საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-615(3კ-19) 22 ოქტომბერი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე; ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ს“ საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 29 იანვრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „...მ“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 21 ივნისის N6/31202 გადაწყვეტილების, ასევე, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2016 წლის 21 ოქტომბრის №1-1/557 ბრძანების ბათილად ცნობა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსთვის ქ. ფოთში, ...ში, ,,...ის’’ მიმდებარედ არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მქონე ... კვ.მ. მიწის ნაკვეთის (ს.კ. ...) შპს ,,...სათვის’’ პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების დავალება.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 47-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, პირდაპირი მიყიდვის ფორმით, სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის პრივატიზების მოთხოვნით მიმართა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს. ადმინისტრაციულმა ორგანომ მიიღო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება, რაც დაინტერესებულმა მხარემ გაასაჩივრა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში. ამ უკანასკნელის ბრძანებით, ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შპს „...“ მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტები არ შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობას, რის გამოც ითხოვს სარჩელის დაკმაყოფილებას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს „...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 21 ივნისის N6/31202 გადაწყვეტილება და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2016 წლის 21 ოქტომბრის №1-1/557 ბრძანება. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 13 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „...მ“, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ. სააპელაციო საჩივრით ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და შპს „...ს“ სარჩელის უარყოფა, რაც შეეხება შპს „...ს“, მან სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 29 იანვრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა წარდგენილი სააპელაციო საჩივრები; უცვლელად იქნა დატოვებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასებები.

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსები. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება იმის თაობაზე, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ სადავო აქტი გამოსცა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. კერძოდ, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს უნდა გამოეკვლია მიწის ნაკვეთი, თავისი ადგილმდებარეობის გათვალისწინებით, ექცეოდა თუ არა საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრულ სარეკრეაციო ტერიტორიაში, რის გამოც არ დაექვემდებარებოდა პრივატიზებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 29 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „...მ“, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ. ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა საკასაციო საჩივრით მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და შპს „...ს“ სარჩელის უარყოფა. შპს „...მ“ საკასაციო საჩივრით მოითხოვა ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილება.

კასატორი შპს „...ს“ მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა და განმარტა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მეოთხე ნაწილი, რადგან განსახილველ საქმეზე დადგინდა ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რაც განაპირობებდა სარჩელის დაკმაყოფილებას. მოსარჩელის აზრით, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 ნაწილის „ა“, „ბ“, „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტების საფუძველზე.

კასატორი - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო მიიჩნევს, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების შედეგად, რის გამოც სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მეოთხე ნაწილი. კასატორი - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო მიუთითებს იმაზე, რომ საკითხის გადაწყვეტისას მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილებისა და ხელშეკრულების თავისუფლების პრინციპის საფუძველზე.

კასატორი - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო აღნიშნავს, რომ თვითმმართველი ქალაქის ფოთის საკრებულოს 2014 წლის 20 იანვრის N2/3 განკარგულების მიხედვით, მიწის ნაკვეთის ნაწილს მიენიჭა ლანდშაპტურ-სარეკრეაციო ზონა და ქონების საძოვრის დანიშნულებით მუდმივი გამოყენება ზღუდავდა ზემოხსენებული ფუნქციით მისი გამოყენების შესაძლებლობას. ამას გარდა, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2014 წლის 11 დეკემბრის N006787714 დასკვნის თანახმად, ქონების საბაზრო ღირებულება განისაზღვრა 14 650 800 ლარის ოდენობით, რის გამოც, საჯარო და კერძო ინტერესების გათვალისწინებით, მიზანშეწონილად არ იქნა მიჩნეული ქონების პრივატიზება.

კასატორი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. კასატორი მიიჩნევს, რომ შპს „...ს“ არ გააჩნდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მქონე მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების შეძენის ლეგიტიმური მოლოდინი. ამასთან, არ იქნა გათვალისწინებული ის გარემოება, რომ კერძო სამართლის იურიდიული პირი არ წარმოადგენს საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის მეოთხე პუნქტის მოთხოვნებიდან გამომდინარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების სუბიექტს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2019 წლის 10 მაისის განჩინებით დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ს“ საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ს“ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს მათი განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება, ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დავა გადაწყვიტა სწორად.

„სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 47-ე მუხლის მეოთხე პუნქტის თანახმად, იჯარით გაცემული მიწის ნაკვეთის პრივატიზებისათვის მოიჯარის მიერ განცხადების წარდგენა უნდა მომხდარიყო არაუგვიანეს 2011 წლის 1 მაისისა. საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში შპს ,,...სთვის“ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზებისათვის ,,სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი ვადის აღდგენა მოხდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2014 წლის 8 სექტემბრის N1-1/241 ბრძანებით. შესაბამისად, ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში სასამართლოს მსჯელობის და შეფასების საგნად ვერ იქცევა შპს „...ს“ უფლება პრივატიზაციის მოთხოვნაზე. სასამართლო შემოიფარგლება მხოლოდ მინიჭებული უფლების რეალიზებაზე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საწარმოსათვის გაცხადებული უარის კანონისმიერი საფუძვლების შემოწმებით.

საკასაციო სასამართლო არ ეთანხმება კასატორების მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 29 იანვრის განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული და დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა იმ მოთხოვნის იურიდიული საფუძველი, რომელიც უკავშირდება სახელმწიფო ქონების პრივატიზებას და ასევე სწორად გამოიყენა და განმარტა შესაბამისი ნორმები. აქედან გამომდინარე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე¹“ პუნქტების თანახმად, არ არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორების პოზიციას იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მეოთხე ნაწილი. აღნიშნული თვალსაზრისით მიუთითებს უზენაესი სასამართლოს მიერ ასკ-ის 32.4 მუხლის გამოყენების შესაძლებლობის შესახებ მანამდე გაკეთებულ განმარტებაზე: „მართალია, პირველ და სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოებს აქვთ შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვონ დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ადმინისტრაციულ ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების სრულ ჩანაცვლებას სასამართლო წარმოებით. როდესაც ადმინისტრაციული წარმოების ხარვეზები არსებითია, ხოლო საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე რიგი გარემოებები - გამოუკვლეველი, უმართებულოა ადმინისტრაციული ორგანოს ფუნქციების შესრულების დელეგირება სასამართლოზე“ (სუსგ, №ბს-620-616(კ-17), 26/12/2019).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასკ-ის მე-4 და მე-19 მუხლების საფუძველზე სასამართლოსათვის მინიჭებული შესაძლებლობა - გამოიკვლიოს ფაქტობრივი გარემოებები, არ ნიშნავს სასამართლოს უფლებას/ვალდებულებას ჩაანაცვლოს ადმინისტრაციული ორგანო და თავად განახორციელოს ადმინისტრაციული წარმოება.

ადმინისტრაციული წარმოება არის მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის გამოყენების ანუ გადაწყვეტილების მიღების ორგანიზებული პროცესი, რომლის დროსაც ადმინისტრაციული ორგანო ასრულებს კანონით მასზე დაკისრებულ ამოცანებს და აწესრიგებს სამართალურთიერთობის მონაწილეების უფლება-მოვალეობებს. ადმინისტრაციული წარმოება მოიცავს რამდენიმე ეტაპს, მათ შორის, ინფორმაციის მოპოვებას, გადაწყვეტილების მომზადებას და გადაწყვეტილების მიღებას. აღნიშნული ემსახურება ადმინისტრაციულ ორგანოს კანონით დაკისრებული ძირითადი ფუნქციის შესრულებას.

საჯარო მმართველობის განხორციელების დროს ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია დაიცვას ადმინისტრაციული წარმოების წესები. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ; ხოლო იმავე კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს, რომ ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.

საკასაციო სასამართლო საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების საფუძველზე ასკვნის, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ სათანადოდ გამოკვლეული არ არის ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებიც იძლევა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული, იჯარით გაცემული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზაციის კანონიერების შეფასების შესაძლებლობას. საქმეში წარმოდგენილი ურთიერთშეუსაბამო მტკიცებულებები სასამართლოს არ აძლევს საკითხის ობიექტურად შეფასებისა და შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას. პრივატიზაციაზე უარის თქმის ერთ-ერთ საფუძვლად ადმინისტრაციული ორგანო მიუთითებს გამოსყიდვის მიზნით შეთავაზებულ ღირებულებასა და უძრავი ნივთის გასაყიდ ფასს შორის არსებულ მკვეთრ შეუსაბამობაზე. საქმეში წარმოდგენილია ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ 2014 წლის 11 დეკემბერს მომზადებული N-5005878314 აუდიტორული/საექსპერტო დასკვნა, რომლის თანახმად, მიწის ნაკვეთის, როგორც არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მქონე უძრავი ნივთის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 14 650 800 ლარს. მოსარჩლის მოთხოვნას წარმოადგენს მიწის ნაკვეთის, როგორც სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების უძრავი ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზება საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 13 იანვრის N-15 დადგენილებით განსაზღვრულ ფასად - 4455 ლარად. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ საპრივატიზებო ნივთი მოსარჩელეს სარგებლობის უფლებით 03.01.2002 წ. გადაეცა ისე, როგორც სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ფოთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 26 აგვისტოს N-... და 2009 წლის 20 მარტის N-... გადაწყვეტილებებით მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებულია არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთად; მითითებული აქტები საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2014 წლის 19 ივნისის N-... გადაწყვეტილებით გამოცხადებულია ძალადაკარგულად, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ გაუქმდა რეგისტრაციის საფუძველზე ნაკვეთისთვის მინიჭებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ნაკვეთის სტატუსი. საკასაციო სასამართლო პრივატიზაციის საკითხის გადაწყვეტის და ამ პროცესის კანონიერების შეფასების პროცესში არსებითად მიიჩნევს მიწის ნაკვეთის სტატუსის დადგენას, რაც საქმეში წარმოდგენილი ურთიერთსაწინააღმდეგო მტკიცებულებებით უტყუარად არ დგინდება.

იმავე მიწის ნაკვეთის სტატუსის მნიშვნელობაზე მითითებით, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს არ დაუდგენია არსებობს თუ არა მიწის ნაკვეთის „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული პრივატიზაციის გამომრიცხავი კანონისმიერი საფუძვლები.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოსარჩელე შპს ,,...ს“ მოთხოვნის საფუძველს ქმნის მხარეთა შორის 49 წლის ვადით დადებული საიჯარო ხელშეკრულება, რა პირობებშიც, პრივატიზაციის უფლების მინიჭების თვალსაზრისით, აუცილებელია მხარეთა მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ყველა ვალდებულების შესრულების ფაქტის დადგენა (სუსგ. N-ბს-347-334(კ-08), 21/01/2009), რაც ასევე არ ყოფილა ადმინისტრაციული წარმოების დროს გამოკვლეული, აღნიშნული გარემოება დამატებით მიუთითებს დავის ასკ-ის 32.4 მუხლით გადაწყვეტის აუცილებლობაზე.

საკასაციო სასამართლო არ ადასტურებს კასატორების მითითებას ერთიანი პრაქტიკის დადგენის მიზნით საქმის დაშვების საჭიროების თაობაზე და აღნიშნავს, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული იჯარით გაცემული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების და ამ თვალსაზრისით მიღებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმების თაობაზე საქართველოს უზენაესი სასამრთლოს მიერ დადგენილია პრაქტიკა და გაკეთებული შესაბამისი განმარტებები (სუსგ, №ბს-347-334(კ-08), 21/01/2009), სუსგ, №ბს-793-777(კ-12), 06/06/2013, სუსგ, №ბს-620-616(კ-17), 26/12/2019, სუსგ, №ბს-512-494(კ-13), 29/05/2014 და სუსგ, №ბს-414-411(კ-17), 17/10/2019.).

საკასაციო სასამართლო არ ეთანხმება კასატორის - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის მეოთხე პუნქტიდან გამომდინარე, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების სუბიექტს არ წარმოადგენს კერძო სამართლის იურიდიული პირი. სუბიექტები, რომლებსაც შესაძლოა ჰქონდეთ საკუთრების უფლება სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, განსაზღვრულია „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით და ასეთ სუბიექტს მიეკუთვნება საქართველოში რეგისტრირებული კერძო სამართლის იურიდიული პირი, რომლის დომინანტი პარტნიორები არიან ამავე კანონის 4.2 მუხლის ,,ა“-,,გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სუბიექტები.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს არ წარმოუდგენიათ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). შესაბამისად, იმავე ნორმიდან გამომდინარე და სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მითითებულ სამართლებრივ დასკვნებს. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ს“ საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საქმის მასალებში წარმოდგენილია ა. მ-ის (პ/ნ ...) მიერ შპს „...ს“ (ს/ნ ...) საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის ოდენობით გადახდის დამადასტურებელი 2019 წლის 4 აპრილის №1 საგადახდო დავალება. ა. მ-ეს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „...ს“ საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 29 იანვრის განჩინება;

3. ა. მ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 2019 წლის 4 აპრილს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ქადაგიძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

ნ. სხირტლაძე