#ბს-821(კ-19) 21 მაისი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ვასილ როინიშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა მ. ყ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 24 იანვრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2015 წლის 13 აგვისტოს მ. ყ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა სიღნაღის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხის - სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიმართ.

მოსარჩელემ სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგებლის 2015 წლის 7 ივლისის #521 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით მ. ყ-ის სარჩელი დარჩა განუხილველად მისი გამოუცხადებლობის გამო.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა მ. ყ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის სიღნაღის რაიონული სასამართლოსთვის განსახილველად დაბრუნება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 19 თებერვლის განჩინებით მ. ყ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

2015 წლის 28 სექტემბერს მ. ყ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 21 ივლისის #..., #... და #... გადაწყვეტილებების, ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის #... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საკუთრების უფლების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 2 ნოემბრის განჩინებით სარჩელი განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა სიღნაღის რაიონულ სასამართლოს.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 25 მაისის განჩინებით ზემოაღნიშნული საქმეები გაერთიანდა ერთ წარმოებად და მიენიჭა ერთი სარეგისტრაციო ნომერი.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 25 მაისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება თ. ჩ-ი.

სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტების შედეგად მოსარჩელემ „სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფ. ...ის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულის 2008 წლის 23 ივნისის #277 და #278 ცნობების არარა აქტებად გამოცხადების თაობაზე“ სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგებლის 2015 წლის 7 ივლისის #521 ბრძანების ბათილად ცნობა, „უძრავ ქონებაზე (ს/კ #..., #..., #...) განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის გაუქმების მოთხოვნის განხილვაზე უარის თქმის თაობაზე“ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს #... გადაწყვეტილების, 2014 წლის 21 ნოემბრის #... (საკადასტრო კოდზე: #...) გადაწყვეტილების, 2014 წლის 21 ნოემბრის #... (საკადასტრო კოდზე: #...) გადაწყვეტილების, 2014 წლის 21 ნოემბრის #... (საკადასტრო კოდზე: #...) გადაწყვეტილების, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 6 ივლისის #... (ს/კ ...) გადაწყვეტილების, „რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ“ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 21 ივლისის #..., #... და #... გადაწყვეტილებების, „საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ“ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის #... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და მოსარჩელის საკუთრების უფლების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით (ს/კ #...; #...; #...) ადმინისტრაციული ორგანოსთვის ახალი აქტების გამოცემის დავალება მოითხოვა.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 13 ივნისის სხდომაზე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიღნაღის სარეგისტრაციო სამსახურის უფლებამონაცვლედ დაშვებულ იქნა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტერიტორიული სარეგისტრაციო სამსახურის - კახეთის რეგიონული ოფისი.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 10 იანვრის სხდომაზე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ ნ. მ-ი, მ. მ-ი, ბ. ჩ-ი და დ. ყ-ი.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილებით მ. ყ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ყ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 24 იანვრის განჩინებით მ. ყ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს; უცვლელად დარჩა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებებით დადგენილად მიიჩნია, რომ 2008 წლის 23 ივნისს სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულის მიერ გაცემული #277 ცნობისა და 2008 წლის 23 ივნისს სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულის მიერ გაცემული #278 ცნობის საფუძველზე მ. ყ-მა, როგორც შ. ყ-ის მეუღლემ და პირველი რიგის კანონისმიერმა მემკვიდრემ, დაირეგისტრირა შემდეგი სადავო უძრავი ქონება: 1. უძრავი ქონება, მდებარე: სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ში, საკადასტრო კოდით #..., ნაკვეთის ტიპი: საკუთრება, ნაკვეთის ფუნქცია: სასოფლო-სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 800 კვ.მ; 2. უძრავი ქონება, მდებარე: სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ში, საკადასტრო კოდით #..., ნაკვეთის ტიპი: საკუთრება, ნაკვეთის ფუნქცია: სასოფლო-სამეურნეო (საკარმიდამო), დაზუსტებული ფართობი: 3408,00 კვ.მ, შენობა ნაგებობების ჩამონათვალი #1-100 კვ.მ (განაშ. ფართი); 3. უძრავი ქონება, მდებარე: სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ში, საკადასტრო კოდით #..., ნაკვეთის ტიპი: საკუთრება, ნაკვეთის ფუნქცია: ნაკვეთის ფუნქცია: სასოფლო-სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 800 კვ.მ.

პალატის მითითებით, სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგეობის 2014 წლის 4 აპრილის #433 წერილიდან დგინდება, რომ შ. ა. ყ-ის სახელზე არ იძებნება ჩანაწერები სოფელ ...ის 1963, 1965-70, 1973-1981 წლების ზონარგაყრილ წიგნებში. სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის აღმოსავლეთის რეგიონალური არქივის 2014 წლის 11 აპრილის #AA2014018796-03 საარქივო ცნობიდან დგინდება, რომ აღმოსავლეთის რეგიონალურ არქივში დაცულ სიღნაღის რაიონის ...ის სასოფლო საბჭოს სოფელ ...ის 1980-1982, 1983-1985, 1986-1996 წლების საკომლო წიგნებში ჩანაწერი შ. ა. ყ-ის კომლის შესახებ არ აღმოჩნდა. ამასთან, საქმეზე წარმოდგენილი სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის აღმოსავლეთის რეგიონალური არქივის 2013 წლის 26 დეკემბრის #AA2013053066-03 საარქივო ცნობით და სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის 2015 წლის 29 სექტემბრის #36/23704 წერილით დადგინდა, რომ თელავის რეგიონალურ არქივში დაცულ, სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ის 1955-1957 წლების საკომლო წიგნში თ. მ. ყ-ი და შ. (დოკუმენტებში ასეა) ა. ყ-ი ირიცხებიან ა. დ. ყ-ის კომლში. კომლში ირიცხებიან: ყ-ი ა. დ., ყ-ი თ. მ., ყ-ი ჟ. ა., ყ-ი შ. ა., ყ-ი დ. ა., მ-ი მ. ი., ყ-ი თ. ა., ყ-ი ნ. ა., კომლს პირად საკუთრებაში ერიცხება 1952 წელს აგებული სახლი, ფართობი მითითებული არ არის და მიწა სულ 0,67 ჰა. 1958-1960 წლების საკომლო წიგნში, თ. მ. ყ-ი და შ. ა. ყ-ი ირიცხებიან ა. დ. ყ-ის კომლში, კომლს პირად საკუთრებაში ერიცხება 1952 წელს აგებული სახლი სულ მიწა 1958 წელს - 0,67 ჰა, 1959-1960 წელს 0,75 ჰა. სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ის 1961-1963 წლების საკომლო წიგნში თ. მ. ყ-ი და შ. ა. ყ-ი კვლავ ირიცხებიან დანარჩენ კომლის წევრებთან ერთად ა. დ. ყ-ის კომლში, ხოლო სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ის 1964-1966 წლების საკომლო წიგნში თ. მ. ყ-ი ირიცხება ა. დ. ყ-ის კომლში, შ. ა. ყ-ი კომლში აღარ ირიცხება. სიღნაღის რაიონ სოფელ ...ის 1980-1982, 1983-1985 და 1986-1996 წლების საკომლო წიგნებში კომლის უფროსად და ერთადერთ წევრად ირიცხება თ. მ. ყ-ი. სიღნაღის რაიონ სოფელ ...ოს 1964-2008 წლების საკომლო წიგნებში შ. ა. ყ-ის კომლის შესახებ და ასევე კომლის გაყრის ან/და კომლიდან გამოყოფის შესახებ ინფორმაცია არ იძებნება. ამასთან, პალატამ მიუთითა მოწმედ დაკითხული ლ. მ-ის ჩვენებაზე, რომლითაც დგინდება, რომ აწ გარდაცვლილმა გ. ხ-მა (ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულმა) შეადგენინა #278 და #277 ცნობები აწ გარდაცვლილი შ. ყ-ის სახელზე, რომელიც არ იყო საკომლო წიგნებში რეგისტრირებული. ფაქტობრივად საკომლო წიგნებში რეგისტრირებული იყო მისი აწ გარდაცვლილი დედა თ. ყ-ი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებული #278 და #277 ცნობების გაცემისას ვალდებული იყო დაყრდნობოდა საკომლო წიგნებში რეგისტრირებულ მონაცემებს, შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ გამგებლის 2015 წლის 14 ივლისის #521 ბრძანება, რომლითაც არარა აქტებად იქნა ცნობილი ზემოაღნიშნული ცნობები, მიღებულია კანონის დაცვით. ამასთან, ვინაიდან დგინდება, რომ შ. ყ-ი სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ის საკომლო წიგნში არ ირიცხებოდა, მ. ყ-ი მემკვიდრეობით ვერ მიიღებდა სადავო ქონებას, რომელიც წარმოადგენდა კომლის საკუთრებას. საკომლო წიგნების ჩანაწერების მიხედვით კი, საბოლოოდ კომლის ერთადერთ წევრად ირიცხებოდა თ. მ. ყ-ი, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც სადავო უძრავი ქონება შევიდა მის სამკვიდროში, ხოლო მისმა მემკვიდრეებმა თ. ჩ-მა, მ. მ-მა და ნ. მ-მა სამკვიდრო მოწმობებით კანონით დადგენილი წესით ქონების 1/5 წილი მიიღეს, რის შემდგომაც საჯარო რეესტრშიც კანონით დადგენილი წესით მოხდა მათ საკუთრებად დარეგისტრირება და შემდგომი რეგისტრაციები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 24 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ყ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, მოწმის - ლ. მ-ის ჩვენება არადამაჯერებელი და არათანმიმდევრულია. სასამართლო არასწორად მიიჩნევს დადგენილად იმ გარემოებას, რომ სოფ. ...ში მდებარე სადავო უძრავი ქონება საკომლო ჩანაწერების მიხედვით, წარმოადგენდა თ. ყ-ის ქონებას, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც იგი გადავიდა მის მემკვიდრეებზე. ასევე კასატორი არ ეთანხმება იმ გარემოებას, რომ 2008 წელს გაცემული #277 და #278 ცნობები არ ეყრდნობოდა უფლების დამდგენს დოკუმენტს (საკომლო ჩანაწერებს), რასთან მიმართებითაც, მიუთითებს მოწმის სახით დაკითხული რ. დ-ის ჩვენებაზე, რომლის მიხედვით, სოფელ ...ის საკრებულოში შესული განცხადება ეწერებოდა სპეციალისტს, რომელიც საკომლო წიგნებზე დაყრდნობით ამუშავებდა ინფორმაციას და შესაბამისად, ადგენდა დოკუმენტს, რაზედაც ხელს აწერდა რწმუნებული. კასატორის მოსაზრებით, ადმინისტრაციულმა ორგანომ უკანონოდ ცნო არარად უფლების დამდგენი დოკუმენტები, რომლის თანახმად, მ. ყ-ის მეუღლის, შ. ყ-ის სახელზე ირიცხება უძრავი ქონება. კასატორის მითითებით, აღნიშნული ცნობები გაცემულია საკომლო წიგნებზე დაყრდნობით, რომლებიც ამჟამად არ იძებნება, თუმცა საარქივო ცნობის თანახმად, 2008 წელს ინახებოდა სიღნაღის გამგეობაში. კასატორი აღნიშნავს, რომ 2000 წელს გაცემულია მიწის საკუთრების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო მოწმობა, ასევე მიწის გადასახადის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ მისი მეუღლე იყო სადავო უძრავი ქონების კანონიერი მესაკუთრე.

კასატორის მითითებით, მის სახელზე გაცემულია ცნობები, რომლის საფუძველზეც მარეგისტრირებელმა ორგანომ განახორციელა რეგისტრაცია, მათი არარად გამოცხადების შემდეგ კი, კასატორმა მიმართა სასამართლოს, რის შემდეგაც მარეგისტრირებელ ორგანოს მიაწოდა ინფორმაცია, რათა არ განეხორციელებინა ქმედებები, სანამ სასამართლო გადაწყვეტილება არ იქნებოდა მიღებული. თუმცა, ამჟამინდელმა რეგისტრირებულმა მესაკუთრეებმა თავისუფლად მოახერხეს საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. კასატორს მიაჩნია, რომ იზღუდება მისი საკუთრების უფლება. მარეგისტრირებელმა ორგანომ საქმისათვის მნიშნელოვანი გარემოებების შესწავლის გარეშე განახორციელა საკუთრების რეგისტრაცია.

კასატორის მოსაზრებით, #78 ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნით სასამართლოში მ. ყ-ის სარჩელის განხილვისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ სარჩელი ცნო იმ მოტივით, რომ მის მიერ დაირღვა ადმინისტრაციულ წარმოებაში მხარის მონაწილეობის უფლება, რაც კასატორის მოსაზრებით, გულისხმობს იმას, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დადასტურდა სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და იგი დაეთანხმა სასარჩელო მოთხოვნას სრულად, მათ შორის, 2008 წლის #277 და #278 ცნობების კანონიერებას. კასატორის მოსაზრებით, რწმუნებულმა უფლების დამდგენი დოკუმენტები, ცნობები გასცა კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესების დაცვით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 9 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე მ. ყ-მა, როგორც შ. ყ-ის მეუღლემ და პირველი რიგის კანონისმიერმა მემკვიდრემ, 2008 წლის 23 ივნისს სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულის მიერ გაცემული #277 ცნობისა (რომლის მიხედვითაც, გარდაცვლილი შ. ყ-ის სახელზე სოფელ ...ში ირიცხება საცხოვრებელი სახლი, აშენებული 1952 წელს და სახლთან მიმდებარე ტერიტორია, ფართით 3408 კვ.მ, რომელიც აწერია 1992 წლის საკომლო ჩანაწერებით) და 2008 წლის 23 ივნისს სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულის მიერ გაცემული #278 ცნობის (რომლის მიხედვითაც, გარდაცვლილი შ. ყ-ის სახელზე სოფელ ...ში ირიცხება მამაპაპისეული სახნავი მიწის ნაკვეთი, ფართით 0,16 ჰა, პრივატიზირებული მიწის ნაკვეთი, ფართით - 2399 კვ.მ) საფუძველზე დაირეგისტრირა სადავო ქონებები. თუმცა, საქმეში წარმოდგენილი სიღნაღის მუნიციპალიტეტის გამგებლის 2015 წლის 14 ივლისის #521 ბრძანებით დგინდება, რომ სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ის ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებულის 2008 წლის 23 ივნისის #277 და #278 ზემოაღნიშნული ცნობები არარა აქტებად გამოცხადდა. შესაბამისად, მოხდა მოსარჩელის საკუთრების უფლების დამადასტურებელი რეგისტრაციების გაუქმება სადავო უძრავ ქონებებზე, იმ საფუძვლით, რომ არ იქნა წარდგენილი უძრავ ქონებებზე საკუთრების უფლების დამდგენი იურიდიული დოკუმენტები.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით, სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ში მდებარე სადავო უძრავი ქონებები (ს/კ: #...; ... და ...) წარმოადგენდა კომლის საკუთრებას. აღნიშნულთან მიმართებით საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საკოლმეურნეო კომლი საქართველოში არსებობდა 1993 წლამდე; საკოლმეურნეო კომლის ერთ-ერთი და ძირითადი მახასიათებელი იყო კომლის ყველა შრომისუნარიანი და სრულწლოვანი წევრის კოლმეურნეობის წევრობა, პირადი შრომით საკოლმეურნეო წარმოებაში და კომლის დამხმარე მეურნეობაში მონაწილეობის სავალდებულო ხასიათი. საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის რედაქციით) 129-ე მუხლის შესაბამისად, გაყოფა საკოლმეურნეო კომლის კუთვნილი ქონებისა, რომელიც მისი მოსპობის შემდეგ დარჩა, წარმოებს ამ კოდექსის 125-ე და 128-ე მუხლებში აღნიშნული წესებით. ამავე კოდექსის 122-ე მუხლის თანახმად, საკოლმეურნეო კომლის ქონება ეკუთვნის მის წევრებს თანასაკუთრების უფლებით. აღნიშნული კოდექსის 125-ე მუხლის თანახმად, საკოლმეურნეო კომლის წევრის წილი განისაზღვრება იმ ანგარიშით, რომ კომლის ყველა წევრს, მათ შორის არასრულწლოვანსა და შრომისუუნაროსაც, თანაბარი წილი ეკუთვნის.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკოლმეურნეო კომლის გაუქმების შემდეგ, კომლის ქონება გარდაიქმნა კომლის ყოფილ წევრთა საერთო საკუთრებად, სადაც თითოეულ წევრს თანაბარი წილი ეკუთვნის. ამდენად, მას შემდეგ, რაც გაუქმდა საკოლმეურნეო კომლი და მას სამართლებრივი საფუძველი გამოეცალა, ქონება, რომელიც საკოლმეურნეო კომლის ქონებას და ამავე დროს კომლის წევრთა საერთო საკუთრებას წარმოადგენდა, აღარ წარმოადგენს საკოლმეურნეო კომლის ქონებას და იგი არის კომლის ყოფილ წევრთა საერთო საკუთრება თანაბარ წილში, რომელზედაც ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული საკუთრების საერთო რეჟიმი.

საქმეში წარმოდგენილი საკომლო წიგნების ჩანაწერების მიხედვით, საბოლოოდ კომლის ერთადერთ წევრად ირიცხებოდა თ. მ. ყ-ი, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც სადავო უძრავი ქონებები შევიდა მის სამკვიდროში, ხოლო მისმა მემკვიდრეებმა - თ. ჩ-მა, მ. მ-მა და ნ. მ-მა სამკვიდრო მოწმობებით კანონით დადგენილი წესით ქონების 1/5 წილი მიიღეს, რის შემდგომაც საჯარო რეესტრშიც კანონით დადგენილი წესით მოხდა მათ საკუთრებად დარეგისტრირება და შემდგომი რეგისტრაციები.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ იმ პირობებში, როდესაც საქმეზე წარმოდგენილი საკომლო წიგნების ჩანაწერებით დგინდება, რომ მოსარჩელის მეუღლე, აწ გარდაცვლილი შ. ყ-ი სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ის 1964-1966 წლების საკომლო წიგნში, ა. დ. ყ-ის კომლში, აღარ ირიცხება და მასზე სხვა საკომლო ჩანაწერებიც არ იძებნება, ტერიტორიული ორგანოს რწმუნებული #278 და #277 ცნობების აწ გარდაცვლილი შ. ყ-ის სახელზე გაცემისას ვალდებული იყო დაყრდნობოდა საკომლო წიგნებში რეგისტრირებულ მონაცემებს. ამასთან საყურადღებოა, რომ აღნიშნულ ცნობებს, თავის მხრივ, ცალკე იურდიული ძალა არ აქვს და ვერ გახდება უფლების დამდგენი დოკუმენტი მისი საფუძვლის - საკომლო წიგნების ჩანაწერების გარეშე. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ სწორად მიიჩნია, რომ, გამგებლის 2015 წლის 14 ივლისის #521 ბრძანება მიღებულია კანონის დაცვით და არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის საფუძვლები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან დგინდება, რომ აწ გარდაცვლილი შ. ყ-ი სიღნაღის რაიონის სოფელ ...ის საკომლო წიგნში არ ირიცხებოდა, მ. ყ-ი მემკვიდრეობით ვერ მიიღებდა სადავო ქონებას. მას მხოლოდ უფლება აქვს სამოქალაქო წესით იდავოს და მოითხოვოს მისი წილი მემკვიდრეობა სადავო უძრავი ქონებების (ს/კ: ...; ... და ...) კომლის ერთადერთი წევრის აწ გარდაცვლილი თ. მ. ყ-ის სამკვიდროზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან მ. ყ-ის საკასაციო საჩივარზე ი. შ-ეს 30.07.2019წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მ. ყ-ს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი _ 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 24 იანვრის განჩინება;

3. მ. ყ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს ი. შ-ის მიერ საკასაციო საჩივარზე 30.07.2019წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ვ. როინიშვილი