ბს-256(კ-19) 29 ოქტომბერი,2020წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ქეთევან ცინცაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა გ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.10.2018წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. გ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ და სასარჩელო მოთხოვნათა დაზუსტების შემდეგ მოითხოვა კომისიის 12.09.2018წ. N1264 განკარგულების ბათილად ცნობა და კომისიისათვის გ. გ-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.09.2018წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.10.2018წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. პალატამ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 12.09.2018წ. N1264 განკარგულებით უარი ეთქვა გ. გ-ეს მიწის ნაკვეთზე (მის.: ქ. თბილისი, ...ის ქ., N21ვ-ს მიმდებარედ, საერთო ფართობი - 323 კვ.მ.) საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე იმ საფუძვლით, რომ საქმის გარემოებების გამოკვლევის შედეგად არ დადგინდა გ. გ-ის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავებისა და ფლობის ფაქტი „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის ამოქმედებამდე. პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეში დაცული ორთოფოტოების მიხედვით, ასაღიარებელ ნაკვეთზე შენობის არსებობა ფიქსირდება მხოლოდ 2010-2014 წლებში, ხოლო 2005 წლის ორთოფოტოს მიხედვით, ნაკვეთზე ნაგებობა არ არის განთავსებული. პალატამ მიუთითა აგრეთვე, რომ საქმეში წარმოდგენილი კომუნალური გადახდის ქვითრები 2008 წლის არის, რის გამო არ ადასტურებს ნაკვეთზე ნაგებობის კანონის ამოქმედებამდე - 2007 წლამდე არსებობას. პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ 2007 წლის ორთოფოტოზე, რომლის მიხედვით მიწის ნაკვეთი ცარიელია, მასზე არ არის განთავსებული რაიმე სახის ნაგებობა. რაც შეეხება მოწმეთა ახსნა-განმარტებას, პალატამ არასარწმუნოდ მიიჩნია, რადგან მათი გამყარება არ მომხდარა საქმეში დაცული სხვა მტიცებულებებით. პალატამ მიუთითა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ე“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, აღიარებას არ ექვემდებარება რეკრეაციული დანიშნულების პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი და სხვა ტერიტორია, გარდა საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით განსაზღვრული საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მქონე ტერიტორიებისა, ხოლო „თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 24.05.2016წ. N14-39 დადგენილების მე-15 მუხლის მე-5 პუნქტის ,,დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ-2) არის სარეკრეაციო ქვეზონა, რომელიც მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ტერიტორიებს: პარკს, ღია სათამაშო მოედნებს და მსგავსი ტიპის სხვა ტერიტორიებს. განსახილველ შემთხვევაში სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 16.01.2018წ. N60-0118016280 წერილით დადასტურდა, რომ გ. გ-ის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით მოქცეულია სარეკრიაციო (რზ -2) ზონაში, რაც თავისთავად გამორიცხავს საკუთრების უფლების აღიარებას მითითებულ მიწის ნაკვეთზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.10.2018წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა გ. გ-ის მიერ. კასატორმა აღნიშნა, რომ მის მეზობელ მიწის ნაკვეთებზე კერძო პირთა საკუთრების უფლების წარმოშობა მოხდა სწორედ საკუთრების უფლების აღიარების შედეგად, რის გამო გ. გ-ისათვის საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმა არღვევს კანონისა და ადმინისტრაციული ორგანოს წინაშე თანასწორობის პრინციპს. გასათვალისწინებელია, რომ კასატორის მეზობლებისათვის საკუთრების უფლების აღიარება მას შემდეგ განხორციელდა, რაც ტერიტორია მოექცა სარეკრეაციო ზონის ფარგლებში. საქმის გარემოებათა იდენტურობის პირობებში, დაუსაბუთებელია გ. გ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, კომისია ვალდებული იყო ამ შემთხვევაშიც იგივე გადაწყვეტილება მიეღო. მნიშვნელოვანია, რომ მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული საცხოვრებელი სახლი გ.გ-ის ოჯახის ერთადერთი ქონებაა. კასატორი მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები. საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, ასაღიარებელ მიწის ნაკვეთზე 2007 წლის ორთოფოტო არ არსებობს, ამასთანავე, ორთოფოტოს, რომელსაც კომისია 2007 წლის აეროგადაღებად მიიჩნევს არ აქვს სათანადო მაიდენტიფიცირებელი მონაცემები, რის გამო გაურკვევევლია ორთოფოტოს მომზადების თარიღი. კასატორმა ყურადღება გაამახვილა აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ მის მიერ ნაკვეთის დაკავება მოხდა 2006 წელს, ხოლო ტერიტორიას სარეკრეაციო ზონის სტატუსი მიენიჭა მოგვიანებით - 2009 წელს, რის გამო ნაკვეთის სტატუსი არ აბრკოლებს მასზე საკუთრების აღიარების შესაძლებლობას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მიზანია სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისება და მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა (1-ლი მუხ.), ამ მიზნით კანონი ითვალისწინებს როგორც მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ სახელმწიფოს/თვითმმართველობის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ფიზიკური პირის საკუთრების უფლების აღიარების შესაძლებლობას, ამასთანავე, ნორმატიულად განსაზღვრულია მიწის ნაკვეთის ის კატეგორიები, რომლებზეც დაუშვებელია კერძო სუბიექტის საკუთრების უფლების აღიარება საკუთრების უფლების აღიარების სხვა ნორმატიული წინაპირობების არსებობის მიუხედავად. ასეთი მიწის ნაკვეთების კატეგორიების ჩამონათვალს ახდენს კანონის 3.2 მუხლი, რომლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების რეკრეაციული დანიშნულების ტერიტორია (პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი და სხვ.). განსახილველ შემთხვევაში საქმეში დაცული ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურის 16.01.2018წ. მიმართვის თანახმად, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას ეცნობა, რომ ქ. თბილისში, ...ის ქ. N21ვ-ს მიმდებარედ არსებული 323 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით, მოქცეულია სარეკრეაციო ზონაში (რზ-2). გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნულ გარემოებას არ უარყოფს აგრეთვე კასატორი გ. გ-ე, თუმცა აღნიშნავს, რომ მან მიწის ნაკვეთი დაიკავა ტერიტორიისათვის სარეკრეაციო ზონის სტატუსის მინიჭებამდე, ამასთანავე, მის მეზობელ ნაკვეთებზე საკუთრების აღიარება განხორციელდა სარეკრეაციო ზონის სტატუსის არსებობის მიუხედავად.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველი დავის საგანია კომისიის მიერ გ. გ-ის მიმართ მიღებული გადაწყვეტილების და არა მის მეზობელ მიწის ნაკვეთებზე არსებული უფლებამდამდგენი დოკუმენტაციის მართლზომიერების შესწავლა. ამასთანავე, კანონისა და ადმინისტრაციული ორგანოს წინაშე თანასწორობის პრინციპი, არ გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არამართლზომიერი გადაწყვეტილების მიღების ვალდებულებას. ამასთანავე, სასამართლოსათვის არ არის სავალდებულო მნიშვნელობის ადმინისტრაციული ორგანოს პრაქტიკა. საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება კანონის ამოქმედებამდე - 2007 წლამდე გ. გ-ის მიერ ნაკვეთის თვითნებურად დაკავებისა და მასზე ნაგებობის არსებობის ფაქტი. მოწმეთა ახსნა-განმარტების გარდა, კასატორი ვერ უთითებს რაიმე სხვა მტკიცებულებაზე, რომელიც 2007 წლამდე ნაკვეთის თვითნებურად დაკავებისა და მასზე საცხოვრებელი ნაგებობის განთავსების ფაქტს დაადასტურებს: კომუნალური გადახდის ქვითრები დათარიღებულია 2008 წლით, 2010 წლამდე გაცემულ ორთოფოტოებზე კი ნაგებობა არ ფიქსირდება. მნიშვნელოვანია, რომ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების აღიარების წინაპირობების: კანონის ამოქმედებამდე მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების, მასზე ნაგებობის განთავსების დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარდგენა და მათზე მითითება სწორედ დაინტერესებული პირის ვალდებულებას შეადგენს. მართალია, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია საკითხის განხილვისას სრულად შეისწავლოს საქმის გარემოებები, განმცხადებლის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და საჭიროების შემთხვევაში თავადაც მოახდინოს დამატებით მტკიცებულებათა მოძიება, თუმცა ეს არ ათავისუფლებს დაინტერესებულ პირს საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ თავისი მოთხოვნის საფუძლიანობის სათანადოდ დასაბუთების ვალდებულებისაგან. განსახილველ შემთხვევაში გ. გ-ე სარჩელს ასაბუთებს მხოლოდ ზეპირი ახსნა-განმარტებების საფუძვლზე, რაც არ ადასტურებს სადავო აქტის უკანონობას. მხოლოდ ის გარემოება, რომ ამჟამად ნაგებობა გამოიყენება საცხოვრებელი მიზნით და მიწის ნაკვეთი გ. გ-ის ოჯახის მფლობელობაშია არ ქმნის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების საფუძველს. ამასთანავე, კასატორს არ ერთმევა შესაძლებლობა ასაღიარებელი ტერიტორიისათვის სტატუსის შეცვლის და სათანადო ფაქტობრივი წინაპირობების დადასტურების შემთხვევაში დაინტერესებაში მყოფ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვებაზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ემუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.10.2018წ. განჩინება;

3. ნ. ძ-ეს (პ.ნ....) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 19.02.2019წ. N0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ქ.ცინცაძე