5, ხოლო გამწვანების კოეფიციენტის (კ-3) მინიმალური მაჩვენებელია 0,2.
მოსარჩელეთა მითითებით, სადავო განკარგულებით ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...-ში არსებული ტერიტორიის განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტი განისაზღვრა კ2=3.2-ით, რაც მოსარჩელეთა მოსაზრებით, წარმოადგენს კანონმდებლობით დადგენილი პარამეტრების დაუსაბუთებელ, არსებით გადამეტებას. გაზრდილი კოეფიციენტების გათვალისწინებით დაგეგმილი მშენებლობა სრულ შეუსაბამობაშია ჩამოყალიბებულ განაშენიანებაში და არღვევს მოსარჩელეთა კანონიერ უფლებებს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ ვ. ც-ა, ს. ხ-ა და ე. ქ-ა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 10 მარტის განჩინებით ი. ბ-ის, ე. ბ-ის, ი. ს-ის, მ. მ-ის, თ. ე-ის, ჭ. ც-ას, ვ. კ-ის, ზ. ბ-ას შუამდგომლობა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეჩერების თაობაზე დაკმაყოფილდა; მოცემულ საქმეზე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე ან სასარჩელო წარმოების სხვაგვარად დასრულებამდე შეჩერდა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის - „ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...-ში არსებული მიწის ნაკვეთისათვის სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გაცემის შესახებ“ ქალაქ თბილისის მერიის 2014 წლის 8 ივლისის #1730 განკარგულების მოქმედება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 16 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისია.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 10 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება შპს „...“.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით ი. ბ-ის, ე. ბ-ის, ი. ს-ის, მ. მ-ის, თ. ე-ის, ჭ. ც-ას, ვ. კ-ის, ზ. ბ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი „ქ.თბილისში, ...ის ქ. N...-ში არსებული მიწის ნაკვეთისთვის სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გაცემის შესახებ“ ქალაქ თბილისის მერის 2014 წლის 8 ივლისის #1730 განკარგულება; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას (მერს) კანონით დადგენილ ვადაში, საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შესწავლის, გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე ქ. თბილისში, ...ის ქუჩან N...-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ #...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლისთვის ქალაქმშენებლობითი პარამეტრების გაზრდის სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გაცემის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და შპს „...მ“, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.
2017 წლის 25 ოქტომბერს ნ. ი-მა განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაბმის თაობაზე იშუამდგომლა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 1 დეკემბრის განჩინებით ნ. ი-ის შუამდგომლობა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაბმის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა; ნ. ი-ი საქმეში ჩაბმულ იქნა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.1 მუხლის საფუძველზე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 1 დეკემბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ნ. ი-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაბმა მოითხოვა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 მაისის განჩინებით ნ. ი-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.12.2017წ. განჩინება და საქმე დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს საქმეში მესამე პირად ჩართვის თაობაზე ნ. ი-ის შუამდგომლობის განხილვის ეტაპიდან.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 ივნისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება ნ. ი-ი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 აგვისტოს განჩინებით მესამე პირი - ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისია შეიცვალა უფლებამონაცვლით - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და შპს „...ს“ სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება, რომ მართალია, კოეფიციენტის გაზრდის საკითხზე გადაწყვეტილების მიღება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის დისკრეციულ უფლებამოსილებას წარმოადგენს, თუმცა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 მუხლიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციულმა ორგანომ კანონით მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილება უნდა განახორციელოს კანონით დადგენილ ფარგლებში, მხოლოდ გარკვეული პირობების არსებობის შემთხვევაში, ყოველი კონკრეტული შემთხვევა საჭიროებს შესაბამის დასაბუთებას, რასაც არ შეიცავს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში გადაწყვეტილების მიღება არ ნიშნავს თანაზომიერებისა და კანონიერების პრინციპის უგულებელყოფას, აღნიშნული უფლების გამოყენება არ უნდა სცდებოდეს კანონის ფარგლებს, რასაც შეიძლება მოჰყვეს მესამე პირთა უფლებების დარღვევა. სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას წინ უძღვის ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის გადაწყვეტილება, რომელსაც წინასწარ დადგენილი სავალდებულო ხასიათი არ აქვს. ამდენად, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის კომპეტენცია არ შეიძლება შეიზღუდოს კომისიის გადაწყვეტილებით. აღნიშნული გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან შეფასების საგანი უნდა იყოს და არა გადაწყვეტილების მიღების ერთადერთი, უპირობო საფუძველი, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც კომისიის გადაწყვეტილება სათანადოდ არ არის დასაბუთებული.
სასამართლომ მიუთითა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601.4 და 601.5 მუხლებზე და აღნიშნა, რომ მართალია, მოცემულ შემთხვევაში, სადავო განკარგულების მიმართ მესამე პირებს გააჩნიათ კანონიერი ნდობა (აღნიშნული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე უნდა განხორციელდეს იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ქმედება - მშენებლობა), თუმცა გასაჩივრებული აქტით არ არის დასაბუთებული, რამდენად იქნა დაცული მისი გამოცემისას კანონით დადგენილი „განაშენიანების რეგულირების წესები“. ამასთანავე, მოსარჩელეები წარმოდგენილი მტკიცებულებებით სარწმუნოდ ადასტურებენ აქტის გამოცემით მათი კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების შელახვის რეალურობას, რასთან დაკავშირებითაც სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2016 წლის 3 ივნისის #003180116 დასკვნაზე. პალატის მითითებით, მოპასუხეს უნდა დაევალოს კანონით დადგენილ ვადაში, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად, ახალი აქტის გამოცემა, რადგან ამ აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი. სადავო საკითხის ხელახალი განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია სრულფასოვნად გამოიყენოს მისთვის ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით მინიჭებული უფლებამოსილება, გადაწყვეტილება მიიღოს დაინტერესებულ მხარეთა მოსმენისა და კანონით განსაზღვრული პროცედურის ჩატარების მეშვეობით, საჭიროების შემთხვევაში, ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, გამოითხოვოს ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის განმეორებითი დასაბუთებული დასკვნაც.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 3 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
კასატორები მიუთითებენ სამართალურთიერთობის წარმოშობის დროს მოქმედ „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული წესების 25-ე მუხლზე, 24-ე მუხლის პირველ და მე-3 პუნქტებზე და აღნიშნავენ, რომ კოეფიციენტის გადამეტება შესაძლებელია განაშენიანების რეგულირების გეგმის საფუძველზე (გრგ), რომელიც წარმოადგენს ქალაქმშენებლობით დოკუმენტს და ცალკეულ შემთხვევებში, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ გაცემული სპეციალური ზონალური შეთანხმების საფუძველზე. განსახილველ შემთხვევაში, სახეზეა ზემოაღნიშნული ნორმატიული აქტის 24-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ცალკეული შემთხვევა, რომლის ფარგლებში კოეფიციენტი გადამეტებულ იქნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ გაცემული სპეციალური ზონალური შეთანხმების საფუძველზე. კასატორები აღნიშნავენ, რომ სადავო განკარგულება კანონშესაბამისია და არ ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას. საქმეში წარმოდგენილია ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის 2014 წლის 2 ივლისის #25 სხდომის ოქმი.
კასატორების მითითებით, ფუნქციური ზონა ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ თანახმად, წარმოადგენს ქალაქმშენებლობითი ზონირების ნაწილს, რომელიც ახდენს ქალაქის ტერიტორიების იდენტიფიცირებას მათი გამოყენების დომინირებული სახეობის მიხედვით. ამავე გადაწყვეტილების მე-18 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, უფლებრივი ზონირების განხორციელების მიზნით დედაქალაქის ტერიტორია იყოფა მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის გადაწყვეტების შესაბამის ზოგად ფუნქციურ ზონებად და განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების შესაბამის კონკრეტულ ფუნქციურ ზონებად (ქვეზონებად). სპეციალური ზონალური შეთანხმება და მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონა წარმოადგენს სხვადასხვა შინაარსის მატარებელ ცნებებს. შესაბამისად, შეუძლებელია კოეფიციენტის ცვლილება, რომელიც გულისხმობს მხოლოდ შენობა-ნაგებობის პარამეტრს, ავტომატურად იწვევდეს ფუნქციური ზონის ცვლილებას.
კასატორების მითითებით, სადავო აქტი წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომლის დაცვისთვისაც კანონმდებლობით გათვალისწინებულია განსაკუთრებული გარანტიები. კერძოდ, იმისათვის, რომ სასამართლოს მიერ ბათილად იქნეს ცნობილი აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, აუცილებელია მოსარჩელისათვის პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენების დადასტურება. კასატორებისთვის გაუგებარია მოსარჩელეთა კანონიერ ინტერესზე მიყენებული რა სახის პირდაპირი და უშუალო ზიანი მიიჩნია სასამართლომ აქტის ბათილად ცნობის საფუძვლად და რაში გამოიხატება მათი კანონიერ ინტერესების შესაძლო დარღვევა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 10 ივნისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მაშინ, როდესაც სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შემოწმება.
მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ...ის ქუჩან N...-ში არსებული ტერიტორია მდებარეობს საცხოვრებელ ზონა 3-ში. ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების 19.11 მუხლის თანახმად კი, სამშენებლო მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ განვითარების ფუნქციური ზონა 3 (სზ-3) არის დაბალი ინტენსივობის საცხოვრებელი ზონა, სადაც განაშენიანების დომინირებულ სახეობას შეადგენს საცხოვრებელი სახლები. ასევე დასაშვებია ამ წესების დანართი 1-ით განსაზღვრული ძირითადი და სპეციალური ზონალური ნებართვით დაშვებული სახეობები. ამასთან, საცხოვრებელ ზონა 3-ში მიწის ნაკვეთის განაშენიანების მაქსიმალური კოეფიციენტია (კ-1) 0,5, ხოლო მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის მაქსიმალური კოეფიციენტია (კ-2) 1,5.
დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის 2014 წლის 2 ივლისის #25 სხდომის ოქმით თანხმობა მიეცა ქ. თბილისში, ვაკის რაიონში, ...ის ქუჩან N...-ში არსებული მიწის ნაკვეთისთვის (ს/კ ...) ქალაქმშენებლობითი პარამეტრების გაზრდაზე. არსებული ტერიტორიის განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტი განისაზღვრა კ2=3,2. განხილვის შედეგი: მომხრე - 5, წინააღმდეგი - 2.
ქ. თბილისის მერის 2014 წლის 8 ივლისის #1730 სადავო განკარგულებით, ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა კომისიის 2014 წლის 2 ივლისის სხდომის #25 ოქმის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ში არსებული მიწის ნაკვეთისთვის ქალაქმშენებლობითი პარამეტრების გაზრდის ინტენსივობის კოეფიციენტის (კ2) გადამეტების მიზნით გაიცა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება საპროექტო წინადადებით, წარმოდგენილი პარამეტრების შესაბამისად და განისაზღვრა: კ2=3,2. ამავე განკარგულებით სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას კომისიის რეკომენდაციების გათვალისწინება, ხოლო კონტროლი განკარგულების შესრულებაზე დაევალა სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის ურბანული დაგეგმარების დეპარტამენტს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ (სადავო პერიოდში მოქმედი) 24-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, განაშენიანების კოეფიციენტისა და განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტების მაქსიმალური მაჩვენებლები გადამეტებულ შეიძლება იყოს განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების საფუძველზე, თუ: ა) ამას მოითხოვს დედაქალაქის ქალაქმშენებლობითი და არქიტექტურული, აგრეთვე ქალაქის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებული მიზეზები; ბ) გადამეტება წონასწორდება ან კომპენსირდება გარკვეული ზომებით, რომელთა გატარება უზრუნველყოფს ჯანსაღი საცხოვრებელი და სამუშაო პირობების მოთხოვნების შელახვისა და გარემოზე არახელსაყრელი ზემოქმედების თავიდან აცილებას, სატრანსპორტო და საინჟინრო ინფრასტრუქტურის მოთხოვნების დაკმაყოფილებას; გ) ამას არ დაუპირისპირდება სხვა საზოგადოებრივი ინტერესები. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, ცალკეულ შემთხვევებში, როდესაც სამშენებლო ნაგებობის მშენებლობა გამართლებულია დასახლების სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და არქიტექტურული, აგრეთვე ტერიტორიის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებულ მიზეზებთან (სოციალური, ეკონომიკური, კულტურული და ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით), დასაშვებია კოეფიციენტის (ტერიტორიის განაშენიანებისა (კ-1) და განაშენიანების ინტენსივობის (კ-2) ზღვრული მაჩვენებლის გადამეტება, შესაბამისი ქალაქგეგმარებითი პროექტის, მშენებლობის ნებართვის გამცემის შესაბამისი სამსახურის და ქ.თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების საკითხთა საბჭოს დასკვნის საფუძველზე, რომელსაც განკარგულებით ამტკიცებს ქ. თბილისის მერი. ამავე „წესების“ 2.4 მუხლის თანახმად, განაშენიანებული ტერიტორიების ქალაქმშენებლობითი განვითარება (რაციონალიზაცია, ინტენსივობის, სიმჭიდროვის ზრდა) დასაშვებია, მხოლოდ არსებული საინჟინრო და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის დოკუმენტურად დადასტურებული შესაბამისობის პირობებში.
ამდენად, ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, დასაშვებია კოეფიციენტების მაქსიმალური მაჩვენებლების გადამეტება, მხოლოდ შესაბამისი პირობების არსებობისას. თუმცა საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული აქტით, ასევე სასამართლო სხდომაზე მიცემული განმარტებით, მოპასუხე მხარემ ვერ დაასაბუთა თბილისში, ...ის ქუჩან N...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლისათვის ქალაქმშენებლობის პარამეტრების გაზრდის საკითხის გადაწყვეტის სისწორე და აღნიშნულის შესაბამისობა სადავო პერიოდში მოქმედ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის #4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესებთან“. გასაჩივრებული აქტით არ არის დასაბუთებული, არსებული ტერიტორიის განაშენიანებისათვის დადგენილი ინტენსივობის კოეფიციენტის გაზრდისათვის, ქალაქის განვითარებასთან დაკავშირებული რა განსაკუთრებული მიზეზები არსებობდა, ამასთანავე, მიზეზის არსებობის შემთხვევაშიც, გადამეტება წონასწორდებოდა ან/და კომპენსირდებოდა თუ არა გარკვეული ზომებით, რომელთა გატარებაც უზრუნველყოფდა ჯანსაღი საცხოვრებელი და სამუშაო პირობების მოთხოვნების შელახვის და გარემოზე არახელსაყრელი ზემოქმედების თავიდან აცილებას, სატრანსპორტო და საინჟინრო ინფრასტრუქტურის მოთხოვნების დაკმაყოფილებას. აღნიშნული გარემოების გამოკვლევა და შეფასება, საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, არსებითი მნიშვნელობის არის პირისათვის კონსტიტუციით აღიარებული საკუთრების უფლებიდან გამომდინარე, ასევე ჯანმრთელობისათვის უვნებელ გარემოში ცხოვრების, ბუნებრივი და კულტურული გარემოთი სარგებლობის უფლებიდან გამომდინარე. გასაჩივრებული აქტით დაბალი ინტენსივობის საცხოვრებელ ზონაში დადგენილი პარამეტრები გაიზარდა იმგვარად, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს კოეფიციენტების გადამეტების დასაბუთების უფრო მეტი ვალდებულება გააჩნდა, რაც მისი მხრიდან არ განხორციელებულა.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601.4 მუხლზე და განმარტავს, რომ აღმჭურველი აქტით დაინტერესებულ მხარეს გარკვეული უფლებები ენიჭება. შესაბამისად, საჭიროა მისი უფლებების დაცვის განსაკუთრებული გარანტიების შექმნა. ასეთი აქტის ბათილად ცნობისათვის ერთ-ერთი აუცილებელი პირობაა დაინტერესებულ პირს ჰქონდეს აღნიშნული აქტის მიმართ კანონიერი ნდობა. მართალია, მოცემულ შემთხვევაში, სადავო განკარგულების მიმართ მესამე პირებს გააჩნიათ კანონიერი ნდობა, თუმცა გასაჩივრებული აქტით არ არის დასაბუთებული, რამდენად იქნა დაცული მისი გამოცემისას კანონით დადგენილი „განაშენიანების რეგულირების წესები“, ამასთანავე, მოსარჩელეები წარმოდგენილი მტკიცებულებებით სარწმუნოდ ადასტურებენ აქტის გამოცემით მათი კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების შელახვის რეალურობას, რის გამოც სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი გასაჩივრებული განკარგულება და მოპასუხეს ასევე მართებულად დაევალა საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შესწავლის, გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ #...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლისთვის ქალაქმშენებლობითი პარამეტრების გაზრდის სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების გაცემის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.
ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას არ არის სათანადოდ გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, რაც ადასტურებს მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საჭიროებას.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 3 ოქტომბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ვ. როინიშვილი
