საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-841(2კ-19) 30 სექტემბერი, 2020 წელი

ბს-841(2კ-19) თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ალექსანდრე წულაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - სსიპ შემოსავლების სამსახური

კასატორი (მოპასუხე) - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს „...ა“

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 მაისის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

შპს „...ას“ წარმომადგენელმა 2017 წლის 13 თებერვალს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ და სასარჩელო მოთხოვნათა დაზუსტების შედეგად მოითხოვა ერთობლივი შემოსავლის არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 2 დეკემბრის საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტის, 2015 წლის 4 დეკემბრის №46265 ბრძანებისა და №094-540 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 31 მარტის №8556 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილების (საჩივარი №12471/2/16) ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 12 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს „...ას“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 2 დეკემბრის საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტი, 2015 წლის 04 დეკემბრის №46265 ბრძანება და №094-540 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 31 მარტის №8556 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილება (საჩივარი №12471/2/16) ერთობლივი შემოსავლის არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის ნაწილში; მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა, საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა კანონით დადგენილ ვადაში. აღნიშნული გადაწყვეტილება საგადასახადო ორგანოებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 მაისის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული განჩინება ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს.

კასატორები მიუთითებენ აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 13 სექტემბრის №121948-21-14 წერილზე, რომლის თანახმადაც, შპს „...ას“ შემოსავლების განსაზღვრის მიზნით შემოწმებამ გამოიყენა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი, რადგან საზოგადოება ბუღალტრულად არ ჩამოწერდა რეალიზებულ პროდუქციას სახეობისა და რაოდენობის მიხედვით. რეალური შემოსავლების დადგენის მიზნით საზოგადობის მიერ დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული ხილის რაოდენობა (თვის ჭრილში სახეობების მიხედვით) ჩაითვალა გაყიდულად მისივე დოკუმენტით რეალიზებული ფასით. იმ პერიოდიდან, როდესაც შემოვიდა ელექტრონული ზედნადებები, შემოწმებით დადგენილსა და გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ მონაცემებს შორის სხვაობა არაარსებითია, რაც მოწმობს, რომ 2010-2011 წლებში გადამხდელი არ ასახავდა შემოსავლებს კანონმდებლობის შესაბამისად. გარდა ამისა, მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2010 წლის 10 მაისს განხორციელებულია საკონტროლო შესყიდვა, შეძენილია ერთი ყუთი ბანანი 44 ლარად მაშინ, როდესაც გადამხდელის მიერ საცალო რეალიზაცია დაფიქსირებულია 29 ლარად. ასევე, ბრენდულ და არაბრენდულ ორგანიზაციებზე რეალიზებული საქონლის ფასი აღემატება საცალოდ რეალიზებულისას. ამდენად, გადამხდელის წარდგენილი ინფორმაციიდან გამომდინარეობს, რომ იგი პროდუქციას ბითუმად ყიდდა უფრო მაღალ ფასად, ვიდრე საცალოდ, რაც, აუდიტის დეპარტამენტის შეფასებით, არარეალური მოცემულობაა. გარდა ამისა, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების სწორად განსაზღვრის მიზნით გამოთხოვილ იქნა ინფორმაცია ინდივიდუალური მეწარმეებისგან 2010 წლის 1 იანვრიდან 2015 წლის 1 აპრილამდე პერიოდში ხილის (ბანანი, ანანასი, ქოქოსი, ავოკადო, ფორთოხალი, პომელო, მანგო, ვაშლი, მსხალი და ა. შ.) სარეალიზაციო ფასების შესახებ, სადაც ასევე დაფიქსირდა მაღალი ფასები. დამატებით, დადგინდა, რომ საზოგადოება 2008, 2009 და 2010 წლებში დაჯარიმებულია საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოუყენებლოსათვის. მნიშვნელოვანია, რომ შემოწმების მიერ არ განხორციელებულა ფასნამატის დადგენა „საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების შეფასების შესახებ“ ინსტრუქციის შესაბამისად. 2016 წელს აუდიტის დეპარტამენტის საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების საკითხების შეფასების (ტრანსფერფრაიზინგის) განყოფილების მიერ ჩატარდა შპს „...ას“ კამერალური საგადასახადო შემოწმება, რომელმაც მოიცვა 2013-2014 წლების საანგარიშო პერიოდი, აღნიშნული შემოწმების მიერ ასევე არ განხორციელებულა ფასნამატის განსაზღვრა და მიღებული შედეგის მიხედვით გადამხდელისათვის საგადასახადო ვალდებულებების დაკისრება. მოცემულ შემთხვევაში შემოწმებამ გამოიყენა ოპერაციის სუფთა მარჟის მეთოდი და კომპანიის მონაცემები შეუდარდა საინფორმაციო მონაცემთა ბაზა AMADEUS-დან აღებული შესადარებელი კომპანიების სუფთა მარჟას. ამდენად, გასვლითი საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში არ განხორციელებულა ფასნამატის დადგენა საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების შესახებ ინსტრუქციის შესაბამისად, ვინაიდან აღნიშნული კუთხით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების მართებულობა შემოწმებულ იქნა შესაბამისი განყოფილების მიერ და ჩატარებული ორი შემოწმების სპეციფიკა რადიკალურად განხვავდება ერთმანეთისაგან. ადმინისტრაციულმა ორგანომ ასევე შეისწავლა მხარის წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა, თუმცა მისი გამოყენების წინაპირობები არ არსებობდა.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, კასატორები მიიჩნევენ, რომ სადავო შემთხვევაში არსებობდა ერთობლივი შემოსავლის არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესაძლებლობა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად ასკვნის, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივრებში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრების განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, მოცემულ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს საგადასახადო ორგანოთა მიერ შპს „...ას“ ერთობლივი შემოსავლის არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის კანონიერება. ამასთანავე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლება ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, თუმცა აღნიშნული არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ §71; ყუფარაძე საქართველოს წინააღმდეგ §76; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო პალატა, პირველ ყოვლისა, მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის მიხედვით, გადასახადებით დაბეგვრისათვის გამოიყენება საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის დღისათვის მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა. ვინაიდან სადავო შემთხვევაში არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით ერთობლივი შემოსავლის განსაზღვრისას საწარმოს მიერ წარდგენილ და მიღებულ შედეგებს შორის სხვაობები გამოვლინდა 2010, 2011 და 2012 წლებში და ამავე სხვაობების შესაბამისი პერიოდის ერთობლივ შემოსავალში ჩართვამ გამოიწვია საწარმოსთვის გადასახადების დარიცხვა, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების მართლზომიერება უნდა შეფასდეს სწორედ სადავო პერიოდში მოქმედი რეგულაციების საფუძველზე. ამრიგად, საგადასახადო ორგანოთა მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების სამართლებრივ საფუძვლად მოქმედი ნორმის მითითება არ არის მართებული.

რაც შეეხება უშუალოდ 2010-2012 წლებში მოქმედ სამართლებრივ ნორმებს, 2011 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის (2004წ.) 104-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ადგენდა, რომ თუ გადასახადის გადამხდელი არ ახორციელებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით გათვალისწინებული ფორმითა და წესით ან არ ახორციელებს მას საერთოდ, ან სააღრიცხვო დოკუმენტაცია დაკარგული ან/და განადგურებულია, რის გამოც შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის, დაბეგვრასთან დაკავშირებული ობიექტისა და საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა, მაშინ საგადასახადო ორგანოს გადასახადის ოდენობის დადგენის მიზნით უფლება აქვს გადასახადის გადამხდელს გადასახადი დაარიცხოს არსებული მასალების საფუძველზე შესაბამისი ფაქტებისა და გარემოებების გათვალისწინებით, პირდაპირი და არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების გათვალისწინებით, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე).

2011 წლიდან მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2010წ.) 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თავდაპირველი რედაქციის შესაბამისად, თუ გადასახადის გადამხდელი არ ახორციელებს ბუღალტრულ აღრიცხვას საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ფორმითა და წესით ან საერთოდ არ ახორციელებს მას, ან სააღრიცხვო დოკუმენტაცია დაკარგულია ან/და განადგურებულია, რის გამოც შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის, დაბეგვრასთან დაკავშირებული ობიექტისა და საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრა, მაშინ საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, გადასახადის ოდენობის დადგენის მიზნით გადასახადის გადამხდელს გადასახადი დაარიცხოს არსებული მასალების საფუძველზე შესაბამისი ფაქტებისა და გარემოებების გათვალისწინებით, პირდაპირი და არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების გათვალისწინებით, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე). აღნიშნულ ნორმაში 2011 წლის 8 ნოემბრის №5202 საქართველოს კანონით განხორციელებული ცვლილების შედეგად განისაზღვრა, რომ საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, განუსაზღვროს პირს საგადასახადო ვალდებულებები არსებული მასალების საფუძველზე, შესაბამისი ფაქტებისა და გარემოებების გათვალისწინებით, პირდაპირი და არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების გათვალისწინებით, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), ქვემოთ მოყვანილი ერთზე მეტი ნებისმიერი პირობის არსებობისას: ა) პირი არ ახორციელებს ბუღალტრულ აღრიცხვას ან არ ახორციელებს მას საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ფორმითა და წესით; ბ) სააღრიცხვო დოკუმენტაცია დაკარგულია ან განადგურებულია; გ) ადგილი აქვს პირის აქტივების დაუსაბუთებელ ზრდას; დ) პირის დასაბეგრი შემოსავალი ან/და ოპერაციის მოცულობა ან/და ფასნამატის მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად იცვლება საგადასახადო პერიოდების მიხედვით; ე) პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობისათვის ან/და პირადი მოხმარებისათვის გაწეული ხარჯი აჭარბებს დეკლარირებულ შემოსავალს. ნორმის დასახელებული რედაქცია მოქმედებდა 2013 წლის 26 დეკემბრის საკანონმდებლო ცვლილების განხორციელებამდე.

ზემოაღნიშნულ ნორმათა საფუძველზე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საგადასახადო ორგანოს 2010-2011 წლებში არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებათა განსაზღვრა შეეძლო, თუკი გადამხდელს დარღვეული ჰქონდა ბუღალტრული აღრიცხვის წარმოების წესები და შედეგად შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტისა და საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრა. ამდენად, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებისთვის საკმარისი არ იყო ბუღალტერიის არასათანადო წარმოება, მოცემულს ასევე უნდა გამოეწვია კონკრეტული შედეგი - საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის შეუძლებლობა.

რაც შეეხება 2012 წელს მოქმედ ნორმას, საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის უფლებამოსილება საგადასახადო ორგანოებს ენიჭებოდა, თუკი დადგინდებოდა ამავე ნორმით გათვალისწინებული მინიმუმ ორი წინაპირობის არსებობა.

სადავო შემთხვევაში, კასატორები მიუთითებენ შპს „...ას“ მიერ ბუღალტერიის არასათანადო წარმოებასა და საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოუყენებლობის გამო დაჯარიმებაზე.

ბუღალტერიის არასათანადო წარმოებასთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს მასზედ, რომ საწარმოს ჰქონდა მის მიერ შექმნილი ყოველდღიური აღრიცხვის დოკუმენტები, რომლებიც შესაბამისობაში იყო საწარმოს მიერ გაცემული ჩეკების მონაცემებთან, თუმცაღა საგადასახადო ორგანოები სადავოდ ხდიან მხოლოდ აღნიშნული დოკუმენტების საფუძველზე ბუღალტრული აღრიცხვის სწორად წარმოების ფაქტის დადასტურებულად მიჩნევას, იმ ვარაუდით, რომ შპს „...ა“ სრულად არ ასახავდა რეალიზაციას ჩეკსა და დოკუმენტებში.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა ზემოაღნიშნულ პოზიციას, რამეთუ საგადასახადო ორგანოები ვერ ასაბუთებენ, დამატებით რა დოკუმენტაცია უნდა შეექმნა კომპანიას. მით უფრო, როდესაც საქართველოს კანონმდებლობა არ ავალდებულებდა გადასახადის გადამხდელს, საცალო ვაჭრობის პირობებში, საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენებისას შეექმნა სხვა დამატებითი დოკუმენტაცია, აესახა მყიდველის ვინაობა ან უზრუნველეყო საბუთზე მეორე მხარის ხელმოწერა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მხოლოდ ეჭვი პირის მიერ კანონმდებლობის დარღვევის თაობაზე არ შეიძლება გახდეს მისთვის საგადასახადო ტვირთის დამძიმების საფუძველი. ეჭვი უნდა იყოს გონივრული და შესაბამისი ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლებით გამყარებული. სადავო შემთხვევაში კი, კომპანია საბითუმო და საცალო ფასებს შორის სხვაობის საკითხს ასაბუთებს, მიუთითებს, რატომ იყო საბითუმო ფასი საცალოზე მეტი. კერძოდ, მოსარჩელის განმარტებით, იგი საცალო ვაჭრობისას შედარებით დაბალი ხარისხის ბანანის რეალიზაციას ახდენდა, რაც მასზე ასევე დაბალი ფასის გავრცელებას იწვევდა მაშინ, როდესაც ორგანიზაციებზე გაცილებით მაღალი ხარისხის ბანანის და შესაბამისად, უფრო მაღალ ფასად მიყიდვა ხდებოდა. ასევე გასათვალისწინებელია გასაყიდი საქონლის თავისებურებანი, მათ შორის, საქონლის მალფუჭებადობა, ხილის სხვადასხვა სიმწიფის მდგომარეობაში ყოფნა, რაც ერთი და იმავე სახეობის ხილზე სხვადასხვა ფასის დაწესებას შეიძლება იწვევდეს. ამრიგად, თანხებს შორის სხვაობას გადასახადის გადამხდელი ასაბუთებს რეალიზებული საქონლის სპეციფიკითა და სამეწარმეო საქმიანობის წარმოების მისი პოლიტიკით. შესაბამისად, არ დასტურდება შპს „...ას“ მიერ ბუღალტერიის არასათანადო წარმოება და მით უფრო - შედეგად მისი საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის შეუძლებლობა.

რაც შეეხება საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოუყენებლობის ფაქტს, სადავო პერიოდში მოქმედი ნორმა აღნიშნულს 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების საფუძვლად არ მიიჩნევდა. კერძოდ, საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილს მხოლოდ 2012 წლის 28 დეკემბრის №189 საქართველოს კანონით, რომელიც ამოქმედდა 2013 წლის პირველი იანვრიდან, დაემატა „ვ“ ქვეპუნქტი და არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების ერთ-ერთ წინაპირობად განისაზღვრა, თუ „მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად შესამოწმებელ პერიოდში გამოვლენილია პირის მიერ საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ორი ან მეტი შემთხვევა ან/და არსებითი სხვაობა პირის მიერ საგადასახადო ორგანოში წარდგენილ/დეკლარირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებულ მონაცემებსა და ამ ღონისძიებების შედეგად ფაქტობრივად დაფიქსირებულ მონაცემებს შორის.“ საგულისხმოა, რომ დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილების თანახმად, საზოგადოება 2008, 2009 და 2010 წლებში არის დაჯარიმებული საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოუყენებლობისათვის, თუმცაღა 2013 წლის პირველი იანვრიდან ამოქმედებული ნორმა აქცენტს აკეთებდა არა ზოგადად, არამედ უშუალოდ შესამოწმებელ პერიოდში პირის მიერ საგადასახადო სამართალდარღვევის ორი ან მეტი შემთხვევის ჩადენაზე.

საკასაციო პალატა, ასევე, განმარტავს, რომ სადავო საკითხთან კავშირში არ არის კასატორთა დასახელებული „საერთაშორისო კონტროლირებული ოპერაციების შეფასების შესახებ“ ინსტრუქცია, რომელიც ამოქმედდა 2013 წლიდან და შესაბამისად, მისი გამოყენების საკითხი სასამართლოს კვლევის საგანი არც გამხდარა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად მიიჩნიეს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების მართლზომიერება არ არის სათანადოდ დასაბუთებული. მოცემული ვითარება კი ადასტურებს, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით კვლევას, გადასახადის გადამხდელის წარდგენილი დოკუმენტაციის შესწავლას და მის საფუძველზე საწარმოს ერთობლივი შემოსავლის განსაზღვრის სისწორის დადგენას. საკითხის დამატებითი კვლევა კი სწორედ საგადასახადო ორგანომ, როგორც გადასახადის ადმინისტრირების განმახორციელებელმა პირმა, თავად უნდა უზრუნველყოს. შესაბამისად, სადავო შემთხვევაში არსებობდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების - გასაჩივრებული აქტების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობისა და მოპასუხისთვის ახალი აქტის გამოცემის დავალების წინაპირობები.სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ა. წულაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ქ. ცინცაძე