#ბს-893(2კ-19) 22 ოქტომბერი, 2020 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე
ალექსანდრე წულაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 თებერვლის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2016 წლის 3 ივნისს შპს „...მ“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.
მოსარჩელის განმარტებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 17 ივლისის შუალედური საგადასახადო შემოწმების საფუძველზე, რომელმაც მოიცვა 2012 წლის 3 დეკემბრიდან 2015 წლის 1 აპრილამდე პერიოდი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 21 ივლისის #26589 ბრძანებისა და ამავე სამსახურის მიერ გამოცემული 2015 წლის 22 ივლისის #006-356 საგადასახადო მოთხოვნის საფუძველზე, შპს „...ს“ ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა ძირითადი გადასახადი - 61 333 ლარი, ჯარიმა - 30 667 ლარი და საურავი - 21 887.33 ლარი, სულ - 113 887.33 ლარი.
მოსარჩელის მითითებით, 2015 წლის 24 აგვისტოს ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები შპს „...მ“ საჩივრით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურის მედიაციის საბჭოში. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 6 ოქტომბრის #37030 ბრძანებით შპს „...ს“ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.
მოსარჩელის განმარტებით, 2015 წლის 27 ოქტომბერს შპს „...მ“ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში საჩივრით გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურის მედიაციის საბჭოს 2015 წლის 6 ოქტომბრის #37030 ბრძანება და ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „...ს“ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.
ამდენად, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 17 ივლისის საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტის, 2015 წლის 21 ივლისის #26589 ბრძანებისა და 2015 წლის 22 ივლისის #006-356 საგადასახადო მოთხოვნის, შპს „...ს“ საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 6 ოქტომბრის #37030 ბრძანებისა და #11326/2/15 საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 17 ივლისის საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტი, 2015 წლის 21 ივლისის #26589 ბრძანება და 2015 წლის 22 ივლისის #006-356 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 6 ოქტომბრის #37030 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილება #11326/2/15 საჩივარზე დაავადებული ...ის აღდგენა-გაჯანსაღების მიზნით სანიტარული ჭრების განსახორციელებლად გადაცემულ ტყის ფართობზე ქონების (მიწა) გადასახადის დარიცხვის, 2012 წლის დღგ-ს დეკლარაციებში ასახული დასაბეგრი ბრუნვის გაზრდისა და გარემოდან უკანონოდ მოპოვებული მერქნული რესურსის მიწოდებად ჩათვლის ნაწილში და მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონით დადგენილ ვადაში გამოცემა; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „...მ“, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შპს „...ს“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 17 ივლისის საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტი, 2015 წლის 21 ივლისის #26589 ბრძანება და 2015 წლის 22 ივლისის #006-356 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 6 ოქტომბრის #37030 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილება 2012 წლის დღგ-ს დეკლარაციებში ასახული დასაბეგრი ბრუნვის გაზრდის ნაწილში და ამ ნაწილში შეწყდა საქმის წარმოება დავის საგნის არ არსებობის მოტივით; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად.
სააპელაციო სასამართლომ, საქმის მასალების დამატებითი შესწავლისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის საფუძველზე, ძირითადად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და სამართლებრივი დასკვნები, თუმცა მიიჩნია, რომ შპს „...ს“ სარჩელზე, რომლითაც მოთხოვნილი იყო სადავო აქტების ბათილად ცნობა 2012 წლის დღგ-ს დეკლარაციაში ასახული დასაბეგრი ბრუნვის ნაწილში, უნდა შეწყვეტილიყო საქმის წარმოება დავის საგნის არარსებობის გამო, ხოლო დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩენილიყო უცვლელი.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოთხოვნის საფუძველზე, საქმეში წარმოდგენილი იყო „შპს „...ს“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 15.06.2016წ. დასკვნა. დასკვნაში აღნიშნული იყო, რომ გადასახადის გადამხდელმა დავების განხილვის საბჭოს მიერ მიცემულ ვადაში წარადგინა ინფორმაცია 2012 წელს განხორციელებული დღგ-ისაგან გათავისუფლებული ბრუნვების შესახებ. შემმოწმებელთა ჯგუფმა მხედველობაში მიიღო გადასახადის გადამხდელის მიერ მიწოდებული ინფორმაცია და შესწავლის შემდეგ მოახდინა შუალედური აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება. გრაფაში „საკითხი #1-ის თანხობრივი შედეგი“ ასახული მონაცემით დგინდება, რომ დარიცხული თანხა დაექვემდებარა გაუქმებას.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ წარმოდგენილი აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 22 ივნისის #17661 ბრძანების საფუძველზე, შპს „...ს“ საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის შესაბამისად შეუმცირდა 1767 ლარი, მათ შორის, ძირითადი გადასახადი - 1178 ლარი, ჯარიმა - 589 ლარი; გადაწყდა შესამცირებელი გადასახადები/გადასახდელები შპს „...ს“ პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახულიყო ბრძანების დანართში მითითებული გადასახადების/გადასახდელების სახეებისა და გადახდის ვადების მიხედვით. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, შპს „...ს“ პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახული ინფორმაციით დასტურდებოდა, რომ შემცირება შეეხო დამატებული ღირებულების გადასახადს.
მითითებულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ შპს „...ს“ მოთხოვნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის საფუძველზე, დამატებით დარიცხული დღგ-ის და ჯარიმის უსაფუძვლობის თაობაზე სრულად იქნა გაზიარებული და დაკმაყოფილებული, რაც მიუთითებდა იმაზე, რომ ამ ნაწილში არ არსებობდა დავის საგანი, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის ა1 პუნქტის შესაბამისად, ამ ნაწილში საქმის წარმოების შეწყვეტის საფუძველს ქმნიდა.
სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში მიიჩნია კანონიერად და აღნიშნა, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრების გაზიარების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
კასატორის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში, დავის საგანი შედგებოდა 2 საკითხისაგან: 1. დაავადებული ...ის აღდგენა-გაჯანსაღების მიზნით სანიტარული ჭრების განსახორციელებლად გადაცემულ ტყის ფართობზე ქონების (მიწა) გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება; 2. გარემოდან უკანონოდ მოპოვებული მერქნული რესურსის მიწოდებად ჩათვლა.
პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, კასატორი აღნიშნავს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 17 ივლისის საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტის თანახმად, საწარმო, „...ის მუნიციპალიტეტის“ სახელმწიფო ტყის ფონდის ტერიტორიაზე „...ი დაავადებული ...ის აღდგენა-გაჯანსაღების მიზნით გასატარებელი ღონისძიებების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 9 ნოემბრის #1423 განკარგულების საფუძველზე, მასში საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 28 დეკემბრის #1753 განკარგულებით შეტანილი ცვლილებისა და დამატების შესაბამისად, საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს სსიპ „ეროვნულ სატყეო სააგენტოსთან“ გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში, ახორციელებს ...ის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე სახელმწიფო ტყის ფონდის 5 825 ჰექტარზე არსებული დაავადებული ... დაფარული ფართობის აღდგენა-გაჯანსაღების მიზნით სანიტარულ ჭრებს.
კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნული ხელშეკრულება შინაარსით წარმოადგენს ლიცენზიას (ნებართვას - ტყეში სანიტარული ჭრის განხორციელების უფლების მოპოვების შესახებ). შემოწმების მიერ საწარმოს სარგებლობაში არსებული მიწა 2012-2014 წლებში დაიბეგრა სსკ-ის 204-ე მუხლის მე-3 ნაწილით დადგენილი განაკვეთის შესაბამისად. ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ ვინაიდან მხარეებს შორის 2011 წლის 20 იანვარს გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, სახელმწიფო ტყის ფონდის 5 825 ჰექტარი ტერიტორია კომპანიას გადაცემული ჰქონდა სარგებლობაში, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 203-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ ქონებაზე (მიწა) გადასახადის გადამხდელს შპს „...“ წარმოადგენს.
მეორე სადავო საკითხთან დაკავშირებით, კასატორი აღნიშნავს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 17 ივლისის საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტის თანახმად, სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტოს მიერ 2014 წლის მაისში ჩატარებულია ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების შემოწმება, რის შედეგადაც შპს „...ს“ მიმართ შედგა აქტი. აღნიშნული აქტიდან ირკვევა, რომ საზოგადოებას საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 9 ნოემბრის #1423 და 2010 წლის 28 დეკემბრის #1753 განკარგულებების მოქმედების ფარგლებში, გარემოდან უკანონოდ მოპოვებული აქვს 28.38 მ3 მერქნული რესურსები. შემოწმების შედეგად აღნიშნული განხილულ იქნა მიწოდებად, გავრცელდა შესაბამისი პერიოდის სარეალიზაციო ფასი და დაიბეგრა დღგ-ით. ამასთან, უკანონოდ მოჭრილი მასალის მოცულობაზე საზოგადოებას დაერიცხა კუთვნილი ბუნებრივი რესურსების მოსაკრებელი.
კასატორი მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტოს 2014 წლის მაისის აქტით დადგენილია 28.38 მ3 მერქნული რესურსების უკანონოდ მოპოვების ფაქტი, რომელიც კომპანიას არ ჰქონდა რეალიზაციაში ნაჩვენები და მას აღნიშნული არც შესაბამისი პერიოდის ნაშთებში არ უფიქსირდება, ამასთან, შესაბამისი ორგანოების მიერ დადგენილი არ არის სხვა პირის მიერ მერქნული რესურსების მოჭრის ბრალეულობა, მართებულია 28.38 მ3 მერქნული რესურსების მიწოდებად ჩათვლა.
კასატორის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, რამდენადაც სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტოს 2014 წლის მაისის აქტით დადგენილია 28.38 მ3 მერქნული რესურსების უკანონოდ მოპოვების ფაქტი, რომელიც კომპანიას არ ჰქონდა რეალიზაციაში ნაჩვენები და არც შესაბამისი პერიოდის ნაშთებში არ უფიქსირდება, ასევე, იმის გათვალისწინებით, რომ შესაბამისი ორგანოების მიერ დადგენილი არ არის სხვა პირის მიერ მერქნული რესურსების მოჭრის ბრალეულობა, კანონიერია 28.38 მ3 მერქნული რესურსების მიწოდებად ჩათვლა და შესაბამისი გადასახადის და მოსაკრებლის დარიცხვა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 8 ივლისის განჩინებით (მომხსენებელი მოსამართლე: ვ. როინიშვილი), საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პლენუმის 29.05.2020წ. #28/პლ-2020 დადგენილებით მოსამართლე ვ. როინიშვილი დაინიშნა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრად, რის გამოც მის წარმოებაში არსებული საქმეები საკასაციო სასამართლოს მოსამართლეებზე განაწილდა შემთხვევითი განაწილების პრინციპით საქმეთა ელექტრონული განაწილების სისტემის მეშვეობით. მოცემული საქმე 2020 წლის 24 ივნისს დაეწერა მოსამართლე მ. ვაჩაძეს.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე წარმოდგენილი სარჩელით სადავოდ ხდის სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 17 ივლისის საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტის, 2015 წლის 21 ივლისის #26589 ბრძანებისა და 2015 წლის 22 ივლისის #006-356 საგადასახადო მოთხოვნის, შპს „...ს“ საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 6 ოქტომბრის #37030 ბრძანებისა და #11326/2/15 საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2016 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილების კანონიერებას.
საკასაციო სასამართლო, უპირველესად, მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ შპს „...ს“ სარჩელზე, რომლითაც მოთხოვნილი იყო სადავო აქტების ბათილად ცნობა 2012 წლის დღგ-ს დეკლარაციაში ასახული დასაბეგრი ბრუნვის ნაწილში, საქმის წარმოების შეწყვეტას დავის საგნის არარსებობის გამო, რამდენადაც, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ შპს „...ს“ მოთხოვნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის საფუძველზე, დამატებით დარიცხული დღგ-ის და ჯარიმის უსაფუძვლობის თაობაზე სრულად იქნა გაზიარებული და დაკმაყოფილებული, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ამ ნაწილში არ არსებობს დავის საგანი, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის ა1 პუნქტის შესაბამისად, ამ ნაწილში საქმის წარმოების შეწყვეტის საფუძველს ქმნის.
ამასთან, საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორთა მითითებას მოსარჩელის მიწის გადასახადით დაბეგვრის კანონიერების თაობაზე და იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები და მათი სამართლებრივი ანალიზი არ იძლევა იმ გარემოების მტკიცების საკმარის საფუძველს, რომ საწარმოს სარგებლობაში არსებული მიწა 2012-2014 წლებში ექვემდებარებოდა დაბეგვრას.
საკასაციო პალატის მითითებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 203-ე მუხლის შესაბამისად, მიწაზე ქონების გადასახადის გადამხდელია პირი საგადასახადო წლის 1 აპრილის მდგომარეობით: ბ) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწაზე, რომლითაც სარგებლობს ან რომელსაც ფლობს იგი. ამავე კოდექსის 204-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად (სადავო პერიოდისათვის მოქმედი რედაქციით), ბუნებრივი რესურსებით მოსარგებლე პირისათვის ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისათვის შესაბამისი ლიცენზიის საფუძველზე ან საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სხვა ფორმით გამოყოფილი მიწა იბეგრება ერთ ჰექტარზე არაუმეტეს 3 ლარით.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ 2011 წლის 20 იანვრის ხელშეკრულება, რომელზე მითითებითაც საწარმო მიჩნეულია მიწის მოსარგებლედ, დაიდო საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 9 ნოემბრის #1423 და მასში ცვლილებისა და დამატების შეტანის თაობაზე 2010 წლის 28 დეკემბრის #1753 განკარგულებებით. აღნიშნული განკარგულებით ხელშეკრულების დადების საფუძველი გახდა ...ის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო ტყის ფონდის ტერიტორიაზე „...ი“ დაავადებული ...ის აღდგენა-გაჯანსაღების მიზნით ღონისძიებების გატარების საჭიროება. ხელშეკრულების პირველი მუხლით განისაზღვრა, რომ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 9 ნოემბრის #1423 და 2010 წლის 28 დეკემბრის #1753 განკარგულებების გათვალისწინებით განხორციელდა ...ის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე სახელმწიფო ფონდის 5 825 ჰექტარზე არსებული დაავადებული ... დაფარული ფართობის აღდგენა - გაჯანსაღების მიზნით სანიტარიული ჭრები. როგორც საქართველოს მთავრობის განკარგულებიდან და ხელშეკრულებიდან დგინდება, განკარგულების გამოცემისა და მის საფუძველზე ხელშეკრულების დადების მიზანი იყო სანიტარული ჭრების განხორციელება, რომლის შესრულებაც დაევალა შპს „...ს“.
საკასაციო პალატა არსებითად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ საქართველოს ტყის კოდექსის საფუძველზე გამიჯნულია ტყითსარგებლობისა და ტყის მოვლის ღონისძიებები. ტყითსარგებლობის რეგულაციები ასახულია ტყის კოდექსის 51-ე მუხლში, ხოლო იმავე კოდექსის 97-ე მუხლი განსაზღვრავს ტყის მოვლით ღონისძიებათა მიზნებს. ამდენად, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ ტყითსარგებლობა და ტყის მოვლითი ღონისძიებების გატარება ექვემდებარება სხვადასხვა საკანონმდებლო რეგულაციებს. ტყის მოვლის ღონისძიებები ემსახურება ტყის, როგორც განსაკუთრებული ბუნებრივი რესურსისა და სიმდიდრის დაცვას, შენარჩუნებასა და განვითარებას, ხოლო ტყითსარგებლობის მიზანს წარმოადგენს ტყის რესურსის კონკრეტული მიზნით გამოყენება. შესაბამისად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ხელშეკრულებაში საკომპენსაციო თანხის გადახდის ვალდებულებაზე მითითების მიუხედავად, მნიშვნელოვანია დადგინდეს, რა შემთხვევას აქვს ადგილი, რაც კონკრეტულ პირობებში უნდა გადაწყდეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების შესწავლის საფუძველზე.
საკასაციო პალატა ასევე სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებებს გარემოდან უკანონოდ მოპოვებული 28,38 მ3 მერქნული რესურსის მიწოდებად განხილვისა და მასზე შესაბამისი პერიოდის სარეალიზაციო ფასის გავრცელების დაუსაბუთებლობის თაობაზე და მიიჩნევს, რომ მართალია, საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიზნებიდან გამომდინარე, დაბეგვრას ექვემდებარება ნებისმიერი სახის შემოსავალი, მიუხედავად მისი მოპოვების საფუძვლის კანონიერებისა, თუმცა, ამ შემთხვევაში, პრინციპულია სწორედ შემოსავლის მიღების ფაქტის გამოკვლევა, რაც განსახილველ პირობებში არ დასტურდება.
ამდენად, საქმის მასალების შესწავლის საფუძველზე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ აქტი (2014 წლის 28 მაისის აქტი), რომელსაც შემოსავლების სამსახური ეყრდნობა, გამოცემულია იმ ფაქტთან დაკავშირებით, რომ უკანონო ჭრის შედეგად გამოვლენილი იქნა კონკრეტული მოცულობის საქონელი, თუმცა ფაქტი იმის თაობაზე, რომ უკანონო ჭრა განახორციელა შპს „...მ“, გამოკვლეული და დადგენილი არ არის არცერთი სამართალდარღვევის აქტით. შესაბამისად, უკანონო ჭრის შედეგად შპს „...ს“ მიერ შემოსავლის მიღების ფაქტი საქმის მასალებით დადასტურებული არ არის, რაც წარმოადგენს გადასახადის დარიცხვის სავალდებულო ელემენტს და რომლის დაუდასტურებლობის პირობებშიც, სასამართლო მოკლებულია დარიცხვის კანონიერების მტკიცების საფუძველს.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 თებერვლის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე
ა. წულაძე
