№ბს-263(კ-20) 17 ივნისი, 2020 წელი ქ.2თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, ალექსანდრე წულაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 31 იანვრის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - დ. ი-ე).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2019 წლის 30 აგვისტოს დ. ი-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 6 ოქტომბრის და 2019 წლის 6 აპრილის „ოჯახის დეკლარაციის” და დ. ი-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2019 წლის 1 აგვისტოს №04/41223 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, მოპასუხისათვის მოსარჩელე დ. ი-ის ოჯახის სოციალურად დაუცველთა ერთიან ბაზაში აღდგენის და საარსებო შემწეობის აღდგენის შესახებ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება და მიუღებელი საარსებო შემწეობის სრულად ანაზღაურების დაკისრება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დ. ი-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი მოსარჩელე დ. ი-ის ოჯახთან დაკავშირებით, სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ 2018 წლის 6 ოქტომბრისა და 2019 წლის 6 აპრილს შედგენილი „ოჯახის დეკლარაცია”, „დ. ი-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2019 წლის 1 აგვისტოს №04/41223 გადაწყვეტილება; სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს დაევალა ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, მოსარჩელე დ. ი-ის ოჯახის სოციალურად დაუცველთა ერთიან ბაზაში აღდგენის და საარსებო შემწეობის აღდგენის შესახებ; სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მოსარჩელე დ. ი-ისათვის საარსებო შემწეობის შეწყვეტის დღიდან სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდში მიუღებელი საარსებო შემწეობის სრულად ანაზღაურება დაეკისრა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთ პალატის 2020 წლის 31 იანვრის განჩინებით სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და აღნიშნა, რომ მოსარჩელე დ. ი-ე დარეგისტრირებული იყო სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში 2010 წლიდან და იღებდა საარსებო შემწეობას კანონით დადგენილი წესით და ოდენობით.

2015 წლის 16 ოქტომბერს მოსარჩელე დ. ი-ის ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა გადამოწმდა და სარეიტინგო ქულა განისაზღვრა 1000 ერთეულით 2015 წლის 15 ნოემბერს.

2018 წლის 6 ოქტომბერს, მოსარჩელე დ. ი-ის ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა გადამოწმდა და შეივსო „ოჯახის დეკლარაცია“, რომლის საფუძველზეც, 2018 წლის 6 ოქტომბერს მისი ოჯახის სარეიტინგო ქულა განისაზღვრა 69 400 ერთეულით და შეუწყდა საარსებო შემწეობის მიღება.

2019 წლის 6 აპრილს, მოსარჩელე დ. ი-ის ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა გადამოწმდა და შეივსო „ოჯახის დეკლარაცია“, რომლის საფუძველზეც, 2018 წლის 6 აპრილს მისი ოჯახის სარეიტინგო ქულა განისაზღვრა 77320 ერთეულით და უარი ეთქვა საარსებო შემწეობის დანიშვნაზე.

2018 წლის 6 ოქტომბრის „ოჯახის დეკლარაციაში“ შეტანილი მონაცემების მიხედვით, მოსარჩელე დ. ი-ე არ საჭიროებდა სიცოცხლისათვის საშიში დაავადების სამკურნალოდ პერმანენტულ მედიკამენტოზურ/ამბულატორიულ მკურნალობას, ხოლო 2019 წლის 6 აპრილის „ოჯახის დეკლარაციაში“ მითითებული იყო, რომ მოსარჩელე დ. ი-ე საჭიროებდა სიცოცხლისათვის საშიში დაავადების სამკურნალოდ პერმანენტულ მედიკამენტოზურ/ამბულატორიულ მკურნალობას. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე დ. ი-ეს აქვს ქრონიკული მოციმციმე არითმია და 2014 წელს შეექმნა ჯანმრთელობის პრობლემა, რაც გამოიხატა მიოკარდის მწვავე ინფარქტით და იგი საჭიროებდა შესაბამისი პროფილის მქონე ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ მკურნალობას.

დ. ი-ის მიერ, 2018 წლის სექტემბრიდან საქმეში წარდგენილი სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზიდან ამონაწერის მიხედვით, მოსარჩელე დ. ი-ის ოჯახში ცხოვრობდა მარტო და მას 2018 წლის ოქტომბრის შემდგომ საარსებო შემწეობა მიღებული არ ჰქონდა.

2019 წლის 28 ივნისს, მოსარჩელე დ. ი-ემ ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს, 2018 წლის 6 ოქტომბრისა და 2019 წლის 6 აპრილის „ოჯახის დეკლარაციის“ ბათილად ცნობისა და ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის მოთხოვნით.

სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2019 წლის 1 აგვისტოს №04/41223 გადაწყვეტილებით, მოსარჩელე დ. ი-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს ტერიტორიაზე სოციალური დახმარების მიღებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, სოციალური დახმარების სახეებს და მათი დანიშვნის ძირითად პრინციპებს ადგენდა „სოციალური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონი. აღნიშნული კანონის მე-6 მუხლის „ა“ პუნქტის თანახმად, სოციალური დახმარების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენდა საარსებო შემწეობა, რომელიც ამავე კანონის 7.2 მუხლის თანახმად, იყო შეფასების სისტემით იდენტიფიცირებული ღატაკი ოჯახების სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებისათვის განკუთვნილი ფულადი სოციალური დახმარება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქვეყანაში სიღატაკის დონის შემცირებისა და მოსახლეობის სოციალური დაცვის სრულყოფის ღონისძიებათა შესახებ საქართველოს მთავრობის 24.04.2010წ. №126 დადგენილებით დამტკიცდა „სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმირების წესი“. აღნიშნული „წესის“ 8.1 მუხლის თანახმად, მოსახლეობის სოციალური, ეკონომიკური და სამართლებრივი დაცვის გაუმჯობესებისა და ერთიანი საინფორმაციო სისტემის დანერგვის მიზნით სააგენტო ქმნიდა ,,სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზას”. ამავე მუხლის მეორე პუნქტის თანახმად, მონაცემთა ბაზა მოიცავდა ცნობებს ოჯახის და მისი თითოეული წევრის შესახებ, საცხოვრებელი ადგილის, განათლების და ზოგადი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის თაობაზე, ასევე, ინფორმაციას, მონაცემთა ბაზაში რეგისტრირებულ პირთა საარსებო შემწეობის გაცემის, შეჩერების, განახლების და შეწყვეტის შესახებ და სხვა ინფორმაციას, რაც უკავშირდეოდა სააგენტოს მიერ პროგრამის ადმინისტრირებას. აღნიშნული „წესის“ მე-12 მუხლის თანახმად, ოჯახის იდენტიფიკაციის შედეგად მოპოვებული ინფორმაციისა და დადგენილი მეთოდოლოგიის გამოყენებით განისაზღვრებოდა სარეიტინგო ქულა, რომელიც იყო მყარი ერთეული და მისი შეცვლა, როგორც წესი, შესაძლებელი იყო მისი მინიჭებიდან სულ ცოტა ერთი წლის გასვლის შემდეგ. ამ ვადის გასვლამდე ოჯახის გადამოწმება შესაძლებელი იყო იმ შემთხვევაში, თუ მოხდებოდა ცვლილება წევრთა რაოდენობაში (დემოგრაფიული ცვლილება), შეიცვლებოდა საცხოვრებელი ადგილი, ოჯახის წევრს დაუდგინდებოდა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სტატუსი, დასაქმდებოდა, მიიღებდა ლეგალური შემოსავალს ან დაკარგავდა სამუშაო ადგილს.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა „სოციალური დახმარების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 28.07.2006წ. №145 დადგენილებაზე, რომლითაც დამტკიცდა „სოციალური დახმარების პროგრამის განხორციელების ძირითადი პრინციპები, სოციალური დახმარების ოდენობის გაანგარიშების, ღონისძიებათა დაფინანსებისა და ანგარიშსწორების წესი“. აღნიშნული „წესის“ 5.1 მუხლის თანახმად, საარსებო შემწეობის მიღების უფლება ჰქონდა ოჯახს, რომელიც დადგენილი წესით რეგისტრირებული იყო სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში და მისი სარეიტინგო ქულა ნაკლები იყო ამ წესით დადგენილი საარსებო შემწეობის მისაღებ ზღვრულ ქულაზე. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 22.08.2006წ. №225/ნ ბრძანებით დამტკიცებული "მიზნობრივი სოციალური დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის“ მე-16 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, თუ ოჯახისათვის მინიჭებული სარეიტინგო ქულა აღემატებოდა საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილ „საარსებო შემწეობის ზღვრულ ქულას“, წარმოიშობოდა საარსებო შემწეობის შეწყვეტის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა, რომ საქმეზე წარმოდგენილი, გადახდის ქვითრებში ასახული მონაცემებიდან გამომდინარე, მოსარჩელის ოჯახის დეკლარაციაში მითითებული ინფორმაცია, მოხმარებული ელექტროენერგიისათვის გაწეული ხარჯების თაობაზე არ იყო გამოკვლეული და შეფასებული საფუძვლიანად. საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, ის გარემოება, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტომ გადაამოწმა მოსარჩელის მითითების საფუძველზე დეკლარაციაში ასახული მონაცემები, კომუნალურ გადასახადებთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება, რომ მოპასუხე მხარემ ვერ დაადასტურა „ოჯახის დეკლარაციებში“ შეტანილი მონაცემების უტყუარობა, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოკვლეული არ ყოფილა დეკლარაციაში მითითებული სოციალური სტატუსის, მიღებული შემოსავლების და კომუნალური გადასახადების გადახდილი თანხის თაობაზე ინფორმაცია, რაც გააქარწყლებდა სარჩელში მოყვანილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ არსებობდა სადავო აქტების ბათილად ცნობის და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთ პალატის 2020 წლის 31 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტომ და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ოჯახში ვიზიტი განხორციელდა შესაბამისი ორგანოს უფლებამოსილი პირის მიერ. ოჯახის წარმომადგენლის - დ. ი-ის მიერ, დეკლარაციის ყველა შესაბამისი ფურცელი დადასტურებულია ხელმოწერით, რაც ადასტურებს, რომ მის მიერ მიწოდებული და სააგენტოს უფლებამოსილი პირის მიერ დეკლარაციაში ასახული ინფორმაცია სრულად შეესაბამება სიმართლეს, იგი პასუხისმგებელია ინფორმაციის სისწორეზე.

კასატორის მითითებით, საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 24 აპრილის №126 დადგენილებით დამტკიცებული „სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმირების წესის“ მე-12 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მინიჭებული სარეიტინგო ქულა მყარი ერთეულია, რომლის შეცვლა, როგორც წესი, შესაძლებელია მისი მინიჭებიდან სულ ცოტა ერთი წლის გასვლის შემდეგ. ამ ვადის გასვლამდე ოჯახის გადამოწმება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ მოხდა ცვლილება წევრთა რაოდენობაში (დემოგრაფიული ცვლილება), შეიცვალა საცხოვრებელი ადგილი, ოჯახის წევრს დაუდგინდა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სტატუსი, დასაქმდა ან მიიღო ლეგალური შემოსავალი ან დაკარგა სამუშაო ადგილი. თუ ადგილი არ ექნება დასახელებულ გარემოებებს, დ. ისაკაძის ოჯახს განმეორებითი შეფასების მოთხოვნით, სააგენტოსათვის მიმართვა შეუძლია სარეიტინგო ქულის მინიჭებიდან ერთი წლის გასვლის შემდეგ. ამასთან, ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის ამსახველი სარეიტინგო ქულის გამოთვლა ხორციელდება ოჯახის დეკლარაციაში შეტანილი (ოჯახის უფლებამოსილი წარმომადგენლის მიერ ხელმოწერით დადასტურებული) მონაცემების საფუძველზე, „სოციალურად დაუცველი ოჯახების (შინამეურნეობების) სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასების მეთოდოლოგიის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 31 დეკემბრის №758 დადგენილებით დამტკიცებული მეთოდოლოგიის შესაბამისად, პროგრამულად და კანონმდებლობის მოთხოვნების დარღვევა, რაც მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველია, ოჯახის მიმართ არ დადასტურდა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ დ. ი-ის ოჯახის კანონიერი უფლებების უსაფუძვლოდ შეზღუდვის ფაქტი გამოირიცხა, ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობისა და იმის გათვალისწინებით, რომ დ. ი-ე არის 82 წლის, მარტოხელა, პენსიონერი, სიცოცხლისათვის საშიში დაავადების სამკურნალოდ საჭიროებს პერმანენტულ მედიკამენტოზურ/ამბოლატორიულ მკურნალობას, არის პენსიის 200 ლარის მიმღები, სხვა შემოსავალი არ გააჩნია, სააგენტომ დ. ი-ის საჩივარში აღნიშნული და ზეპირი მოსმენის სხდომაზე გამოთქმული გარემოებების გათვალისწინებით, ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის დაზუსტების მიზნით, სააგენტოს წარმომადგენლების მხრიდან მიზანშეწონილად მიიჩნია დ. ი-ის ოჯახის ხელახლა შესწავლა, რაც სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 18 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნებს საქმის სამართლებრივ საკითხებთან დაკაშირებით და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივი თვალსაზრისით სწორად გაიზიარა და შეაფასა საქმესთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები. თავის მხრივ, კასატორმა საკასაციო საჩივრში ვერ გააქარწყლა სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებული სამართლებრივი დასკვნები, ვერ მიუთითა და ვერ წარმოადგინა ისეთი არგუმენტები, რომლებზე დაყრდნობითაც შესაძლებელი იქნებოდა საქმეზე დადგენილი ფაქტების სხვაგვარი სამართლებრივი შეფასება.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ „სოციალური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველ მუხლის თანახმად, ამ კანონის მიზანია სოციალური დახმარების მწყობრი სისტემის ჩამოყალიბებით მოსახლეობის სამართლიანი, მიზნობრივი და ეფექტიანი დახმარებით უზრუნველყოფა. ეს კანონი აწესრიგებს საქართველოს ტერიტორიაზე სოციალური დახმარების მიღებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, განსაზღვრავს სოციალური დახმარების სფეროში უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოებს, ადგენს სოციალური დახმარების სახეებსა და მისი დანიშვნის ძირითად პრინციპებს.

„სოციალური დახმარების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 28 ივლისის #145 დადგენილების მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, საარსებო შემწეობის ადმინისტრირების კომპეტენტური ორგანოა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო კონტროლს დაქვემდებარებული სსიპ – სოციალური მომსახურების სააგენტო (შემდგომში – სააგენტო), რომელიც ამ წესისა და მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად უზრუნველყოფს საარსებო შემწეობის მაძიებელი ოჯახებისათვის საარსებო შემწეობის დანიშვნას, გაცემას, შეწყვეტას, გაანგარიშებას, შეჩერებას, აღდგენასა და საარსებო შემწეობის მიღებასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხთა გადაწყვეტას. ამავე დადგენილების მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, საარსებო შემწეობის მიღების უფლება აქვს ოჯახს, რომელიც დადგენილი წესით რეგისტრირებულია სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში და მისი სარეიტინგო ქულა ნაკლებია ამ წესით დადგენილი საარსებო შემწეობის მისაღებ ზღვრულ ქულაზე (ღატაკი ოჯახი).

„ქვეყანაში სიღატაკის დონის შემცირებისა და მოსახლეობის სოციალური დაცვის სრულყოფის ღონისძიების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 24 აპრილის #126 დადგენილებით დამტკიცებული „სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმირების წესით“ განისაზღვრა სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმირების წესი. ,,წესის “მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოსახლეობის სოციალური, ეკონომიკური და სამართლებრივი დაცვის გაუმჯობესებისა და ერთიანი საინფორმაციო სისტემის დანერგვის მიზნით სააგენტო ქმნის „სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზას. ამავე ,,წესის“ მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, განაცხადის შეტანის შემდეგ ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასება ხორციელდება უფლებამოსილი პირის მეშვეობით, დადგენილი მეთოდოლოგიისა და წესების შესაბამისად. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის მიხედვით, სააგენტო უფლებამოსილია საკუთარი ინიციატივით უზრუნველყოს რეგისტრირებული ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის განმეორებითი შეფასება, ხოლო მე-6 პუნქტით მონაცემთა ბაზაში რეგისტრირებულ ოჯახს, რომელიც მიიჩნევს, რომ მისთვის მინიჭებული სარეიტინგო ქულა არ შეესაბამება მის სოციალურ-ეკონომიკურ მდგომარეობას, უფლება აქვს მოითხოვოს ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის განმეორებითი შეფასება სარეიტინგო ქულის მინიჭებიდან ერთი წლის გასვლის შემდეგ. აღნიშნული წესის მე-12 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, კი მინიჭებული სარეიტინგო ქულა მყარი ერთეულია, რომლის შეცვლა, როგორც წესი, შესაძლებელია მისი მინიჭებიდან სულ ცოტა ერთი წლის გასვლის შემდეგ, გარდა მე-9 მუხლის მე-2 და მე-5 პუნქტებით და მე-10 მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 31 დეკემბრის #758 დადგენილებით დამტკიცებული „სოციალურად დაუცველი ოჯახების (შინამეურნეობების) სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასების მეთოდოლოგიის“ პირველი მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრაციის მსურველი ან/და რეგისტრირებული ოჯახების კეთილდღეობის დონის შესაფასებლად გამოიყენება შინამეურნეობის კეთილდღეობის ინდექსი, რომლის სტრუქტურა განისაზღვრება ამ მეთოდოლოგიის მე-2 მუხლით. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ოჯახის კეთილდღეობის ინდექსის გამოთვლა ხდება მონაცემთა საფუძველზე, რომელსაც ოჯახის უფლებამოსილი წარმომადგენელი აფიქსირებს სპეციალურ კითხვარში (შემდგომში - ოჯახის დეკლარაცია) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო კონტროლს დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - სოციალური მომსახურების სააგენტოს უფლებამოსილი პირის დახმარებით და ამ დადგენილების პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული ორგანოები და/ან სხვა კომპეტენტური ორგანოები/დაწესებულებები აწვდიან სააგენტოს.

საქართველოს შრომის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2010 წლის 20 მაისის #141/ნ ბრძანებით დამტკიცებული „სოციალურად დაუცველი ოჯახების სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასების წესის“ (სადავო პერიოდში მოქმედი) მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, დეკლარაციის „A“, „B“, „C“, „D“ და „E“ ბლოკების სრულად შევსების შემდეგ სააგენტოს უფლებამოსილი პირი ოჯახის უფლებამოსილ წარმომადგენელთან ერთად ამოწმებს შევსებულ დეკლარაციას, რათა დარწმუნდნენ, რომ დეკლარაციის ყველა საჭირო კითხვაზე შემოხაზულია შესაბამისი პასუხი და დამატებით გადამოწმდეს დეკლარაციის შევსების მართებულობა და სისრულე. მე-15 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, დეკლარაციაში დაფიქსირებული მონაცემები გადის ტექნიკურ დამუშავებას, კომპიუტერული პროგრამის საშუალებით; ხოლო ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად ოჯახის დეკლარაციაში დაფიქსირებული მონაცემების საფუძველზე, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 31 დეკემბრის #758 დადგენილებით დამტკიცებული „სოციალურად დაუცველი ოჯახების (შინამეურნეობების) სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასების მეთოდოლოგიის“ გამოყენებით მიიღება ოჯახის სარეიტინგო ქულა.

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს ქვედა ინსტანციის შეფასებებს განსახილველ საქმესთან მიმართებაში და განმარტავს, რომ საქმეზე წარმოდგენილი, გადახდის ქვითრებში ასახული მონაცემებიდან გამომდინარე, მოსარჩელის ოჯახის დეკლარაციაში მითითებული ინფორმაცია, მოხმარებული ელექტროენერგიისათვის გაწეული ხარჯების თაობაზე არ არის გამოკვლეული და შეფასებული საფუძვლიანად. საქმის მასალებით ასევე არ დასტურდება, ის გარემოება, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტომ გადაამოწმა მოსარჩელის მითითების საფუძველზე დეკლარაციაში ასახული მონაცემები, კომუნალურ გადასახადებთან დაკავშირებით. რაც შეეხება კასატორის მითითებას დ. ი-ის ოჯახის ხელახლა შემოწმების თაობაზე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადავო აქტების ბათილად ცნობის და მიუღებელი შემწეობის ანაზღაურების მოთხოვნის პირობებში, დ. ი-ის ოჯახის მხოლოდ ხელახლა გადამოწმების ფაქტი მისთვის სამართლებრივი შედეგის მომტანი არ არის.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შეესაბამება საკასაციო სასამართლოს დადგენილ პრაქტიკას.

ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 31 იანვრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ა. წულაძე