Facebook Twitter

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-127(2კ-19) 17 სექტემბერი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 25 მარტს შპს ,,...მ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2013 წლის 02 აგვისტოს შპს ,,...ს“ მიერ გაფორმების ეკონომიკურ ზონა ,,აეროპორტში” წარდგენილი №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციითა და თანმხლები დოკუმენტებით დადეკლარირდა ...ი - 100 ცალი ... და 50 ცალი .... აღნიშნული დეკლარაცია მოხვდა ,,წითელ’’ დერეფანში და საქონლის დათვალიერებისას აღმოჩნდა არადეკლარირებული საქონელი - 150 ცალი ...ი ..., რომლის საბაჟო ღირებულებამაც შეადგინა 158956,8 ლარი.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2013 წლის 11 ოქტომბრის №50693 ბრძანებით შპს ,,...ს“ დაეკისრა პასუხისმგებლობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევისთვის და შეეფარდა ჯარიმა 158956,8 ლარის ოდენობით. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2013 წლის 11 ოქტომბრის №50693 ბრძანება გაასაჩივრა მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2013 წლის 15 ნოემბრის №58049 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 11 ოქტომბრის №50693 და 2013 წლის 15 ნოემბრის №58049 ბრძანებების გაუქმების მოთხოვნით შპს „...მ“ საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს, რომლის 2014 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები მოსარჩელის მიერ გასაჩივრდა სასამართლოში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 5 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს ,,...ს’’ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 15 ნოემბრის N58049 ბრძანება; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2013 წლის 11 ოქტომბრის N50693 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა შპს „...ს“ მიმართ.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტმა ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით გამოიკვლია და შეისწავლა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილებაში მითითებული გარემოებები და დაადგინა, რომ შპს ,,...ს“ მიერ ადგილი არ ჰქონია საბაჟო დეკლარაციაში და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემების შეტანას, რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების შემცირება. აქედან გამომდინარე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2015 წლის 11 ივნისის №20487 ბრძანებით შპს ,,...ს “ დაეკისრა პასუხისმგებლობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის და სანქციის სახით შეეფარდა ჯარიმა 28 613 ლარის ოდენობით. აღნიშნული შპს ,,...მ“ გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურში, თუმცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 17 სექტემბრის ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შპს ,,...ს“ მიერ აღნიშნული ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც 2016 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დააკმაყოფილა.

მოსარჩელის განმარტებით, საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საბაჟო დეკლარაციაში არასწორი მონაცემების არსებობისას ჯარიმის ოდენობა განისაზღვრება შემცირებული იმპორტ-ექსპორტის გადასახდელების 100%-

ის ოდენობით. საზოგადოების მიერ განსაბაჟებლად წარდგენილი საქონელი (...ი, კოდი ...) არ იბეგრება საბაჟო გადასახადით. ამასთან, 2013 წლის 2 აგვისტოს საზოგადოება სარგებლობდა საქონლის იმპორტისას დღგ-ით დაბეგვრის სპეციალური წესით და მის მიერ განხორციელებული იმპორტი არ იბეგრებოდა დღგ-ით. ამდენად, იმპორტისას გადასახდელები შეადგენდა ნულს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საზოგადოებას მიაჩნია, რომ მისთვის შეფარდებული ჯარიმა უნდა იყოს ნულის ტოლი, ვინაიდან საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილი ცალსახად და ერთმნიშვნელოვნად მიუთითებს საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის არსებობისას იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირებაზე. მოსარჩელე ასევე აღნიშნავს, რომ ერთ-ერთი პირველი კომპანიაა, რომელმაც მიიღო „ოქროს სიის“ მონაწილის სტატუსი, გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ საზოგადოებას ზარალი არ მიუყენებია სახელმწიფო ბიუჯეტისათვის და წარმოადგენს კეთილსინდისიერ გადამხდელს, რაც ასევე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, სანქციისგან გათავისუფლების საფუძველია.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2015 წლის 11 ივნისის №20487 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 17 სექტემბრის №34911 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს „...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2015 წლის 11 ივნისის №20487 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 17 სექტემბრის №34911 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება (საჩივარი №11242/2/15); სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა კანონით დადგენილ ვადაში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში უნდა განისაზღვროს შპს „...ს“ მიერ ჩადენილი ქმედების სამართლებრივი ბუნება, საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულ რომელ სამართალდარღვევას წარმოადგენს იგი და შესაბამისად, როგორ უნდა იქნეს გამოთვლილი და შეფარდებული საგადასახადო სანქცია. საყურადღებოა ის გარემოება, რომ სადავო აქტები გამოცემულია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით. გადაწყვეტილებით ადმინისტრაციულ ორგანოებს დაევალათ გამოეკვლიათ საბაჟო დეკლარაციაში არასწორი მონაცემების შეტანით ადგილი ჰქონდა თუ არა შპს „...ს“ მხრიდან იმპორტის გადასახდელის შემცირებას, რის შემდეგაც უნდა მომხდარიყო სადავო სამართალდარღვევის დაკვალიფიცირება საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლი კონკრეტული ნორმის შესაბამისად. ამდენად, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოები ვალდებულნი იყვნენ გამოეკვლიათ საბაჟო დეკლარაციაში არასწორი მონაცემების შეტანით ადგილი ჰქონდა თუ არა შპს „...ს“ მხრიდან იმპორტის გადასახდელის შემცირებას. მხოლოდ მითითებულის შემდეგ იქნებოდა შესაძლებელი ქმედების სწორი კვალიფიკაცია და აღნიშნული გარემოების დადგენას არა მხოლოდ სანქციის მართებულობის კუთხით ჰქონდა მნიშვნელობა, არამედ ზოგადად სამართალდარღვევის სწორი კვალიფიკაციისათვის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის არსებობისას იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება დეკლარანტის (ამ მუხლის მე-6 და მე-7 ნაწილებით გათვალისწინებულის გარდა) ან მისი წარმომადგენლის მიერ იწვევს პირის დაჯარიმებას საბაჟო დეკლარაციაში შემცირებული იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების თანხის 100 პროცენტის ოდენობით. ამავე მუხლის მე-20 ნაწილის მიხედვით, საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში სავალდებულოდ შესატანი საბაჟო ღირებულების შესახებ არასწორი მონაცემის არსებობისას დეკლარანტის მიერ საბაჟო ღირებულების გაზრდა ან შემცირება, რასაც არ გამოუწვევია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება, – იწვევს ვალდებული პირის დაჯარიმებას საბაჟო ღირებულებასა და გაზრდილ ან შემცირებულ საბაჟო ღირებულებას შორის სხვაობის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

ზემოაღნიშნულ ნორმათა საფუძველზე, სააპელაციო პალატის განმარტებით, საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის არსებობისთვის, თუმცაღა ქმედების სწორად კვალიფიკაცია და შესაბამისად, სანქციის განსაზღვრა უნდა მოხდეს იმის მიხედვით, რამდენად გამოიწვია აღნიშნულმა იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება. კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის შემადგენლობის სავალდებულო და აუცილებელ ელემენტს წარმოადგენს არასწორი მონაცემების არსებობის შედეგად იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება. მაშინ, როდესაც ამავე მუხლის მე-20 ნაწილი ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში სავალდებულოდ შესატანი საბაჟო ღირებულების შესახებ არასწორი მონაცემის არსებობისას დეკლარანტის მიერ საბაჟო ღირებულების გაზრდის ან შემცირებისას, როდესაც აღნიშნულს არ გამოუწვევია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს განმარტება, რომ ითვალისწინებს რა კანონი პასუხისმგებლობას დეკლარაციაში არასწორი მონაცემების შეტანისთვის, რადგან აღნიშნულით გადასახდელის გადამხდელი არღვევს კანონით დაკისრებულ ვალდებულებას, კანონმდებელი ერთმანეთისაგან მიჯნავს სამართალდარღვევებს შედეგის შესაბამისად - იწვევს თუ არა ქმედება გადასახადების შემცირებას და შესაბამისად, განსხვავებულ პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს თითოეული შემთხვევისათვის, რადგან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 და მე-20 ნაწილები განსხვავებული სიმძიმისა და სახელმწიფოსთვის განსხვავებული ოდენობით ზიანის მომტან სამართალდარღვევას წარმოადგენს.

სადავო შემთხვევაში ზემოაღნიშნული მაკვალიფიცირებელი გარემოების დადგენისას (იმპორტის გადასახდელების შემცირება) გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ის გარემოება, რომ შპს „...“ სარგებლობდა დღგ-ის დაბეგვრის სპეციალური წესით 2010 წლის 9 სექტემბრიდან 2014 წლის 31 მაისის ჩათვლით. ამასთანავე, სადავო არ არის გადამხდელის დღგ-ის დაბეგვრის სპეციალური წესით სარგებლობის საკითხი. სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 162-ე მუხლის მე-2 ნაწილი კი ადგენდა, რომ პირს, რომლის წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში დასაბეგრი ოპერაციების მიხედვით დეკლარირებული და ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ის თანხა გადააჭარბებს 200 000 ლარს, უფლება აქვს, გადავიდეს იმპორტის დღგ-ით დაბეგვრის სპეციალურ წესზე. აღნიშნულ შემთხვევაში კი, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, პირისათვის დაბეგვრის ობიექტად არ განიხილება საქონლის იმპორტი. ამასთანავე, ითვლება, რომ საქონლის იმპორტის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით პირმა დასაბეგრი იმპორტის მიხედვით განსაზღვრულ საქონელზე მიიღო ჩათვლა.

შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო მიიჩნევს, სარგებლობდა რა საწარმო დაბეგვრის სპეციალური რეჟიმით, რა დროსაც დაბეგვრის ობიექტად ვერ იქნებოდა განხილული საქონლის იმპორტი, შპს „...ს“ ქმედება ვერ გამოიწვევდა იმპორტის გადასახდელების შემცირებას. სწორედ ამიტომ, სააპელაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო შემთხვევისთვის სანქციის განსაზღვრა უნდა განხორციელებულიყო არა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, არამედ მე-20 ნაწილით.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-8 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადების ადმინისტრირება არის გადასახადების გამოანგარიშებასთან, გადახდასა და დეკლარირებასთან, საგადასახადო კონტროლთან, აგრეთვე გადასახადის გადამხდელთა აღრიცხვასთან, ინფორმირებასა და საგადასახადო ვალდებულებათა შესრულების უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული ფორმების, მეთოდებისა და წესების ერთობლიობა, რომლებსაც საგადასახადო ორგანოები ახორციელებენ საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის აღსრულების პროცესში. ამავე კოდექსის 51-ე მუხლის „ა“ და „კ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, საგადასახადო ორგანოები ვალდებული არიან თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში დაიცვან საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა, იმოქმედონ ამ კოდექსისა და საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტების მოთხოვნათა შესაბამისად და მონაწილეობა მიიღონ სახელმწიფო საგადასახადო პოლიტიკის განხორციელებაში; გამოავლინონ ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომლებიც თავს არიდებენ გადასახადების გადახდას და აღკვეთონ საგადასახადო სამართალდარღვევები, აწარმოონ საგადასახადო სამართალდარღვევათა საქმეები და გამოიყენონ პასუხისმგებლობის ზომები ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

ზემოაღნიშნულ ნორმათა საფუძველზე სააპელაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელისთვის საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით დარიცხული ჯარიმის კორექტირება, ქმედების წინამდებარე გადაწყვეტილების შესაბამისად, კვალიფიკაცია და სანქციის გამოანგარიშება მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურმა უნდა განახორციელოს.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად კი, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი. ვინაიდან საგადასახადო ორგანო წარმოადგენს იმ უფლებამოსილ პირს, ვინც უნდა გამოავლინოს საგადასახადო სამართალდარღვევა, მოახდინოს მისი სწორი კვალიფიკაცია და შეუფარდოს გადასახადის გადამხდელს სანქცია, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად მართებულად მოხდა გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობა, ხოლო შემოსავლების სამსახურს დაევალა ახალი აქტის გამოცემა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.

კასატორი საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო არ იზიარებს სააპელაციო სასმართლოს მითითებას, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს სადავო აქტების მიღებისას არ გამოუკვლევია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები.

კასატორის განმარტებით, თავად მოსარჩელეც არ უარყოფს სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტს, მაგრამ აპელირებს იმ გარემოებაზე, რომ რადგან საქონელი გათავისუფლებულია იმპორტის გადასახადისაგან, სამართალდარღვევის ჩადენის მომენტისათვის სარგებლობდა იმპორტის სასაქონლო ოპერაციაში მოქცეულ საქონელზე დამატებული ღირებულების გადასახადით დაბეგვრის სპეციალური წესით, მის მიერ განხორციელებული იმპორტი არ იბეგრებოდა დღგ-ით, შესაბამისად, იმპორტისას გადასახდელები შეადგენდა ნულს. აქედან გამომდინარე, სსკ-ის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გათვალისწინებით, საზოგადოებისათვის შეფარდებული ჯარიმა უნდა იყოს ნულის ტოლი, რაც კასატორის მოსაზრებით სამართლებრივ საფუძველს მოკლებულია, რადგან გადასახადის გადამხდელის მიერ მითითებული დაბეგვრის სპეციალური წესი არ არის ჩადენილი სამართალდარღვევისათვის სანქციის გამოუყენებლობის საფუძველი, ის არ წარმოადგენს ინდულგენციას ჩადენილი/ჩასადენი სამართალდარღვევისათვის, მით უმეტეს მაშინ, როდესაც სადავო საქონელი არ ყოფილა შეტანილი საბაჟო დეკლარაციაში და შესაბამისად, არ ყოფილა იმპორტის სასაქონლო ოპერაციაში მოქცეული.

კასატორის მითითებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის შეფარდებისას არსებით გარემოებას წარმოადგენს იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება. საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი შეღავათების მხედველობაში მიღება უნდა მოხდეს მისი კანონით დადგენილი წესით გამოყენების შემთხვევაში. იმპორტის გადასახდელების შემცირება, პირველ რიგში, გამოწვეულია საქონლის სასაქონლო დეკლარაციაში აუსახველობით და არა საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი შეღავათების გამოყენებით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საბაჟო დეპარტამენტის მიერ ფაქტობრივი გარემოებების დამატებით შესწავლის შედეგად გადამხდელისთვის საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე შეფარდებული ჯარიმის ოდენობა განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, ანუ მხოლოდ გაცხადებული საქონლის რაოდენობაზე ვრცელდება შეღავათი, წინააღმდეგ შემთხვევაში კანონმდებლის კეთილი ნება ბოროტად იქნება გამოყენებული. ყველა მსგავს შემთხვევაში დეკლარანტი განაცხადებს მცირე ოდენობის საქონელს, ხოლო რეალურად საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩნდება დიდი რაოდენობით დაუდეკლარირებული საქონელი, რომლის შემდგომი კანონიერი მიმოქცევის გაკონტროლება მრავალი ობიქტური მიზეზის გამო შეუძლებელი გახდება და ბიუჯეტი დაზარალდება. შესაბამისად, კასატორს მიაჩნია, რომ დავის განმხილველმა ორგანოებმა აბსოლუტურად სწორად მიიჩნიეს, რომ შპს ,,...ს“ მიმართ გამოყენებულ უნდა იქნეს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინების გაუქმებასა და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

კასატორის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოების შედეგად გამოირკვა, რომ ორგანიზაცია მართლაც სარგებლობდა დღგ-ით დაბეგვრის სპეციალური წესით 2010 წლის 9 სექტემბრიდან 2014 წლის 31 მაისის ჩათვლით. 2013 წლის 2 აგვისტოს სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციით შპს ,,...მ“ დაადეკლარირა მხოლოდ 150 ცალი ...ი. არადეკლალირებული საქონლის აღმოჩენა მოხდა საქონლის ფიზიკური დათვალიერებისას ვინაიდან დეკლარაციისთვის განისაზღვრა ,,წითელი“ დერეფანი. შპს ,,...ს“ მიერ არ მომხდარა სრულყოფილი ინფორმაციის წარდგენა საგადასახადო ორგანოში. იმ შემთხვევაში, თუ დეკლარაციისთვის განისაზღვრებოდა ,,ყვითელი“, ,,ლურჯი“ ან ,,მწვანე“ დერეფანი, შპს ,,...ს“ მხრიდან ადგილი ექნებოდა არადეკლარირებული ...ის როგორც შემოტანას, ასევე იმპორტის გადასახდელების შემცირების ფაქტს. ის არგუმენტი, რომ 2013 წლის 2 აგვისტოს ორგანიზაცია სარგებლობდა დღგ-ით დაბეგვრის სპეციალური წესით და მის მიერ იმპორტის სასაქონლო ოპერაციაში მოქცეულ საქონელზე არ ხდებოდა დღგ-ის გადახდა, არ წარმოშობს პირის პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საფუძველს. სადავო შემთხვევაში საკითხი განხილულ უნდა იქნეს არა საწარმოს მიერ იმპორტის სასაქონლო ოპერაციაში მოქცეულ საქონელზე დამატებული ღირებულების გადასახადით დაბეგვრის სპეციალური წესის გამოყენების თუ არ გამოყენების საკითხზე, არამედ მის მიერ ჩადენილი მართლსაწინააღმდეგო ქმედების გამო, კანონით გათვალისწინებული სანქციის დაკისრების მართებულობაზე.

კასატორის განმარტებით, ის გარემოება, რომ ორგანიზაცია სარგებლობდა დაბეგვრის სპეციალური წესით, სამართალდარღვევის ჩადენის შემთხვევაში ვერ გახდება პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საფუძველი, ვინაიდან, იდენტური გარემოების არსებობისას ნებისმიერი სხვა გადამხდელს პასუხისმგებლობა დაეკისრებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით. ადმინისტრაციულ ორგანოს, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპი ავალდებულებს საქმის გარემოებათა იდენტურობის შემთხვევაში არ დაუშვას სხვადასხვა პირის მიმართ განსხვავებული გადაწვეტილების მიღება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინების გაუქმებასა და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 თებერვლის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2013 წლის 02 აგვისტოს შპს ,,...ს“ მიერ გაფორმების ეკონომიკურ ზონა ,,აეროპორტში” წარდგენილი №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციითა და თანმხლები დოკუმენტებით დადეკლარირდა ...ი - 100 ცალი ... და 50 ცალი .... აღნიშნული დეკლარაცია მოხვდა ,,წითელ“ დერეფანში და საქონლის დათვალიერებისას აღმოჩნდა არადეკლარირებული საქონელი - 150 ცალი ...ი ..., რომლის საბაჟო ღირებულებამაც შეადგინა 158956,8 ლარი.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის საბაჟო წესების დარღვევის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოში დაიწყო გამოძიება შპს ,,...ს“ მიერ საბაჟო წესების დარღვევის ფაქტზე საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 214-ე მუხლის პირველი ნაწილით. გამოძიებისას კვალიფიკაცია შეიცვალა სისხლის სამართლის კოდექსის 2201 მუხლის პირველი ნაწილით, რადგან დადგინდა, რომ მოსარჩელის ცალკეულმა ხელმძღვანელმა პირებმა არაჯეროვნად შეასრულეს სამსახურეობრივი მოვალეობები. მათ მიმართ გამოყენებულ იქნა განრიდება და 2013 წლის 07 ოქტომბრის დადგენილებით სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიება შეწყდა.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2013 წლის 11 ოქტომბრის №50693 ბრძანებით შპს ,,...ს“ დაეკისრა პასუხისმგებლობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევისთვის და შეეფარდა ჯარიმა 158956,8 ლარის ოდენობით.

აღნიშნული ბრძანება სსიპ შემოსავლების სამსახურში საჩივრით გაასაჩივრა შპს ,,...მ“, რომლის 2013 წლის 15 ნოემბრის №58049 ბრძანებითაც საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული ბრძანება შპს ,,...მ“ საჩივრით გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში, რომლის 2014 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 11 ოქტომბრის №50693 და 2013 წლის 15 ნოემბრის №58049 ბრძანებების გაუქმების თაობაზე შპს ,,...ს“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილებით შპს ,,...ს” სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2013 წლის 11 ოქტომბრის №50693 ბრძანება, 2013 წლის 15 ნოემბრის №58049 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება (საჩივარზე №7100/2/13). თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ გასაჩივრდა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 5 ნოემბრის გადაწყვეტილებით (საქმე №3ბ/1072-14) გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს ,,...ს’’ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2014 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 15 ნოემბრის N58049 ბრძანება და სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2013 წლის 11 ოქტომბრის N50693 ბრძანება, ხოლო სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა შპს „...ს“ მიმართ.

ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით საგადასახადო ორგანომ გამოიკვლია და შეისწავლა აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში მითითებული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და დაადგინა, რომ შპს „...ს“ მიერ ადგილი ჰქონდა საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემების შეტანას, რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების შემცირება. აღნიშნულის საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2015 წლის 11 ივნისის №20487 ბრძანებით შპს „...ს“ დაეკისრა პასუხისმგებლობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის და სანქციის სახით შეეფარდა ჯარიმა 28 613 ლარის ოდენობით.

აღნიშნული ბრძანების გაუქმების მოთხოვნით შპს „...მ“ საჩივრით მიმართა სსიპ შემოსავლების სამსახურს, რომლის 2015 წლის 17 სექტემბრის №34911 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით ასევე არ დაკმაყოფილდა შპს ,,...ს“ საჩივარი ზემოაღნიშნული ბრძანებების გაუქმების თაობაზე.

განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანია სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2015 წლის 11 ივნისის №20487 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 17 სექტემბრის №34911 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (სადავო პერიოდში მოქმედი) 213-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით, სავაჭრო პოლიტიკის ღონისძიებების გამოყენების მიზნებისათვის საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრა ნიშნავს საქონლის დეკლარირების დღისათვის მის შეფასებას. საქონლის საბაჟო ღირებულებას განსაზღვრავს დეკლარანტი. შემოსავლების სამსახური აკონტროლებს საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის სისწორეს და იმ შემთხვევაში, თუ არ ეთანხმება დეკლარირებულ საბაჟო ღირებულებას, მას თვითონ განსაზღვრავს. ამავე კოდექსის 228-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმპორტისას საქონელს ენიჭება საქართველოს საქონლის სტატუსი, გამოიყენება სავაჭრო პოლიტიკის ღონისძიებები და გადაიხდევინება იმპორტის გადასახდელები საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლი (სადავო პერიოდში მოქმედი) ადგენდა საქართველოს ეკონომიკური საზღვრის გადაკვეთასთან დაკავშირებით სანქციებს, კერძოდ, ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის არსებობისას იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება დეკლარანტის (ამ მუხლის მე-6 და მე-7 ნაწილებით გათვალისწინებულის გარდა) ან მისი წარმომადგენლის მიერ – იწვევს პირის დაჯარიმებას საბაჟო დეკლარაციაში შემცირებული იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების თანხის 100 პროცენტის ოდენობით. ამავე მუხლის მე-20 ნაწილს მიხედვით, საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში სავალდებულოდ შესატანი საბაჟო ღირებულების შესახებ არასწორი მონაცემის არსებობისას დეკლარანტის მიერ საბაჟო ღირებულების გაზრდა ან შემცირება, რასაც არ გამოუწვევია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება, – იწვევს ვალდებული პირის დაჯარიმებას საბაჟო ღირებულებასა და გაზრდილ ან შემცირებულ საბაჟო ღირებულებას შორის სხვაობის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, ზოგადად სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი სადავო არაა, დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვნია სამართალდარღვევის ჩადენისას ქმედების სწორი კვალიფიკაცია და სანქციის სწორად განსაზღვრა.

საკასაციო სასამართლო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 და მე-20 ნაწილების ანალიზიდან (სადავო პერიოდში მოქმედი) გამომდინარე მიუთითებს, რომ ორივე პუნქტი ითვალისწინებს საგადასახადო პასუხისმგებლობას საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის არსებობისას, მათ შორის განმასხვავებელს წარმოადგენს მხოლოდ დამდგარი შედეგი, კერძოდ მონაცემების არასწორად შეტანამ გამოიწვია თუ არა იმპორტის/ექსპორტის გადასახადების შემცირება. ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მითითებას, იმის თაობაზე, რომ საბაჟო დეკლარაციაში და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის არსებობის დადასტურებისას, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის რომელი ნაწილით უნდა მოხდეს გადასახადის გადამხდელისთვის პასუხისმგებლობის ზომის განსაზღვრა, დამოკიდებულია სწორად იმაზე, მოხდა თუ არა იმპორტის გადასახადების შემცირება.

კონკრეტულ შემთვხვევაში მნიშვნელოვანი და საყურადღებოა ის გარემოება, რომ 2010 წლის 9 სექტემბრიდან 2014 წლის 31 მაისის ჩათვლით შპს „...“ სარგებლობდა დღგ-ის დაბეგვრის სპეციალური წესით. სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 162-ე მუხლის მე- 2 ნაწილი ადგენდა, რომ პირს, რომლის წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში დასაბეგრი ოპერაციების მიხედვით დეკლარირებული და ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ის თანხა გადააჭარბებს 200 000 ლარს, უფლება აქვს, გადავიდეს იმპორტის დღგ-ით დაბეგვრის სპეციალურ წესზე. აღნიშნულ შემთხვევაში კი, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, პირისათვის დაბეგვრის ობიექტად არ განიხილება საქონლის იმპორტი. ამასთანავე, ითვლება, რომ საქონლის იმპორტის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით პირმა დასაბეგრი იმპორტის მიხედვით განსაზღვრულ საქონელზე მიიღო ჩათვლა. ზემოაღნიშნული მუხლიდან გამომდინარე, სადავო პერიოდში შპს ,,...სთვის“ იმპორტი დაბეგვრის ობიქტად არ განიხილებოდა. რაც თავისთავად ნიშნავს იმას, რომ ამ პერიოდში შპს ,,...ს“ ქმედება ვერ გამოიწვევდა იმპორტის გადასახადის შემცირებას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორების მოსაზრებას, რომ სადავო შემთხვევაში საკითხი განხილულ უნდა იქნეს არა საწარმოს მიერ იმპორტის სასაქონლო ოპერაციაში მოქცეულ საქონელზე დამატებული ღირებულების გადასახადით დაბეგვრის სპეციალური წესის გამოყენების თუ არ გამოყენების საკითხზე, არამედ მის მირ ჩადენილი მართლსაწინააღმდეგო ქმედების გამო კანონით გათვალისწინებული სანქციის დაკისრების მართებულობაზე და კვლავაც განმარტავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის (სადავო პერიოდში მოქმედი) მე-4 ნაწილით პირის დაჯარიმების მთავარი ფაქტორი არის საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის შეტანის შედეგად იპორტის/ექსპორტის გადასახდების შემცირება, იმ პირობებში როდესაც შპს ,,...“ გათავისუფლებული იყო იმპორტის გადასახდელისგან და საქონლის იმპორტი მისთვის დაბეგვრის ობიექტად არ განიხილებოდა.

ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად მიიჩნიეს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას არ არის სათანადოდ გამოკვლეული და შეფასებული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, რაც ადასტურებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საჭიროებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 ოქტომბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ქადაგიძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ნ. სხირტლაძე