საქმე №ბს-1294(2კ-19) 7 ოქტომბერი, 2020 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ალექსანდრე წულაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - ნ. ბ-ე

კასატორი (მოპასუხე) - საქართველოს მთავრობა

მესამე პირი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 11 იანვრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

I აღწერილობითი ნაწილი:

1. ნ. ბ-ემ 2017 წლის 3 აპრილს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - საქართველოს მთავრობის მიმართ. მოსარჩელემ საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 14 მარტის №486 განკარგულების ბათილად ცნობა და მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან თანხის გამოყოფის შესახებ მოპასუხისთვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 14 მარტის №486 განკარგულება და მოპასუხეს დაევალა, საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა სადავო საკითხთან დაკავშირებით; ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

3.1. სს „...ის“ გაკოტრების მმართველმა 2007 წლის 8 იანვარს წერილით მიმართა საქართველოს ფინანსთა მინისტრს და აცნობა საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილება, რომ სს „...ის“ ბოლო რიგის კრედიტორების, კერძოდ, დაზარალებული მოსახლეობის, რომლებსაც მიყენებული ჰქონდათ ზარალი საწარმოს მუშაობის შედეგად, დაკმაყოფილება მოხდებოდა არა გაკოტრების მასის რეალიზაციიდან ამონაგები თანხით, არამედ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გაკოტრების მმართველმა ითხოვა მთავრობის დაპირების შესრულება. მანვე სამინისტროს მიაწოდა იმ კრედიტორთა სია, რომლებიც გაკოტრების პროცესში შემოწმდნენ და რომელთა მიმართაც დავალიანება დადასტურდა;

3.2. საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 7 მარტის №123 განკარგულებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დაევალა „საქართველოს 2007 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული, საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტისთვის 1 681 539 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და 939 312 ლარის გამოყოფა სს „...ის“ მუშაობის შედეგად მოსახლეობისათვის მიყენებული მატერიალური ზარალის ასანაზღაურებლად;

3.3. სს „...ის“ გაკოტრების მმართველმა 2007 წლის 26 მარტის წერილით საქართველოს ფინანსთა მინისტრს აცნობა, რომ საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 7 მარტის №123 განკარგულების შემუშავებისას წარდგენილი კრედიტორთა სია არ იყო სრულყოფილი, რის გამოც განკარგულებით გამოყოფილი თანხა რეალურად ასანაზღაურებელ თანხაზე ნაკლები იყო. განსხვავებამ საერთო ჯამში 59 051 აშშ დოლარი და 26 100 ლარი შეადგინა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გაკოტრების მმართველმა დაზარალებული მოსახლეობის მატერიალური ზარალის ანაზღაურების პროცესის დასრულებისთვის საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 7 მარტის №123 განკარგულებაში ცვლილების შეტანა ითხოვა;

3.4. საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 5 აპრილის №175 განკარგულებით ცვლილება შევიდა 2007 წლის 7 მარტის №123 განკარგულებაში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დაევალა „საქართველოს 2007 წლის ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული, საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან 1 740 590 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და 965 412 ლარის გამოყოფა სს „...ის“ მუშაობის შედეგად მოსახლეობისათვის მიყენებული მატერიალური ზარალის ასანაზღაურებლად;

3.5. სს „...ის“ გაკოტრების მმართველმა 2007 წლის 13 დეკემბერს კვლავ მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და აცნობა, რომ სს „...ის“ მუშაობის შედეგად დაზარალებულ კრედიტორთა სიები ეტაპობრივად ზუსტდებოდა. გაკოტრების მმართველმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიაწოდა კრედიტორთა დაზუსტებული სია და განუმარტა, რომ შემდეგ ეტაპზე, სავარაუდოდ, საჭირო გახდებოდა გარკვეული კორექტირების შეტანა მთავრობის №123 განკარგულებაში;

3.6. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით ნ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სს „...ს“ ნ. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 52 356 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე 2008 წლის 2 აპრილს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი;

3.7. სს „...ის“ გენერალურმა დირექტორმა 2008 წლის 21 აპრილს ჭიათურის საკრებულოს თავმჯდომარეს მიმართა, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილების საფუძველზე, სს „...ის“ მიერ ჭიათურის საკრებულოსთვის გადაცემულ, საწარმოს კრედიტორთა სიაში ნ. ბ-ის შეყვანის მოთხოვნით;

3.8. ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ სს „...ის“ გაკოტრების მმართველს 2008 წლის 12 ივნისის წერილით აცნობა, რომ საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 7 მარტის №123 განკარგულებით ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტისთვის სს „...ის“ სამთო სამუშაოების შედეგად მოსახლეობისთვის მიყენებული ზარალის ასანაზღაურებლად გამოყოფილი 3 924 400 ლარის გაცემა მოხდა სს „...ის“ გაკოტრების მმართველის მიერ მიწოდებული სიის შესაბამისად. სიაში აღმოჩენილი უზუსტობისა და ვალუტის კურსის ცვალებადობით გამოწვეული ნაშთი გაიცა დამატებით სიაში შეყვანილ კრედიტორებზე, თუმცა თანხის ამოწურვის გამო 23 კრედიტორიდან სრულად დაკმაყოფილა 16, ხოლო ერთი - ნაწილობრივ. ამავე წერილით სს „...ს“ გადაეცა 6 კრედიტორის (მათ შორის, ნ. ბ-ე) სია, რომელთა ზარალის თანხაც ასანაზღაურებელი დარჩა;

3.9. სს „...ის“ გაკოტრების მმართველმა 2008 წლის 17 ივნისის წერილით მიმართა ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგებელს და მოითხოვა დარჩენილი 6 კრედიტორის მიმართაც იგივე პროცედურის დაცვა, რაც გამოყენებულ იქნა ძირითად კრედიტორთა მიმართ. იმერეთის სახელმწიფო რწმუნებულმა-გუბერნატორმა 2008 წლის 21 ივლისის წერილით საქართველოს პრემიერ-მინისტრთან იშუამდგომლა სს „...ის“ დარჩენილი 6 კრედიტორის დაკმაყოფილებისთვის 105 800 ლარისა და 59 956 აშშ დოლარის გამოყოფა;

3.10. სს „...ი“ ლიკვიდირებულ იქნა 2008 წლის 4 ივლისს, „გაკოტრების საქმის წარმოების დამთავრების შესახებ“ საჩხერის რაიონული სასამართლოს განჩინების საფუძველზე;

3.11. დადგენილია, რომ ნ. ბ-ემ არაერთხელ მიმართა საქართველოს მთავრობასა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან თანხის გამოყოფის მოთხოვნით. ნ. ბ-ის მოთხოვნას რეაგირება არ მოჰყოლია;

3.12. ნ. ბ-ემ 2014 წლის 23 აპრილს ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა საქართველოს მთავრობას და მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში მის მიერ 2014 წლის 18 მარტს წარდგენილი №37207/01 ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე ზეპირი უარის ბათილად ცნობა და სს „...ის“ მუშაობის შედეგად მიყენებული მატერიალური ზაიანის ანაზღაურებისთვის საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან თანხის გამოყოფა;

3.13. საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 13 აგვისტოს №1426 განკარგულებით ნ. ბ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;

3.14. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 5 მარტის (საქმე №3/3147-14) გადაწყვეტილებით ნ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 13 აგვისტოს №1426 განკარგულება და საქართველოს მთავრობას დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა სადავო საკითხთან დაკავშირებით. ამავე გადაწყვეტილებით ნ. ბ-ის სარჩელი საქართველოს მთავრობისთვის სარეზერვო ფონდიდან თანხის გამოყოფის შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლის მესამე ნაწილზე, რომლის თანახმად, საქმის გარემოებათა იდენტურობის შემთხვევაში დაუშვებელია სხვადასხვა პირის მიმართ განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება, გარდა კანონით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობისა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ნ. ბ-ის საკითხის შეფასებისას საქართველოს მთავრობამ დაარღვია თანასწორობის პრინციპი, ვინაიდან საქართველოს მთავრობის მიერ მითითებული მცირედი განსხვავებები არ ამართლებდა ნ. ბ-ის მიმართ განსხვავებულ მოპყრობას. სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში;

3.15. სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, საქართველოს მთავრობამ 2017 წლის 14 მარტს მიიღო №486 განკარგულება, რომლის საფუძველზეც ნ. ბ-ის მოთხოვნა მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

4. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების შედეგად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ 2018 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით მიიჩნია, რომ საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 14 მარტის №486 განკარგულება მიღებულია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების მხოლოდ ფორმალურად შესრულების მიზნით, ვინაიდან საკითხი კვლავ არ არის გადაწყვეტილი საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის შედეგად.

5. საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა გამოიკვლიოს თანასწორობის პრინციპის დაცვის საკითხი. მოპასუხემ უნდა გაითვალისწინოს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაში გაკეთებული განმარტებები, კერძოდ, განკარგულებებით საქართველოს მთავრობამ იკისრა სს „...ის“ მუშაობის შედეგად დაზარალებული პირებისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება (მიუხედავად იმისა, არსებობდა თუ არა საქართველოს მთავრობის სს „...ის“ სამართალმემკვიდრედ მიჩნევის საფუძველი); ნ. ბ-ისათვის ზიანის ანაზღაურებაზე უარი კი განპირობებული იყო მხოლოდ იმ გარემოებით, რომ გამოყოფილი თანხა არ აღმოჩნდა საკმარისი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ დავა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენებით გადაწყვიტა.

6. რაც შეეხება საქართველოს მთავრობისთვის ახალი აქტის გამოცემის დავალების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნას, პირველი ინსტანციის სასამართლომ განმარტა, რომ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად საქართველოს მთავრობის განკარგულების ბათილად ცნობა და ადმინისტრაციული ორგანოსთვის საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება გულისხმობს სწორედ საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან თანხის გამოყოფის შესახებ საკითხის შესწავლას. აღნიშნული გარემოება კი, ამ ეტაპზე, გამორიცხავს სასამართლოს მიერ თანხის გამოყოფის დავალების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

7. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება საქართველოს მთავრობამ და ნ. ბ-ემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 11 იანვრის განჩინებით საქართველოს მთავრობისა და ნ. ბ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება.

9. სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასება. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა მასზედ, რომ ნ. ბ-ის სს „...ის“ მუშაობის შედეგად დაზარალებულ პირად ცნობა და მის მიმართ ზიანის ანაზღაურების წარმოშობის ვალდებულება წინ უსწრებდა სს „...ის“ გაკოტრების საქმის წარმოების დამთავრებას; ნ. ბ-ისათვის ზიანის ანაზღაურებაზე უარი განპირობებული იყო არა იმ გარემოებით, რომ სახელმწიფო არ აღიარებდა მის მიმართ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას, არამედ იმით, რომ ზიანის ანაზღაურების მიზნით გამოყოფილი თანხა არასაკმარისი აღმოჩნდა.

10. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ საქართველოს მთავრობამ დაარღვია თანასწორობის პრინციპი, ვინაიდან მის მიერ მითითებული მცირედი განსხვავებები არ ამართლებდა ნ. ბ-ის მიმართ განსხვავებულ მოპყრობას.

11. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია არა მხოლოდ ფორმალური თვალსაზრისით შეასრულოს სასამართლოს დავალება, არამედ უნდა გამოიკვლიოს, დაადგინოს და შეაფასოს ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც სასამართლომ დაუდგენლად ჩათვალა და რომელთა გამოკვლევა-დადგენაც სადავო საკითხის სამართლიანი და კანონიერი გადაწყვეტისათვის აუცილებლად მიიჩნია. სადავო შემთხვევაში კი, ადმინისტრაციულ ორგანოს ეს ვალდებულება არ შეუსრულებია.

12. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიიჩნია მოცემულ საქმეზე ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენება.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 11 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ბ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა. მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს მთავრობამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

14. კასატორი ნ. ბ-ე მიიჩნევს, რომ სარჩელი სრულად უნდა დაკმაყოფილდეს, რადგან საქართველოს მთავრობა მოცემულ საქმეზე ახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში იმავე შინაარსის აქტს გამოსცემს და მოსარჩელის უფლებების აღდგენა დროში გაჭიანურდება. ამასთან, კასატორის მოსაზრებით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები იძლევა საქმის არსებითად გადაწყვეტისა და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

15. კასატორი (მოსარჩელე) მიუთითებს, რომ დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას გათვალისწინებულ უნდა იქნეს კანონის მიზანი, ასეთი უფლებამოსილება უნდა განხორციელდეს კანონიერად, ობიექტურად და მიუკერძოებლად, ნებისმიერი სახის დისკრიმინაციის გამორიცხვით. კასატორი მიიჩნევს, რომ სადავო შემთხვევაში ადმინისტრაციულ ორგანოთა მიერ დარღვეულია დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელების წესები.

16. კასატორი საქართველოს მთავრობა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელესთან მიმართებით თანასწორობის პრინციპი არ დარღვეულა, რადგან არ არსებობს იდენტური გარემოებები.

17. კასატორი (მოპასუხე) მიუთითებს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: სს „...ის“ გაკოტრების საქმისწარმოება დასრულდა საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 4 ივლისის განჩინებით, ხოლო საქართველოს მთავრობამ დაზარალებული პირების სასარგებლოდ სარეზერვო ფონდიდან თანხა გამოყო 2007 წლის 7 მარტის №123 და 5 აპრილის №175 განკარგულებებით; გაკოტრების საქმისწარმოების დასრულების შედეგად ირკვევა, რომ საქართველოს მთავრობა არ იქნა მიჩნეული სს „...ის“ სამართალმემკვიდრედ; სს „...ის“ გაკოტრების მმართველის მიერ სიების წარდგენის დროისათვის არსებული, ყველა დადასტურებული მოთხოვნის მქონე კრედიტორის დასაკმაყოფილებელი თანხა სწორედ სარეზერვო ფონდიდან იყო გამოყოფილი. ჩამოთვლილი გარემოებები, კასატორის მოსაზრებით, ადასტურებს, რომ მას არ დაურღვევია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლის მოთხოვნები.

18. საქართველოს მთავრობა, ასევე, მიიჩნევს, რომ ჯეროვნად აღასრულა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება. საკასაციო საჩივრის მიხედვით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილებით ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შესახებ დავალება არ გულისხმობდა ნ. ბ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილებას. სასამართლოს გადაწყვეტილებით საქართველოს მთავრობას დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. მოქმედი კანონმდებლობა კი არ ითვალისწინებს სადავო საკითხის მარეგულირებელ სამართლის ნორმას, რომელზე დაყრდნობითაც შესაძლებელი იქნებოდა თანხის ოდენობის განსაზღვრა. 2007 წლის 7 მარტის №123 და 5 აპრილის №175 განკარგულებებით საქართველოს მთავრობამ დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში გამოხატა კეთილი ნება დაზარალებული პირების მიმართ და მათზე გაცემული თანხები არ წარმოადგენს ზიანის სრულ კომპენსაციას. შესაბამისად, მოსარჩელისთვის ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით განსაზღვრული ზიანის თანხის (52 356 აშშ დოლარი) ანაზღაურება გაცილებით მეტი იქნება სხვა დაზარალებულთათვის მიცემული თანხის ოდენობაზე, რაც ამ პირებს არათანაბარ მდგომარეობაში ჩააყენებს და თანასწორობის პრინციპს დაარღვევს.

19. კასატორი საქართველოს მთავრობა დამატებით აღნიშნავს, რომ არ არსებობდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საფუძველი, რადგან ადმინისტრაციულმა ორგანომ გამოიკვლია საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, ხოლო სასამართლო არ მიუთითებს კონკრეტულ ფაქტებსა და გარემოებებზე, რომლებიც უნდა იქნეს გამოკვლეული ახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში.

20. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 15 ივლისის განჩინებით ნ. ბ-ისა და საქართველოს მთავრობის საკასაციო საჩივრები დასაშვებად იქნა მიჩნეული. ამასთან, მხარეებს განემარტათ, რომ საჩივრები განხილულ იქნებოდა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

II სამოტივაციო ნაწილი:

21. საკასაციო სასამართლო, საქმის მასალებისა და საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლის შედეგად, მიიჩნევს, რომ ნ. ბ-ისა და საქართველოს მთავრობის საკასაციო საჩივრები ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს.

22. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერება, ასევე, უნდა შეფასდეს მოცემული დავის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე გადაწყვეტის შესაძლებლობის არსებობა.

23. საკასაციო პალატა, საქართველოს კონსტიტუციის 62-ე მუხლის პირველი პუნქტის, „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლის საფუძველზე, მიუთითებს, რომ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შესასრულებლად სავალდებულოა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სწორედ სასამართლოს გადაწყვეტილების შესრულების სავალდებულოობა და კანონმდებლობით მისი იძულებითი აღსრულების შესაძლებლობის უზრუნველყოფა წარმოადგენს სამართლიანი სასამართლოს უფლების უმნიშვნელოვანეს კომპონენტს, რამეთუ „სასამართლოსადმი მიმართვა არ იქნება სრულყოფილი უფლებადაცვითი საშუალება, თუ პირს არ ექნება სათანადო საკანონმდებლო გარანტიები, რომ მის სასარგებლოდ გამოტანილი და კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება დროულად და ჯეროვნად აღსრულდება“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 30 სექტემბრის №1/2/596 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ნათია ყიფშიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-9); „ყოველგვარი აზრი ეკარგება უფლების, მით უფრო - დარღვეული უფლების ნებისმიერ დონეზე აღიარებას, თუკი არ მოხდება სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 28 ივლისის №1/14/184,228 გადაწყვეტილება საქმეზე „სააქციო საზოგადოებები – „საქგაზი“ და „ანაჯგუფი“ (ყოფილი „თბილგაზოაპარატი“) საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-4); „სასამართლოსადმი ხელმისაწვდომობის უფლება აზრს დაკარგავს, თუ მართლმსაჯულების საბოლოო პროდუქტი - სავალდებულო ძალის მქონე გადაწყვეტილება აღუსრულებელი დარჩება“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2019 წლის 14 ნოემბრის №2/5/879 გადაწყვეტილება საქმეზე „ზურაბ სვანიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-8). საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების უდიდესი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, იგი უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, სრულად, სასამართლოს მიერ დაფიქსირებული მითითებებისა და დავალებების დაცვით.

24. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს მასზედ, რომ სადავო შემთხვევაში, საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 14 მარტის №486 გასაჩივრებული განკარგულება გამოცემულია სწორედ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსასრულებლად. კერძოდ, დადგენილია, რომ ნ. ბ-ეს, როგორც სს „...ისგან“ დაზარალებულ პირს, საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან თანხის გამოყოფაზე თავდაპირველად უარი ეთქვა საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 13 აგვისტოს №1426 განკარგულებით. აღნიშნული განკარგულება სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიამ 2015 წლის 5 მარტის (საქმე №3/3147-14) გადაწყვეტილებით. ამავე გადაწყვეტილებით საქართველოს მთავრობას დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. შესაბამისად, გასაჩივრებული აქტის კანონიერების გადამოწმებისას არსებითი მნიშვნელობა უნდა მიენიჭოს პირველი სამართალწარმოების ფარგლებში სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტებს, გაკეთებულ განმარტებებსა და ადმინისტრაციული ორგანოსთვის მიცემულ მითითებებს.

25. ნიშანდობლივია, რომ პირველი დავის წარმოებისას სასამართლოებმა აქცენტი გააკეთეს რამდენიმე მნიშვნელოვან გარემოებაზე და საქართველოს მთავრობას საკითხის გადაწყვეტისას ამ გარემოებებზე ყურადღების გამახვილება მოსთხოვეს. კერძოდ, სასამართლოებმა დავის გადაწყვეტისას მიუთითეს შემდეგ საკითხებზე: 1. თანასწორობის პრინციპის დაცვის აუცილებლობაზე - სასამართლოთა განმარტებით, საქართველოს მთავრობამ ისარგებლა მისთვის კანონით მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილებით, სს „...ის“ მუშაობის შედეგად მოსახლეობისთვის მიყენებული ზარალი მიიჩნია სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საგანგებო შემთხვევად და აღნიშნული ზარალის დასაფარად საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან ჭიათურის მუნიციპალიტეტს გამოუყო შესაბამისი თანხები. ამდენად, თანასწორობის პრინციპიდან გამომდინარე, საქართველოს მთავრობა ვალდებული იყო, ყველა სხვა ანალოგიურ შემთხვევაში იგივე გადაწყვეტილება მიეღო. ნ. ბ-ეს სხვა დაზარალებულებისაგან მხოლოდ ის გარემოება განასხვავებდა, რომ მისი დაზარალებულთა კატეგორიისადმი მიკუთვნება სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე მოხდა, რაც, სასამართლოთა მოსაზრებით, არ წარმოადგენდა შემთხვევათა არაიდენტურობის განმსაზღვრელ ფაქტორს. ამასთანავე, საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 7 მარტისა და 5 აპრილის განკარგულებებით მთავრობის მიერ თანხის გამოყოფა მოხდა არა კონკრეტული პირებისთვის, არამედ ზოგადად სს „...ის“ მუშაობის შედეგად დაზარალებული მოსახლეობისთვის. კომპანიის გაკოტრების მმართველის 2007 წლის დეკემბრის წერილით კი საქართველოს მთავრობას ეცნობა, რომ სიების დაზუსტების პროცესი არ იყო ამოწურული და შესაძლებელია, წარმოშობილიყო თანხის გაზრდის საჭიროება; 2. საქართველოს მთავრობის სს „...ის“ სამართალმემკვიდრედ არცნობაზე - სასამართლოებმა აღნიშნეს, რომ მოცემული გარემოება ვერ იმოქმედებდა კომპენსაციის გაცემის პროცესზე, რამეთუ საქართველოს მთავრობას, მართალია, არ გააჩნდა ზიანის ანაზღაურების კანონისმიერი ვალდებულება, მაგრამ მას კანონით ჰქონდა მინიჭებული საგანგებო შემთხვევების არსებობის პირობებში სარეზერვო ფონდიდან თანხის გამოყოფის უფლება და მთავრობამ თავად იკისრა ასეთი მოვალეობა; 3. ნ. ბ-ის დაზარალებულად ცნობის მომენტზე - მოსარჩელე სს „...ის“ მუშაობის შედეგად დაზარალებულ პირად ცნობილ იქნა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 31 იანვრის გადაწყვეტილებით, რომელზეც 2008 წლის 2 აპრილს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი. სს „...ის“ ლიკვიდაცია კი მოხდა 2008 წლის 4 ივლისს, „გაკოტრების საქმის წარმოების დამთავრების შესახებ“ საჩხერის რაიონული სასამართლოს განჩინებით. ამდენად, ნ. ბ-ის სს „...ის“ მუშაობის შედეგად დაზარალებულ პირად ცნობა და მის მიმართ ზიანის ანაზღაურების წარმოშობის ვალდებულება წინ უსწრებდა სს „...ის“ გაკოტრების საქმის წარმოების დამთავრებას; 4. ნ. ბ-ისთვის ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველზე - სს „...ის“ გაკოტრების მმართველის 2008 წლის 21 აპრილის №07-56 მიმართვის საფუძველზე, ჭიათურის მუნიციპალიტეტმა ნ. ბ-ე შეიყვანა სს „...ის“ მუშაობის შედეგად დაზარებულ პირთა დამატებით სიაში, თუმცა მისი მოთხოვნა ვერ დაკმაყოფილდა თანხის ამოწურვის გამო. ამრიგად, ნ. ბ-ისთვის ზიანის ანაზღაურებაზე უარი განპირობებული იყო არა იმ გარემობით, რომ სახელმწიფო არ აღიარებდა მის მიმართ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას, არამედ იმით, რომ ზიანის ანაზღაურების მიზნით გამოყოფილი თანხა არ აღმოჩნდა საკმარისი.

26. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების აღსასრულებლად გამოიცა საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 14 მარტის №486 განკარგულება, რომლითაც ნ. ბ-ის მოთხოვნა მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ კვლავ არ დაკმაყოფილდა შემდეგი დასაბუთებით: 1. მოსარჩელესთან მიმართებით დავალიანების დაფარვაზე ვალდებულ სუბიექტად განისაზღვრა კერძო სამართლის კონკრეტული სუბიექტი - სს „...ი“ და არა საქართველოს მთავრობა (მთავრობა/სახელმწიფო არ იქნა მიჩნეული სს „...ის“ სამართალმემკვიდრედ); 2. სს „...ისგან“ დაზარალებული პირების დასაკმაყოფილებლად თანხების გამოყოფა არ წარმოადგენდა საქართველოს მთავრობის ვალდებულებას. განკარგულებების გამოცემით საქართველოს მთავრობამ, საკუთარი დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, გამოხატა კეთილი ნება და განსაზღვრა კონკრეტული თანხები დაზარალებული პირების დასაკმაყოფილებლად; 3. თანასწორობის პრინციპი არ დარღვეულა, რადგან საქართველოს მთავრობის მიერ თანხის გამოყოფის შესახებ განკარგულებების გამოცემისას საწარმოს ლიკვიდაციის პროცესი დასრულებული არ იყო. დღეის მდგომარეობით, კომპანია ლიკვიდირებულია. ნ. ბ-ე კი წარდგენილ სიებში არ ფიქსირდებოდა; 4. დაზარალებულ პირებზე გაცემული თანხები არ წარმოადგენს ზიანის სრულ კომპენსაციას და ამასთან, ნ. ბ-ისთვის მიყენებული ზიანის ოდენობა განსხვავებულია სხვადასხვა საშემფასებლო აქტში.

27. საქართველოს მთავრობის მიერ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სათანადოდ აღსრულებისა და დასაბუთებული აქტის გამოცემის ვალდებულების შესრულების გამოკვლევის, აქტის კანონიერების დადგენის თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს გასაჩივრებული აქტის ზემოაღნიშნულ შინაარსზე, რომელიც იმეორებს საქართველოს მთავრობის მიერ პირველი სასამართლო წარმოების ფარგლებში გაჟღერებულ არგუმენტებს. კერძოდ, საქართველოს მთავრობას სასამართლოში პირველივე დავის განმავლობაში ხაზგასმით განემარტა, რომ საკითხის გადაწყვეტაზე გავლენას ვერ მოახდენდა მის მიერ დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში მოქმედება და მისი სს „...ის“ სამართალმემკვიდრედ არცნობა. ამრიგად, გასაჩივრებულ აქტში სამართალმემკვიდრეობისა და დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელების თაობაზე გაკეთებულ მითითებებზე სასამართლოს ერთხელ უკვე დეტალურად და არსებითად აქვს ნამსჯელი, როდესაც დასახელებული გარემოებები ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძვლად არ მიიჩნია. შესაბამისად, ხსენებული მოტივაცია სადავო აქტის კანონიერად მიჩნევას ვერ განაპირობებს.

28. საქართველოს მთავრობამ, კანონით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, იკისრა რა სს „...ისგან“ დაზარალებულთათვის კომპენსაციის გაცემა, საკითხის სწორად გადაწყვეტისთვის, ასეთი ვალდებულება უნდა შეესრულებინა თანასწორობის პრინციპის დაცვით. ახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში საქართველოს მთავრობას უნდა ემოქმედა სწორედ თანასწორობის პრინციპის დაცვით, რომელიც გარანტირებულია არა მხოლოდ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლით, არამედ საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებულ ძირითად უფლებას წარმოადგენს. მით უფრო, რომ „კანონის წინაშე თანასწორობის უზრუნველყოფის ხარისხი ობიექტური კრიტერიუმია ქვეყანაში დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებების უპირატესობით შეზღუდული სამართლის უზენაესობის ხარისხის შეფასებისათვის. ამდენად, ეს პრინციპი წარმოადგენს დემოკრატიული და სამართლებრივი სახელმწიფოს როგორც საფუძველს, ისე მიზანს“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2010 წლის 27 დეკემბრის №1/1/493 გადაწყვეტილება საქმეზე „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებები „ახალი მემარჯვენეები“ და „საქართველოს კონსერვატიული პარტია“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-1). ამასთანავე, გასათვალისწინებელია, რომ თანასწორობის პრინციპი „კრძალავს კანონის წინაშე არსებითად თანასწორთა უთანასწოროდ (ან პირიქით) გონივრული და ობიექტური დასაბუთების გარეშე მოპყრობის ნებისმიერ შემთხვევას“ (საკონსტიტუციო სასამართლოს 2011 წლის 18 მარტის №2/1/473 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ბიჭიკო ჭონქაძე და სხვები საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრის წინააღმდეგ“, II-1). შესაბამისად, სახელმწიფოს მხოლოდ ობიექტური საფუძვლით შეეძლო მოსარჩელისთვის ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმა, თუკი დაასაბუთებდა პირთა არაიდენტურ მდგომარეობაში ყოფნას ან განსხვავებული მოპყრობის გამართლების მიზეზებს დაასახელებდა. ამასთანავე, მოპასუხეს დეტალურად უნდა გაეთვალისწინებინა სასამართლოს მითითებები და არ იყო უფლებამოსილი, ზიანის ანაზღაურებაზე უარი სასამართლოს მიერ უკვე უკანონოდ მიჩნეული მოტივებით ეთქვა.

29. რაც შეეხება საქართველოს მთავრობის არგუმენტს, რომ თანასწორობის პრინციპი არ დარღვეულა, რადგან არ იკვეთება გარემოებათა იდენტურობა (კომპანია ლიკვიდირებულია, ხოლო ნ. ბ-ე გაკოტრების მმართველის მიერ წარდგენილ სიებში არ ფიქსირდებოდა), საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მითითებული განსხვავება არ არის ისეთი ხასიათის მატარებელი, რაც დაზარალებულების მიმართ არათანაბარ მოპყრობას გაამართლებდა, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც ნ. ბ-ის დაზარალებულად ცნობა წინ უსწრებდა საწარმოს ლიკვიდაციას, დაზარალებულთა დაკმაყოფილება კი იკისრა მთავრობამ და მათთვის კომპენსაციის გაცემა არ მომხდარა საწარმოს გაკოტრების საქმისწარმოების წესების საფუძველზე. ამასთან, მთავრობისთვის ცნობილი იყო, რომ გაკოტრების მმართველის წარდგენილი სიები არ იყო სრული, საბოლოო და შესაძლებელია თანხის დამატებით გამოყოფა გამხდარიყო საჭირო. საგულისხმოა, რომ ნ. ბ-ის დაზარალებულად ცნობის მომენტსა და საფუძველზე სასამართლოებმა, ასევე, მიუთითეს პირველი სამართალწარმოების ფარგლებში და აღნიშნეს, რომ მოსარჩელეს ზიანი მხოლოდ იმიტომ არ აუნაზღაურდა, რომ გამოყოფილი თანხა არ იყო საკმარისი. შესაბამისად, გასაჩივრებულ აქტში მითითებული გარემოებები თანასწორობის პრინციპის დაცვას არ ადასტურებს.

30. ზიანის ასანაზღაურებელი თანხის მოცულობასთან დაკავშირებით კი, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ნ. ბ-ისთვის სს „...ის“ მიერ მიყენებული ზიანის ოდენობა დამატებით კვლევას არ საჭიროებს, რამეთუ იგი განსაზღვრულია ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 31 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით და შეადგენს 52 356 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ლარში. ამასთანავე, თუკი საქართველოს მთავრობამ სხვა დაზარალებულები სრულად არ დააკმაყოფილა, მანვე უნდა დაადასტუროს და მიუთითოს, რა პროპორციით მოხდა თანხის გაანგარიშება და თანასწორობის პრინციპის დაცვით, იმავე მეთოდით უნდა გადაუხადოს მოსარჩელეს კომპენსაცია.

31. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს მთავრობის სადავო განკარგულებით არ მომხდარა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ჯეროვანი აღსრულება, გასაჩივრებული აქტი არ არის სათანადოდ დასაბუთებული და კვლავ ვერ პასუხობს თანასწორობის პრინციპის დაცვის მოთხოვნებს. შესაბამისად, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ სადავო აქტი გამოცემულია საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევის გარეშე, თუმცა საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების წინაპირობა. მითითებული ნორმის გამოყენება „სასამართლოს შეუძლია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე და ეს გარემოებები იმდენად არსებითი მნიშვნელობისაა, რომ მათი შემოწმება და შეფასება სასამართლოსათვის შეუძლებელია“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2009 წლის 28 სექტემბრის განჩინება საქმეზე №ბს-355-340(2კ-09)).

32. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სადავო შემთხვევაში სასამართლო იყო უფლებამოსილი და ჰქონდა რეალური შესაძლებლობა, რომ სარჩელი არსებითად გადაეწყვიტა, რამეთუ საქმეზე დადგენილია ყველა არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოება, მათი სამართლებრივი შეფასება კი სწორედ სასამართლოს კომპეტენციას განეკუთვნება. საკასაციო სასამართლო, ასევე, ითვალისწინებს იმ გარემოებას, რომ დავა ერთხელ უკვე იქნა სასამართლოს მიერ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე გადაწყვეტილი, თუმცა გასაჩივრებულ აქტში იმავე ფაქტობრივ გარემოებებსა და სამართლებრივ წინაპირობებზე არის მითითება გაკეთებული, რაც სასამართლომ გამოიკვლია, შეაფასა და სათანადო არგუმენტაციად არ მიიჩნია. მაშასადამე, ვინაიდან საქმეზე ახალი გარემოებები გამოკვეთილი არ არის და ყველა ფაქტი უდავოდ დადგენილია, მხარეთა უფლებების დროულად დაცვის მიზნით, სასამართლომ მოცემული დავა არსებითად უნდა გადაწყვიტოს.

33. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება არ არის დასაბუთებული, გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს ქმნის. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, არ არსებობდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული უფლებამოსილების გამოყენების საფუძველი. სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და წინამდებარე განჩინებაში გაკეთებული განმარტებების გათვალისწინებით, უნდა იმსჯელოს სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობაზე, ასანაზღაურებელი ზიანის ოდენობაზე და არსებითად გადაწყვიტოს მოცემული დავა. შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლიდან გამომდინარე, საქმე ხელახალი განხილვისათვის უნდა დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს.

III სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ბ-ისა და საქართველოს მთავრობის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 11 იანვრის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯები განაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ა. წულაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ქ. ცინცაძე