საქმე #ბს-551(კ-20) 15 ოქტომბერი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ალექსანდრე წულაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა გ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 ნოემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2017 წლის 27 ოქტომბერს გ. ჯ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2006 წლის 10 თებერვალს საქართველოს პრეზიდენტის მიერ მიღებულ იქნა ქალაქ თბილისში, ...ისა და ...ის პროსპექტის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული 1 ჰა მიწის ნაკვეთის ფიზიკური პირის - გ. ჯ-ისათვის პირდაპირი განკარგვის წესით საკუთრებაში გადაცემის შესახებ #66 განკარგულება. აღნიშნული განკარგულების მიხედვით, ქ. თბილისის მერიას მიწის ნაკვეთის გადაცემასთან დაკავშირებით საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ღონისძიებების უზრუნველყოფა დაევალა.

მოსარჩელის მითითებით, საქართველოს პრეზიდენტის ზემოაღნიშნული განკარგულების აღსრულების მოთხოვნით, მან 2017 წლის 7 ივლისს განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტს, რასთან დაკავშირებითაც მან სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსაგან მიიღო უარი. სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს უარი მოსარჩელის მიერ გასაჩივრებულ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში ადმინისტრაციული წესით.

მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ საქართველოს პრეზიდენტის მიერ მიღებული განკარგულების აღუსრულებლობით, არსებითად ილახება გ. ჯ-ის კანონიერი უფლებები და მას ადგენა მნიშვნელოვანი ზიანი, რამდენადაც იგი მოკლებულია შესაძლებლობას, საკუთრებაში მიიღოს და დაირეგისტრიროს პრეზიდენტის განკარგულებით გათვალისწინებული უძრავი ქონება.

ამდენად, მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2017 წლის 4 აგვისტოს #61-01172163132 მიმართვის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 2 ოქტომბრის #10-01172751612 წერილის ბათილად ცნობა და მოპასუხეებისათვის ქ. თბილისში, ...ისა და ...ის პროსპექტის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მიწის ნაკვეთის ფიზიკური პირის გ. ჯ-ისათვის პირდაპირი განკარგვის წესით საკუთრებაში გადაცემის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 10 თებერვლის #66 განკარგულების აღსრულების დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა საქართველოს პრეზიდენტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილებით გ. ჯ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ჯ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 ნოემბრის განჩინებით გ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ აქტის აღსრულების თვალსაზრისით, კანონმდებლობა არ ადგენს ხანდაზმულობის ვადას, რაც, მისივე მოსაზრებით, გამორიცხავს აღნიშნული საფუძვლით სარჩელის უარყოფის შესაძლებლობას. სააპელაციო სასამართლომ აპელანტის ყურადღება მიაქცია „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლზე, რომელიც ადგენს, რომ პრივატიზებულ სახელმწიფო ქონებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხების განხილვის ხანდაზმულობის ვადაა 3 წელი. იმავე სამწლიან ვადას ადგენს მოქმედი კანონი „სახელმწიფო ქონების შესახებ“, რომლის 22.2 მუხლის შესაბამისად, პრივატიზებულ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხების სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადაა 3 წელი. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ხანდაზმულობის საერთო 10-წლიანი ვადის გამოყენებით მნიშვნელოვნად გაზარდა მოთხოვნის ვადები, რამდენადაც კანონით პრივატიზაციის საკითხებთან დაკავშირებული სპეციალური ხანდაზმულობის ვადის არსებობა, გამორიცხავს ხანდაზმულობის საერთო ვადის გამოყენების შესაძლებლობას, თუმცა, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, პრინციპულია, რომ მოსარჩელის მხრიდან გაშვებულია როგორც სპეციალური - სამწლიანი, ისე საერთო ხანდაზმულობის 10-წლიანი ვადა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ჯ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, აქტის აღსრულება - ადმინისტრაციული წარმოების სპეციფიკური სახეა, რაც გულისხმობს, რომ მასზე არ ვრცელდება პირდაპირი წესით ადმინისტრაციული წარმოებისათვის დადგენილი ზოგადი წესები.

კასატორის აღნიშვნით, ფაქტობრივად, ადმინისტრაციული ორგანოს უმოქმედობით, მოსარჩლეს წაერთვა უფლება დაესრულებინა აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მინიჭებული უფლების რეალიზაცია და მოეპოვებინა საკუთრების უფლება სადავო მიწის ნაკვეთზე, რის გამოც სახეზეა მოცემულობა, როდესაც, ერთი მხრივ, სახელმწიფოს მიერ გ. ჯ-ს გადაეცა საკუთრების უფლება უძრავ ნივთზე, ხოლო, მეორე მხრივ, ადმინისტრაციული ორგანო მოსარჩელეს უარს ეუბნება კანონიერ ძალაში მყოფი აღმჭურველი აქტის აღსრულებაზე.

კასატორის განმარტებით, მოცემული დავის გადაწყვეტისას გამოყენებულ უნდა იქნეს საჯარო-სამართლებრივი ნორმატიული აქტები, სადავო სამართალურთიერთობას აწესრიგებს ადმინისტრაციული კანონმდებლობა, შესაბამისად, კასატორის მოსაზრებით, საჯარო-სამართლებრივი უფლების რეალიზაციისათვის დაუშვებელია გამოყენებულ იქნეს კერძო-სამართლებრივი ურთიერთობისათვის დადგენილი ხანდაზმულობის ვადები, თუ ეს პირდაპირ არ არის დადგენილი კანონით.

კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მიერ „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლსა და „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის მე-2 პუნქტთან დაკავშირებით გაკეთებულ განმარტებას და მიუთითებს, რომ აღნიშნული მუხლები ითვალისწინებს ხანდაზმულობის ვადას იმ ვითარებაში, როდესაც მხარე კარგავს რაიმე ქმედების განხორციელების უფლებას და სურს გაასაჩივროს ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება. მოცემულ შემთხვევაში კი, კასატორის მოსაზრებით, საგულისხმოა ის ფაქტი, რომ „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლით განსაზღვრული ქმედების შეუსრულებლობა არ იწვევს აღნიშნული უფლების დაკარგვას და იწყებს ხანდაზმულობის დენას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 24 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული გ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2017 წლის 4 აგვისტოს #61-01172163132 მიმართვის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 2 ოქტომბრის #10-01172751612 წერილის კანონიერება და მოპასუხეებისათვის ქ. თბილისში, ...ისა და ...ის პროსპექტის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მიწის ნაკვეთის ფიზიკური პირის გ. ჯ-ისათვის პირდაპირი განკარგვის წესით საკუთრებაში გადაცემის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 10 თებერვლის #66 განკარგულების აღსრულების დავალება.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს საქმის მასალებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, კერძოდ, საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 10 თებერვლის #66 განკარგულების აღსრულებასთან დაკავშირებით მოსარჩელემ სარჩელი სასამართლოში 2017 წლის 27 ოქტომბერს წარადგინა.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან მოსარჩელის პოზიციის უარყოფას იმის თაობაზე, რომ აქტის აღსრულების თვალსაზრისით, კანონმდებლობა არ ადგენს ხანდაზმულობის ვადას.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლით განსაზღვრულ ხანდაზმულობის საერთო 10-წლიან ვადაზე და აღნიშნა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 10 თებერვლის #66 განკარგულების აღსრულებასთან დაკავშირებით დავა მოსარჩელეს შეეძლო მისი კანონიერ ძალაში შესვლიდან 10 წლის ვადაში დაეწყო, თუმცა აღნიშნული ვადა დაცული არ ყოფილა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლზე, რომლის თანახმად, პრივატიზებულ სახელმწიფო ქონებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხების განხილვის ხანდაზმულობის ვადა წარმოადგენდა 3 წელს. იმავე სამწლიან ვადას ადგენს მოქმედი კანონი „სახელმწიფო ქონების შესახებ“, რომელიც პრივატიზებულ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხების სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადად ასევე 3 წელს განსაზღვრავს. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ხანდაზმულობის საერთო 10-წლიანი ვადის გამოყენებით მნიშვნელოვნად გაზარდა მოთხოვნის ვადები.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, პრინციპულია, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის მხრიდან გაშვებულია როგორც სამწლიანი, ისე საერთო ხანდაზმულობის 10-წლიანი ვადა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან მ. თ-ას გ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარზე 28.02.2020წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მ. თ-ას (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს გ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარზე 28.02.2020წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 ნოემბრის განჩინება;

3. მ. თ-ას (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს გ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარზე 28.02.2020წ. საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ა. წულაძე