#ბს-1314(2კ-19) 30 ნოემბერი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ალექსანდრე წულაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 ივნისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2015 წლის 19 ოქტომბერს შპს „...მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 17 დეკემბრის #025-34 საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის საფუძველს წარმოადგენს 2014 წლის 15 დეკემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტის შესაბამისად, ხარჯებიდან და დღგ-ს ჩათვლებიდან ამოღებულ იქნა საწარმოს მიერ შეძენილი საწვავი და საწარმოს მიერ საქვეანგარიშოდ გაცემული თანხების ნაწილი განხილულ იქნა დივიდენდად, ნაწილი კი - უპროცენტო სესხად.

ამდენად, მოსარჩელემ სალაროს ნაშთის უპროცენტო სესხად განხილვისა და საწარმოს მიერ შეძენილი საწვავის ხარჯებიდან და დღგ-ის ჩათვლებიდან ამოღების ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 17 დეკემბრის #025-34 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 16 მარტის #8021 ბრძანებისა და #9936/2/15 საჩივართან დაკავშირებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 17 დეკემბრის #025-34 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 16 მარტის #8021 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილება #9936/2/15 საჩივართან დაკავშირებით საწარმოს მიერ შეძენილი საწვავის ხარჯებიდან და დღგ-ის ჩათვლებიდან ამოღების ნაწილში და მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურს, საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონით დადგენილ ვადაში გამოცემა დაევალა; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 ივნისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დავის განხილვის პროცესში ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება გასაჩივრებული იყო მხოლოდ შპს „...ის“ ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი საწვავის ხარჯის შემცირებასა და დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების ნაწილში, რაც დავის განხილვის ფარგლებიდან გამომდინარე, ქმნიდა მიღებული გადაწყვეტილების მხოლოდ ამ ნაწილში შემოწმების საფუძველს. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სალაროს ნაშთის უპროცენტო სესხად განხილვასთან დაკავშირებით მოსარჩელის მიერ არ იყო გასაჩივრებული და გადაწყვეტილება ამ ნაწილში კანონიერ ძალაში იყო შესული.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ ადმინისტრაციული წარმოება ჩატარებულ იქნა არასრულყოფილად, საკითხის გადაწყვეტისთვის საჭირო მოქმედებების განხორციელების გარეშე, არ შეფასებულა ის გარემოებები, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტისთვის. ადმინისტრაციულ ორგანოს 2011 წლამდე მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, უნდა გამოეკვლია რიგი მტკიცებულებები, რომელთა შეფასება გარკვეულ სიცხადეს შეიტანდა სადავო საკითხის გადაწყვეტაში, უნდა დაედგინა საწარმოს მიერ 2008-2013 წლის საანგარიშო პერიოდებში ჩამოწერილი გარკვეული რაოდენობის საწვავის ხარჯის ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენება. აღნიშნულის საპირისპიროდ, ადმინისტრაციული ორგანოების გადაწყვეტილება მხოლოდ ვარაუდის საფუძველზე იქნა მიღებული, რაც წინააღმდეგობაში მოდიოდა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გადაწყვეტილების მიღების ვალდებულებასთან. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, სახეზე იყო გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად ნაწილობრივ ბათილად ცნობისა და სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მითითებით, საწარმოს მიერ გაწეული ხარჯების გათვალისწინებისათვის, როგორც მოგების გადასახადის გაანგარიშებისას, ისე დღგ-ის ჩათვლისათვის, უმთავრესი კომპონენტია ეკონომიკურ საქმიანობასთან მათი კავშირის დადგენა, რაც მეწარმე სუბიექტის მიერ უნდა განხორციელდეს 2011 წლამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად.

კასატორის განმარტებით, მართალია 2011 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით არ იყო დადგენილი გახარჯული საწვავის აღრიცხვის რაიმე ტიპის სპეციალური დოკუმენტი, თუმცა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 199-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებიდან გამომდინარე, გადასახადის გადამხდელი ვალდებული იყო იმგვარად აღერიცხა მის მიერ გაწეული ხარჯები, რომ გარანტირებული ყოფილიყო კონტროლი მის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაციის დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე, რასაც მოსარჩელის მხრიდან, მოცემულ შემთხვევაში, ადგილი არ ჰქონია.

რაც შეეხება იმ პირების საწარმოსთან ურთიერთობის ფორმას, რომლებიც ზემოაღნიშნული სატრანსპორტო საშუალებებით მოძრაობისას საგზაო წესების დარღვევისათვის იყვნენ დაჯარიმებულნი, კასატორის მითითებით, სასამართლო სხდომებზე მოპასუხეების მხრიდან განიმარტა, რომ შემოწმებისათვის წარმოდგენილი დოკუმენტაციისა და გადასახადის წყაროსთან დაკავებული გადასახადების დეკლარაციების შესწავლით, მათსა და მოსარჩელეს შორის ვერ დადგინდა რაიმე ტიპის ურთიერთობა, რაც ასევე საწვავის არამიზნობრივ ხარჯვაზე მეტყველებს.

კასატორის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის მითითებით, შემმოწმებლების მიერ ყველა ფაქტობრივი გარემოების გაანალიზებისა და შეპირისპირების შედეგად, მიღებულ იქნა კანონიერი გადაწყვეტილება, რომ 2008-2010 წლებში შეძენილი საწვავის ღირებულება არ გამოქვითულიყო მოგების გადასახადში და დღგ-ში მიღებული ჩათვლები გაუქმებულიყო, რადგან არ დასტურდებოდა მათი ეკონომიკურ საქმიანობასთან კავშირი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები მიღებულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ნორმათა შესაბამისად, სპეციალური კანონმდებლობით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების წესების დაცვით და არ არსებობს რაიმე გარემოების დამატებითი შესწავლით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სხვაგვარი შეფასების შესაძლებლობა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებულ განჩინებაში არ მიუთითებს, კონკრეტულად რა დარღვევას ჰქონდა ადგილი, რა გარემოება არ გამოიკვლია შემოსავლების სამსახურმა, რასაც შესაძლოა შედეგად მოჰყოლოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღება. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ შემოსავლების სამსახურისათვის საქმის ხელახალი შესწავლის მიზნით უკან დაბრუნება არ გამოიღებს განსხვავებულ შედეგს, რამდენადაც, მოპასუხის მიერ ერთხელ უკვე სრულად იქნა გამოკვლეული საქმის ირგვლივ არსებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები და არ არსებობს სხვა გარემოება, რომლის გამოკვლევაც შეცვლიდა საგადასახადო ორგანოს პოზიციას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 9 დეკემბრის განჩინებით (მომხსენებელი მოსამართლე: ვ. როინიშვილი), საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პლენუმის 29.05.2020წ. #28/პლ-2020 დადგენილებით მოსამართლე ვ. როინიშვილი დაინიშნა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრად, რის გამოც მის წარმოებაში არსებული საქმეები საკასაციო სასამართლოს მოსამართლეებზე განაწილდა შემთხვევითი განაწილების პრინციპით საქმეთა ელექტრონული განაწილების სისტემის მეშვეობით. მოცემული საქმე 2020 წლის 23 ივნისს დაეწერა მოსამართლე მ. ვაჩაძეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, შპს „...ის“ მიერ წარმოდგენილი სარჩელით სადავოდ არის გამხდარი სალაროს ნაშთის უპროცენტო სესხად განხილვისა და საწარმოს მიერ შეძენილი საწვავის ხარჯებიდან და დღგ-ის ჩათვლებიდან ამოღების ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 17 დეკემბრის #025-34 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 16 მარტის #8021 ბრძანებისა და #9936/2/15 საჩივართან დაკავშირებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 2 სექტემბრის გადაწყვეტილების კანონიერება. საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სალაროს ნაშთის უპროცენტო სესხად განხილვასთან დაკავშირებით მოსარჩელის მიერ არ იქნა გასაჩივრებული და გადაწყვეტილება ამ ნაწილში კანონიერ ძალაშია შესული. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა მოპასუხეთა მიერ, მხოლოდ შპს „...ის“ ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი საწვავის ხარჯის შემცირებასა და დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების ნაწილში. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებით სადავოდ გამხდარი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერება სწორედ ზემოაღნიშნულ ნაწილში იქნა შეფასებული, რაც მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს აძლევს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივართა დასაშვებობის მხოლოდ შპს „...ის“ ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი საწვავის ხარჯის შემცირებასა და დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების ნაწილში შემოწმების შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა მიუთითებს 2011 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 177-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა: ა) ამ კოდექსის 211-ე მუხლის მიხედვით ძირითად საშუალებათა შეძენის, დადგმისა და სხვა კაპიტალიზებადი ხარჯებისა, როდესაც არ არსებობს ამ კოდექსის 183-ე მუხლის მე-13 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევები; ბ) იმ ხარჯებისა, რომლებიც, ამ კოდექსის 178-ე მუხლისა და ამ თავის სხვა დებულებათა თანახმად, გამოქვითვას არ ექვემდებარება. აღნიშნული მუხლის 2009 წლის პირველ იანვრამდე მოქმედი რედაქცია ადგენდა, რომ ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომლებიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა: ა) ამ კოდექსის 211-ე მუხლის მიხედვით ძირითად საშუალებათა შეძენის, დადგმისა და სხვა კაპიტალიზებადი ხარჯებისა, როდესაც არ არსებობს ამ კოდექსის 183-ე მუხლის მე-13 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევები; ბ) იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის 178-ე მუხლისა და ამ თავის სხვა დებულებათა თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.

2011 წლამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ან/და საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციებზე ან/და დასაბეგრ იმპორტზე ან/და დასაბეგრ დროებით იმპორტზე, თუ საქონელი/მომსახურება გამოიყენება ან გამოყენებული იქნება დასაბეგრ ოპერაციებში, დასაბეგრ იმპორტში ან საქართველოს ტერიტორიის გარეთ მომსახურების გაწევისათვის. აღნიშნული მუხლის 2009 წლის 9 აგვისტომდე მოქმედი რედაქცია ადგენდა, რომ ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ან/და საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციებზე ან/და დასაბეგრ იმპორტზე ან/და დასაბეგრ დროებით იმპორტზე, თუ საქონელი/მომსახურება გამოიყენება ან გამოყენებული იქნება დასაბეგრ ოპერაციებში ან დასაბეგრ იმპორტში, ხოლო 2009 წლის პირველ იანვრამდე მოქმედი რედაქციის მიხედვით, ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია ამ კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ან/და საბაჟო დეკლარაციების მიხედვით დასაბეგრ ოპერაციებზე ან/და დასაბეგრ იმპორტზე, თუ საქონელი/მომსახურება გამოიყენება ან გამოყენებული იქნება გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური საქმიანობისათვის.

საქმის მასალების მიხედვით დადგენილია, რომ საზოგადოებას ბალანსზე რიცხული აქვს ორი ავტომობილი - ... (...) და მერსედეს ბენცი (... (...)). აღნიშნულ ავტომობილებზე საწარმოს 2008-2013 წლის საანგარიშო პერიოდებში ჩამოწერილი აქვს გარკვეული რაოდენობის საწვავის ხარჯი. შემოწმების პროცესში ვერ იქნა წარდგენილი ავტომობილებისათვის გამოყენებული საწვავის ჩამოწერის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, კერძოდ, საზოგადოების მიერ ვერ დადასტურდა შეძენილი და გახარჯული საწვავის ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენება და ვერ იქნა წარდგენილი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების მიერ გავლილი მანძილის რეესტრი. შემოწმების მიხედვით, ვერ დადასტურდა, რომ საზოგადოების მიერ ჩამოწერილ საწვავზე გაწეული ხარჯი დაკავშირებულია ერთობლივი შემოსავლის მიღებასთან და საწვავი გამოყენებული იქნა დასაბეგრ ოპერაციებში. შესაბამისად, შემცირდა 2008-2013 წლის მოგების დეკლარაციებში გამოქვითვები, ასევე შემცირდა დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ აღნიშნულ ნაწილში მართებულად იქნა გამოყენებული ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რამდენადაც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები (2008-2013 წლის მოგების დეკლარაციებში გამოქვითვებისა და დღგ-ის ჩასათვლელი თანხის შემცირების შესახებ) გამოიცა საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე.

სააპელაციო პალატამ მართებულად მიიჩნია, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ ისე გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რომ ობიექტურად არ გამოუკვლევია საქმის გარემოებები. საგადასახადო ორგანო საკითხის გადაწყვეტისას დაეყრდნო მხოლოდ ვარაუდს იმის შესახებ, რომ შპს „...ის“ მიერ ავტომობილებისთვის გახარჯული საწვავი არ იყო გამოყენებული ეკონომიკურ საქმიანობაში და საზოგადოების მიერ ჩამოწერილ საწვავზე გაწეული ხარჯი დაკავშირებული არ იყო ერთობლივი შემოსავლის მიღებასთან. ადმინისტრაციული ორგანო საკითხის ამგვარად შეფასების დროს დაეყრდნო იმ ფაქტს, რომ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 18 აპრილის #230 ბრძანებით დამტკიცებული „ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებულ ძირითად საშუალებაზე (ავტოტრანსპორტი, სპეცტექნიკა და სხვა) გახარჯული საწვავის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვის წესის“ მიხედვით, ვერ დადგინდა ავტოსატრანსპორტო საშუალებების მიერ გავლილი მანძილი რეესტრის შესაბამისად.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 18 აპრილის #230 ბრძანებით დამტკიცებულია „ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებულ ძირითად საშუალებაზე (ავტოტრანსპორტი, სპეცტექნიკა და სხვა) გახარჯული საწვავის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვის წესი“, თუმცა აღნიშნავს, რომ ხსენებული წესის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ მისი ამოქმედების შემდგომ განხორციელებულ დარიცხვის პერიოდებზე. მოცემულ შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანოთა მიერ მოცემული ბრძანების მოთხოვნების მისადაგება მოხდა 2008, 2009 და 2010 წლებზეც, რაც ეწინააღმდეგება კანონიერების პრინციპს და დაუშვებელია, დარიცხვა განხორციელდეს და გადამხდელს პასუხისმგებლობა დაეკისროს იმ ნორმატიული აქტის საფუძველზე, რომელიც სადავო პერიოდში არ მოქმედებდა.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ ადმინისტრაციული წარმოება ჩატარებულ იქნა არასრულყოფილად, საკითხის გადაწყვეტისთვის საჭირო მოქმედებების განხორციელების გარეშე, არ შეფასებულა ის გარემოებები, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტისთვის. ადმინისტრაციულ ორგანოს 2011 წლამდე მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, უნდა გამოეკვლია რიგი მტკიცებულებები, რომელთა შეფასება გარკვეულ სიცხადეს შეიტანდა სადავო საკითხის გადაწყვეტაში, უნდა დაედგინა საწარმოს მიერ 2008-2013 წლის საანგარიშო პერიოდებში ჩამოწერილი გარკვეული რაოდენობის საწვავის ხარჯის ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენება. აღნიშნულის საპირისპიროდ, ადმინისტრაციული ორგანოების გადაწყვეტილება მხოლოდ ვარაუდის საფუძველზე იქნა მიღებული, რაც წინააღმდეგობაში მოდის საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გადაწყვეტილების მიღების ვალდებულებასთან. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, არსებობდა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად ნაწილობრივ ბათილად ცნობისა და სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 ივნისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ა. წულაძე