Facebook Twitter

№ბს-969(კ-19) 23 დეკემბერი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა მ. დ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 აპრილის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 25 აპრილს მ. დ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სახელით სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შორის გაფორმებული 2015 წლის 28 ივლისის უსასყიდლო აღნაგობის ხელშეკრულებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის №24-100 დადგენილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 27 აპრილის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება სს „...ი“, ხოლო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე - საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 19 სექტემბერის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ ა. დ-ე, ი. მ-ი და გ. მ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. დ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 07 თებერვლის განჩინებით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 აპრილის განჩინებით მ. დ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტარციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2015 წლის 30 მარტს სს ,,...მა” განცხადებით მიმართა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს და ...ისათვის შენობის ასაშენებლად ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიასთან, საკრებულოსა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსთან შუამდგომლობა და შენობის მიმდებარედ ...ისა და ამ განყოფილების ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული კეთილმოწყობითი სამუშაოების საწარმოებლად, ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული 499 884 კვ.მ (ს/კ №...) ნაკვეთიდან 5000 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთის სს ,,...ისათვის“ გადაცემა მოითხოვა.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ეთხოვა, განეხილა და შეეთანხმებინა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (ს/კ №...) პირდაპირი განკარგვის წესით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით გადაცემის საკითხი, დანართით განსაზღვრული უსასყიდლო აღნაგობის პირობებით. განკარგულების მე-2 პუნქტის თანახმად, უსასყიდლო აღნაგობის მოქმედების პერიოდი განისაზღვრებოდა იურიდიული პირის არსებობის ვადით, მაგრამ არაუმეტეს 99 წლით. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №18 რიგგარეშე სხდომაზე განხილული იქნა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის პირდაპირი განკარგვის წესით უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით გადაცემაზე თანხმობის გაცემის საკითხი, რაზეც სხდომის მონაწილე 22 წევრის მხარდაჭერით კენჭისყრის შედეგად მიღებული იქნა დადებითი გადაწყვეტილება. სხდომას 32 წევრი ესწრებოდა, რომელთაგან ათმა წევრმა კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას თანხმობა მიეცა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...) პირდაპირი განკარგვის წესით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით გადაცემაზე.

სააპელაციო პალატამ აგრეთვე დადგენილად მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულების და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულების საფუძველზე, 2015 წლის 28 ივლისს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სახელით, სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შორის გაფორმდა უსასყიდლო აღნაგობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით სარგებლობაში გადაეცა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული, ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი №...), სამინისტროს არსებობის ვადით, მაგრამ არაუმეტეს 99 წლისა. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის №24-100 დადგენილებით „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილებაში შეტანილ იქნა ცვლილება ქალაქ თბილისში, ...ის რაიონში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 8035 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ლანდშაფტურ - სარეკრეაციო ზონასა და სპეციალურ ზონა 1-ს შორის კონტური დაზუსტდა და ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს 2015 წლის 4 ივნისის №23 სხდომის ოქმის საფუძველზე ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონა სპეციალურ ზონა 1-ით შეიცვალა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 22 დეკემბერი №19-78 დადგენილებით დამტკიცებულ ,,ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის წესის“ პირველი მუხლის მე-4 ნაწილსა და მე-4 მუხლზე და აღნიშნა, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის № 269 განკარგულებისა და მათ საფუძველზე თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სახელით სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შორის 2015 წლის 28 ივლისს გაფორმებული ხელშეკრულების დადებისას კანონმდებლობის დარღვევას ადგილი არ ჰქონია.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის №24-100 დადგენილებასთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა ,,სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ” საქართველოს კანონზე, „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსზე“ და აღნიშნა, რომ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმაში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის №24-100 დადგენილებით განხორციელებული ცვლილების საფუძველზე დაზუსტდა კონკრეტულ ტერიტორიაზე ფუნქციური ზონების საზღვრები, კერძოდ, თბილისში, ...ის რაიონში, ...ის ქუჩის მიმდებარედ არსებული მიწის ნაკვეთის ლანდშაფტურ - სარეკრეაციო ზონასა და სპეციალურ ზონა 1-ს შორის კონტური დაზუსტდა და ლანდშაფტურ - სარეკრეაციო ზონა სპეციალური ზონა 1-ით შეიცვალა. დადგენილია, რომ აღნიშნული ცვლილებით მიწის ნაკვეთისათვის დადგენილი ფუნქციური ზონა შესაბამისობაში მოვიდა მის გამოსაყენებლად განსაზღვრულ პირობებთან, რაც საზოგადოებრივი საჭიროებით იყო მოტივირებული. სააპელაციო პალატის შეფასებით, სადავო ცვლილებით მოსარჩელისათვის მიყენებული პირდაპირი და უშუალო ზიანი საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დასტურდება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტება, რომ სს ,,...ი“, ისევე როგორც მისი ...ა სადავო აქტების გამოცემამდე ფუნქციონირებდა სადავო ტერიტორიაზე და ...ისათვის ახალი ნაგებობის აშენება მოსარჩელის მიმართ არსებითი ზიანის მომტან ქმედებად ვერ ჩაითვლება, აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები არც პირველი ინსტანციის სასამართლოში და არც სააპელაციო პალატაში წარდგენილი არ ყოფილა. რაც შეეხება მშენებლობისა თუ ხეების მოჭრის კანონიერების შეფასებას, პალატის მოსაზრებით, იგი განსახილველი დავის საგანს არ წარმოადგენდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. დ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ როგორც სს „...ს“, ისე თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიმართა შუამდგომლობით და მოითხოვა ინფორმაცია ცენტრის მიმდებარე ტერიტორიაზე მცხოვრებ ...ით დაავადებულ პირთა რაოდენობის თაობაზე. მ. დ-ის განმარტებით, შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ სასამართლოს მოსაზრებით, ხსენებული ინფორმაცია არარელევანტური იყო სადავო აქტებთან მიმართებით. კასატორი აღნიშნავს, რომ აგრეთვე არ დაკმაყოფილდა მისი შუამდგომლობები ...ის დარგში ექსპერტის მოწვევისა და ტერიტორიის ადგილზე დათვალიერების თაობაზე.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატის სადავო გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულების გამოცემისას დარღვეული იყო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები, სადავო განკარგულება არ იყო დასაბუთებული. კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული აქტი მნიშვნელოვან დასაბუთებას საჭიროებდა, რადგან მჭიდროდ დასახლებული ტერიტორიის გვერდით შენდებოდა ...ი, რაც საფრთხეს უქმნიდა მოსახლეობას. ამასთან, მშენებლობას ეწირებოდა საზოგადოებრივი სივრცე, რომელიც სამოქალაქო პარკის სტატუსს ატარებდა. კასატორის მითითებით, ასეთი ტიპის დაწესებულების განთავსებას არეგულირებდა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის მინისტრის 2001 წლის 16 აგვისტოს №298/ნ ბრძანება, რომლის თანახმად, ხსენებული ტიპის დაწესებულება მოსახლეობისაგან დაშორებული უნდა იყოს არაუმეტეს 1000 მეტრისა. კასატორი მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე, რომლის თანახმად, დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში მიღებული ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება უნდა ეფუძნებოდეს ფაქტების ობიექტურ შეფასებას, ორგანომ უნდა დაასაბუთოს, რომ მიღებული გადაწყვეტილება ყველაზე მისაღები და ოპტიმალური იყო არსებული შესაძლებლობებიდან.

კასატორი მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის 37-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ ბუნებათსარგებლობა უზრუნველყოფილი უნდა იყო ისე, რომ ეკონომიკური ინტერესების შესაბამისად ქვეყნის მდგრადი განვითარების პარალელურად დაბალანსდეს ეკოლოგიური ინტერესების და შენარჩუნდეს ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემო.

კასატორის მოსაზრებით, მუნიციპალური ქონების განკარგვივსას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო ჩაეტარებინა საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება და სათანადო წესით მიეწვია დაინტერესებული პირები, რადგან სადავო ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულება პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებდა მათ ინტერსებს. ამასთან, „გარემოს დაცვის შესახებ“ კანონის თანახმად, ერთ-ერთი გარემოსდაცვითი პრინციპია გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის პრინციპი, რაც მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში საზოგადოების ჩართულობას გულისხმობს. აღნიშნულის განხორციელებას ითვალისწინებს აგრეთვე „ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესის“ დამტკიცების შესახებ ქ. თბილისის საკრებულოს 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილება. კასატორის მითითებით ორჰუსის კონვენციაც განამტკიცებს საზოგადოების ინფორმირების აუცილებლობას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულება მიღებულია კანონის დარღვევით, არ ჩატარებულა საჯარო ადმინისტარციული წარმოება. სადავო მიწის ნაკვეთს შეცვლილი არ ჰქონდა ფუნქციური ზონა, ამდენად, იგი წარმოადგენდა მუნიციპალიტეტის განუსხვისებელ (ძირითად) ქონებას და მისი გადაცემისათვის საჭირო იყო სხდომაზე დამსწრე საკრებულოს წევრთა ორი მესამედის ანუ 32 წევრის ხმა. ამასთან, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის 121-ე მუხლის შესაბამისად, ქონების გადაცემა დასაშვები იქნებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მისი ფუნქციური დანიშნულება დაკარგული ექნებოდა. კასატორის მითითებით, 2015 წლის 17 ივლისის საკრებულოს სხდომაზე ქონების გადაცემაზე თანხმობა განაცხადა საკრებულოს 22-მა წევრმა. ამასთან, სხდომაზე კვორუმი არ შედგა. მ. დ-ე აღნიშნავს, რომ სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა ხსენებული გარემოებები და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის N269 განკარგულება მიიჩნია კანონიერად.

კასატორი ასევე მიუთითებს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რეგლამენტის 67-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე და აღნიშნავს, რომ საკრებულოში შეტანილ ნორმატიულ-სამართლებრივი აქტის პროექტს თან უნდა დაერთოს განმარტებითი ბარათი, რომელშიც აისახება ნორმატიული აქტის მიღების (გამოცემის) მიზეზი. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის №24-100 დადგენილებას ახლავს განმარტებითი ბარათი, თუმცა იგი დასაბუთებას არ შეიცავს. განმარტების თანახმად, გადაწყვეტილების მიზანი იყო დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გეგმის გრაფიკულ ნაწილში ხარვეზის გასწორება, თუმცა რეალურად სადავო გადაწყვეტილებით მოხდა ფუნქციური ზონის ცვლილება. ამასთან, საკრებულომ საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარებისა და დაინტერესებული პირების მოწვევის გარეშე მიიღო სადავო დადგენილება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სახელით სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შორის უსასყიდლო აღნაგობის ხელშეკრულება გაფორმდა 2015 წლის 28 ივლისს ანუ მანამდე, ვიდრე სადავო ტერიტორიას ფუნქციური ზონა შეეცვლებოდა. კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნული ეწინააღმდეგება სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლს.

მ. დ-ე განმარტავს, რომ საქმე მნიშვნელოვანია ერთგავროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, რადგან იგი ითხოვს ჯანსაღ გარემოში ცხოვრების უფლების დაცვას. კასატორის მითითებით, მან წარადგინა მოსახლეობის კოლექტიური განცხადება, რომელიც ადასტურებს ადგილობრივ მაცხოვრებლებში ...ის გავრცელებისა და გარდაცვალების ფაქტებს. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქმეში ჩართული მესამე პირების ახსნა-განმარტებები მათი ოჯახის წევრების ...ოს მიმდებარედ ცხოვრების გამო, ...ით დაავადების თაობაზე. მ. დ-ის განმარტებით, სადავო შენობის განთავსება შესაძლოა ზიანის მომტანი იყოს მისი ჯანმრთელობისათვის, რადგან ჰაერწვეთოვანი ზგით გადამდები დაავადება - ...ი, ზოგიერთ შემთხვევაში, თვეებისა და წლების შემდგომ იჩენს თავს.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ კონსტიტუციის 37-ე მუხლთა დაკავშირებით გაკეთებულ განმარტებებზე და აღნიშნავს, რომ ჯანმრთელობის დაცვა მრავალი ღონისძიების გატარებას მოითხოვს სახელმწიფოს მხრიდან. კონკრეტულ შემთხვევაში, სასამართლომ ვერ დაასაბუთა, რომ ...ის ცენტრის მიმდებარედ ცხოვრება არ არის ზიანის მომტანი ჯანმრთელობისათვის. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლო პრაქტიკისაგან (სუსგ №ბს-326-324(კ-17), 29.06.2017წ.). მ. დ-ის მოსაზრებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არ გამოიკვლიეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. ამასთან, სასამართლოები ვალდებულნი იყვნენ საჭიროების შემთხვევაში მოთხოვნის ტრანსფორმაციაში დახმარებოდნენ მოსარჩელეს.

მ. დ-ე აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს მსგავს საკითხებზე ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის განჩინებით (მოსამართლე - ვასილ როინიშვილი) ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი.

ამასთან, მოსამართლე - ვასილ როინიშვილის საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრად არჩევის გამო, ზემოაღნიშნული ადინისტრაციული საქმე, 2020 წლის 24 ივნისს საქმეთა ელექტრონული განაწილების სისტემის მეშვეობით განაწილდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მოსამართლე ქეთევან ცინცაძეზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ სს ,,...მა” განცხადებით მიმართა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს და ...ისათვის შენობის ასაშენებლად და შენობის მიმდებარედ ...ისა და ამ ...ის ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული კეთილმოწყობითი სამუშაოების საწარმოებლად, ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული 499 884 კვ.მ (ს/კ №...) ნაკვეთიდან 5000 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთის სს ,,...ისათვის“ გადაცემა მოითხოვა.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ეთხოვა, განეხილა და შეეთანხმებინა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (ს/კ №...) პირდაპირი განკარგვის წესით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით გადაცემის საკითხი.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას თანხმობა მიეცა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...) პირდაპირი განკარგვის წესით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით გადაცემაზე.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულების და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულების საფუძველზე, 2015 წლის 28 ივლისს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სახელით, სსიპ ქონების მართვის სააგენტოსა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შორის გაფორმდა უსასყიდლო აღნაგობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით სარგებლობაში გადაეცა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული, ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი №...), სამინისტროს არსებობის ვადით, მაგრამ არაუმეტეს 99 წლისა.

ამასთან, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის №24-100 დადგენილებით ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილებაში შეტანილ იქნა ცვლილება ქალაქ თბილისში, ...ის რაიონში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 8035 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ლანდშაფტურ - სარეკრეაციო ზონასა და სპეციალურ ზონა 1-ს შორის კონტური დაზუსტდა და ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს 2015 წლის 4 ივნისის №23 სხდომის ოქმის საფუძველზე ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონა სპეციალურ ზონა 1-ით შეიცვალა.

განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანს სწორედ ზემოხსენებული სამართლებრივი აქტების კანონიერების შეფასება წარმოადგენს. კასატორის მოსაზრებით, სადავო ტერიტორიისათვის ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონის სტატუსის გაუქმება, 5 000 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთის საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის აღნაგობის უფლებით გადაცემა და ტერიტორიაზე ...ის ...ის აშენება ზღუდავს მისი ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოში ცხოვრების უფლებას.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებას სადავო აქტების კანონიერებასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 22 დეკემბერი №19-78 დადგენილებით დამტკიცებული ,,ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის წესის“ მე-5 მუხლის პირველი ნაწილი ითვალისწინებს მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიერ მუნიციპალური ქონების აღნაგობის უფლებით გადაცემას. ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის 122-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მუნიციპალიტეტის ქონების პირდაპირი განკარგვის წესით სარგებლობის უფლებით უსასყიდლოდ გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანხმობით. კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის შუამდგომლობის განხილვის მიზნით 2015 წლის 17 ივლისს ჩატარდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რიგგარეშე სხდომა და საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას თანხმობა მიეცა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარე 5000 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...) პირდაპირი განკარგვის წესით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით გადაცემაზე. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ქალაქი თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 19 ივლისის №2-1 დადგენილებით დამტკიცებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რეგლამენტის 64-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკრებულოს სხდომაზე გადაწყვეტილებები მიიღება დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით, გარდა კანონმდებლობითა და რეგლამენტით დადგენილი შემთხვევებისა. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, საკრებულო ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების გასხვისებაზე ქ. თბილისის მერისთვის თანხმობის მიცემის შესახებ განკარგულებას იღებს სიითი შემადგენლობის არანაკლებ ორი მესამედით. კონკრეტულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ქ. თბილისის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №18 რიგგარეშე სხდომას 32 წევრი ესწრებოდა, რომელთაგან ათმა წევრმა კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიიღო და ქონების პირდაპირი განკარგვის წესით უსასყიდლო აღნაგობის ფორმით გადაცემაზე თანხმობა სხდომის მონაწილე 22 წევრის მხარდაჭერით იქნა მიღებული. კასატორი, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რეგლამენტის 64-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე მითითებით აღნიშნავს, რომ საკრებულოს სადავო განკარგულების მისაღებად საჭირო იყო სხდომაზე დამსწრე საკრებულოს წევრთა ანუ 32 წევრის თანხმობა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს რეგლამენტის 64-ე მუხლის მე-3 ნაწილი ითვალისწინებს ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების გასხვისების წესს. სადავო შემთხვევაში კი მიღებულ იქნა არა ქონების გასხვისების, არამედ ქონების პირდაპირი განკარგვის წესით სარგებლობის უფლებით უსასყიდლოდ გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილება. ამდენად, კასატორის მოსაზრება მოკლებულია ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს, რადგან ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2015 წლის 1 ივლისის №26.19.793 განკარგულება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულება სრულ შესაბამისობაშია მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნებთან. რაც შეეხება, სადავო აქტების დასაბუთებულობას, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ როგორც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ისე საკრებულოს აქტების მიღებას ჰქონდა მკაფიოდ განსაზღვრული და კონკრეტული საფუძველი - ...ის ...ისათვის შენობისა და შენობის მიმდებარედ ...ის აშენება.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ასევე დაუსაბუთებელად მიიჩნევს კასატორის მოსაზრებას ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 ივლისის №269 განკარგულებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის №24-100 დადგენილების მიღების მიზნით საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების ჩაუტარებლობისა და დაინტერესებულ პირთა ინფორმირების არარსებობის თაობაზე.

საქმეში წარმოდგენილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 2015 წლის 16 ივლისის №515 ბრძანების თანახმად, 2015 წლის 17 ივლისს გასამართი რიგგარეშე სხდომის თაობაზე ინფორმაცია და სხდომაზე განსახილველი საკითხები, საჯარო გაცნობის მიზნით, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის შესაბამისად, დაუყოვნებლივ გამოიკრა ყველასთვის ხელმისაწვდომ ადგილას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს შესასვლელში. აგრეთვე, ამავე წესის დაცვით, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 2015 წლის 24 სექტემბრის №891 ბრძანებით, საჯარო გაცნობის მიზნით ყველასთვის ხელმისაწვდომ ადგილას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს შესასვლელში გამოიკრა ინფორმაცია საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბერს გასამართი სხდომის თაობაზე და სხდომის დღის წესრიგი.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 2 ოქტომბრის №24-100 დადგენილებით ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილებაში შეტანილ იქნა ცვლილება, ქალაქ თბილისში, ...ის რაიონში, ...ის ქუჩის მიმდებარე №... 8035 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონასა და სპეციალურ ზონა 1-ს შორის კონტური დაზუსტდა და ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს 2015 წლის 4 ივნისის №23 სხდომის ოქმის საფუძველზე ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონა სპეციალურ ზონა 1-ით შეიცვალა. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანიციის სასამართლოების მოსაზრებას, რომ აღნიშნული ცვლილებით მიწის ნაკვეთისათვის დადგენილი ფუნქციური ზონა შესაბამისობაში მოვიდა მის გამოსაყენებლად განსაზღვრულ პირობებთან, რაც საზოგადოებრივი საჭიროებით იყო მოტივირებული. აღსანიშნავია, რომ „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილებაში განხორციელებული ცვლილებების სიმრავლით დასტურდება ხსენებული დოკუმენტის არაუტყუარი სახელმძღვანელო ხასიათი. ამასთან, რაც შეეხება მშენებლობისა თუ ხეების მოჭრის კანონიერების შეფასების საკითხს, ეს საკითხი განსახილველი დავის საგანს არ წარმოადგენდა.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს მ. დ-ის მითითებას სადავო აქტების გამოცემის შედეგად, მისი ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოში ცხოვრების უფლების დარღვევასთან დაკავშირებით. საკასაციო სასამართლო განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, სს ,,...ს” მიწის ნაკვეთი სწორედ მისი შენობის მიმდებარე ტერიტორიაზე (ჩრდილოეთ ნაწილში) გადაეცა. ამასთან, დადგენილია და საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტაციით დადასტურებულია ის გარემოება, რომ ,,...ი“ და მისთვის დამატებით გამოყოფილი ტერიტორია არსებითად დაშორებულია მ. დ-ის საცხოვრებელი ტერიტორიიდან. საკასაციო სასამართლო ასევე განსაკუთრებულ ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ მ. დ-ის საკუთრებაში არსებული ტერიტორია არაპირდაპირ ესაზღვრება სს ,,...ის” საკუთრებაში არსებულ ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთს, სადაც მრავალი წლის განმავლობაში უკვე ფუნქციონირებდა და განთავსებული იყო ცენტრის კუთვნილი შენობა, ხოლო კასატორის მიერ სადავოდ გამხდარი აქტებით სს ,,...ისათვის” გადაცემული ... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთი მდებარეობს ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ჩრდილოეთით და არანაირი შემხებლობა და კავშირი არ აქვს მ. დ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთთან, არათუ რაიმე ტიპის საზღვრის არსებობის, არამედ მ. დ-ის საკუთრებიდან დაშორების თვალსაზისით (იხ. ტ. 1, ს. ფ. 362). ამასთან, კასატორის მიერ მითითებულ სამართლებრივ აქტებში საუბარია არა მინიმუმ (არანაკლებ), არამედ მაქსიმუმ (არაუმეტეს) 1000 მეტრიანი დისტანციის არსებობის საკითხზე.

საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ჯანმრთელობის დაცვის დეპარტამენტის უფროსის 2016 წლის 11 ივლისის №01/53306 წერილზე, რომლითაც განიმარტა, რომ ...ის გადაცემისათვის მნიშვნელოვანია დახურულ სივრცეში მჭიდრო და ხანგრძლივი კონტაქტი. აგრეთვე, საყურადღებოა, „...ის“ დირექტორის მოადგილის, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ექსპერტის 2016 წლის 8 ივნისის №2305/01-11 წერილი, რომლის თანახმადაც, ...ით დაავადებული ბაქტერიაგამომყოფი ადამიანისაგან ჯანმრთელი პირის ინფიცირება ხდება მხოლოდ დახურულ, ცუდად ვენტილირებულ სივრცეში ყოველდღიური, ხანგრძლივი კონტაქტისას. წერილში განმარტებულია, რომ ...ით ავადობისა და დაავადების შემთხვევების რაოდენობა არ შეიძლება უკავშირდებოდეს ...ებთან მოსახლეობის სიახოვეს ან სიშორეს (იხ. ტ. 1, ს. ფ. 317, 321).

აღნიშნულის საპირისპიროდ, მ. დ-ის განმარტებით, სადავო მშენებლობა საფრთხეს უქმნის მოსახლეობის ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს, თუმცა ამგვარი ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულება (გარდა მაცხოვრებელთა განცხადებებისა) კასატორს არ წარმოუდგენია. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკის შესაბამისად, კონვენციის მე-8 მუხლის მიხედვით საკითხის წამოსაჭრელად გარემოს დაბინძურებას პირდაპირი და დაუყოვნებლივი გავლენა უნდა ჰქონდეს საცხოვრისის უფლებაზე (იხ. ჰატონი და სხვები დიდი ბრიტანეთის წინააღმდეგ (Hatton and Others v. the United Kingdom), § 96). თავად კასატორის მიერ დასახელებულ საქმეში - ივან ატანასოვი ბულგარეთის წინააღმდეგ (Ivan Atanasov v. Bulgaria) სასამართლომ განმარტა, რომ მომავალში გარემოსთან დაკავშირებული უარყოფითი გავლენის უბრალო შიში რეალური ზიანის მიღების რისკის არარსებობის ფონზე ვერ აკმაყოფილებს მე-8 მუხლის დარღვევისთვის აუცილებელ სიმძიმის დონეს.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილი არცერთი გარემოება არ ადასტურებს ...ის ...ის მშენებლობის გამო მ. დ-ისათვის რეალური ზიანის მიყენების რისკს. მართალია, ...ი წარმოადგენს ჰაერწვეთოვანი გზით გადამდებ დაავადებას, თუმცა, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ჯანმრთელობის დაცვის დეპარტამენტის უფროსის 2016 წლის 11 ივლისის №01/53306 და „...ის“ დირექტორის მოადგილის, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ექსპერტის 2016 წლის 8 ივნისის №2305/01-11 წერილების გათვალისწინებით, არ დასტურდება ის გარემოება, რომ არსებობს მაცხოვრებელთა ჯანმრთელობის დაზიანების რისკი. ამასთან, კასატორის მიერ დასახელებულ დავებში (ლოპეზ ოსტრა ესპანეთის წინააღმდეგ (Lopez Ostra v. Spain), ფადეევა რუსეთის წინააღმდეგ (Fadeyeva v. Russia), ოჩქანი და სხვები თურქეთის წინააღმდეგ ((Ockan and others v. Turkey), ძემიუკი უკრაინის წინააღმდეგ (Dzemyuk v. Ukraine), ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო ძირითადად მსჯელობს გონივრულ ბალანსზე ადამიანების ჯანმრთელობასა და სახელმწიფოს ეკონომიკურ ინტერსებს შორის. განსახილველ შემთხვევაში კი დისპანსერის ...ის მშენებლობა ემსახურება არა სახელმწიფოს ეკონომიკურ ინტერესს, არამედ უპირველესად საყოველთაო ჯანდაცვისა და ბავშვთა უფლებებისა და საუკეთესო ინტერესების დაცვას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს, რომელიც თავის მხრივ არსებითად ეყრდნობა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა.

ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, მ. დ-ის (ს/კ ...) საკასაციო საჩივარზე 01.07.2019წ. #0 საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 აპრილის განჩინება;

3. მ. დ-ეს (ს/კ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 01.07.2019წ. #0 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ნ. სხირტლაძე