საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
№ბს-1061(კ-19) 22 ოქტომბერი, 2020 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა მ. ლ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2018 წლის 10 აგვისტოს მ. ლ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ამბროლაურის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხე ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.
მოსარჩელის განმარტებით, 2015 წლის 2 ივნისიდან მუშაობდა ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიაში ...ის სამსახურის წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე. 2016 წლის 16 აგვისტოს Nკ–32 ბრძანებით გათავისუფლდა თანამდებობიდან. აღნიშნული ბრძანება ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 11 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 26 დეკემბრის Nკ-124 ბრძანებით კვლავ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება დაკავებული თანამდებობიდან მისი გათავისუფლების შესახებ, რაც ამბროლაურის რაიონული სასამარლოს 2018 წლის 05 აპრილის გადაწყვეტილებით ისევ ბათილად იქნა ცნობილი და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ– სამართლებრივი აქტის გამოცემა.
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიამ 2018 წლის 09 ივლისის N1462 ბრძანებით კვლავ მიიღო გადაწყვეტილება დაკავებული თანამდებობიდან მისი გათავისუფლების შესახებ. ბრძანებაში გათავისუფლების საფუძვლად მიეთითა 2016 წლის 07 ივლისიდან 2016 წლის 23 ოქტომბრამდე N44 საოლქო საარჩევნო კომისიაში დროებით წევრად მუშაობა.
მოსარჩელის განმარტებით, ორი წელია იმყოფება დავის პირობებში, მხოლოდ იმის გამო, რომ თავის დროზე ხელმძღვანელობამ სამსახურებრივი ფუნქციების და ვალდებულებების შესრულებასა და შექმნილი სამსახურებრივი პრობლემებიდან გამოსავლის პოვნის ნაცვლად გაათავისუფლა სამსახურიდან გაუგებარი, ყოველგვარი დისციპლინარული წარმოების გარეშე. ... წლის ქალს ორი წელია არათუ სხვა ანაზღაურებადი სამსახურის მოძებნა, არამედ ქუჩაში გამოსვლაც უჭირს აბსურდული ბრალდებების გამო. ტანჯავს პერიოდული, დღემდე გაურკვეველი შეტევითი ტკივილებიც, რომლის მკურნალობას ვერ ახერხებს. იტანჯება ისედაც ტრავმირებული ოჯახის წევრების გამო, რომლებსაც დახმარების ნაცვლად, იქეთ ჩაეზიარა არსებობისა და წამლებისათვის განკუთვნილ მწირ შემოსავალში და დაუმძიმა ისედაც მძიმე მდგომარება.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 09 ივლისის N1462 ბრძანებისა და მ. ლ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების საკითხის შესწავლის შესახებ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის ...ისა და ...ის სამსახურის ...ის განყოფილების 2018 წლის 29 ივლისის დასკვნის ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება მოითხოვა.
2018 წლის 12 სექტემბერს მ. ლ-ემ შუამდგომლობით მიმართა ამბროლაურის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო მოთხოვნის გაზრდის თაობაზე და მოითხოვა ღირსების, პატივის, რეპუტაციის უფლების შელახვის გამო მორალური ზიანის ანაზღაურება და გადაწყვეტილების შესრულებისათვის ვადის განსზღვრა.
აღნიშნული სარჩელის უზრუნველსაყოფად ასევე მოითხოვა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე, მოპასუხეს შეეზღუდოს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიაის ...ისა და ...ის სამსახურში იმავე ან ტოლფასი ვაკანსიის გამოვლენისას, კადრის განუსაზღვრელი ვადით დანიშვნის უფლება.
ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 13 სექტემბრის მ. ლ-ის შუამდგომლობა - სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა.
ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 9 ივლისის N1462 ბრძანება მ. ლ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ; ბათილად იქნა ცნობილი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის ...ისა და ...ის სამსახურის ...ის განყოფილების 2018 წლის 29 ივნისის დასკვნა მ. ლ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების საკითხის შესწავლის შესახებ; ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაეკისროს მ. ლ-ის სასარგებლოდ კომპენსაციის გადახდა 6000 ლარის ოდენობით (საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული გადასახადების გარეშე). მ. ლ-ის სარჩელი სამუშაოზე აღდგენის, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიისათვის გადაწყვეტილების შესრულების ვადის დადგენის, ღირსების, პატივის, რეპუტაციის უფლების შელახვის გამო მორალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ, არ დაკმაყოფილდა.
ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ლ-ემ, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ სარჩელის დაუკმაყოფილებლობის ნაწილში, გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების (კომპენსაციის) ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა მ. ლ-ის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2016 წლის 24 ოქტომბრიდან საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 01 სექტემბრის N417 დადგენილებით გათვალისწინებული 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტის პროფესიულ საჯარო მოხელეთა შეფასების დროებითი წესის საფუძველზე შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიღებამდე, ასევე დაევალა 2016 წლის 13 დღის საშვებულებო თანხის ანაზღაურება; დანარჩენ ნაწილში მ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შესაბამისად, სარჩელის უარყოფის ნაწილში ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 2 ივნისის №კ-32 ბრძანებით მ. ლ-ე დაინიშნა ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში ...ის სამსახურის წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე და თანამდებობრივი სარგო განესაზღვრა ... ლარით.
ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 16 აგვისტოს Nკ-32 ბრძანების საფუძველზე მ. ლ-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.
ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 11 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი 2016 წლის 16 აგვისტოს Nკ-32 ბრძანება და ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა ახალი აქტის გამოცემა.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების პროცესში საქართველოს პარლამენტის 2017 წლის 15 ივნისის N987-IIს დადგენილებით (ამოქმედდა 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების მორიგი არჩევნების დანიშვნის დღეს - 2017 წლის 21 ოქტომბერს) თვითმმართველი ქალაქი ამბროლაური და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი გაერთიანდა ერთ თვითმმართველ ერთეულად − ამბროლაურის მუნიციპალიტეტად და მის ადმინისტრაციულ ცენტრად განისაზღვრა ქალაქი ამბროლაური.
2017 წლის 1 სექტემბერს (გამოქვეყნდა 2017 წლის 5 სექტემბერს) საქართველოს მთავრობის №417 დადგენილებით დამტკიცდა 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტების პროფესიულ საჯარო მოხელეთა შეფასების დროებითი წესი (შემდეგში - წესი), ხოლო საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 31 აგვისტოს (გამოქვეყნდა 2017 წლის 4 სექტემბერს) №416 დადგენილებით დამტკიცდა 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტების საკუთრებაში/სარგებლობაში არსებული უძრავი/მოძრავი ქონებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაციისა და 2017 წელს შექმნილი შესაბამისი მუნიციპალიტეტებისათვის გადაცემის დროებითი წესი. ,,წესის“ პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, იგი ადგენს 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტის ორგანოებში პროფესიული საჯარო მოხელის შეფასების ზოგად პრინციპებსა და შეფასების პროცედურებს. მე-2 პუნქტის მიხედვით, ამ წესის მიზანია 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტების მოხელეთა ცოდნის, გამოცდილების, პროფესიული უნარ-ჩვევებისა და კომპეტენციების შესაბამისობის დადგენა მათ მიერ დაკავებულ თანამდებობებთან და 2017 წელს შექმნილი მუნიციპალიტეტების შესაბამის ორგანოებში მათი მობილობის წესით გადაყვანის შესახებ ობიექტური გადაწყვეტილების მიღება.
ზემოაღნიშნული წესის მე-2 მუხლის შესაბამისად, მოხელის შეფასებას ახორციელებს მუნიციპალიტეტის შესაბამის ორგანოში შექმნილი მოხელის შეფასების კომისია. მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, შეფასებას ექვემდებარება მოხელე ან/და მის მიერ შესრულებული სამუშაო. მე-2 პუნქტის მიხედვით, შეფასება ხდება კომისიის მიერ მოხელესთან გასაუბრებით, რომლის დროსაც ფასდება მოხელის ფუნქციები, კომპეტენციები, გამოცდილება, ცოდნა და პროფესიული უნარ-ჩვევები. მოხელის კომპეტენციები ფასდება, ამ წესის დანართით გათვალისწინებული ცხრილის შესაბამისად, მოხელის უშუალო ხელმძღვანელის მიერ შევსებული მოხელის დახასიათების ან უშუალო ხელმძღვანელის არარსებობის შემთხვევაში – ზემდგომი თანამდებობის პირის მიერ შევსებული დახასიათების შინაარსის გათვალისწინებით. მე-5 პუნქტის თანხმად, მიმდინარე შეფასება უნდა დასრულდეს 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების მორიგ არჩევნებამდე არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა.
წესის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, შეფასებისას კომისია იღებს შემდეგ
გადაწყვეტილებას: ა) საუკეთესო შეფასება – შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას და გააჩნია უფრო მაღალი თანამდებობისათვის აუცილებელი პროფესიული უნარ-ჩვევები; ბ) კარგი შეფასება – შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას; გ) არადამაკმაყოფილებელი შეფასება – არ შეესაბამება დაკავებულ თანამდებობას. მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, კომისია შეფასების შედეგებს გამგებელს/მერს/საკრებულოს თავმჯდომარესა და საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს წარუდგენს შეფასების დასრულებიდან არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღისა. მე-3 პუნქტის შესაბამისად, 2017 წელს შექმნილი შესაბამისი მუნიციპალიტეტების მერიებში/საკრებულოების აპარატებში მობილობის წესით გადაყვანისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს ამ წესის შესაბამისად განხორციელებული მოხელის შეფასების შედეგები.
,,ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის თანამდებობის პირთა და პროფესიულ საჯარო მოხელეთა თანამდებობრივი სარგოების ოდენობების განსაზღვრისა და საშტატო ნუსხის დამტკიცების შესახებ’’ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2017 წლის 15 ნოემბრის №18 დადგენილებით გაერთიანებულ მუნიციპალიტეტში შეიქმნა ...ისა და ...ის სამსახური ოთხი საშტატო ერთეულით.
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2017 წლის 15 ნოემბრის №15 დადგენილებით (გამოქვეყნდა 2017 წლის 20 ნოემბერს) დამტკიცდა ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის პირველადი სტრუქტურული ერთეულის - ...ისა და ...ის სამსახურის დებულება, შესაბამისად, ძალადაკარგულად გამოცხადდა „ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის გამგეობის ...ისა და ...ის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 4 ნოემბრის №49 დადგენილება და „ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის ...ის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 23 ივლისის №10 დადგენილება.
საქმის მასალების შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 1 სექტემბრის №417 დადგენილების საფუძველზე კომისიის მიერ ჩატარდა გაუქმებული მუნიციპალიტეტების პროფესიულ საჯარო მოხელეთა შეფასება, რომელშიც აპელანტი არ მონაწილეობდა, რის შედეგად ...ისა და ...ის სამსახურის შესაბამის საშტატო ერთეულებზე დაინიშნენ საჯარო მოხელეები და დღეის მდგომარეობით როგორც მითითებულ სამსახურში, ისე ტოლფას თანამდებობაზე ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში თავისუფალი ვაკანსია არ არსებობს (იხ. 2019 წლის 11 აპრილის სააპელაციო სასამართლოს სხდომის ოქმი).
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერის 2017 წლის 26 დეკემბრის Nკ-124 ბრძანებით მ. ლ-ეს უარი ეთქვა დაკავებულ თანამდებობაზე აღდგენაზე. ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 5 აპრილის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი 2017 წლის 26 დეკემბრის Nკ-124 ბრძანება და ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა ახალი აქტის გამოცემა.
სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ არც ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში და არც სასამართლოში დავის განხილვისას მ. ლ-ეს პრევენციული დაცვის ღონისძიების გამოყენების უფლებით არ უსარგებლია.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ზემდგომი ორგანოს ან სასამართლოს მიერ მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმების შემთხვევაში საჯარო დაწესებულება ვალდებულია მოხელე დაუყოვნებლივ აღადგინოს იმავე თანამდებობაზე, ხოლო ასეთი თანამდებობის არარსებობისას - ტოლფას თანამდებობაზე იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში. თუ სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის სამსახურში აღდგენა შეუძლებელია იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის არარსებობის გამო, საჯარო დაწესებულება ვალდებულია დაუყოვნებლივ მიმართოს ბიუროს საჯარო სამსახურის სისტემაში ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის მოძიების თხოვნით. სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის სხვა საჯარო დაწესებულებაში ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა დასაშვებია უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელისა და ამ საჯარო დაწესებულების თანხმობით.
ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის მიხედვით, მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, როდესაც მოხელის სამსახურში აღდგენა შეუძლებელია, იგი მოხელეთა რეზერვში ირიცხება და ეძლევა განაცდური თანამდებობრივი სარგო და საკლასო დანამატი, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად განსაზღვრული წელთა ნამსახურობის დანამატი და წოდებრივი სარგო (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), ასევე კომპენსაცია ბოლო თანამდებობრივი სარგოს სრული ოდენობით 6 თვის განმავლობაში.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, იმ პირობებში, როდესაც არ განხორციელებულა საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 1 სექტემბრის №417 დადგენილების საფუძველზე აპელანტის შეფასება, ამასთან არც ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში და არც სასამართლოში დავის განხილვისას მ. ლ-ეს პრევენციული დაცვის ღონისძიების გამოყენების უფლებით არ უსარგებლია, სამართლებრივად და ფაქტობრივად შეუძლებელია მ. ლ-ის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის პირველადი სტრუქტურული ერთეულის - ...ისა და ...ის სამსახურში აღდგენა მით უმეტეს იმ პირობებში, როდესაც როგორც მითითებულ სამსახურში, ისე ტოლფას თანამდებობაზე ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში თავისუფალი ვაკანსია არ არსებობს.
სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული გარემოება არ გამორიცხავს აპელანტის, როგორც საჯარო მოხელის მიმართ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლით გათვალისწინებული პროცედურის გამოყენების შესაძლებლობას, რასთან დაკავშირებით პალატა მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 27 განჩინებაში (საქმე№ბს-234-234(2კ-18)) განვითარებულ მსჯელობაზე, რომლითაც საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიმართ კანონმდებლის ნებას წარმოადგენს აღნიშნული დანაწესით არა უფლებამოსილებათა გამიჯვნა საჯარო დაწესებულებასა და სასამართლო ხელისუფლებას შორის, არამედ, თავად საჯარო დაწესებულებისათვის დამატებითი მექანიზმებისა და სამართლებრივი საფუძვლების შექმნა, რითაც იგი შეძლებს, თავადვე უზრუნველყოს უკანონოდ გათავისუფლებულ პირთა უფლებებში აღდგენა და უზრუნველყოს მის მიერ მიღებული უკანონო გადაწყვეტილების თანმდევი შედეგების ეფექტური აღმოფხვრა, რისი განხორციელების ვალდებულება ადმინისტრაციულ ორგანოს კანონისმიერად ეკისრება (მოხელის რეზერვში ჩარიცხვა, კომპენსაციის მიცემა და სხვა).
რაც შეეხება იძულებითი განაცდურის მოთხოვნის თაობაზე სარჩელის საფუძვლიანობას, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას მოცემული მოთხოვნის საქართველოს შრომის კოდექსით გათვალისწინებული წესით დარეგულირების შესახებ და აღნიშნა, რომ საქართველოს შრომის კოდექსის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს საქართველოს ტერიტორიაზე შრომით და მის თანამდევ ურთიერთობებს, თუ ისინი განსხვავებულად არ რეგულირდება სხვა სპეციალური კანონით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით.
მოცემულ შემთხვევაში ,,საჯარო სამსახურის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლი ამომწურავად აწესრიგებს იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების საკითხს, კერძოდ, ამ ნორმის მე-5 პუნქტის თანახმად, მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, როდესაც მოხელის სამსახურში აღდგენა შეუძლებელია, იგი მოხელეთა რეზერვში ირიცხება და ეძლევა განაცდური თანამდებობრივი სარგო და საკლასო დანამატი, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად განსაზღვრული წელთა ნამსახურობის დანამატი და წოდებრივი სარგო (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), ასევე კომპენსაცია ბოლო თანამდებობრივი სარგოს სრული ოდენობით 6 თვის განმავლობაში.
საქმის მასალებით უდავოდ დადგენილია აპელანტის დაკავებული თანამდებობიდან უკანონოდ გათავისუფლების ფაქტი, ასევე ის გარემოებაც, რომ აპელანტის დაკავებულ ან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა შეუძლებელია, შესაბამისად, მას უნდა მიეცეს არა საქართველოს შრომის კოდექსით გათვალისწინებული კომპენსაცია, არამედ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული ფულადი თანხა.
რაც შეეხება იძულებითი განაცდურის ოდენობის საკითხს, პალატამ განმარტა, რომ იძულებითი განაცდური ეს არის მიუღებელი ყოველთვიური ფულადი სარგო, რასაც უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელე საჯარო საქმიანობის დაუბრკოლებლად განხორციელების პირობებში მიიღებდა.
უდავოდ დადგენილია, რომ აპელანტი 2016 წლის 4 ივლისს, ანუ მისი სამსახურიდან გათავისულების თაობაზე ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 16 აგვისტოს Nკ-32 ბრძანების გამოცემამდე დაინიშნა საოლქო საარჩევნო კომისიაში, სადაც მუშაობდა 2016 წლის 23 ოქტომბრის ჩათვლით და ღებულობდა ხელფასს, ანუ ცალსახაა, რომ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში მუშაობის პირობებში აპელანტი ვერ მიიღებდა ორ საჯარო დაწესებულებაში ერთდროულად ორ სახელფასო ანაზღაურებას, შესაბამისად, იძულებითი განაცდური აპელანტს უნდა მიეცეს 2016 წლის 24 ოქტომბრიდან საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 01 სექტემბრის N417 დადგენილებით გათვალისწინებული 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტის პროფესიულ საჯარო მოხელეთა შეფასების დროებითი წესის საფუძველზე შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიღებამდე - ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ...ისა და ...ის სამსახურში საჯარო მოხელეთა დანიშვნამდე.
გარდა აღნიშნულისა, სააპელაციო პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ აპელანტს უნდა მიეცეს სამსახურიდან გათავისუფლების პერიოდში გამოუყენებელი საშვებულებო თანხა და განმარტა, რომ „ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის“ მიხედვით ყველას აქვს პერიოდული ფასიანი შვებულებით სარგებლობის უფლება (მუხლი 24). ამდენად, დასაქმებულის უფლება ყოველწლიურად ისარგებლოს ანაზღაურებადი შვებულებით, რეალიზდება დამსაქმებლის ვალდებულებით უზრუნველყოს დასაქმებულის ფასიანი შვებულებით სარგებლობის შესაძლებლობა.
სადავო პერიოდში მოქმედი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 41-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოსამსახურეთათვის დგინდებოდა ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულება 30 კალენდარული დღის ოდენობით.
აღნიშნული ნორმატიული აქტი არ განსაზღვრავდა საჯარო სამსახურიდან დათხოვნის შემთხვევაში გამოუყენებელი შვებულების ანაზღაურების შესაძლებლობას (აღნიშნულს არც ამჟამად მოქმედი ,,საჯარო სამსახურის შესახებ’’ საქართველოს კანონი არეგულირებს), ამდენად ეს საკითხი, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-14 მუხლის საფუძველზე, წესრიგდებოდა საქართველოს შრომის კოდექსის შესაბამისად. საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსის” 21-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ამ კანონის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ვ“–„თ“ და „ო“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლით შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტისას დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულს აუნაზღაუროს გამოუყენებელი შვებულება შრომითი ურთიერთობის ხანგრძლივობის პროპორციულად.
მხარეთა ახსნა-განმარტებით დადგენილია, რომ აპელანტმა 2016 წელს კუთვნილი შვებულებიდან ისარგებლა 17 დღით (იხ.2019 წლის 11 აპრილის სხდომის ოქმი), შესაბამისად, დარჩენილი ჰქონდა 13 დღის გამოუყენებელი შვებულება, რომლის მომდევნო წლისათვის გადატანის ან სარგებლობის კანონიერი უფლება გააჩნდა შესაბამისი წლის დასრულებამდე.
„ყოველწლიური ფასიანი შვებულების შესახებ“ 1936 წლის 4 ივნისის კონვენციის მე-6
მუხლის თანახმად, პირი, რომელიც გათავისუფლებულია მეწარმის მიზეზით და არ აქვს გამოყენებული კუთვნილი შვებულება ყოველი დღისათვის იღებს მე-3 მუხლით გათვალისწინებულ გასამრჯელოს.
ამდენად ცალსახაა, რომ ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებით გათვალისწინებული პირობების არსებობისას დასაქმებულს შეუძლია მოითხოვოს იმ წელს გამოუყენებელი საშვებულებო კომპენსაცია, რადგან დამსაქმებლის ინიციატივით შრომის ურთიერთობის შეწყვეტით დასაქმებულს არ შეიძლება წაერთვას შვებულების უფლება, რომელსაც იგი სავარაუდოდ გამოიყენებდა (იხ.სუსგ №ბს-809-805 (3კ-17), 17.01.2019 წელი).
ღირსების, პატივის, რეპუტაციის უფლების შელახვის მოტივით მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლიანობასთან დაკავშირებით პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და დამატებით აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-6 ნაწილი პირადი არაქონებრივი უფლებების მატერიალური სახით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლების რეალიზების საშუალებას იძლევა მხოლოდ ბრალეული მოქმედებით მიყენებული ზიანის შემთხვევაში. ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს, ანუ უნდა არსებობდეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელებულ ქმედებასა (მოქმედება ან უმოქმედობა) და დამდგარ შედეგს (ზიანი) შორის პირდაპირი და უშუალო მიზეზობრივი კავშირი. ამასთანავე, ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება, რომელმაც პირისათვის ზიანის მიყენება გამოიწვია, უნდა გამომდინარეობდეს ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილებიდან და არსებობდეს ბრალეული, განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებელი ბრალის სახით, რაც გამოიხატება ადმინისტრაციული ორგანოს მიზანმიმართულ უმოქმედობაში, ან უხეშ გაუფრთხილებლობაში, ანუ ადმინისტრაციული ორგანო შეგნებულად უნდა უშვებდეს პირისათვის ზიანის მიმყენებელი გარემოების დადგომას ან/და არ ახორციელებდეს მისთვის კანონით დაკისრებულ ვალდებულებებს ზიანის თავიდან აცილების მიზნით. ამდენად, მორალური ზიანი ანაზღაურდება მხოლოდ კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევაში, გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით. ანაზღაურებას ექვემდებარება არა ყოველგვარი მორალური ზიანი (სულიერი ტანჯვა), თუნდაც ეჭვს არ იწვევდეს მისი ანაზღაურება, არამედ მხოლოდ ისეთი, რომლის ანაზღაურებასაც პირდაპირ ითვალისწინებს მოქმედი კანონმდებლობა. ამასთან, ზიანი ანაზღაურდება რეალურად არსებული, დამდგარი საზიანო შედეგისათვის, აუცილებელია პირდაპირი ზიანის არსებობის კონკრეტულ ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის არსებობის დადგენა ანუ ქმედება უშუალო წინაპირობას უნდა წარმოადგენდეს დამდგარი შედეგისათვის (იხ. სუსგ საქმე №ბს-648-623(2კ-13), 10.04.2014წელი).
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების ინსტიტუტზე, რომელსაც აქვს არა მარტო საპროცესო სამართლებრივი, არამედ მატერიალურ სამართლებრივი მნიშვნელობაც, რაც მდგომარეობს იმაში, რომ ფაქტის დაუმტკიცებლობის არახელსაყრელი შედეგები უნდა დაეკისროს იმ მხარეს, რომელსაც ამ ფაქტის დამტკიცება ევალებოდა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე, რაც ოფიციალობის პრინციპის გათვალისწინებით სრულად გამოიყენება ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში (სასკ. მუხლი 17.1). მითითებული პრინციპის შესაბამისად, მხარეები თავად განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლები).
მოცემულ შემთხვევაში აპელანტი სათანადო მტკიცებულებებით ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ადგილი ჰქონდა მის მიმართ მორალური ზიანის მიმყენებელ ქმედებას და მხოლოდ შემოიფარგლება ზეპირი განმარტებით. მხარეთა ახსნა-განმარტებაზე დაყრდნობით სააპელაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ საჯარო სამსახურში საქმიანობის პერიოდში აპელანტი არაერთხელ მივლინებული იყო ტრენინგებზე, სასწავლო კურსზე, ამასთან როდესაც საჯარო დაწესებულებიდან სურდა რეკომენდაციის მიღება, მასზე გაიცა დადებითი დახასიათება (იხ.2019 წლის 11 აპრილის სხდომის ოქმი), შესაბამისად პალატის მოსაზრებით, აპელანტმა ვერ დაძლია მტკიცების ტვირთი და ვერ დაადასტურა ამ მიმართებით სარჩელში მითითებული გარემოებები, რაც მართებულად შეაფასა პირველი ინსტანციის სასამართლომ.
სასამართლო გადაწყვეტილების შესასრულებლად ვადის დადგენის მოთხოვნასთან დაკავშირებით პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 251-ე მუხლის თანახმად, თუ სასამართლო დაადგენს გადაწყვეტილების აღსრულების განსაზღვრულ წესსა და ვადას, ან მიიღებს ზომებს გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველსაყოფად, ამის შესახებ მითითებულ უნდა იქნეს გადაწყვეტილებაში.
პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული ნორმა სასამართლოს აძლევს შესაძლებლობას, საჭიროების შემთხვევაში, გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილით დაადგინოს გადაწყვეტილების აღსრულების განსაზღვრული წესი და ვადა, ან მიიღოს ზომები გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველსაყოფად, რისი დადგენის საჭიროებაც დაკმაყოფილებული სასარჩელო მოთხოვნებიდან გამომდინარე, სახეზე არ არის, შესაბამისად, ამ მიმართებით აპელანტის მოთხოვნა დაუსაბუთებელია.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება სარჩელის დაუკმაყოფილებლობის ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ლ-ემ.
კასატორის განმარტებით, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შინაარსიდან გამომდინარე, არსებობს უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის სამსახურში აღდგენის სამი ფორმა კერძოდ: 1. იმავე თანამდებობაზე აღდგენა; 2. თუ ეს შეუძლებელია, ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა იმავე საჯარო დაწესებულების სტრუქტურაში; 3. ხოლო თუ ეს უკანასკნელიც შეუძლებელია, სხვა საჯარო დაწესებულებაში ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის მიზნით საჯარო დაწესებულება ვალდებულია მიმართოს საჯარო სამსახურის ბიუროს და სხვა საჯარო დაწესებულებაში ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის არსებობის შემთხვევაში მოხელის აღდგენა მოხდება მისი და ამ საჯარო დაწესებულების თანხმობით. შესაბამისად, თუ ამ უკანასკნელის განხორციელებაც ვერ მოხერხდება, მხოლოდ ამ შემთხვევაში შეიძლება ჩაითვალოს, რომ შეუძლებელია მოხელის სამსახურში აღდგენა. კასატორის მითითებით, მისი მოთხოვნა მოპასუხისათვის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება სამსახურში აღდგენის თაობაზე, გულისხმობს, რომ მოპასუხეს დაევალოს აქტის გამოცემა ზემოთ მითითებული ერთ-ერთი ფორმით მისი სამსახურში აღდგენის თაობაზე, რომლის გამოცემის შესაძლებლობაც მას ექნება აქტის გამოცემის დროისათვის. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც კასატორის მოსაზრებით, სრულყოფილად არ არის გამოკვლეული მისი სამსახურში აღდგენის შესაძლებლობა კანონით გათვალისწინებული ყველა ფორმით, აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა არ გამომდინარეობს არც საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებებიდან და არც მოქმედი კანონმდებლობის სწორი სამართლებრივი განმარტებიდან. მითითებული განმარტებით, იმავე დაწესებულებაში ტოლფასი თანამდებობის არსებობა დადასტურებულად რომ მივიჩნიოთ, სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ფაქტობრივად წაართვა სხვა საჯარო დაწესებულებაში ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის შესაძლებლობა.
კასატორის მოსაზრებით, ასევე არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ ვინაიდან არ განხორციელდა საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 1 სექტემბრის №417 დადგენილების საფუძველზე მ. ლ-ის შეფასება, შეუძლებელია მისი იმავე თანამდებობაზე აღდგენა რადგან აღნიშნული წესი ეხება შეფასების დროისათვის დასაქმებულ მოხელეებს და მისი მოქმედება ვერც ერთ შემთხვევაში ვერ გავრცელდება იმ პირებზე, ვისაც იმ დროისთვის მოქმედი, თუნდაც უკანონო თანამდებობიდან გათავისუფლებული შესახებ ბრძანების გამო, შეწყვეტილი ჰქონდა მოხელის სტატუსი, ვინაიდან არც აქტის გამოცემის დროისათვის და არც დღეისთვის მოქმედი ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონი არ ითვალისწინებს აღნიშნული აქტის მოქმედების შეჩერებას მისი გასაჩივრების გამო. შესაბამისად, აღნიშნულ გარემოებას არანაირი კავშირი არ აქვს სადავო საკითხთან. აღდგენის შეუძლებლობა გამოიხატება იმაში, რომ არ არსებობს ან ვაკანტური არ არის იგივე თანამდებობა ან ტოლფასი თანამდებობა იმავე საჯარო დაწესებულებაში ან ტოლფასი თანამდებობა სხვა საჯარო დაწესებულებაში და არა იმაში, რომ არ განხორციელებულა პირის შეფასება, როდესაც მას ფაქტობრივად შეწყვეტილი ჰქონდა მოხელის სტატუსი. აღნიშნული წარმოადგენს აბსტრაქტულ გარემოებას, შესაბამისად, მისი დაკავშირება განსახილველ დავასთან დაუშვებელია.
კასატორის განმარტებით, სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა გამოყენებული ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-5 პუნქტიც, ვინაიდან აღნიშნული ეხება ისეთ შემთხვევას, როდესაც პირის აღდგენა შეუძლებელია სამსახურში ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული წესით, განსახილველ შემთხვევაში უნდა გამოეყენებინა ამავე მუხლის მე-4 პუნქტი. ამასთან, აღსანიშნავია ისიც, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა ,,იძულებითი განაცდურის ოდენობა“, ვინაიდან, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება, თავისი არსით წარმოადგენს სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს მიერ პირისათვის, ამ შემთხვევაში მოხელისათვის, უკანონო მოქმედებით ანუ სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების სახეს, რომელიც უნდა ანაზღაურდეს სრული მოცულობით.
უკანონო აქტის ან/და უკანონო ქმედების განხორციელების შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანო საქართველოს კონსტიტუციის 18-ე მუხლის მე-4 პუნქტისა და სზაკ-ის 208-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ვალდებულია სრული მოცულობით აანაზღაუროს აღნიშნულის შედეგად პირისათვის მიყენებული ზიანი, არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს იმ გარემოებას, იმუშავებს თუ არა მოსარჩელე სხვა სამსახურში, სადავო თანამდებობაზე აღდგენამდე, ვინაიდან, აღნიშნული გარემოება არ შეიძლება ჩაითვალოს ადმინისტრაციული ორგანოს უკანონო აქტის/ქმედების შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებისაგან გათავისუფლების საფუძვლად. აღნიშნული განმარტება გამომდინარეობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ დადგენილი პრაქტიკიდანაც (2016 წლის 14 ივლისის განჩინება ბს-776-768(2კ-4კს-15)). აქვე აღსანიშნავია ისიც, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტებიც ითვალისწინებს განაცდურის სრული მოცულობით ანაზღაურებას ერთ შემთხვევაში გათავისუფლებიდან აღდგენამდე, ხოლო მეორე შემთხვევაში გათავისუფლებიდან მოხელეთა რეზერვში ჩარიცხვამდე.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 12 სექტემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ საქმეზე დავის საგანს წარმოადგენს მ. ლ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 09 ივლისის N1462 ბრძანების ბათილად ცნობა; მ. ლ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების საკითხის შესწავლის შესახებ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის ...ისა და ...ის სამსახურის ...ის განყოფილების 2018 წლის 29 ივლისის დასკვნის ბათილად ცნობა; მ. ლ-ის სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურისა და ღირსების, პატივის, რეპუტაციის უფლების შელახვის გამო მორალური ზიანის ანაზღაურება. ასევე, გადაწყვეტილების შესასრულებლად ვადის დადგენა.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება ,,მ. ლ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ“ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 9 ივლისის N1462 ბრძანებისა და ,,მ. ლ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების საკითხის შესწავლის შესახებ“ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის ...ისა და ...ის სამსახურის ...ის განყოფილების 2018 წლის 29 ივნისის დასკვნის ბათილად ცნობის ნაწილში მოპასუხეს - ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას არ გაუსაჩივრებია და ამ ნაწილში გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში. ამასთან, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება გაუქმდა მ. ლ-ისათვის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების (კომპენსაციის) ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, კერძოდ, მ. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა მ. ლ-ის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2016 წლის 24 ოქტომბრიდან საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 01 სექტემბრის N417 დადგენილებით გათვალისწინებული 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტის პროფესიულ საჯარო მოხელეთა შეფასების დროებითი წესის საფუძველზე შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიღებამდე, ასევე მოპასუხეს დაევალა მოსარჩელეს აუნაზღაუროს 2016 წლის 13 დღის საშვებულებო თანხა; დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი. ამდენად, მ. ლ-ის საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, საკასაციო სასამართლომ უნდა შეამოწმოს მხოლოდ მ. ლ-ის სამსახურში აღდგენის, იძულებითი განაცდურის, ღირსების, პატივის, რეპუტაციის უფლების შელახვის გამო მორალური ზიანის ანაზღაურებისა და გადაწყვეტილების შესასრულებლად ვადის დადგენის მოთხოვნების ნაწილში მიღებული სასამართლო გადაწყვეტილების სისწორე.
საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 2 ივნისის №კ-32 ბრძანებით მ. ლ-ე დაინიშნა ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში ...ის სამსახურის წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე და თანამდებობრივი სარგო განესაზღვრა ... ლარით.
ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 16 აგვისტოს Nკ-32 ბრძანების საფუძველზე მ. ლ-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან. ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 11 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი 2016 წლის 16 აგვისტოს Nკ-32 ბრძანება და ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა ახალი აქტის გამოცემა.
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 26 დეკემბრის Nკ–124 ბრძანებით მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება დაკავებული თანამდებობიდან მოსარჩელის გათავისუფლების შესახებ. აღნიშნული ბრძანება ამბროლაურის რაიონული სასამარლოს 2018 წლის 05 აპრილის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ– სამართლებრივი აქტის გამოცემა.
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 9 ივლისის N1462 ბრძანებით კვლავაც მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება დაკავებული თანამდებობიდან მ. ლ-ის გათავისუფლების შესახებ. ამავე ბრძანებაში გათავისუფლების სამართლებრივ საფუძვლად მიეთითა საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 54-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა.დ“ ქვეპუნქტი, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტი, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლი, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტები. სადავო ბრძანების გამოცემის ფაქტობრივი საფუძველი გახდა ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ...ისა და ...ის სამსახურის ...ის განყოფილების დასკვნა, რომლის თანახმად, ქ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიაში მ. ლ-ე 2016 წლის 4 ივლისიდან აღარ ასრულებდა სამსახურეობრივ მოვალეობას. იგი N44 საოლქო საარჩევნო კომისიაში იღებდა შრომის ანაზღაურებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი გახდა 2016 წლის 7 ივლისიდან - 2016 წლის 23 ოქტომბრამდე N44 საოლქო საარჩევნო კომისიაში დროებით წევრად მუშაობა.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით განისაზღვრა საჯარო სამსახურის ძირითადი პრინციპები, რომელთა გათვალისწინებით სახელმწიფოში უნდა მოწესრიგდეს საჯარო სამსახურის განხორციელებასთან დაკავშირებული ურთიერთობები; სამოხელეო სამართალი წარმოადგენს ადმინისტრაციული სამართლის კერძო ნაწილს და შესაბამისად, სრულად იზიარებს კანონიერების პრინციპის მნიშვნელობას საჯარო-შრომით ურთიერთობებში უფლება-მოვალეობების განხორციელებისას. აღნიშნული პრინციპი ბოჭავს გადაწყვეტილების მიმღებ საჯარო მოსამსახურეებს (მათ შორის თანამდებობის პირებს) მოქმედი კანონმდებლობის ნორმებით. ამავე კანონის ერთ-ერთ ძირითად პრინციპად აღიარებულია საჯარო მოსამსახურის სოციალური და სამართლებრივი დაცვა. საჯარო მოხელის სამართლებრივი დაცვის პრინციპი წარმოადგენს მისი უფლების დაცვის გარანტიას, რომ მასთან დაკავშირებით მიღებული ყველა გადაწყვეტილება მხოლოდ სამართლებრივი ინსტრუმენტებით და კანონის საფუძველზე განხორციელდება.
„საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლით განსაზღვრულია უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის უფლებების დაცვის მექანიზმები. მითითებული მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, ზემდგომი ორგანოს ან სასამართლოს მიერ მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმების შემთხვევაში საჯარო დაწესებულება ვალდებულია მოხელე დაუყოვნებლივ აღადგინოს იმავე თანამდებობაზე, ხოლო ასეთი თანამდებობის არარსებობისას – ტოლფას თანამდებობაზე იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში. თუ სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის სამსახურში აღდგენა შეუძლებელია იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის არარსებობის გამო, საჯარო დაწესებულება ვალდებულია დაუყოვნებლივ მიმართოს ბიუროს საჯარო სამსახურის სისტემაში ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის მოძიების თხოვნით. სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის სხვა საჯარო დაწესებულებაში ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა დასაშვებია უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელისა და ამ საჯარო დაწესებულების თანხმობით.
აღნიშნული მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმება უპირობოდ არ ნიშნავს მოხელის გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე აღდგენას. სამსახურში აღდგენისას საყურადღებოა სადავო თანამდებობის ვაკანტურობის საკითხი, მხოლოდ სადავო თანამდებობის ვაკანტურობის დროს არის შესაძლებელი მოხელის პირდაპირ სადავო თანამდებობაზე აღდგენა. სადავო თანამდებობის სხვა პირის მიერ დაკავების ფაქტი გამორიცხავს სასამართლოს მიერ იმავე თანამდებობაზე პირის აღდგენას. მოხელის სამუშაოზე აღდგენაში არ შეიძლება მოიაზრებოდეს სადავო პოზიციაზე დანიშნული პირის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესაძლებლობა. ასეთ შემთხვევაში, უნდა მოხდეს სამსახურში აღდგენილი მოხელის ტოლფას თანამდებობაზე დანიშვნა იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში. თუ სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოხელის სამსახურში აღდგენა შეუძლებელია იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში, ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის არარსებობის გამო, ასეთ შემთხვევაში საჯარო დაწესებულება ვალდებულია დაუყოვნებლივ მიმართოს ბიუროს საჯარო სამსახურის სისტემაში ტოლფასი ვაკანტური თანამდებობის მოძიების თხოვნით. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 118-ე მუხლი კონკრეტულ ფაქტობრივ მოცემულობას უკავშირებს შესაბამის სამართლებრივ შედეგებს, სადავო თანამდებობის ვაკანტურობის საკითხი ერთმანეთისგან განასხვავებს სამუშაოზე აღდგენის პროცედურებსა და მექანიზმს.
ზემოაღნიშნული მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო ზოგადად იზიარებს კასატორის განმარტებას „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლთან დაკავშირებით, ასევე ეთანხმება უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ იმ პრაქტიკას, რომელზეც კასატორი მიუთითებს, თუმცა, თვლის, რომ კასატორი შეფასების მიღმა ტოვებს წინამდებარე საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს და იმ თავისებურებას, რაც ამ საქმეს განასხვავებს მისი მხრიდან პრაქტიკის სახით მითითებული საქმეებისგან.
დადგენილია, რომ კასატორი - მ. ლ-ე 2015 წლის 2 ივნისიდან მუშაობდა ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიაში ...ის სამსახურის წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე, საიდანაც 2016 წლის 16 აგვისტოს Nკ–32 ბრძანებით მოხდა მისი თანამდებობიდან გათავისუფლდა. შესაბამისად, მ. ლ-ე წარმოადგენდა ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მერიაში დასაქმებულ საჯარო მოსამსახურეს.
დადგენილია, რომ ,,მუნიციპალიტეტების გაყოფისა და თვითმმართველი თემის-მუნიციპალიტეტების შექმნის შესახებ“ საქართველოს პარლამენტის N2205-2ს დადგენილების საფუძველზე, ქ. ამბროლაურისთვის თვითმმართელი ქალაქის სტატუსის მინიჭებასთან დაკავშირებით, ამბლორაულის მუნიციპალიტეტი გაიყო. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის დარჩენილ ტერიტორიაზე შეიქმნა თვითმმართველი თემი-ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი.
იმავე საქართველოს პარლამენტის 2017 წლის 15 ივნისის N987-IIს დადგენილებით (ამოქმედდა 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების მორიგი არჩევნების დანიშვნის დღეს - 2017 წლის 21 ოქტომბერს) თვითმმართველი ქალაქი ამბროლაური და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი გაერთიანდა ერთ თვითმმართველ ერთეულად − ამბროლაურის მუნიციპალიტეტად და მის ადმინისტრაციულ ცენტრად განისაზღვრა ქალაქი ამბროლაური.
ორგანული კანონის ,,ადგილობრივი თვითმმართელობის კოდექსის“ მე-10 მუხლის თანახმად, მუნიციპალიტეტის შექმნის/გაუქმების საფუძველია: ა) მუნიციპალიტეტის გაყოფა ორ ან მეტ მუნიციპალიტეტად; ბ) ორი ან მეტი ურთიერთმოსაზღვრე მუნიციპალიტეტის გაერთიანება ერთ მუნიციპალიტეტად.
ამდენად, დადგენილია, რომ თვითმმართველი ქალაქი ამბროლაურის და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის გაუქმების გზით შეიქმნა ახალი მუნიციპალიტეტი - ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი.
განსახილველი დავის თავისებურება მდგომარეობს სწორედ იმაში, რომ დავის განხილვისა და გადაწყვეტის მიღების ეტაპზე არ არსებობდა არა თუ ის თანამდებობა, რომელზეც კასატორი იყო დასაქმებული, არამედ ის ადმინისტრაციული ორგანო, რომლიდანაც მოხდა მისი გათავისუფლება. რაც შეეხება 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტებიდან ახლად შექმნილ მუნიციპალიტეტში მოხელეთა გადაყვანას, აღნიშნული შესაძლებელი გახდა მხოლოდ მობილობის წესით, გადაყვანის შესახებ ობიექტური გადაწყვეტილების მიღების გზით.
საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 1 სექტემბრის №417 დადგენილებით დამტკიცდა „2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტების პროფესიულ საჯარო მოხელეთა შეფასების დროებითი წესი“, რომელიც ადგენს 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტების ორგანოებში პროფესიული საჯარო მოხელის შეფასების ზოგად პრინციპებსა და შეფასების პროცედურებს. ამ წესის მიზანია 2017 წელს გაუქმებული მუნიციპალიტეტის მოხელეთა ცოდნის, გამოცდილების, პროფესიული უნარ-ჩვევებისა და კომპეტენციების შესაბამისობის დადგენა მათ მიერ დაკავებულ თანამდებობებთან და 2017 წელს შექმნილი მუნიციპალიტეტების შესაბამის ორგანოებში მათი მობილობის წესით გადაყვანის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება. მუნიციპალიტეტებთან მიმართებაში საქართველოს მთავრობის დადგენილებით გაიწერა მობილობის განხორციელებისას სახელმძღვანელო სპეციალური წესი, რომლის მიხედვით, შეფასება წარმოებს კანონიერების, სამართლიანობის, ობიექტურობის, გამჭვირვალობის, მიუკერძოებლობისა და ინტერესთა შეუთავსებლობის დაუშვებლობის პრინციპების დაცვით (მე-2 მუხ.). მოხელის შეფასებას ახორციელებს მუნიციპალიტეტის შესაბამის ორგანოში შექმნილი მოხელის შეფასების კომისია (3.1 მუხლი). დასახელებული წესით დადგენილია კომისიის ფორმირების წესი (მე-3 მუხლი) და უფლება-მოვალეობები (მე-5 მუხლი). დასახელებული წესის 8.3 მუხლი ადგენს, რომ 2017 წელს შექმნილი შესაბამისი მუნიციპალიტეტების მერიებში/საკრებულოების აპარატებში მობილობის წესით გადაყვანისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს ამ წესის შესაბამისად განხორციელებული მოხელის შეფასების შედეგები.
დადგენილია, რომ საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 1 სექტემბრის №417 დადგენილების საფუძველზე კომისიის მიერ განხორციელდა გაუქმებული მუნიციპალიტეტების პროფესიულ საჯარო მოხელეთა შეფასება, რომელშიც კასატორს მონაწილეობა არ მიუღია. სარჩელი არ შეეხება მობილობის ეტაპზე მოსაჩელის უფლებების დარღვევის ფაქტს.
უდავოა, რომ საქართველოს მთავრობის დადგენილებით გამოირიცხა შესაბამისი პროცედურის გავლის გარეშე ახლად შექმნილ მუნიციპალიტეტში გაუქმებული მუნიციპალიტეტის თანამშრომელთა დასაქმება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, შეცილებითი სარჩელის არსებობის პირობებში სასამართლოს კომპეტენციას წარმოადგენს მოსარჩელის იმ უფლებებში აღდგენა, რომელშიც ის იმყოფებოდა უფლების შელახვამდე, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი მოხელე დანიშნოს სამსახურში. აღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ გადაწყვეტილების გამოტანის პროცესში ქვედა ინსტანციის სასამართლო მართებულად შემოიფარგლა იმ შემაჯამებელი გადაწყვეტილებების მიღების მომენტით, რომლითაც გახორციელდა მოხელეთა მობილობა ახლადშექმნილ მუნიციპალიტეტში.
იმავე მოსაზრებიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მითითებას სასამართლოს მხრიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის დარღვევის თაობაზე. აქვე საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი, ანუ გადაწყვეტილების ის ნაწილი, რომელიც ექვემდებარება აღსრულებას, არ ეხება მოსარჩელის რეზერვში ჩარიცხვის საკითხს, გადაწყვეტილებაში სასამართლო მიუთითებს ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 118-ე მუხლის გამოყენების შესაძლებლობის თაობაზე, რაც, თავის მხრივ, მიეკუთვნება ადმინისტრაციული ორგანოს კომპეტენციას. სასამართლოს 118-ე მუხლის მე-5 ნაწილთან დაკავშირებით შემაჯამებელი გადაწყვეტილება არ მიუღია, რაც გამორიცხავს საკასაციო სასამართლოს მიერ 118-ე მუხლის მითითებული ნაწილის განმარტების საჭიროებას.
კასატორის მოთხოვნად კვლავაც რჩება სამსახურში აღდგენა. ორივე ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ იგივე ან/და ტოლფასი თანამდებობა ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში ვაკანტური არ არის. კასატორს აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებასთან დაკავშირებით დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია, რაც მის პრეტენზიას აქცევს უსაფუძვლოდ.
საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებებებს, ღირსების, პატივის, რეპუტაციის, უფლების შელახვის მოტივით მორალური ზიანის ანაზღაურების საფუძვლების არარსებობის თაობაზე. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ კასატორი სათანადო მტკიცებულებებით ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ადგილი ჰქონდა მის მიმართ მორალური ზიანის გამომწვევ ქმედებებს.
რაც შეეხება გადაწყვეტილების შესასრულებლად ვადის დადგენის მოთხოვნას, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 251-ე მუხლზე, რომელიც სასამართლოს აძლევს შესაძლებლობას, საჭიროების შემთხვევაში, გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილით დაადგინოს გადაწყვეტილების აღსრულების განსაზღვრული წესი და ვადა, ან მიიღოს ზომები გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველსაყოფად, რისი საჭიროებაც საქმის მასალებიდან და გადაწყვეტილების დაკმაყოფილებული ნაწილიდან არ იკვეთება.
შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: ნ. ქადაგიძე
მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე
ნ. სხირტლაძე