საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-312(2კ-20) 30 სექტემბერი, 2020 წელი

ბს-312(2კ-20) თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ალექსანდრე წულაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ნინო ქადაგიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო

კასატორი (მოპასუხე) - საქართველოს გენერალური პროკურატურა

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ზ. შ-ი

მესამე პირი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

დავის საგანი - ზიანის ანაზღაურება

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 თებერვლის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

ზ. შ-მა 2018 წლის 21 ნოემბერს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და საქართველოს მთავარი პროკურატურის (უფლებამონაცვლე - საქართველოს გენერალური პროკურატურა) მიმართ და სასარჩელო მოთხოვნათა დაზუსტების შედეგად მოპასუხეებისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ მორალური ზიანის სახით 150 000 ლარის, ხოლო მატერიალური ზიანის სახით - 40 000 ლარის დაკისრება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილებით ზ. შ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; საქართველოს გენერალურ პროკურატურას ზ. შ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მორალური ზიანის ანაზღაურება 15 000 (თხუთმეტი ათასი) ლარის ოდენობით; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ზ. შ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მორალური ზიანის ანაზღაურება 5 000 (ხუთი ათასი) ლარის ოდენობით; სარჩელი დანარჩელ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა. ამასთან, მოპასუხეებს -საქართველოს გენერალურ პროკურატურასა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრათ მის მიერ ადვოკატის მომსახურებისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურება 530 (ხუთას ოცდაათი) ლარის ოდენობით. აღნიშნული გადაწყვეტილება მხარეებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 თებერვლის განჩინებით ზ. შ-ის, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და საქართველოს მთავარი პროკურატურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილება. აღნიშნული განჩინება საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ საკასაციო წესით გაასაჩივრეს.

კასატორი საქართველოს გენერალური პროკურატურა, საქართველოს კონსტიტუციის მე-18 მუხლის მე-4 პუნქტზე, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 207-ე, 208-ე მუხლებზე, სამოქალაქო კოდექსის 413-ე, 992-ე, 1005-ე მუხლებზე მითითებით, აღნიშნავს, რომ ზიანის ასანაზღაურებლად მოხელის უკანონო ქმედება, რომელმაც პირისათვის ზიანის მიყენება გამოიწვია, უნდა გამომდინარეობდეს მოხელის სამსახურებრივი მდგომარეობიდან და იყოს ბრალეული - განზრახვით ან უხეში გაუფრთხილებლობით გამოხატული, გარდა ამისა, უნდა არსებობდეს პირდაპირი მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. კასატორის მოსაზრებით, სადავო შემთხვევაში დასახელებული წინაპირობები არ არსებობს.

საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივრის მიხედვით, ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ის გარემოება, რომ კომპენსაციის ოდენობა ვერ აღუდგენს დაზარალებულს ხელყოფამდე არსებულ მდგომარეობას, შესაბამისად, ზიანის დაკისრებული ოდენობა უნდა იყოს გონივრული და სამართლიანი განსჯის შედეგი. კასატორი მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2014 წლის 10 აპრილის №ბს-648-623(2კ-13) განჩინებაზე, სადაც საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ კომპენსაციის ოდენობა არ უნდა იყოს უსაშველოდ გაზრდილი და არ უნდა მოწყდეს რეალობას. კასატორი აღნიშნავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში ზ. შ-ს აღკვეთის ღონისძიების სახით შეფარდებული ჰქონდა პატიმრობა, რომლის საფუძველზეც მან პატიმრობაში გაატარა 4 თვე და 6 დღე, ხოლო თელავის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის განაჩენის საფუძველზე - პატიმრობაში გაატარა 1 წელი და 1 დღე. ამასთან, მოსარჩელე სასჯელს იხდიდა სასამართლო განაჩენის საფუძველზე, სასჯელის მოხდისგან კი იგი 2013 წლის 13 იანვარს, „ამნისტიის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის საფუძველზე, გათავისუფლდა. კასატორი ყურადღებას ამახვილებს მასზედ, რომ გამამართლებელი განაჩენი სწორედ მისი შუამდგომლობის საფუძველზე იქნა გამოტანილი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს გენერალური პროკურატურა მიიჩნევს, რომ მისთვის მორალური ზიანის სახით 15000 ლარის დაკისრება არ გამომდინარეობს გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების კრიტერიუმებიდან, არ შეესაბამება მსგავს საქმეებზე დამკვიდრებულ სასამართლო პრაქტიკას და სასამართლოს გადაწყვეტილება ამ ნაწილში უნდა გაუქმდეს.

კასატორი საქართველოს გენერალური პროკურატურა, ასევე, არ ეთანხმება მოსარჩელის მიერ სადვოკატის მომსახურებისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების მოპასუხეთათვის დაკისრებას. კასატორი აღნიშნავს, რომ მსგავსი ხარჯის ოდენობა უნდა განისაზღვროს მხარის მიერ სასამართლოში წარდგენილი, ხარჯის რეალურად გაწევის დამადასტურებელი მტკიცებულებების საფუძველზე. მართალია, საქმეში წარმოდგენილია ანგარიშზე შემოსავლის დოკუმენტი, თუმცა არ დგინდება, რომელ საქმეზე არის თანხა გადახდილი და ამასთან, დასახელებული შემოსავლის ორდერი თარიღდება 2018 წლის 21 დეკემბრით, ხოლო სარჩელი სასამართლოში შემოტანილია 2018 წლის ნოემბერში. კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ სასამართლოში საადვოკატო მომსახურებისათვის გაწეული ხელშეკრულება წარმოდგენილი არ არის მაშინ, როდესაც „ადვოკატთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის თანახმად, ადვოკატი საადვოკატო საქმიანობას ახორციელებს ხელშეკრულების საფუძველზე.

კასატორი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო აღნიშნავს, რომ იგი სისხლის სამართლის საქმეზე სარგებლობს გამოძიების ჩატარების უფლებამოსილებით, ხოლო შეკრებილ მტკიცებულებათა საფუძველზე უკვე სისხლისსამართლებრივი დევნის განმახორციელებელი ორგანო არის პროკურატურა. კასატორის მოსაზრებით, სოლიდარულად ზიანის ანაზღაურების დაკისრების საფუძველი იარსებებდა, თუ მოსარჩელე მხარე წარადგენდა სათანადო მტკიცებულებებს და დადასტურდებოდა გამოძიების ეტაპზე სამინისტროს თანამშრომლების მიერ საპროცესო ან საგამოძიებო მოქმედებების კანონდარღვევით ჩატარება. სააპელაციო სასამართლოს მიერ ზ. შ-ის მსჯავრდებისთვის წარდგენილ მტკიცებულებათა არასაკმარისად მიჩნევა სამინისტროს თანამშრომელთა ქმედების უკანონობას არ ადასტურებს. პოლიციელების მიერ კანონის მოთხოვნათა დარღვევა, ასევე, არ არის დადასტურებული სასამართლოს მიერ. კასატორის განმარტებით, იმ პირობებში, როდესაც სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი საქმეში არ მოიპოვება, მხოლოდ პროკურორის დადგენილება სისხლის სამართლის წარმოების პროცესში ზ. შ-ის უფლების არსებითი დარღვევის შესახებ არ შეიძლება გახდეს შინაგან საქმეთა სამინისტროსთვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების საფუძველი.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად ასკვნის, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივრებში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრების განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, მოცემულ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს მოსარჩელის სასარგებლოდ მოპასუხეთათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების წინაპირობების არსებობა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 208-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან ამ ორგანოს სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის ან საჯარო მოსამსახურის (გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული საჯარო მოსამსახურისა) მიერ თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო. ამავე კოდექსის 207-ე მუხლის მიხედვით კი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესი.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, თუ სახელმწიფო მოსამსახურე ან საჯარო მოსამსახურე განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით არღვევს თავის სამსახურებრივ მოვალეობას სხვა პირის მიმართ, სახელმწიფო (მუნიციპალიტეტი) ან ის ორგანო, რომელშიც აღნიშნული მოსამსახურე მუშაობს, ვალდებულია აანაზღაუროს მიყენებული ზიანი. განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობის დროს სახელმწიფო მოსამსახურე ან საჯარო მოსამსახურე სახელმწიფოსთან (მუნიციპალიტეტთან) ერთად, სოლიდარულად აგებს პასუხს. იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, რეაბილიტირებული პირისათვის უკანონო მსჯავრდების, სისხლის სამართლის პასუხისგებაში უკანონოდ მიცემის, აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის უკანონოდ გამოყენების, ადმინისტრაციული პატიმრობის ან გამასწორებელი სამუშაოების სახით ადმინისტრაციული სახდელის არასწორად დაკისრების შედეგად მიყენებულ ზიანს აანაზღაურებს სახელმწიფო, გამოძიების, პროკურატურის ორგანოებისა და სასამართლოს თანამდებობის პირთა ბრალის მიუხედავად. განზრახვისას ან უხეში გაუფრთხილებლობისას ეს პირები სახელმწიფოსთან ერთად სოლიდარულად აგებენ პასუხს.

ზემოაღნიშნულ ნორმათა საფუძველზე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სახელმწიფო მოსამსახურის მიერ მიყენებული ზიანი შესაბამისმა სახელმწიფო დაწესებულებამ უნდა აანაზღაუროს სრულად. ამასთან, ზიანის ანაზღაურების დაკისრებისთვის უნდა დადასტურდეს ნორმატიულად განსაზღვრული შემდეგი წინაპირობების კუმულატიურად არსებობა: 1. სახელმწიფო ორგანოს თანამშრომლის ქმედების უკანონობა; 2. პირისთვის ზიანის მიყენება; 3. მიზეზშედეგობრივი კავშირის არსებობა დამდგარ შედეგსა და სახელმწიფო ორგანოს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას შორის; 4. სახელმწიფო მოსამსახურის ბრალეულობა. ამასთან, თუკი ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივ საფუძველს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილი ქმნის, ზიანი ანაზღაურდება ზიანის მიმყენებლის არაბრალეულობის პირობებშიც კი, თუკი დადასტურდება ქმედების უკანონობა და იარსებებს პირის მარეაბილიტირებელი გარემოება. პირის მარეაბილიტირებულ გარემოებად განხილულ უნდა იქნეს პირის მიმართ გამამართლებელი განაჩენის გამოტანა, რაც ადასტურებს, რომ პირს დანაშაული არ ჩაუდენია. ამასთან, გამამართლებელი განაჩენის გამოტანის შემთხვევაში პირის დაპატიმრება/მსჯავრდება ავტომატურად უკანონოდ მიიჩნევა.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ზ. შ-ი დაკავებულ იქნა 2011 წლის 6 სექტემბერს, ხოლო სასამართლოს 2012 წლის 12 იანვრის განაჩენით - ცნობილ იქნა დამნაშავედ. მოსარჩელე №... პენიტენციურ დაწესებულებაში სასჯელს იხდიდა 2011 წლის 8 სექტემბრიდან 2013 წლის 13 იანვრამდე.

ასევე დადგენილია, რომ „პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულ და პოლიტიკური ნიშნით დევნილ პირთა შესახებ“ საქართველოს პარლამენტის 2012 წლის 5 დეკემბრის დადგენილებით, პარლამენტის მიერ პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულად ცნობილ იქნა 190 პირი, მათ შორის, ...-ე ნომრად - მიჩნეულ იქნა ზ. გ-ს ძე შ-ი. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 12 ივლისის განაჩენით კი სააპელაციო პალატამ დააკმაყოფილა პროკურორის შუამდგომლობა ახლად გამოვლენილ გარემოებათა გამო განაჩენის გადასინჯვის თაობაზე; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2012 წლის 13 მარტის განაჩენი ზ. შ-ის მიმართ და იგი ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული, საქართველოს გენერალური პროკურატურისთვის, როგორც სისხლისამართლებრივი დევნის განმახორციელებელი ორგანოსთვის, ზიანის ანაზღაურების დაკისრების საფუძვლები, რამეთუ მოსარჩელის მიმართ გამოტანილია გამამართლებელი განაჩენი, რომლითაც დადასტურდა, რომ ზ. შ-ს არ ჩაუდენია დანაშაული და შესაბამისად, მისი სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში ყოფნის პერიოდი განხილულ უნდა იქნეს უკანონო მსჯავრდებად.

რაც შეეხება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა ქმედების უკანონობას, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს „პოლიტიკური ნიშნით დაპატიმრებულ და პოლიტიკური ნიშნით დევნილ პირთა შესახებ“ საქართველოს პარლამენტის 2012 წლის 5 დეკემბრის დადგენილებაზე, „მსჯავრდებულის მიმართ სისხლის სამართლის წარმოების პროცესში მისი უფლებების არსებითი დარღვევის შესახებ“ პროკურორის 2017 წლის 30 ნოემბრის დადგენილებასა და სასამართლოს გამამართლებელ განაჩენზე. დასახელებული დოკუმენტაციით დასტურდება, რომ მოსარჩელე დააკავეს პოლიტიკური ნიშნით და მისი დაკავებისას გამოიკვეთა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გურჯაანის რაიონული სამმართველოს პოლიციის ცალკეულ საჯარო მოხელეთა მხრიდან დაინტერესება, ზ. შ-ი მიეცათ სისხლის სამართლის პასუხისგებაში. ახალი გამოძიების ფარგლებში პროკურატურამ დაადგინა, რომ მოწმეებმა პოლიციის თანამშრომლების მუქარისა და ზეწოლის შედეგად მისცეს ზ. შ-ის საწინააღმდეგო ჩვენება. შესაბამისად, სადავო შემთხვევაში დადასტურებულია საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა უკანონო ქმედება, რასაც მოსარჩელის უფლებების დარღვევა, მისი უკანონოდ დაკავება მოჰყვა შედეგად. სწორედ ამიტომ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა განმარტებას, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, ასევე, უნდა დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ მორალური ზიანის ანაზღაურება.

დაკისრებული მორალური ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებით კი, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ იგი განისაზღვრება სასამართლოს მიერ საქმის ყველა გარემოების მხედველობაში მიღებით. კერძოდ, „მორალური ზიანი გულისხმობს ფიზიკურ და ზნეობრივ-ფსიქოლოგიურ ტანჯვას, რასაც პირი განიცდის ამა თუ იმ სიკეთის, უმეტესწილად არამატერიალურ ფასეულობათა ხელყოფით და მის ანაზღაურებას აკისრია სამი ფუნქცია: დააკმაყოფილოს დაზარალებული, ზემოქმედება მოახდინოს ზიანის მიმყენებელზე და თავიდან აიცილოს პიროვნული უფლების ხელყოფა სხვა პირების მიერ. მორალური ზიანის შეფასებისას სასამართლომ მხედველობაში უნდა მიიღოს დაზარალებულების სუბიექტური დამოკიდებულება ასეთი ზიანის სიმძიმის მიმართ, ასევე, ობიექტური გარემოებები, რითაც შეიძლება, მისი ამ კუთხით შეფასება. მხოლოდ ამ შემთხვევაში შეიძლება დადგინდეს მორალური ზიანის არსებობა და მისი გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების კრიტერიუმები“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2017 წლის 30 ნოემბრის განჩინება საქმეზე №ბს-509-506(2კ-17)). სადავო შემთხვევაში, ზ. შ-ის მსჯავრდების პერიოდის, მის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის პოლიტიკური ნიშნით დაწყების, გამოძიების პროცესში მისი უფლებების არსებითი დარღვევის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის - საქართველოს გენერალური პროკურატურის მოსაზრებას მოპასუხეთათვის დაკისრებული თანხის არაგონივრულობის თაობაზე.

რაც შეეხება მოსარჩელის მიერ საადვოკატო მომსახურებისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების მოპასუხეებისთვის დაკისრებას, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქონებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით, 2 000 ლარამდე ოდენობით. საქმეში წარმოდგენილი „ანგარიშზე შემოსავლის დოკუმენტით“ (ტ. 1, ს.ფ. 84) დასტურდება, რომ ზ. შ-მა ლ. ლ-ას გადაუხადა 530 ლარი საადვოკატო მომსახურებისთვის. შესაბამისად, ცალსახად დადასტურებულია მოსარჩელის მიერ ადვოკატისთვის თანხის გადახდის ფაქტი და ადვოკატსა და კლიენტს შორის დადებული ხელშეკრულების სასამართლოში წარმოუდგენლობა არ შეიძლება გახდეს ადვოკატისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და საქართველოს გენერალური პროკურატურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 თებერვლის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ა. წულაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. ქადაგიძე