საქმე №ბს-44(კ-20) 22 ივლისი, 2020 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ალექსანდრე წულაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნინო ქადაგიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მესამე პირი) - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ი. შ-ა

მოპასუხეები - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სამეგრელოს რეგიონული ოფისი

მესამე პირები - სსიპ შემოსავლების სამსახური, კოოპერატივი „...“

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

გასაჩივრებული განჩინება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 30 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

I აღწერილობითი ნაწილი:

1. ი. შ-ამ 2018 წლის 12 ივლისს სარჩელით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხეების - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და იმავე სააგენტოს სამეგრელოს რეგიონული ოფისის მიმართ და მოითხოვა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სამეგრელოს რეგიონული ოფისის 2018 წლის 25 აპრილის №... და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 18 ივნისის №... გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა, ასევე, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსთვის ან მისი ტერიტორიული ორგანოსთვის ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ში მდებარე 761,58 მ² ფართსა (...ი) და მის ქვემოთ არსებულ მიწის ნაკვეთზე ი. შ-ას საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დავალება. ამასთან, 2018 წლის 11 სექტემბერს მოსარჩელემ დააზუსტა, რომ დასახელებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტბეს ასაჩივრებდა მხოლოდ ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ში მდებარე 761,58 მ² ფართისა და მის ქვემოთ არსებული მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციაზე უარის თქმის ნაწილში.

2. ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 20 აგვისტოს საოქმო განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო.

3. ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 11 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ი. შ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სამეგრელოს რეგიონული ოფისის 2018 წლის 25 აპრილის №... და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 18 ივნისის №... გადაწყვეტილებები ი. შ-ას სახელზე ხობის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ...ში მდებარე 761,58 მ² ნაგებობისა და მის ქვემოთ არსებული მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციის მოთხოვნის ნაწილში, ხოლო დანარჩენ ნაწილში აქტი დარჩა უცვლელი. იმავე გადაწყვეტილებით საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ან მის ტერიტორიულ ორგანოს - სამეგრელოს რეგიონულ ოფისს დაევალა, ი. შ-ას სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრაციაში გაეტარებინა ხობის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ...ში მდებარე უძრავი ნივთი (ფართი - 761,58 მ² (...ი), მის ქვემოთ არსებული მიწის ნაკვეთი).

4. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

4.1. საგადასახადო ორგანოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით, საგადასახადო ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის მიზნით, 2006 წლის 25 სექტემბერს, ყადაღა დაედო გადასახადის გადამხდელის - კოოპერატივ „...-ის“ ქონებას, რომელშიც შედიოდა „...ი“, საბალანსო ღირებულებით - 12 000 ლარი;

4.2. კოოპერატივის წევრთა საერთო კრების 2012 წლის 18 სექტემბრის №1 ოქმით, კოოპერატივს უფლება მიეცა, მის ბალანსზე რიცხული ...ი (განაშენიანების ფართით 761,58 მ²) მიეყიდა ი/მ ი. შ-ასთვის, ექსპერტიზის მიერ შეფასებულ ფასად, საგადასახადო ინსპექციიდან ნებართვის მიღების შემდეგ;

4.3. 2012 წლის 25 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, ერთი მხრივ, კოოპერატივ „...-ის“ თავმჯდომარე ს. გ-ა („გამყიდველი“) და, მეორე მხრივ, ი/მ ი. შ-ა („მყიდველი“) შეთანხმდნენ მასზედ, რომ გამყიდველმა გაყიდა, ხოლო მყიდველმა იყიდა კოოპერატივის ბალანსზე რიცხული შენობა-ნაგებობა - ...ი (განაშენიანების ფართით 761,58 მ²). დადგინდა, რომ მყიდველის მიერ ხელშეკრულების ღირებულების გადახდა უნდა მომხდარიყო საგადასახადო ინსპექციის ნებართვის მიღების შემდეგ, ექსპერტიზის მიერ შეფასებულ ფასად. ხელშეკრულება ხელმოწერილია ორივე მხარის მიერ;

4.4. შენობა-ნაგებობის მიღება-ჩაბარების 2012 წლის 26 სექტემბრის აქტით მხარეებმა დაადასტურეს, რომ გამყიდველმა გადასცა, ხოლო მყიდველმა ჩაიბარა კოოპერატივის ბალანსზე რიცხული შენობა-ნაგებობა (...ი). აქტის თანახმად, მხარეებს ერთმანეთის მიმართ პრეტენზია არ გააჩნდათ. აქტი მხარეების მიერ ხელმოწერილია;

4.5. კოოპერატივის წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა შემოსავლების სამსახურს, რათა მიეღო თანხმობა ყადაღადადებული ქონების გაყიდვაზე, ნასყიდობის შედეგად მიღებული თანხის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდის პირობით. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 20 მაისის №იდ1431238 წერილის მიხედვით, კოოპერატივ „...-ს“ ეცნობა, რომ საგადასახადო ორგანო დათანხმდა ყადაღადადებული ქონების რეალიზაციას იმ პირობით, რომ ამონაგები თანხა არ უნდა ყოფილიყო ექსპერტის მიერ განსაზღვრულ ღირებულებაზე ნაკლები და თანხმობის ჩაბარებიდან გონივრულ ვადაში მთლიანად უნდა მიმართულიყო საბიუჯეტო დავალიანების დასაფარად;

4.6. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით, ქონება, 2013 წლის 16 აპრილის მდგომარეობით, საორიენტაციოდ შეფასდა 16475 ლარად.

4.7. ი/მ ი. შ-ამ 2013 წელს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურის ანგარიშზე, კოოპერატივ „...-ის“ სახელით, ჯამში გადარიცხა 16480 ლარი;

4.8. ი. შ-ას წარმომადგენელმა 2018 წლის 29 მარტს №... სარეგისტრაციო განცხადებით მოითხოვა სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია ხობის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ...ში მდებარე უძრავ ნივთზე;

4.9. 2018 წლის 04 აპრილს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მიიღო სარეგისტრაციო წარმოების მიმდინარეობის შესახებ №...-03 გადაწყვეტილება და ი. შ-ას განუმარტა, რომ მოთხოვნილ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად აუცილებელი იყო უძრავ ნივთზე საკუთრების ან მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენა. ამასთან, მხარეს განემარტა, რომ წარდგენილი/მოძიებული დოკუმენტაციის შინაარსიდან გამომდინარე, შესაძლებელია, წარსადგენი ყოფილიყო სხვა დამატებითი დოკუმენტაცია/ინფორმაციაც, რომელიც აუცილებელი იქნებოდა განცხადებაზე გადაწყვეტილების მისაღებად;

4.10. საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2018 წლის 4 აპრილის №... წერილით სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოდან, საქართველოს ეროვნული არქივიდან და ფინანსთა სამინისტროდან გამოითხოვა ინფორმაცია კოოპერატივ „...-ის“ სახელზე რიცხული, სოფელ ...ში მდებარე ქონების და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე გადასახადის გადამხდელად აღრიცხვის თაობაზე. ასევე, მოთხოვნილ იქნა ინფორმაციის მიწოდება საქართველოს ეროვნულ არქივსა და ფინანსთა სამინისტროში დაცული ან/და გაცემული სხვა დოკუმენტაციის შესახებ;

4.11. სამეგრელოს რეგიონული არქივის 2018 წლის 19 აპრილს №... წერილით საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ეცნობა, რომ კოოპერატივ „...-ის“ საარქივო დოკუმენტური მასალები სამეგრელოს რეგიონულ არქივში დაცვაზე არ შესულა. ანალოგიური შინაარსის წერილი იქნა გადაგზავნილი საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოდან;

4.12. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 4 ივნისის №21-02-1/71648 წერილით ირკვევა, რომ ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ის 2002-2003 წლების მიწის გადასახადის გადამხდელთა სიებით, კოოპერატივი „...ი“ გადამხდელად არ დაფიქსირებულა;

4.13. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 25 აპრილის №... გადაწყვეტილებით სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია არ აკმაყოფილებდა რეგისტრაციის პირობებს, კერძოდ, მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად უნდა წარდგენილიყო: 1) ნასყიდობის ხელშეკრულება, დამოწმებული მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად (ნოტარიულად ან საჯარო რეესტრის მიერ); 2) კორექტირებული ხელშეკრულება, სადაც მითითებული იქნებოდა მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი ან/და სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების გარემოების აღმოფხვრის დამადასტურებელი სხვა დოკუმენტი;

4.14. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული საჩივრით გაასაჩივრა ი. შ-ას წარმომადგენელმა. ადმინისტრაციული საჩივრის მიხედვით, მართალია, ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება არ არის დამოწმებული კანონით დადგენილი წესით, თუმცა ი. შ-ამ ქონება შეიძინა შემოსავლების სამსახურის ცნობის, ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნისა და სახელმწიფო ბიუჯეტში თანხის გადარიცხვის საფუძველზე, რაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-9 მუხლის საფუძველზე, კანონიერი ნდობის უფლებას ანიჭებდა დაინტერესებულ პირს. განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ კორექტირებული ხელშეკრულების წარდგენა შეუძლებელი იყო, ვინაიდან სადავო ქონება არ არის საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული და მას მინიჭებული არ აქვს საიდენტიფიკაციო კოდი;

4.15. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 18 ივნისის №... გადაწყვეტილებით ი. შ-ას ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

5. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებისას, საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ კანონიერი ნდობის პრინციპი გამომდინარეობს სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპიდან, რომელიც კრძალავს ისეთ მმართველობით საქმიანობას, რომელიც კანონიერია, მაგრამ მისი ადრესატის კანონიერი ნდობის გაცრუებას იწვევს. დაინტერესებული პირის კანონიერი ნდობა ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირებაზე, რომ მოცემული ქმედება განხორციელდება, ისევე არის გარანტირებული, როგორც უკვე განხორციელებულ ქმედებაზე. კანონიერი ნდობის დაცვის გარანტია უფრო მაღალია უკვე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შემთხვევაში, ვიდრე დაპირების მიმართ. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადმინისტრაციულ ორგანოსა და ი. შ-ას ძალისხმევა მიმართული იყო გარკვეული, წერილობით დადასტურებული მოქმედებებით, რომელიც საბოლოო ჯამში „...ის“ რეალიზაცია-შეძენასთან იყო დაკავშირებული. ფაქტობრივად არსებობდა გასაყიდი საგანი, რისთვისაც თანხა გადახდილია. ადმინისტრაციული ორგანოს როლი გასაყიდი საგნის ფიქსაციაში, შეფასებაში, გარკვეული პირობების ჩამოყალიბებაში, ნდობის ხარისხისა და ხასიათიდან გამომდინარე, მნიშვნელოვანი იყო შემსყიდველისთვის. მოსარჩელემ გადაიხადა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მითითებული თანხა და მისი მოთხოვნა განაშენებიანების ფართის ქვემოთ არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თაობაზე ადეკვატურია.

6. ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 11 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, იმავე სააგენტოს სამეგრელოს რეგიონულმა ოფისმა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ.

7. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 7 მაისის განჩინებით, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნენ სსიპ შემოსავლების სამსახური (საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე) და კოოპერატივი „...“ (საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე).

8. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 30 ივლისის განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, იმავე სააგენტოს სამეგრელოს რეგიონული ოფისისა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

9. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ი. შ-ას მიერ №... განაცხადზე წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია საკმარისი იყო დაინტერესებული პირის საკუთრების უფლების რეგისტრაციისთვის. სასამართლომ აღნიშნა, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია ვერ ხორციელდება იმ მიზეზით, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების მონაწილე მხარეების ხელმოწერის ნამდვილობა არ არის დამოწმებული ნოტარიალურად. პალატამ მიუთითა, რომ ხელშეკრულება გამყიდველის სახელით ხელმოწერილი და ბეჭედდასმულია, ხოლო მყიდველის მიერ - ხელმოწერილია. ამასთან, მყიდველს გადახდილი აქვს შეძენილი ქონების ღირებულება სახელმწიფო ბიუჯეტში იმის გამო, რომ ნასყიდობის საგანი, როგორც გადასახადის გადამხდელის (კოოპერატივ „...-ის“) ბალანსზე რიცხული ქონება, საგადასახადო ვალდებულების შესრულების უზრუნველსაყოფად დაყადაღებული იყო საგადასახადო ორგანოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით. ნასყიდობის კანონიერება სადავო არ გამხდარა, რაც, სააპელაციო პალატის განმარტებით, კანონის საფუძველზე წარმოშობდა მყიდველის უფლებას, გამხდარიყო შეძენილი ქონების მესაკუთრე, რაც ვერ განხორციელდება ამ უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე.

10. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვინაიდან წერილობით დადებული ხელშეკრულება მხარეთა მიერ ხელმოწერილია, მხარეები შეთანხმდნენ ხელშეკრულების ყველა არსებით პირობაზე და მყიდველმა სრულად გადაიხადა ნასყიდობის საფასური, სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლით განსაზღვრული, ნამდვილი ნების გამოვლენის შედეგად დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელსაც უკავშირდება შესაბამისი სამართლებრივი შედეგები. ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არსებობდა დაინტერესებული პირის სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველი.

11. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 30 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

12. კასატორი აღნიშნავს, რომ უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება სანივთო გარიგებაა, რომლის ნამდვილობისთვის კანონმა იმპერატიულად დაადგინა კონკრეტული ფორმის დაცვის სავალდებულოობა - გარიგება უნდა დაიდოს წერილობით და მხარეთა ხელმოწერების ნამდვილობა უნდა დაამოწმოს ნოტარიუსმა ან კანონით გათვალისწინებულმა სხვა პირმა. განსახილველ შემთხვევაში კი, ნასყიდობის ხელშეკრულება არ არის დამოწმებული სათანადო წესით, რასაც სადავოდ არ ხდის მოსარჩელეც.

13. საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს, რომ მხარის მიერ უფლების რეგისტრაცია მოთხოვნილი იყო არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 9279,36 მ² მიწის ნაკვეთსა და მასზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებზე, თუმცა ნასყიდობის ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენს ...ი, განაშენიანების ფართით - 761,58 მ². ამასთან, მხარის მიერ წარდგენილ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე მითითებული შენობა-ნაგებობებიდან, განაშენიანების ფართით, არცერთი არ ემთხვევა ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებულ შენობა-ნაგებობას. შესაბამისად, ვერ ხდება ნასყიდობის ხელშეკრულებაში აღნიშნული უძრავი ნივთის იდენტიფიკაცია.

14. საკასაციო საჩივრის მიხედვით, ქონება არ იყო საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში რეგისტრირებული და მას არ ჰქონდა საკადასტრო კოდი მინიჭებული. ბალანსზე რიცხული ქონება არ ნიშნავს საკუთრებაში არსებულ ქონებას, რამდენადაც საკუთრება უძრავ ნივთზე ვლინდება საჯარო რეესტრის ამონაწერიდან, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. უფრო მეტიც, ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მონაცემებით, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივ „...-ისა“ და ი. შ-ას სახელზე სააღრიცხვო მასალა დაცული არ არის. ასევე, კოოპერატივ „...-ის“ შესახებ ინფორმაცია/დოკუმენტაცია სამეგრელოს რეგიონულ არქივსა და სამეგრელო-გურია-ზემო სვანეთის მომსახურების ცენტრის არქივში არ იძებნება, ხოლო მიწის გადასახადის გადამხდელთა სიებში აღნიშნული კოოპერატივი გადამხდელად არ ფიქსირდება. შესაბამისად, კასატორის მოსაზრებით, ასევე, არარელევანტურია სასამართლოს მითითება კანონიერი ნდობის პრინციპზე.

15. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლები არ არსებობს, უნდა გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.

16. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 აპრილის განჩინებით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა მიჩნეული.

II სამოტივაციო ნაწილი:

17. საკასაციო სასამართლო, საქმის მასალებისა და საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლის შედეგად, მიიჩნევს, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ი. შ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდება.

18. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, მოცემულ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს, უფლების დამადასტურებელი სათანადო დოკუმენტის წარდგენის საჭიროებაზე მითითებით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების კანონიერება.

19. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საჯარო რეესტრის წარმოების ორგანიზაციულ-სამართლებრივ საფუძვლებს, საჯარო რეესტრის მწარმოებელი ორგანოს – საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს უფლება-მოვალეობებს განსაზღვრავს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონი.

20. მითითებული კანონის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, სარეგისტრაციო წარმოების დაწყების საფუძველია განცხადება ან უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. იმავე მუხლის მეორე პუნქტის თანახმად, განცხადებას უნდა ერთვოდეს ინსტრუქციით განსაზღვრული სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია და ინფორმაცია. დასახელებული კანონის მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, რეგისტრაცია წარმოებს როგორც უშუალოდ სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტების, აგრეთვე ამ დოკუმენტაციის სათანადო წესით შექმნილი ელექტრონული ასლების საფუძველზე. მითითებული საკანონმდებლო აქტის მეორე მუხლის „კ“ ქვეპუნქტით კი განმარტებულია, რომ სარეგისტრაციო დოკუმენტი არის სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს ამ კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას.

21. ზემოაღნიშნულ ნორმათა საფუძველზე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციისთვის განმცხადებელმა უნდა წარადგინოს საკუთრების უფლების წარმომშობი დოკუმენტაცია, რომლითაც დადასტურდება მისი საკუთრების უფლების არსებობა კონკრეტულ უძრავ ნივთზე. თუკი მხარე ვერ უზრუნველყოფს აღნიშნული მოთხოვნის შესრულებას, კერძოდ, თუ განცხადებას არ ერთვის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული დოკუმენტი ან ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია განცხადებით მოთხოვნილ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ.

22. განსახილველ შემთხვევაში, ი. შ-ამ მოითხოვა საკუთრების უფლების რეგისტრაცია 9279,36 მ² მიწის ნაკვეთზე, ხოლო საკუთრების უფლების წარმომშობ დოკუმენტად წარადგინა 2012 წლის 25 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება. მითითებული ხელშეკრულება დადებულია კოოპერატივ „...-სა“ („გამყიდველი“) და ი/მ ი. შ-ას („მყიდველი“) შორის მასზედ, რომ გამყიდველმა გაყიდა, ხოლო მყიდველმა იყიდა კოოპერატივის ბალანსზე რიცხული შენობა-ნაგებობა - ...ი (განაშენიანების ფართით - 761,58 მ²).

23. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ, მართალია, სასარჩელო მოთხოვნა ეხება მხოლოდ 761,58 მ² ფართობის უძრავ ნივთს, მაგრამ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერების შეფასებისას, მნიშვნელოვანია, სრულად მიექცეს ყურადღება მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილ განცხადებაში დაფიქსირებულ მოთხოვნას, სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უძრავი ნივთის მონაცემებს, მათ შორის, ფართობს და მოთხოვნის დამადასტურებელ დოკუმენტაციაში არსებულ ინფორმაციას, უნდა მოხდეს მათი ურთიერთშედარება. სადავო შემთხვევაში კი, არ არსებობდა თანხვედრა წარდგენილ მონაცემებსა და მხარის მოთხოვნას შორის. ი. შ-ამ საკუთრების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად წარადგინა ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმებულია მხოლოდ 761,58 მ² ფართობის უძრავ ნივთზე და აღნიშნული დოკუმენტის საფუძველზე მოითხოვა 9279,36 მ² მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. ამრიგად, განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის უმეტეს ნაწილზე მოსარჩელეს საკუთრების უფლების წარმომშობი რაიმე სამართლებრივი დოკუმენტი არ წარუდგენია და არც საკუთრების უფლების წარმომშობი, შესაბამისი სამართლებრივი პრეტენზიის არსებობაზე მიუთითებია. მოცემული ვითარება საკმარისი იყო, რათა მარეგისტრირებელ ორგანოს შეეჩერებინა სარეგისტრაციო წარმოება და განმცხადებლისთვის დამატებითი დოკუმენტაციის წარდგენა ან მოთხოვნის დაზუსტება მოეთხოვა.

24. რაც შეეხება სადავო - 761,58 მ² ფართობის უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის საფუძვლიანობას, საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი, ხოლო მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. ამასთან, იმავე კოდექსის 183-ე და 323-ე მუხლებიდან გამომდინარე, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

25. საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 69-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე, რომლითაც დადგენილია, რომ წერილობითი ფორმის არსებობისას, კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ან მხარეთა შეთანხებით გარიგება ან გარიგების მონაწილე მხარეთა ხელმოწერების ნამდვილობა უნდა დაამოწმოს ნოტარიუსმა ან კანონით გათვალისწინებულმა სხვა პირმა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 311¹ მუხლის პირველი და მეორე ნაწილის შესაბამისად კი, ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე შესაბამისი უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისათვის წარდგენილ უნდა იქნეს წერილობითი ფორმით დადებული გარიგება. გარიგება ან გარიგების მონაწილე მხარეთა ხელმოწერების ნამდვილობა დამოწმებული უნდა იყოს კანონით დადგენილი წესით. თუ გარიგების მონაწილე მხარეები გარიგებას ხელს აწერენ მარეგისტრირებელ ორგანოში უფლებამოსილი პირის თანდასწრებით, მაშინ გარიგების ნამდვილობისათვის არ მოითხოვება გარიგების ან გარიგების მონაწილე მხარეთა ხელმოწერების ნამდვილობის დამოწმება.

26. ზემოაღნიშნულ ნორმათა საფუძველზე საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების წარმოშობისთვის განსაზღვრულია წერილობითი ფორმის დაცვისა და ხელშეკრულებაზე ხელმოწერის სათანადო წესით დამოწმების სავალდებულოობა. მხოლოდ სათანადო წესით გაფორმებული ხელშეკრულება შეიძლება განვიხილოთ საკუთრების უფლების მყიდველზე გადასვლის დამადასტურებელ დოკუმენტად, რომლის წარდგენაც მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ვალდებულებას წარმოშობს.

27. განსახილველ შემთხვევაში, მართალია, ი. შ-ამ წარადგინა სამოქალაქოსამართლებრივი ხელშეკრულება, მაგრამ იგი არ იყო სათანადო წესით დადებული. კერძოდ, 2012 წლის 25 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებულია წერილობითი ფორმით, ხელმოწერილია მხარეთა მიერ, მაგრამ ხელმოწერა არ არის დადასტურებული ნოტარიუსის მიერ და არც მარეგისტრირებელ ორგანოში არის გაკეთებული. ამდენად, ი. შ-ამ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია მოითხოვა ფორმის დაუცველად დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე. მსგავსი ხელშეკრულების წარდგენა კი, ფორმის ნაკლის გამო, ავტომატურად ვერ გახდებოდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის დაკმაყოფილების წინაპირობა, არამედ წარმოშობდა სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერებისა და განმცხადებლისთვის დამატებითი ვადის მიცემის საფუძველს, რათა მხარეს, არსებობის შემთხვევაში, წარედგინა სხვა უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი, ან გამოესწორებინა უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის არსებული ნაკლი. მათ შორის, „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის (სადავო პერიოდში კანონის სათაური იყო „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონი) სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლების მქონე პირსა და მოსარგებლეს შორის ფორმის დაუცველად (ზეპირად ან წერილობით) დადებული გარიგების არსებობის ფაქტი დგინდება მხარეებს შორის გაფორმებული წერილობითი შეთანხმებით, რომელზედაც მხარეთა ხელმოწერების ნამდვილობას ადასტურებს ნოტარიუსი. ეს მოქმედება განიხილება, როგორც გარიგების ხელახლა დადება, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად. ამდენად, მიუხედავად გარიგების კანონით დადგენილი ფორმის დაუცველად დადებისა, მხარეს ჰქონდა შესაძლებლობა, გამოესწორებინა გარიგების ნაკლი. ასეთი შესაძლებლობის რეალიზაციის შანსს კი განმცხადებელს მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერება და დამატებითი ვადის მიცემა აძლევდა.

28. ზემოთ მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სადავო, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებულია შესაბამისი წინაპირობების არსებობისას, ვინაიდან მხარეს კანონით დადგენილი წესით არ ჰქონდა წარდგენილი მისი საკუთრების უფლების წარმოშობის დამადასტურებელი დოკუმენტი. ამასთან, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერება მიზნად ისახავდა განმცხადებლისთვის დამატებითი შესაძლებლობის მიცემას, წარედგინა სათანადო დოკუმენტი და დარეგისტრირებულიყო ნივთის მესაკუთრედ. მხარეთა მიერ გარიგების ფორმის დაუცველობა უნდა გამოსწორებულიყო მოგვიანებით მასზე ხელმოწერების ნამდვილობის დადასტურებით, რაც შეიძლებოდა გამხდარიყო ასეთი ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის წინაპირობა. მოსარჩელის მიერ ნასყიდობის საფასურის გადახდა კი არ ქმნის ფორმის დაუცველად დადებული გარიგების ნამდვილად მიჩნევის წინაპირობებს.

29. აღსანიშნავია, რომ 2019 წლის დეკემბერში განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილების შედეგად, უფრო გამარტივდა ფორმის დაუცველად დადებული გარიგებების საფუძველზე უფლებათა რეგისტრაციის წესი. კერძოდ, „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტი, ასევე, ადგენს, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლების მქონე პირს/მესაკუთრე ფიზიკურ პირს ან/და მესაკუთრე კერძო სამართლის იურიდიულ პირს და მოსარგებლეს შორის ფორმის დაუცველად (ზეპირად ან წერილობით) დადებული გარიგების არსებობის ფაქტი დგინდება მხარეებს შორის გაფორმებული წერილობითი შეთანხმებით, რომელზედაც მხარეთა ხელმოწერების ნამდვილობა დასტურდება კანონით დადგენილი წესით. ეს მოქმედება განიხილება, როგორც გარიგების ხელახლა დადება, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად. იმავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად კი, თუ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლების მქონე პირმა/მესაკუთრე ფიზიკურმა პირმა ან/და მესაკუთრე კერძო სამართლის იურიდიულმა პირმა ამ კანონის ამოქმედებამდე ფორმის დაუცველად დადებული გარიგების საფუძველზე გაასხვისა მიწის ნაკვეთი, რის დასადასტურებლადაც მოსარგებლეს გადასცა უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის ან „სასოფლო-სამურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციის გადაუდებელ ღონისძიებათა და საქართველოს მოქალაქეთათვის სარეგისტრაციო მოწმობების გაცემის შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 16 მაისის №327 ბრძანებულების საფუძველზე გაცემული მიწის (უძრავი ქონების) საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობის დედანი, ეს გარემოება გამოყენებული იქნება უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში მოსარგებლის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად, თუ იმავე საკადასტრო ბლოკში რეგისტრირებული არანაკლებ 3 მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე (მესაკუთრეები) ან საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლების მქონე პირი (პირები) აღნიშნულ ფაქტს წერილობით დაადასტურებს (დაადასტურებენ) ან თუ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლების მქონე პირი/მესაკუთრე თანხმობას განაცხადებს. ამ შემთხვევაში გარიგების ხელახლა დადება არ მოითხოვება. ამრიგად, თუკი ი. შ-ა, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, გამოასწორებს გარიგებაში დაშვებულ ნაკლს, წარადგენს შესაბამის დოკუმენტაციას, იგი უფლებამოსილი იქნება, მიმართოს მარეგისტრირებელ ორგანოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით.

30. რაც შეეხება მოსარჩელის მითითებას ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირებასა და კანონიერ ნდობაზე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-9 მუხლზე, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირება არის ადმინისტრაციული ორგანოს წერილობითი დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ მოცემული ქმედება განხორციელდება, რაც შეიძლება გახდეს დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობის საფუძველი. იმავე მუხლის მეორე ნაწილი ადგენს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირების მიმართ კანონიერი ნდობა არ შეიძლება არსებობდეს, თუ: ა) მას საფუძვლად უდევს ადმინისტრაციული ორგანოს კანონსაწინააღმდეგო დაპირება; ბ) შესაბამისი ნორმატიული აქტის შეცვლის გამო პირი ვეღარ აკმაყოფილებს დაწესებულ მოთხოვნებს; გ) მას საფუძვლად უდევს დაინტერესებული მხარის უკანონო მოქმედება. შესაბამისად, „ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირება არის ადმინისტრაციული ორგანოს წერილობითი დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ მოცემული ქმედება განხორციელდება, რაც შეიძლება გახდეს დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობის საფუძველი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ყოველგვარი დაპირება ვერ იქნება მიჩნეული კანონიერი ნდობის საფუძვლად. ასეთად მიიჩნევა მხოლოდ წერილობითი ფორმით შესრულებული დაპირება, რომლის შინაარსიდანაც აშკარად გამომდინარეობს, რომ ადმინისტრაციული ორგანო (თანამდებობის პირი) ვალდებულებას იღებს შეასრულოს რაიმე ქმედება.... სზაკ-ის მე-9 მუხლის თანახმად კანონიერი ნდობა არ შეიძლება არსებობდეს, თუ მას საფუძვლად უდევს დაინტერესებული მხარის უკანონო მოქმედება, კანონიერი ნდობის საფუძველი არ შეიძლება იყოს აგრეთვე ადმინისტრაციული ორგანოს კანონსაწინააღმდეგო დაპირება. ამდენად, მოთხოვნის დაკმაყოფილების სავალდებულო პირობას წარმოადგენს დაპირების მართლზომიერების გარკვევა, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება საკითხის ობიექტურ მხარეს, ანუ იმას ეწინააღმდეგება თუ არა დაპირება კანონმდებლობას და არა იმას იცოდნენ თუ არა დაპირების მიმცემმა ან დაინტერესებულმა მხარემ ამ დაპირების კანონსაწინააღმდეგობის შესახებ“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2008 წლის 10 სექტემბრის განჩინება საქმეზე №ბს-942-903(კ-07)).

31. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, სადავო შემთხვევაში მოსარჩელე ადმინისტრაციულ დაპირებად განიხილავს სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 20 მაისის №იდ1431238 წერილს, რომლითაც კოოპერატივ „...-ს“ ეცნობა, რომ საგადასახადო ორგანო დათანხმდა ყადაღადადებული ქონების რეალიზაციას იმ პირობით, რომ ამონაგები თანხა არ უნდა ყოფილიყო ექსპერტის მიერ განსაზღვრულ ღირებულებაზე ნაკლები და თანხმობის ჩაბარებიდან გონივრულ ვადაში მთლიანად უნდა მიმართულიყო საბიუჯეტო დავალიანების დასაფარად. ამრიგად, სსიპ შემოსავლების სამსახურის წერილით კოოპერატივს ყადაღადადებული ქონების გასხვისების უფლება მიეცა და ასეთი უფლების მიცემა იმავდროულად არ შეიცავდა ისეთი გარემოების დადასტურებას, რომ ი. შ-ა აუცილებლად შეიძენდა საკუთრების უფლებას ნივთზე. დამატებით გასათვალისწინებელია, რომ საგადასახადო ორგანო ხსენებული თანხმობის გაცემისას მოქმედებდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 241-ე მუხლის მესამე ნაწილით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, რომლის თანახმადაც, საგადასახადო ორგანოს წერილობითი თანხმობით დასაშვებია, პირმა განკარგოს ყადაღადადებული ქონება, თუ ამონაგები თანხა სრულად იქნება მიმართული საგადასახადო დავალიანების დასაფარავად. ამასთანავე, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საგადასახადო ორგანო არ არის უფლებამოსილი, განიხილოს საკუთრების უფლების კონკრეტულ პირზე გადასვლის საკითხი და დაადასტუროს კერძო სამართლის პირთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე საკუთრების უფლების წარმოშობა. შესაბამისად, სასამართლო ვერ იმსჯელებს ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირებასა და მხარის კანონიერ ნდობაზე.

32. საკასაციო სასამართლო, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მათი სამართლებრივი შეფასების გათვალისწინებით, მიიჩნევს, რომ მარეგისტრირებელმა ორგანომ კანონის მოთხოვნათა დაცვით შეაჩერა სარეგისტრაციო წარმოება და მართებულად მოსთხოვა განმცხადებელს დამატებითი დოკუმენტაციის წარდგენა. ამდენად, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის საფუძველზე, სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს, შესაბამისად, ასევე უსაფუძვლოა სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხისთვის ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების თაობაზე.

33. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცეს საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და სახეზეა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც უნდა გაუქმდეს სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ.

34. საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების მიხედვით კი, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, შესაბამისად, იგი შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

35. განსახილველ შემთხვევაში, ი. შ-ას მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 100 ლარის ოდენობით უნდა ჩაითვალოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდილად, მასვე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 150 ლარის ანაზღაურება. მოსარჩელეს ასევე უნდა დაეკისროს საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 300 ლარის ოდენობით.

III სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 394-ე, 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 30 ივლისის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. ი. შ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

4. ი. შ-ას (პ/ნ ...) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სასარგებლოდ დაეკისროს სააგენტოს მიერ სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 150 (ას ორმოცდაათი) ლარის ანაზღაურება;

5. ი. შ-ას (პ/ნ ...) დაეკისროს საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 300 (სამასი) ლარის ოდენობით შემდეგ ანგარიშზე: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ა. წულაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. ქადაგიძე