ბს-207 (კ-19) 24 სექტემბერი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ. ვ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.10.2018წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. ბ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის და მესამე პირების შპს ,,...ის” და მ. ხ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 23.01.2014წ. №1069893 გადაწყვეტილების და 12.06.2014წ. №1325545 ბრძანების ბათილად ცნობა, აგრეთვე სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის, შპს ,,...ის“ და მ. ხ-ისთვის ქ. თბილისში, ...ის, ... მ/რ, კვარტალი ..., კორპუსი N...-ის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანის და მათთვის სოლიდარულად 8000 აშშ დოლარის ოდენობით ზიანის ანაზღაურების დავალება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 10.05.2016წ. განჩინებით დაკმაყოფილდა ვ. ბ-ის შუამდგომლობა და საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე შეჩერდა გასაჩივრებული აქტის - ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 12.06.2014წ. №1325545 ბრძანების მოქმედება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 14.06.2017წ. განჩინებით, ვ. ბ-ის გარდაცვალების გამო, მის უფლებამონაცვედ საქმეში ჩაბმული იქნა ნ. ვ-ი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.09.2017წ. გადაწყვეტილებით ვ. ბ-ის უფლებამონაცვლის ნ. ვ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ვ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.10.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ მიუთითა ,,სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ’’ საქართველოს კანონზე, ,,ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ’’ ქ. თბილისის საკრებულოს 27.03.2009წ. №4-13 გადაწყვეტილებაზე, ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილებაზე და ქ. თბილისის მთავრობის 22.12.2008წ. №24.16.832 დადგენილებით დამტკიცებულ ქ. თბილისის მერიის საჯარო სამართლის იურიდიული პირის არქიტექტურის სამსახურის დებულების მოთხოვნებზე და აღნიშნა, რომ არ არსებობდა გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძვლები, არ დასტურდებოდა გასაჩივრებული აქტების კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვევით მიღება. დაუსაბუთებლად იქნა მიჩნეული აპელანტის მითითება მასზედ, რომ სამშენებლო სამუშაოების ჩატარებისას ავტოფარეხზე განხორციელებული უარყოფითი ზემოქმედება მშენებლობის ნებართვის თაობაზე გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის საფუძველია. სასამართლომ მიუთითა სამშენებლო მოედნის მიმდებარედ არსებულ ნაგებობებზე ზემოქმედების თაობაზე საქმეში დაცულ საექსპერტო კვლევებზე, აგრეთვე სადავო ბრძანებებით მოსარჩელისათვის არსებითი ზიანის მიყენების დაუდასტურებლობაზე. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მშენებლობის ფარგლებში აპელანტის საკუთრებაზე განხორციელებული უარყოფითი ზემოქმედების დადასტურებისას მას გააჩნდა სამოქალაქო წესით ზიანის ანაზრაურების შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით აქტების უკანონობის დაუდასტურებლობისას სამშენებლო სამუშაოების ჩატარებისას მიყენებულ ზიანზე მითითება არ ქმნის აქტების ბათილად ცნობის საფუძველს. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება გასაჩივრებული აქტების გარდაცვლილი პირის განცხადების საფუძველზე გამოცემის თაობაზე. სასამართლომ აღნიშნა, რომ გ. ხ-მა განაცხადის ელექტრონული ფორმით წარდგენით გამოხატა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებლობის წარმოების ნება. ამასთანავე, ელექტრონული ფორმით განცხადების წარდგენისას მოწმდება მოთხოვნილი განცხადების შინაარსი და დგინდება მისი შესაბამისობიბა კანონმდებლობასთან, რაც არქიტექტურის სამსახურის მიერ კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით განხორციელდა.

განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ვ-მა, რომელიც ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას, სარჩელის დაკმაყოფილების თაობაზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებას და აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინებით ირღვევა კასატორის კანონიერ ინტერესები და სამართლიანი სასამართლოს პრინციპები. კასატორი ციტირებს სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში მითითებულ ექსპერტიზის დასკვნების შინაარსს და აღნიშნავს, რომ შპს „...ის“ დაკვეთით შპს „პ...ის“ მიერ ჩატარებული ექსპერტიზა და შედგენილი დასკვნა სასამართლოს არ უნდა მიეღო მხედველობაში, უფრო მეტიც, დასკვნა არ უნდა ასახულიყო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში, რადგან კასატორის ინიციატივით ჩატარებული ექსპერტიზების შედეგად მიღებული დასკვნები საწინააღმდეგოს ადასტურებდა. არქიტექტურის სამსახურმა განაშენიანების რეგულირების გეგმის შედგენის და არსებული მდგომარეობის და სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე მომიჯნავედ არსებული შენობების შესწავლის გარეშე მიიღო მიწის ნაკვეთის სამშენებოდ გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილება, რითიც დაირღვა ქ. თბილისის საკრებულოს №4-13 დადგენილების 36.1 მუხლის მოთხოვნები. მიწის ნაკვეთზე მშენებლობის ნებართვა გაიცა იმგავარად, რომ მასზე რჩება კასატორის საკუთრებაში არსებული შენობა, რის გამოც სავალდებულო იყო მიწის ნაკვეთების ერთმანეთისგან გამიჯვნა და აღნიშნულის შემდგომ მშენებლობის ნებართვის გაცემაზე მსჯელობა. მიწის ნაკვეთის პირობების დადგენისას სავალდებულოა შენობის მაქსიმალური სიმაღლის განსაზღვრა საზოგადოებრივი საზღვრის უკანა მხარეს, აგრეთვე უკანა ეზოს მხრიდან. ქ. თბილისის საკრებულოს №4-13 დადგენილების 33.8 მუხლი განსაზღვრავს, რომ მიწის ნაკვეთზე შენობათა განთავსებისას და მათი მაქსიმალური სიმაღლეების განსაზღვრისას, როდესაც კონკრეტული საკითხი წესრიგდება რამდენიმე ნორმით უპირტესად მოქმედებს ის ნორმა, რომელიც უფრო მკაცრ შეზღუდვებს აწესებს. კანონსაწინააღმდეგოა არქიტექტურული პროექტით მიჯნის ზონაში შენობის სიმაღლის განსაზღვრა 26.8 მეტრით. განცხადებაში მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენისათვის არ არის მითითებული მონაცემები შენობის სიმაღლის, მისი გაბარიტების და სართულიანობის შესახებ, აგრეთვე არ არის წარდგენილი სიტუაციური გეგმა სათანადო დეტალიზაციით, რითიც დარღვეულია საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილების 43.5 მუხლის მოთხოვნები. ამავე დადგენილების 45.3 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნათა დარღვევით განაცხადზე არ იყო დართული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრების გეგმა. ამავე დადგენილების 43.8 მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით განაცხადში არ არის მითითებული ფურცლების რაოდენობა და არ არის ხელმოწერილი/დამოწმებული. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ იგნორირებულია ქ. თბილისის საკრებულოს №4-13 დადგენილების 2.4 მუხლით დადგენილი პირობა, რომლითაც დასაშვებად არის მიჩნეული განაშენიანებული ტერიტორიების განვითარება მხოლოდ არსებული საინჟინრო და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის დოკუმენტურად დადასტურებული შესაბამისობის ან გაუმჯობესების პირობებში. გასაჩივრებული აქტები მიღებულია დოკუმენტური დადასტურების გარეშე, აგრეთვე წინასაპროექტო კვლევის გარეშე. გასაჩივრებული აქტები არ შეიცავს სზაკ-ით დადგენილ სავალდებულო ელემენტს - დასაბუთებას. ქ. თბილისის საკრებულოს №4-13 დადგენილების 41-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევას ადასტურებს თითოეულ საცხოვრებელ სახლზე შესაბამისი ავტოფარეხის გაუთვალისწინებლობა. ასაშენებელ შენობაში მოწყობილია ღიობები მიჯნის ზონაში მეზობელი მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეების სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობების გარეშე, რითიც დარღვეულია №4-13 გადაწყვეტილების 34.15 მუხლის მოთხოვნები, რომლის თანახმად შენობის საანგარიშო ზედაპირის ან მისი ნაწილის განთავსება სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მიჯნის ზონაში დასაშვებია სამეზობლო საზღვრის მხარეს კარის, ფანჯრის, სამტრედეს და კედელში არსებული სხვა ღია ნაწილის, ასევე აივნის, ერკერის და ტერასის გარეშე. არქიტექტურულ პროექტში არ არის მოცემული მიწის ნაკვეთის საზღვრების ზომები და მეზობელ მიწის ნაკვეთის საზღვრებიდან შენობის დაშორება. ადმინისტრაციულმა ორგანომ სავალდებულო დოკუმენტების წარდგენის გარეშე დაამტკიცა ადამიანის სიცოცხლის და ჯანმრთელობისათვის საფრთხის შემცველი მშენებლობის ნებართვა.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95.2 მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით მოსარჩელე არ იყო მიწვეული ადმინისტრაციულ წარმოებაზე, იმის მიუხედავად, რომ იგი არის დაინტერესებული მხარე, რადგან სამშენებლო ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრეა და მშენებლობა მნიშვნელოვნად ხელყოფს მის საკუთრებას, აუფასურებს მისი ავტოფარეხის ღირებულებას და ხელყოფს უსაფრთხო საცხოვრებელ გარემოს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების არასათანადოდაა დასაბუთებული, რაც ხელყოფს მოსარჩელის სამართლიანი სასამართლოს უფლებას, ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის ჩანაწერს და კონვენციის მე-6 მუხლით გარანტირებულ უფლებას. დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული აქტების აღმჭურველი ბუნებაზე სასამართლოს მსჯელობა. შპს „...ს" ვერ ექნება კანონიერ ნდობა გამოცემულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ, რადგან მისთვის წინასწარ იყო ცნობილი, რომ მის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია არასრული იყო და არ შეესაბამებოდა კანონით განსაზღვრულ ჩამონათვალს. ამასთანავე, სადავო აქტის საფუძველზე მშენებლის მიერ არ განხორციელებულა ისეთი ქმედებები, რომელიც მნიშვნელოვან ხარჯთან იქნებოდა დაკავშირებული, რაც მომავალში აღმჭურველი აქტის გაუქმების შემთხვევაში დაინტერესებულ პირს დააზარალებდა. მოცემულ შემთხვევაში მშენებლის მიერ მოხდა მხოლოდ კატლავანის ამოღება და მის მიერ სხვა ქმედებები არ განხორციელებულა. შესაბამისად, კანონიერების პრინციპსა და ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობის პრინციპს შორის შეპირისპირებისას მოცემულ შემთხვევაში აშკარა უპირატესობა უნდა მიენიჭოს კანონიერების პრინციპს, რადგან ფაქტიურად არ არსებობს ის სამართლებრივი შედეგი, რომლის სტაბილურობის შენარჩუნების მიზანს ემსახურება კანონიერი ნდობის დაცვა.

ნ. ვ-ს სადავოდ ქცეული აქტის მიმართ გააჩნია პირდაპირი და უშუალო ინტერესი, რადგან აღნიშნული აქტი პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებს მოსარჩელეს. ექსპერტიზის დასკვნებით დადგინდა, მშენებლობის პროცესის წარმოებით ავტოფარეხი სარგებლობისთვის გამოუსადეგარია, რადგან მშენებლობის პროცესის გამო დაზიანებლია კედლები. კედლების დაზიანების გამო კი მასში დაზიანდა არა მარტო მოსარჩელის კერძო საკუთრება და შეილახა მისი საკუთრების უფლება, არამედ საფრთხე შეექმნა და ახლაც ექმნება მის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას. ავტოფარეხის ექსპლოატაციის დროს ნივთის მესაკუთრეს უწევს მასში გარკვეული დროით შესვლა, რა დროსაც მის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობას შესაძლოა შეექმნას საფრთხე. მშენებლობის ნებართვაში სახანძრო სისტემის გაუთვალისწინებლობა და ელექტროგაყვანილობის წესების დარღვევა პირდაპირ და უშუალო საფრთხეს წარმოადგენს მოსარჩელის როგორც კერძო მესაკუთრის, ისე სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის. უკანონოდ და წესების დარღვევით გამოცემული აქტი საფრთხის ქვეშ აყენებს კასატორის არა მარტო საკუთრებას, არამედ მის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას.

გ. ხ-ის გარდაცვალების მოწმობით დგინდება, რომ იგი გარდაიცვალა ...წ.. ამდენად, შეუძლებელი იყო გარდაცვლილ პირს გამოეხატა ნება საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურული პროექტის შეთანხმებასა და მშენებლობის ნებართვის გაცემაზე. არქიტექტურის სამსახურის 12.06.2014წ. №1325545 ბრძანება გაიცა გარდაცვლილი გ. ხ-ის მიმართ, რომელსაც მშენებლობის უფლება მიენიჭა. მცდარია სასამართლოს პოზიცია მასზედ, რომ ელექტრონული ფორმით განაცხადის წარდგენის შემთხვევაში კანონმდებელი პრიორიტეტს ანიჭებს საკითხის განმხილველი ორგანოს მხრიდან წარდგენილი საპროექტო დოკუმენტაციის მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენას. მიუხედავად იმისა, რომ ელექტრონულად დოკუმენტების წარდგენა გამარტივებული სახით ხდება, ეს არ გულისხმობს რომ მნიშვნელობა არ აქვს ვინ წარადგენს აღნიშნულ დოკუმენტებს. აუცილებელია განცხადების ავტორის ვინაობის დადგენაც. შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოსთვის აუცილებელია განმცხადებლის ვინაობის დადგენა, რადგან ლოგიკას მოკლებულია არაუფლებამოსილი პირის მიერ მოთხოვნილი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტის გამოცემის შემთხვევაში მისი კანონიერად მიჩნევა. შეუძლებელია სამართლებრივი შედეგი დადგეს სახეზე ისე, რომ არ არსებობდეს ნების გამომვლენი სუბიექტი. თუ ნების გამომვლენი სუბიექტი არ არის სახეზე, შეუძლებელია მისი განცხადების საფუძველზე გამოცემული ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი იყოს ნამდვილი. თავდაპირველად ადმინისტრაციულ ორგანოს რომ სცოდნოდა, რომ განცხადება წარდგენილი იქნა არაუფლებამოსილი პირის მიერ იგი სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს არ გამოსცემდა. აღნიშნული გარემოებები ადასტურებს გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძვლების არსებობას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო: საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ყუფარაძე საქართველოს წინააღმდეგ §76, ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, §71; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება შეიცავს არგუმენტირებულ პასუხს საკასაციო საჩივარში მითითებულ პრეტენზიებზე. სადავო არ არის, რომ საპროექტო ტერიტორია მდებარეობს საცხოვრებელი ზონა 3 (სზ-3)-ში, ქ. თბილისის საკრებულოს 27.03.2009წ. №4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ,,ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების’’ თანახმად სზ-3 არის დაბალი ინტენსივობის საცხოვრებელი ზონა, სადაც განაშენიანების დომინირებულ სახეობას შეადგენს საცხოვრებელი სახლები (18.4 მუხ.). არ დასტურდება გასაჩივრებული აქტებით დადგენილი კოეფიციენტების (კ-1, კ-2, კ-3) შეუსაბამობა ქ. თბილისის საკრებულოს 27.03.2009წ. №4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ ,,ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესებთან’’ (19.11 მუხ.).

დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება გასაჩივრებული აქტების გამოცემამდე სამშენებლო მოედნის მიმდებარედ არსებულ შენობა-ნაგებობებზე მშენებლობის ზეგავლენის თაობაზე კვლევის არარსებობაზე. საქმეში დაცულია შპს ,,...ას“ 11.06.2014წ. წერილი, რომლითაც ერთმნიშვნელოვნად დგინდება, რომ ასაშენებელი სასტუმრო საფრთხეს არ უქმნის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებულ შენობა-ნაგებობებს (ტ.1.ს.ფ.83). აღნიშნული წერილის შინაარსის გათვალისწინებით არ დასტურდება ადმინისტრაციულ წარმოებაში ვ. ბ-ის ჩართვის და განხილვაზე მიწვევის საჭიროება. სამშენებლო ნორმებით დადგენილ მოთხოვნათა უზრუნველყოფის მიზნით, არქიტექტურის სამსახური დამკვეთს აკისრებს გარკვეული სახის ვალდებულებების შესრულებას როგორც პროექტის შეთანხმების, ასევე უშუალოდ მიმდინარე სამშენებლო წარმოების პროცესში. სადავო აქტით საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილების 35-ე მუხლით გათვალისწინებული შენობა-ნაგებობისა და მიწის ნაკვეთის კვლევის, სამშენებლო მიწის ნაკვეთის საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევის ვალდებულება დამკვეთს დაეკისრა სამშენებლო სამუშაოების დაწყებამდე. ამასთანავე, სანებართვო პირობების შესრულებაზე კონტროლი არ მიეკუთვნება არქიტექტურის სამსახურის კომპეტენციას. გარდა ამისა, საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. №57 დადგენილებით დამტკიცებულ „სამშენებლო ნებართვის გაცემის და სანებართვო პირობების წესის“ 35.5 მუხლის მიხედვით ჩამოყალიბებული განაშენიანების შეზღუდულ პირობებში მშენებლობის განხორციელებისას დამკვეთმა, დამპროექტებელმა და მშენებელმა უნდა უზრუნველყონ ყველა საჭირო ღონისძიების განხორციელება, რათა გამოირიცხოს მათი მიზეზით მიწის ნაკვეთის მოსაზღვრე შენობა-ნაგებობების კონსტრუქციების დეფორმაცია და დაზიანება, წინააღმდეგ შემთხვევაში დამკვეთი ვალდებულია ასეთი ფაქტი დადასტურებისას: საკუთარი ხარჯებით გამოასწოროს მიწის ნაკვეთის მოსაზღვრე შენობა-ნაგებობების კონსტრუქციების დეფორმაცია და დაზიანება, ასეთის შეუძლებლობის შემთხვევაში უნდა მოახდინოს კომპენსირება დაზიანებული შენობა-ნაგებობების მესაკუთრესთან შეთანხმების საფუძველზე. ამდენად, სანებართვო დოკუმენტაციით გათვალისწინებული ვალდებულებების დარღვევა, მათ შორის ხსენებული წესის 35-ე მუხლით დადგენილი ვალდებულების უგულებელყოფა წარმოადგენს დამკვეთის პასუხისმგებლობის დაკისრების და არა აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს. მით უფრო, რომ დავის საგანი ეხება აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, რომელთა ბათილად ცნობა შესაძლებელია მხოლოდ მოსარჩელისათვის არსებითი ზიანის მიყენების შემთხვევაში, რაც საქმის მასალებით, საქმეში დაცული საექსპერტო დასკვნებით (11.06.2014წ. (ტ.1.ს.ფ.83), 20.05.2016წ. (ტ.3.ს.ფ. 27-34) ) არ დასტურდება.

საქმეში დაცული საპროექტო დოკუმენტაციით არ დასტურდება ნ. ვ-ის საკუთრებაში არსებულ ავტოფარეხთან ღიობის, ფანჯრის, აივნის და სხვა ღია ნაწილის მოწყობა. ფოტოსურათებით დასტურდება, რომ ავტოფარეხის გვერდით საპროექტო შენობის ყრუ კედელია (ტ.1.ს.ფ.80-81). ამდენად, არ არსებობდა საპროექტო შენობის გვერდით არსებული შენობის მესაკუთრის ნოტარიული თანხმობის მოთხოვნის საჭიროება. ამასთანავე, ქ. თბილისის საკრებულოს 27.03.2009წ. №4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ ,,ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების’’ 34.15 და 34.16 მუხლებით დადგენილი სამეზობლო საზღვართან 3 მეტრზე ნაკლებ მანძილზე არსებულ შენობებზე ფანჯრის, სამტრედეს და კედელში არსებული სხვა ღია ნაწილის განთავსებაზე სამეზობლო საზღვრის მქონე სუბიექტთა თანხმობის მოთხოვნა დაკავშირებულია ჩაუხედაობის პრინციპთან, რაც ავტოფარეხის შემთხვევაში ვერ გავრცელდება. ჩაუხედაობის პრინციპის დაცვას უპირატესად მნიშვნელობა ენიჭება საცხოვრებელ სახლებს შორის დისტანციის დაცვის სავალდებულობის გამო, რაც კავშირშია პირის პირადი ცხოვრების უსაფრთხოების დაცვის და საცხოვრებელით მშვიდობიანად სარგებლობის უფლებასთან. სწორედ ამ გარემოებითაა განპირობებული კანონმდებლის მოთხოვნა მეზობლის თანხმობის გარეშე იმგვარი მშენებლობის განხორციელების დაუშვებლობის თაობაზე, რომელიც საფრთხეს შეუქმნის მეზობლად მცხოვრები პირების პირადი ცხოვრების უსაფრთხოების უფლების დაცვას და გაუმართლებლად შეიჭრება მომიჯნავე შენობა-ნაგებობის შიდა საცხოვრებელ სივრცეში. ამდენად, კასატორის საკუთრებაში არსებულ ავტოფარეხსა და საპროექტო ნაგებობას შორის გასაჩივრებული აქტებით ყრუ კედელის გათვალისწინების გამო არ არსებობდა ვ. ბ-ის თანხმობის მიღების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული მსჯელობა, რომ განაცხადზე დართული დოკუმენტები არ არის ხელმოწერილი და ბეჭედდასმული, არ არის დანომრილი და დამოწმებული, პროექტში არ არის გათვალისწინებული პანდუსები, ავტომანქანების სადგომი და ა.შ. არ ადასტურებს კასატორის უფლებების შელახვას. სასკ-ის 32-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის სავალდებულოა დადასტურდეს აქტის კანონსაწინააღმდეგობა და მოსარჩელისათვის მიყენებული პირდაპირი და უშუალო ზიანი არსებობა ან კანონიერი უფლებისა თუ ინტერესის უკანონოდ შეზღუდვა. აქტის მართლსაწინააღმდეგოდ მიჩნევისათვის უნდა დადგინდეს ადმინისტრაციული წარმოების დარღვევის არსებითი ხასიათი და მოთხოვნის მატერიალური და პროცესუალური საფუძვლიანობა, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ არის. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნის შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოსთვის მტკიცების ტვირთის დაკისრება (სასკ-ის 17.2 მუხ.) არ ათავისუფლებს დაინტერესებულ პირს შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენის ვალდებულებისაგან. კასატორმა ვერ მიუთითა კანონის მოთხოვნათა ისეთ არსებით დარღვევასა და მისი უფლებების იმგვარ შეზღუდვაზე, რაც გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი გახდებოდა.

საფუძველს მოკლებულია კასატორის მოსაზრება მასზედ, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილებაში არ უნდა ასახულიყო შპს „...ის“ დაკვეთით შედგენილი ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის მიხედვით ქვაბულის მომიჯნავედ მდებარე ავტოფარეხის მდგომარეობა სტაბილურია, მას ჩამონგრევის ან ჩამოქცევის საშიშროება არ ემუქრება, შეთანხმებული არქიტექტურული პროექტი მის მიმდებარედ არსებულ ავტოფარეხს საფრთხეს არ უქმნის. სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ასახული იქნა საქმეში დაცული ექსპერტიზის ყველა დასკვნის შინაარსი, მათ შორის, ნ. ვ-ის და შპს „...ის“ დაკვეთით შესრულებული ექსპერტიზის დასკვნების შინაარსი. დასკვნები შეეხებოდა მოსარჩელის მიერ მითითებულ საკითხს, მის საკუთრებაში არსებულ ავტოფარეხზე სადავო აქტებით ნებადართული მშენებლობის ზეგავლენის საკითხებს. ამდენად არ არსებობდა, დავასთან შემხებლობაში არყოფნის გამო, რომელიმე ექსპერტიზის დასკვნის საქმეზე მტკიცებულების სახით დართვაზე უარის და შესაბამისად სასამართლოს გადაწყვეტილებაში რომელიმე მათგანის არასახვის საფუძველი (სსსკ-ის 104.1 მუხ.). მხარის მოსაზრება მისი პოზიციის საწინააღმდეგო ექსპერტიზის დასკვნის უსწორობის თაობაზე გავლენას ვერ მოახდენს დასკვნის სასამართლო გადაწყვეტილებაში ასახვის საკითხზე. საქმეში დაცული ექსპერტიზის ყველა დასკვნა და მათზე სასამართლოს მოსაზრებები საპროცესო კანონმდებლობის დაცვით იქნა ასახული სასამართლო გადაწყვეტილებაში.

საქმის მასალებით არ დასტურდება მშენებლობის ნებართვის მოპოვების მიზნით არქიტექტურის სამსახურისთვის გარდაცვლილი პირის სახელით მიმართვა. ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის და სანებართვო პირობების წესი” ითვალისწინებს მშენებლობის განხორციელების დოკუმენტების ელექტრონული ფორმით წარდგენის შესაძლებლობას. ამგვარი სახით განაცხადის წარდგენის შემთხვევაში მოწმდება წარდგენილი საპროექტო დოკუმენტაციის მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობა, სანებართვო დოკუმენტით თანხმდება კონკრეტულ ტერიტორიაზე სამშენებლო სამუშაოების წარმოების შესაძლებლობა. საქმის მასალებით ერთმნიშვნელოვნად დასტურდება, რომ ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა N...-ის მიმდებარედ III კლასის მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის პროექტის შეთანხმებისა და მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე განაცხადი წარდგენილია ელექტრონულად, გ. ხ-ის სახელით, მის გარდაცვალებამდე, კერძოდ, 06.01.2014წ. გ. ხ-მა მიმართა არქიტექტურის სამსახურს მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენის მოთხოვნით. შესაბამისად გ. ხ-მა განცხადების წარდგენით მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებლობის თაობაზე გამოხატა ნება, შესაბამისად არქიტექტურის სამსახურში საქმის წარმოება არ დაწყებულა გარდაცვლილი პირის სახელით შესრულებული განცხადების საფუძველზე, ხოლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის ცვლილების შედეგად, შესაბამისი ცვლილება განხორციელდა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 12.06.2014წ. №1325545 ბრძანებაში, დამკვეთად გ. ხ-ის ნაცვლად დაფიქსირდა შპს „...ი“. ამასთანავე, ელექტრონული ფორმით განაცხადის წარდგენის შემთხვევაში, კანონმდებელი პრიორიტეტს ანიჭებს საკითხის განმხილველი ორგანოს მხრიდან წარდგენილი საპროექტო დოკუმენტაციის მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენას. პროექტის დამტკიცების და მშენებლობის ნებართვის გაცემის მიზნებისთვის აღნიშნულ საკითხი გავლენას ვერ მოახდენდა ადმინისტრაციული წარმოების შედეგზე, მით უფრო, რომ დავის საგანს არ შეადგენს შპს „...ის“ სახელზე უძრავი ქონების რეგისტრაცია და მისი მშენებლობის ნებართვის დოკუმენტაციაში დამკვეთის სახით ასახვა. ამდენად, საფუძველს მოკლებულია კასატორის მოსაზრება, რომ არქიტექტურის სამსახურში მიმდინარე წარმოების დროს გ. ხ-ის გარდაცვალება განაპირობებს გასაჩივრებული აქტების უკანონოდ ცნობას. აღნიშნულის თაობაზე მითითებულია აგრეთვე სუს 01.11.2018წ. ბს-1016-1012 (კ-17) განჩინებაში.

არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების დაუსაბუთებლობა. განჩინება შეიცავს არგუმენტირებულ პასუხს სააპელაციო საჩივარში მითითებულ პრეტენზიებზე. ამდენად, არ არსებობს დაუსაბუთებლობის მოტივით სსსკ-ის 394-ე მუხლის „ე1“ პუნქტით გათვალისწინებული გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველი.

არარელევანტურია კასატორის მსჯელობა შპს „...ის“ კანონიერი ნდობის არარსებობაზე. სზაკ-ის 60¹5 მუხლი ითვალისწინებს დაინტერესებული პირის კანონიერ ნდობის არსებობის შემთხვევაში უკანონო აღმჭურველი აქტის შენარჩუნებას. განსახილველ შემთხვევაში არ დგინდება გასაჩივრებული აქტების უკანონობა, შესაბამისად შპს „...ის“ მიერ განხორციელებული მოქმედებების მასშტაბებზე მსჯელობა არ ქმნის გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველს. ამასთანავე, მშენებლობის ვადა განსაზღვრული იყო 2014 წლის 12 ივნისიდან 2017 წლის 12 ივნისის ჩათვლით, შესაბამისად მოცემული დროისათვის მშენებლობის წარმოების ვადა ამოწურულია.

საკუთრების უფლება არ არის აბსოლუტური. სამოქალაქო კანონმდებლობა ითვალისწინებს კანონიერი მოქმედებების შედეგად საკუთრების უფლების შეზღუდვისას ზიანის კომპენსირების მექანიზმებს. ამდენად, მართებულია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ უკეთუ დამკვეთის ქმედებით ამა თუ იმ პირს ადგება ზიანი, მას უფლება აქვს იდავოს სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასტორის ნ. ვ-ის საკასაციო პრეტენზიებს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთანავე, კ. შ-ეს (პ/ნ ...) სსკ-ის 401.4 მუხლის შესაბამისად, უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე 13.03.2019წ. N0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.10.2018წ. განჩინება;

3. კ. შ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე 13.03.2019წ. N0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ქ. ცინცაძე