№ბს-10(კ-20) 9 ივლისი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

სხდომის მდივანი - ანა ვარდიძე

კასატორი (მოსარჩელე) - შპს ,,...ო"; წარმომადგენელი - გ. ჟ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიურო;

წარმომადგენელი - ე. ა-ი

მესამე პირები -1) შპს „ზ...ი"; დირექტორი - ზ. გ-ე

2) სსიპ შემოსავლების სამსახური; წარმომადგენელი - ნ. ს-ი

3) საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; წარმომადგენელი - ე.

მ-ე

4) შპს „ს...ი"

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 ნოემბრის განჩინება

დავის საგანი - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 30 დეკემბერს შპს „...ომ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიმართ.

მოსარჩელემ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2016 წლის 31 აგვისტოს №A12032236-027/057 განკარგულების 10 ტონიან ცისტერნასა და ცისტერნა რეზერვუარზე საკუთრების უფლების გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობა მოითხოვა. სარჩელის საფუძვლად მიუთითა ის გარემოება, რომ აუქციონზე გასხვისებული ქონება წარმოადგენდა შპს „...ოს“ საკუთრებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 22 მარტის განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეზე შპს „...ოს“ სარჩელისა გამო, მოპასუხე სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიმართ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობის თაობაზე, საქმის წარმოება შეწყდა დაუშვებლობის გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 22 მარტის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა შპს „...ომ“, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 1 აგვისტოს განჩინებით შპს „...ოს“ კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 22 მარტის განჩინება და საქმე შპს „...ოს“ სარჩელის დასაშვებობის ეტაპიდან ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 16 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქმეში მესამე პირებად ჩართულ იქნენ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; სსიპ შემოსავლების სამსახური; შპს „ზ...ი“; სს „ს...ი“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილებით შპს „...ოს“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) 2009 წლის 05 ნოემბრის №14/04-4625 ბრძანებით ყადაღა დაედო სს ,,ს...ის“ ქონებას (მატერიალურ ან/და არამატერიალურ აქტივებს).

2009 წლის 30 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას შუამდგომლობით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია) სს ,,ს...ის“ დაყადაღებული ქონების ღია აუქციონზე რეალიზაციის შესახებ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 იანვრის ბრძანებით (საქმე №3/4179-09) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და დადგინდა გადასახადის გადამხდელის სს ,,ს...ის“ ყადაღადადებული ქონების ღია აუქციონის წესით რეალიზაცია. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ 2012 წლის 10 ივლისს გაცემული იქნა №3/4179-09 სააღსრულებო ფურცელი, მოვალე სს „ს...ის“ მიმართ, კრედიტორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 იანვრის №3/4179-09 ბრძანებასა და 2012 წლის 10 ივლისის №3/4179-09 სააღსრულებო ფურცელში მითითებული მოთხოვნის იძულებით აღსრულების მიზნით აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიერ დაიწყო სააღსრულებო წარმოება №A12048790.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ 2010 წლის 29 დეკემბერს მიღებული იქნა გადაწყვეტილება (საქმე №3/1165-08), რომლის თანახმად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხე - სს „ს...ს“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 56 633 883.25 აშშ დოლარის ექვივალენტის გადახდა ლარში. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ 2012 წლის 17 მაისს გაცემული იქნა სააღსრულებო ფურცელი (საქმე№3/1165-08), სადაც მოვალედ მიეთითა - სს „ს...ი“, კრედიტორად - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო.

2012 წლის 22 მაისს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს, წარუდგინა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება საქმეზე №3/1165-08 და 2012 წლის 17 მაისის №3/1165-08 სააღსრულებო ფურცელი და მოითხოვა სს „ს...ის“ მიმართ არსებული მოთხოვნის იძულებით აღსრულება.

სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელმა 2012 წლის 23 მაისს №A12032236-004/001 და 2013 წლის 02 აპრილს №A12032236-004/002 წინადადებებით მიმართა სს „ს...ს“ და აცნობა, რომ თბილისის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაში იყო A12032236 სააღსრულებო საქმე, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ 2012 წლის 17 მაისს გაცემული №3/1165-08 სააღსრულებო ფურცელი, რომლის თანახმად, სს ,,ს...ს“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 56 633 883.25 აშშ დოლარის ექვივალენტის გადახდა ლარში. ამასთან, მოვალეს მიეცა წინადადება „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის შესაბამისად, დაკისრებული თანხა გადაეხადა ნებაყოფლობით, 7 დღის ვადაში და თანხა ჩაერიცხა აღსრულების ეროვნული ბიუროს სადეპოზიტო ანგარიშზე.

სს „ს...ის“ გენერალურმა დირექტორმა 2013 წლის 10 აპრილს №01/09 წერილით მიმართა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელს და აცნობა, რომ სს „ს...ი“ იმყოფებოდა მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაში და მოკლებული იყო შესაძლებლობას კრედიტორული დავალიანების დაფარვა განეხორციელებინა ნებაყოფლობით. ამასთან, აცნობა, რომ სს ,,ს...ს“ გააჩნდა სახელმწიფო ბიუჯეტის დავალიანება 22 714 460 ლარის ოდენობით და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2009 წლის 5 ნოემბრის №19/04-4625 ბრძანების საფუძველზე საწარმოს (მატერიალურ ან/და არამატერიალურ აქტივებს) ქონებას დაედო ყადაღა.

2016 წლის 24 მაისს 17:00 საათზე თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის გ. ჩ-ის მიერ შედგა აქტი მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ. მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტში აღინიშნა, რომ აღმასრულებელმა მოახდინა ...ის რაიონის, სოფელ ...ში მდებარე მოვალე სს „ს...ის“ (...) კუთვნილი ქონების აღწერა-დაყადაღება, რომელთა შორის მიეთითა: ცისტერნა 10 ტონიანი და ცისტერნა რეზერვუარი.

სს „ს...ის“ დაყადაღებული მოძრავი ქონება, მათ შორის, ცისტერნა 10 ტონიანი და ცისტერნა რეზერვუარი, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ 2016 წლის 22 აგვისტოს გასხვისდა საჯარო აუქციონის გზით. 2016 წლის 31 აგვისტოს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიერ გამოცემული იქნა განკარგულება №A12032236-027/057, რომლის თანახმად, მოვალე სს ,,ს...ის“ (...) საკუთრებაში რიცხული ქონების, მათ შორის, 1 ცალი 10 ტონიანი ცისტერნის და 1 ცალი და ცისტერნა რეზერვუარის შემძენი 22.08.2016 წელს დასრულებულ, იძულებით საჯარო აუქციონზე გახდა შპს ,,ზ...ი“ (...). ამავე განკარგულებაში მიეთითა, რომ აღსრულება განხორციელდა არაუზრუნველყოფილი კრედიტორების, მათ შორის №A12032236 სააღსრულებო წარმოების კრედიტორის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სასარგებლოდ.

საქალაქო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ შპს „...ომ“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას და მოითხოვა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის გ. ჩ-ის მიერ 2016 წლის 24 მაისს შედგენილ ნივთის აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტში მითითებული მოძრავი ნივთებიდან: 10 ტონიანი ცისტერნის, ცისტერნა რეზერვუარის და ამწე მექანიზმის დირესთან ერთად, ყადაღისგან გათავისუფლება, იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნული ქონება მის საკუთრებას წარმოადგენდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 03 აგვისტოს გადაწყვეტილებით (საქმე N2/18495-16), შპს „...ოს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მხარეთა შორის სადავო არ არის ის გარემოება, რომ შპს „...ომ“ 2016 წლის 24 მაისის აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტში მითითებული 10 ტონიანი ცისტერნისა და ცისტერნა რეზერვუარის ყადაღისგან გათავისუფლების მოთხოვნით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში სარჩელი აღძრა აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ აღნიშნული ქონების გასხვისების შესახებ საჯარო აუქციონის გამოცხადების შემდგომ. ამასთან, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება 10 ტონიანი ცისტერნისა და ცისტერნა რეზერვუარის ყადაღისგან გათავისუფლების შესახებ მიღებული იქნა მას შემდეგ (2017 წლის 03 აგვისტო), რაც აღნიშნულ ქონებაზე დასრულდა აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ გამოცხადებული იძულებითი საჯარო აუქციონი (... წლის ... ...) და მიღებული იქნა განკარგულება (2016 წლის 31 აგვისტო) აუქციონზე გამარჯვებული პირისთვის, შეძენილ მოძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების მინიჭების შესახებ. ამდენად, მესამე პირის შპს „...ოს“ ქონება ყადაღისგან გათავისუფლდა მისი რეალიზების შემდგომ.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის მე-3 პუნქტი ითვალისწინებდა, სწორედ, ისეთი სამართალურთიერთობის მოწესრიგების სპეციალურ წესს, რომლის დროსაც ყადაღადადებული ქონება რეალიზებული იქნა მანამდე, ვიდრე მოხდებოდა მესამე პირის სარჩელის საფუძველზე მისი ყადაღისგან გათავისუფლება. ასეთ შემთხვევაში, კანონმდებელმა მესამე პირს მიანიჭა უფლება მოეთხოვა ზიანის ანაზღაურება მოვალისგან, რომლის ვალდებულების გამოც მოხდა მისი ქონების გასხვისება. გასათვალისწინებელია, რომ კანონმდებელი მესამე პირის ქონების გასხვისებას სააღსრულებო წარმოების შედეგების გაუქმებას არ უკავშირებდა, მიუხედავად იმისა, რომ ცხადია, ასეთი მოქმედებით ილახებოდა მესამე პირის ინტერესები. საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ კანონის ამგვარი ჩანაწერით კანონმდებელმა გაითვალისწინა აუქციონში გამარჯვებული პირის, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენისა და კრედიტორის, როგორც მის სასარგებლოდ არსებული მოთხოვნის იძულებითი აღსრულებით დაინტერესებული პირის ინტერესები და მიიჩნია, რომ მათ ინტერესებს უპირატესობა უნდა მინიჭებოდა მესამე პირის ინტერესებთან შედარებით, რომლის უფლებაც რეალიზებულ ქონებაზე დადგენილი იქნა მხოლოდ ქონების რეალიზაციის შემდგომ. ამასთან, საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ნორმის ამგვარი განმარტება არ ნიშნავდა იმას, რომ ასეთ შემთხვევაში მესამე პირთა ინტერესები დაცული არ იყო, თუმცა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონმა მესამე პირს საკუთარი ინტერესების დაცვის ისეთი კონკრეტული საშუალება განუსაზღვრა, როგორიცაა მოვალისგან ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა, რაც თავის მხრივ, გამორიცხავდა მისი ინტერესების დაცვას უკვე ჩატარებული აუქციონის ბათილად ცნობისა და გასხვისებული ქონების მესამე პირისთვის დაბრუნების გზით. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელე მხარის აპელირება იმ გარემოებაზე, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის მე-3 პუნქტში მესამე პირების ინტერესების დაცვის ერთერთი საშუალება იყო დადგენილი და მას ჰქონდა არჩევანის უფლება, მოითხოვდა მოვალისგან ზიანის ანაზღაურებას თუ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ნორმების საფუძველზე მოითხოვდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის, მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2016 წლის 31 აგვისტოს №A12032236-027/057 განკარგულების ბათილად ცნობას.

საქალაქო სასამართლომ დამატებით განმარტა, რომ იმ პირობებში, როდესაც „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის მე-3 პუნქტმა ცალსახად განსაზღვრა, რომ უკვე რეალიზებული ქონების ყადაღისგან გათავისუფლების შემთხვევაში, მესამე პირი უფლებამოსილი იყო მოვალისათვის, რომლის ვალდებულების გამოც მოხდა მესამე პირის ქონების გასხვისება, მოეთხოვა ზიანის ანაზღაურება, მას აღარ ჰქონდა არჩევანის საშუალება საკუთარი ინტერესები დაეცვა სხვა, მათ შორის, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ნორმების საფუძველზე, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრული სარჩელის წარდგენის გზით, წინააღმდეგ შემთხვევაში აზრი დაეკარგებოდა ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის მე-3 პუნქტის სპეციალურ ჩანაწერს, რომელიც კონკრეტული სამართალურთიერთობის მომწესრიგებელ სპეციალურ ნორმას წარმოადგენდა და უპირატესობა ენიჭება მოქმედი კანონმდებლობის სხვა ზოგად ნორმებთან შედარებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „...ომ“, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით შპს „...ოს“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „...ომ“, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ სს „ს...ის“ დაყადაღებული მოძრავი ქონება, მათ შორის, ცისტერნა 10 ტონიანი და ცისტერნა რეზერვუარი, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ გასხვისდა საჯარო აუქციონის გზით. აღსანიშნავია, რომ სწორედ ის ფაქტი არის და იყო სადავო, რომ დაყადაღებული ქონება წარმოადგენდა არა სს „ს...ის“, არამედ შპს "...ოს" საკუთრებას, რაც დადასტურებულია კანონიერ ძალაში შესული 2019 წლის 08 იანვრის უზენაესი სასამართლოს განჩინებითაც.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არ დაადგინა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ შპს „...ოს" აუქციონის ჩატარებამდე მიმართული ჰქონდა მოპასუხე მხარის თავმჯდომარისათვის და ითხოვდა აუქციონის შეჩერებას იმ მოტივით, რომ დაყადაღების აქტით დაყადაღებული ქონების ნაწილი ცისტერნა 10 ტონიანი, ცისტერნა რეზერვუარი და რკინის ამწე მექანიზმი დირესთან ერთად წარმოადგენდა შპს „...ოს" საკუთრებას, მაგრამ ადმინისტრაციულმა ორგანომ უარი განაცხადა აუქციონის შეჩერებაზე. შესაბამისად მოპასუხე მხარისათვის აუქციონის ჩატარებამდე იყო ცნობილი, რომ ყიდიდა სხვა პირის საკუთრებას.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე, 104-ე, 105-ე და 107-ე მუხლის მოთხოვნები, ვინაიდან, გადაწყვეტილება დაეყრდნო ისეთ ფაქტობრივ გარემოებას, რომელიც არ დასტურდებოდა შესაბამისი მტკიცებულებებით, არასრულყოფილად შეაფასა არსებითი სახის სხვა ფაქტობრივი გარემოება და არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ.

კასატორის განმარტებით, სარჩელი 2017 წლის 22 მარტის თბილისის საქალაქო სასამართლოს განჩინებით დაუშვებლად იქნა ცნობილი იმ მოტივით, რომ მოსარჩელე არ წარმოადგენდა სადავო განკარგულებით გასხვისებულ ქონებაზე რაიმე უფლების მქონე პირს და შესაბამისად, გასაჩივრებული აქტით არ ილახებოდა მოსარჩელის კანონით აღიარებული და დაცული ინტერესი. აღნიშნული განჩინება აპელანტის მიერ გასაჩივრდა სააპელაციო სასამართლოში და რომლის, 2017 წლის 01 აგვისტოს განჩინებით საჩივარი დაკმაყოფილდა. სააპელაციო სასამართლომ განჩინებაში მიუთითა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებისა და საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების, მათ შორის, 2014 წლის 02 მაისის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების და საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, მოსარჩელის მიერ დასაბუთებული იყო გასაჩივრებული აქტით მისთვის პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენების ფაქტი ანუ კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით დასტურდებოდა კასატორისთვის პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენების ფაქტი.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის მე-3 პუნქტი.

კასატორის განმარტებით, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, მოვალეს უფლება აქვს სარჩელი აღძრას მოვალის მიმართ, მაგრამ ეს არ წარმოადგენს მის ვალდებულებას და არც ერთადერთ საშუალებას მისი უფლებების დასაცავად. კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინებით ხდება უკანონობისათვის კანონიერი სახის მიცემა, ამ გადაწყვეტილებაზე დაყრდნობით სააღსრულებო ბიუროს შეუძლია ნებისმიერი ადამიანის ქონება უპრობლემოდ გაასხვისოს სხვისი ვალის გამო, ისე რომ ამ ადამიანს არანაირი შეხება არ ჰქონდეს არც მოვალესთან და არც კრედიტორთან, რაც პირველ რიგში ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლს, რომლის თანხადაც „საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია." ასევე კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით და განჩინებით, რომელიც მიღებულია სადავო ადმინისტრაციული აქტების შემდგომ დადგენილია, რომ გასხვისებული ქონებები წარმოადგენდა შპს „...ოს" საკუთრებას. რაც შეეხება კეთილსინდისიერი შემძენის, კრედიტორის ინტერესების დაცვას, კასატორის მითითებით, აღსანიშნავი არის ის გარემოება, რომ შპს „ზ...ისათვის" ცნობილი იყო ის გარემოება, რომ ეს ქონება წარმოადგენდა შპს „...ოს" საკუთრებას, ამ ფაქტის შესახებ მან შეიტყო იმ დროს, როდესაც აუქციონის შეძენამდე გადაწყვიტა ამ ქონების ნახვა.

კასატორმა ასევე აღნიშნა, რომ სასამართლომ ასევ არ გამოიყენა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 44-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც „იგულისხმება, რომ ნივთები, რომლებსაც პოულობენ მოვალესთან, მას ეკუთვნის". კასატორის მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში სადავო ქონებები არც მოვალესთან ინახებოდა, არც მის კუთვნილ ტერიტორიაზე მდებარეობდა და არც არავითარი შეხება არ ჰქონდა ამ ნივთებთან, ეს ქონება არ შედიოდა ასევე თავის დროზე შემოსავლების სამსახურის მიერ აღსრულების ბიუროში წარდგენილ დაყადაღების აქტში, ასევე არც მოვალეს თავის დროზე, როდესაც წარადგინა მის საკუთრებაში არსებული ქონებების ნუსხა არ მიუთითებია, რომ ზემოთ აღნიშნული ქონებები წარმოადგენს მის საკუთრებას. შესაბამისად აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ ამ ქონებების დაყადაღებისას და რეალიზაციისას დაარღვია „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები, რაც სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 30 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს „...ოს“ საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დასაშვებად იქნა ცნობილი შპს „...ოს“ საკასაციო საჩივარი და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა -განმარტებების მოსმენის და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „...ოს" საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) 2009 წლის 05 ნოემბრის №14/04-4625 ბრძანებით ყადაღა დაედო სს „ს...ის“ ქონებას (მატერიალურ ან/და არამატერიალურ აქტივებს).

2009 წლის 30 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას შუამდგომლობით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა (საგადასახადო ინსპექცია) სს „ს...ის“ დაყადაღებული ქონების ღია აუქციონზე რეალიზაციის შესახებ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 იანვრის ბრძანებით (საქმე №3/4179-09) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და დადგინდა გადასახადის გადამხდელის სს ,,ს...ის“ ყადაღადადებული ქონების ღია აუქციონის წესით რეალიზაცია. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ 2012 წლის 10 ივლისს გაცემული იქნა №3/4179-09 სააღსრულებო ფურცელი, მოვალე სს ,,ს...ის“ მიმართ, კრედიტორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 იანვრის №3/4179-09 ბრძანებისა და 2012 წლის 10 ივლისის №3/4179-09 სააღსრულებო ფურცელში მითითებული მოთხოვნის იძულებით აღსრულების მიზნით აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიერ დაიწყო სააღსრულებო წარმოება №A12048790.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ 2010 წლის 29 დეკემბერს მიღებული იქნა გადაწყვეტილება (საქმე №3/1165-08), რომლის თანახმად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხე - სს „ს...ს“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 56 633 883.25 აშშ დოლარის ექვივალენტის გადახდა ლარში. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ 2012 წლის 17 მაისს გაცემული იქნა სააღსრულებო ფურცელი (საქმე№3/1165-08), სადაც მოვალედ მიეთითა - სს „ს...ი“, კრედიტორად - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო.

2012 წლის 22 მაისს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს, წარუდგინა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება საქმეზე №3/1165-08 და 2012 წლის 17 მაისის №3/1165-08 სააღსრულებო ფურცელი და მოითხოვა სს ,,ს...ის“ მიმართ არსებული მოთხოვნის იძულებით აღსრულება.

სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელმა 2012 წლის 23 მაისს №A12032236-004/001 და 2013 წლის 02 აპრილს №A12032236-004/002 წინადადებებით მიმართა სს ,,ს...ს“ და აცნობა, რომ თბილისის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაში იყო A12032236 სააღსრულებო საქმე, თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ 2012 წლის 17 მაისს გაცემული №3/1165-08 სააღსრულებო ფურცელი, რომლის თანახმად, სს „ს...ს“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 56 633 883.25 აშშ დოლარის ექვივალენტის გადახდა ლარში. ამასთან, მოვალეს მიეცა წინადადება ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის შესაბამისად, დაკისრებული თანხა გადაეხადა ნებაყოფლობით, 7 დღის ვადაში და თანხა ჩაერიცხა აღსრულების ეროვნული ბიუროს სადეპოზიტო ანგარიშზე.

სს ,,ს...ის“ გენერალურმა დირექტორმა 2013 წლის 10 აპრილს №01/09 წერილით მიმართა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელს და აცნობა, რომ სს ,,ს...ი“ იმყოფებოდა მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაში და მოკლებული იყო შესაძლებლობას კრედიტორული დავალიანების დაფარვა განეხორციელებინა ნებაყოფლობით. ამასთან, აცნობა, რომ სს ,,ს...ს“ გააჩნდა სახელმწიფო ბიუჯეტის დავალიანება 22 714 460 ლარის ოდენობით და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2009 წლის 5 ნოემბრის №19/04-4625 ბრძანების საფუძველზე საწარმოს (მატერიალურ ან/და არამატერიალურ აქტივებს) ქონებას დაედო ყადაღა.

საკასაციო სასამართლო განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში წარმოდგენილი 2014 წლის 2 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულების და საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, შპს „...ომ" შპს „ც...ისაგან" შეიძინა ...ის რაიონში, სოფელ ...ში მდებარე 10 222 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული ქონება/შენობა-ნაგებობები (ტომი I, ს.ფ. 16-18; ს.ფ. 28-29).

2016 წლის 24 მაისს 17:00 საათზე თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის გ. ჩ-ის მიერ შედგა აქტი მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ. მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტში აღინიშნა, რომ აღმასრულებელმა მოახდინა ...ის რაიონის, სოფელ ...ში მდებარე მოვალე სს ,,ს...ის“ (...) კუთვნილი ქონების აღწერა-დაყადაღება, რომელთა შორის მიეთითა შპს „...ოს" საკუთრებაში არსებული ცისტერნა 10 ტონიანი და ცისტერნა რეზერვუარი.

ყურადღება უნდა გამახვილდეს იმ გარემოებაზე, რომ მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების ოქმის შედგენისთანავე, შპს „...ომ“ განცხადებით მიმართა სსიპ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს და ქონების ყადაღისაგან განთავისუფლება მოითხოვა იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნული ქონება არა მოვალის, არამედ შპს „...ოს“ საკუთრებას წარმოადგენდა.

სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს იურიდიული სამსახურის უფროსის 2016 წლის 27 ივლისის №80149 წერილით შპს „...ოს“ უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე და განემარტა, რომ შეეძლო მიემართა სასამართლოსათვის, ქონების ყადაღისაგან განთავისუფლების მოთხოვნით.

აღნიშნულის შემდგომ, შპს „...ომ“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას და თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის გ. ჩ-ის მიერ 2016 წლის 24 მაისს შედგენილ ნივთის აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტში მითითებული მოძრავი ნივთებიდან: 10 ტონიანი ცისტერნის, ცისტერნა რეზერვუარის და ამწე მექანიზმის დირესთან ერთად, ყადაღისგან გათავისუფლება მოითხოვა, იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნული ქონება მის საკუთრებას წარმოადგენდა.

2016 წლის 22 აგვისტოს სს „ს...ის“ დაყადაღებული მოძრავი ქონება, მათ შორის, ცისტერნა 10 ტონიანი და ცისტერნა რეზერვუარი, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ გასხვისდა საჯარო აუქციონის გზით. 2016 წლის 31 აგვისტოს სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიერ გამოცემულ იქნა განკარგულება №A12032236-027/057, რომლის თანახმად, მოვალე სს „ს...ის“ (...) საკუთრებაში რიცხული ქონების, მათ შორის, 1 ცალი 10 ტონიანი ცისტერნის და 1 ცალი ცისტერნა რეზერვუარის შემძენი 22.08.2016 წელს დასრულებულ, იძულებით საჯარო აუქციონზე გახდა შპს „ზ...ი“ (...). ამავე განკარგულებაში მიეთითა, რომ აღსრულება განხორციელდა არაუზრუნველყოფილი კრედიტორების, მათ შორის №A12032236 სააღსრულებო წარმოების კრედიტორის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სასარგებლოდ.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს ასევე იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 03 აგვისტოს გადაწყვეტილებით (საქმე N2/18495-16), შპს ,,...ოს“ სარჩელი 10 ტონიანი ცისტერნის, ცისტერნა რეზერვუარის და ამწე მექანიზმის (დირესთან ერთად) ყადაღისგან გათავისუფლების შესახებ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, გვაქვს მოცემულობა, როდესაც სააღსრულებო წარმოების ფარგლებში ყადაღა დაედო, ხოლო შემდეგ საჯარო აუქციონის გზით გასხვისდა შპს „...ოს“ მოძრავი ქონება. ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, კერძოდ, აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს განკარგულების ბათილად ცნობაზე უარის თქმის საფუძველს წაროადგენდა არა ის გარემოება, რომ სადავო ქონება მოსარჩელის საკუთრებას არ განეკუთვნება, არამედ მის მიერ დაყენებული მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლები. კერძოდ, სასამართლოების განმარტებით, მოცემულ ვითარებაში პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა დაუშვებელია და დარღვეულ უფლებებში აღდგენა - შესაძლებელია მხოლოდ სამოქალაქო წესით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მართალია „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლი მიუთითებს, მესამე პირის ქონებაზე ყადაღის დადების შემთხვევაში, სასამართლოსათვის სამოქალაქო წესით მიმართვის საფუძვლებზე (ქონების ყადაღისაგან განთავისუფლების მოთხოვნით), ხოლო მესამე პირის ყადაღადადებული ქონების რეალიზაციის შემთხვევაში, ზიანის თანხის სამოქალაქო წესით მოვალის მხრიდან ანაზღაურების შესაძლებლობაზე, თუმცა აუცილებელია, რომ შესაბამისი ნორმა განმარტებული იყოს არა ამოგლეჯილად და განცალკევებით, არამედ ერთიანი-სისტემური განმარტების მეთოდის გამოყენებით სხვა ნორმებთან ერთობლიობაში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ როგორც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არაერთ გადაწყვეტილებაში არის აღნიშნული, „კანონი არის კანონმდებლის მიზნის განხორციელების ინსტრუმენტი და ამიტომ ის უნდა განიმარტოს კანონმდებლის ნამდვილი მიზნის, განზრახვის ადეკვატურად. სასამართლომ უნდა გამოიყენოს განმარტების ისეთი წესები, რომლის მიხედვით კანონი უნდა იყოს განმარტებული კანონმდებლის მიზნისა და მისი განხორციელების შესაძლებლობის ფარგლებში. სასამართლომ უნდა იხელმძღვანელოს კანონმდებლის განზრახვით, როგორც ნორმის განმარტების საშუალებით. კანონის განმარტება ემყარება გარკვეულ პრინციპებს: ობიექტურობის პრინციპს, რაც გულისხმობს, რომ განმარტება უნდა ეფუძნებოდეს კანონის ტექსტს და გამოხატავდეს კანონმდებლის ნებას; ერთიანობის პრინციპს, კერძოდ, ყოველი ნორმა განმარტებული უნდა იქნეს არა ფრაგმენტულად, არამედ სისტემური და ტელეოლოგიური მეთოდებით, კანონის ტექსტის ლოგიკურ ჭრილში; გენეტიკური განმარტების პრინციპს - გათვალისწინებულ უნდა იქნეს კანონმდებლის მიზანი და განზრახულობა. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში კანონი უნდა განიმარტოს აღნიშნული პრინციპების დაცვით. ნორმის, მისი ფაქტობრივი ელემენტებისა და სამართლებრივი შედეგის დაკონკრეტება ხორციელდება ნორმაში გამოყენებული ცნებების განმარტების გზით. ხსენებული განმარტების საშუალებით ხდება სამართლებრივი ნორმის ინტერპრეტაცია და მისი შინაარსის განსაზღვრა.“

საკასაციო სასამართლო ყურადღება ამახვილებს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 44-ე მუხლზე, რომლის თანახმადაც, ყადაღას ექვემდებარება მოვალის ყველა ნივთი, გარდა ამ კანონის 45-ე მუხლში ჩამოთვლილი ქონებისა, იგულისხმება, რომ ნივთები, რომლებსაც პოულობენ მოვალესთან, მას ეკუთვნის.

ამდენად, პრეზუმფცია იმისა, რომ ნივთი, რომელსაც მოვალესთან ვიპოვით ეკუთვნის მას, გულისხმობს იმას, რომ ეს ნივთი სწორედ მოვალის მფლობელობაში და საკუთრებაში უნდა იმყოფებოდეს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე და 44-ე მუხლები უნდა შეფასდეს ერთობლიობაში-სისტემურად, ვინაიდან, სტანდარტი, რომელსაც 32-ე მუხლი გვთავაზობს (კერძოდ, მესამე პირის მიერ ქონების ყადაღისაგან განთავისუფლების ან მოვალისაგან ზიანის ანაზღაურებს მოთხოვნის შესახებ) შეეხება იმ ტიპის ქონებას (მოძრავი), რომელიც მართალია აღმოჩენილია მოვალესთან, მაგრამ მესამე პირს მასზე გააჩნია უფლებები. მესამე პირის მხრიდან მტკიცების ტვირთის მაღალი სტანდარტის და ამ გარემოების სასამართლოს მიერ დამატებით შეფასების საჭიროება, გამომდინარეობს სწორედ იმ მოცემულობიდან, რომ მოვალემ მესამე პირის საშუალებით რეალურად თავი არ აარიდოს ვალდებულების შესრულებას.

თუმცა, საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ზემოაღნიშნული განმარტება არ ვრცელდება ისეთ შემთხვევებზე, როდესაც მოვალის ქონება იმყოფება მესამე პირის მფლობელობაში და წარდგენილია მტკიცებულებები მესამე პირთან არსებული ქონებაზე მოვალის საკუთრების უფლების ან მესამე პირის მიმართ მოვალის მოთხოვნის უფლების არსებობის შესახებ. „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 42-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, აღსრულების ეროვნულ ბიუროს შეუძლია დაავალდებულოს მოვალე წარმოადგინოს თავისი ქონების ნუსხა და ინფორმაცია ამ ქონებასთან დაკავშირებული სამართლებრივი ურთიერთობების შესახებ. ქონების ნუსხაში მოვალემ უნდა მიუთითოს აგრეთვე მესამე პირის მიმართ თავისი მოთხოვნის საფუძველი და მტკიცებულებები. ქონების ნუსხაში უნდა აღინიშნოს ასევე ის ქონება, რომლის მოთხოვნის უფლებაც აქვს მას მესამე პირის მიმართ.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს მოწინააღმდეგე მხარის - სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს წარმომადგენლის პოზიციას იმის თაობაზე, რომ მოვალის მიერ ქონების აღწერის ნუსხაში კონკრეტული ქონების მითითება, ათავისუფლებს აღმასრულებელს შესაბამისი ქონების მიმართ დამატებითი შემოწმებისა და მოკვლევის განხორციელების ვალდებულებისაგან. საკასაციო სასამართლო მოწინააღმდეგე მხარის ყურადღებას მიაქცევს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 42-ე მუხლის 4¹ პუნქტზე და აღნიშნავს, რომ აღსრულების ეროვნული ბიურო ვალდებულია შეამოწმოს მოვალის მონაცემების სისწორე და სისრულე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მართალია სს „ს...ის" მიერ აღსრულების ეროვნული ბიუროსათვის წარდგენილი ქონების ნუსხაში მითითებული იყო - რეზერვუარი (...ი) (ტომი II, ს.ფ. 43), მაგრამ იმ პირობებში, როდესაც სს „ს...ს" სოფელ ...ში, რამდენიმე მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული ქონება გააჩნდა, შეუძლებელი იყო, აღმასრულებელს დამატებითი მოკვლევის გარეშე იდენტიფიცირება მოეხდინა, თუ კონკრეტულად რომელ რეზერვუარზე იყო მითითება, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც მოცემულ შემთხვევაში ყადაღა დაედო არა მხოლოდ რეზერვუარს, არამედ 10 ტონიან ცისტერნასაც. ამასთან, რეზერვუარის სწორად იდენტიფიცირების პირობებშიც, საჭირო იყო ისეთი დამატებითი მტკიცებულებების არსებობა, რომელიც დაადასტურებდა მოვალის მოთხოვნის უფლებას შპს „...ოს" საკუთრებაში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული რეზერვუარის მიმართ, რაც სააღსრულებო ბიუროსათვის წარდგენილი არ ყოფილა, ხოლო შპს „...ოს" მიერ შესაბამისი ქონების შპს „ც...ისაგან" 2014 წლიდან შეძენის და ფლობის ფაქტი, მხარეთა მიერ სადავო არ გამხდარა, უფრო მეტიც, საქმეზე არსებული კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით შესაბამისი ქონების მიმართ დადასტურებულია მოსარჩელის საკუთრების უფლება.

ამდენად, სახეზე გვაქვს ვითარება, როდესაც კონკრეტული ქონება იმყოფებოდა არა მოვალის ან მოვალესთან დაკავშირებული მესამე პირის, არამედ განსახილველ საააღსრულებო წარმოებასთან შემხებლობაში არ მყოფი შპს „...ოს“ მიწის ნაკვეთზე და მის საკუთრებაში. შესაბამისად, ასეთ შემთხვევაში აუცილებელია ერთმანეთისაგან გავმიჯნოთ მოვალესთან აღმოჩენილი ქონების მიმართ და მოვალესთან საერთოდ შემხებლობაში არ მყოფი პირის საკუთრებაში აღმოჩენილი ქონების მიმართ დადგენილი მოთხოვნები, რაც თავის მხრივ, არ იძლევა არსებითად იდენტური მიდგომის განვითარების შესაძლებლობას. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ შპს „...ოსათვის" ქონების ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ჩამორთმევა, მისი შედგომი დაბრუნების პირობის გარეშე, კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს საკუთრების უფლების ხელშეუხებლობას, განსხვავებით, ისეთი მოცემულობისაგან, როდესაც, მესამე პირის ნივთი იმყოფება მოვალესთან ან მოვალეს აქვს მესამე პირთან არსებული ნივთის მიმართ მოთხოვნის დაყენების უფლება.

ამდენად, ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2016 წლის 31 აგვისტოს განკარგულება 10 ტონიანი ცისტერნის და ცისტერნა რეზერვუარის საჯარო აუქციონის გზით განკარგვის ნაწილში არის უკანონო და ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების და მათი სამართლებრივი ანალიზის შედეგად აშკარაა ის გარემოება, რომ შპს „...ოს" საკუთრებაში არსებული 10 ტონიანი ცისტერნის და ცისტერნა რეზერვუარის აუქციონზე გატანა და რეალიზება განხორციელდა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის დარღვევით, რაც მისი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენს. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მხედველობაში იღებს იმ გარემოებას, რომ საქმეში მესამე პირად ჩაბმული შპს „ზ...ის" დირექტორს არ უარყვია, სადავო ქონებაზე სხვისი მფლობელობის შესახებ ინფორმაციის, ნივთის აუქციონზე შეძენამდე ცოდნის ფაქტი.

საქართველოს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდგება კანონს, ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ამასთან, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ამ კოდექსის 22-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით სასამართლო გამოიტანს გადაწყვეტილებას ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, თუ ადმინისტრაციული აქტი ეწინააღმდეგება კანონს და ის პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას, ან ინტერესს ან უკანონოდ ზღუდავს მას.

ზემოაღნიშნულ სამართლებრივ ნორმებზე დაყრდნობით საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში არსებობს სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი.

ამდენად, შპს „...ოს" საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის საფუძველზე საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „...ოს" სარჩელი სრულად დაკმაყოფილდება. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. შესაბამისად, მოპასუხეს - სსიპ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს უნდა დაეკისროს შპს „...ოს“ მიერ სარჩელზე, კერძო საჩივარზე, სააპელაციო საჩივარზე და საკასაციო საჩივარზე (100+50+150+300) გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ჯამში - 600 (ექვსასი) ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 257-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. შპს ,,...ოს" საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 ნოემბრის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. შპს ,,...ოს" სარჩელი დაკმაყოფილდეს;

4. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2016 წლის 31 აგვისტოს განკარგულება (A12032236-027/057) 10 ტონიანი ცისტერნის და ცისტერნა რეზერვუარის საკუთრების უფლებით გადაცემის ნაწილში;

5. მოპასუხეს - სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს შპს „...ოს" სასარგებლოდ დაეკისროს საქალაქო, სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოებში საქმის განხილვისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 600 (100+50+150+300) (ექვსასი) ლარის ანაზღაურება.

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ნ. სხირტლაძე