საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

Nბს-1331(კ-19) 20 იანვარი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ. ღ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 31 მაისის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარეები - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო).

აღწერილობითი ნაწილი:

21.05.2018წ. ნ. ღ-მა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 16.11.2017წ. N5/60274 და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 26.04.2018წ. N1-1/207 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ასევე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსთვის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება, თბილისში, ... ...ის. ... N...-ში, N... კორპუსში მდეაბარე N... ბინის ნ. ღ-ისათვის სიმბოლურ ფასად საკუთრებაში გადაცემის შესახებ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.11.2018წ. გადაწყვეტილებით ნ. ღ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.05.2019წ. განჩინებით არ დაკმაყოფილდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 27.11.2018წ. გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ. თბილისის ვაკის რაიონის სასამართლოს 25.04.1996წ. N2/51-96 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ვაკის რაიონის გამგეობის სარჩელი მოპასუხე ნ. ღ-ის მიმართ, ნ. ღ-ი მასთან მყოფ პირებთან ერთად გამოსახლებულ იქნა ქ. თბილისში, ... ...ის ... N...-ში არსებული ...ის N... კორპუსის N... კომუნალური ფონდის ბინიდან და შესახლებულ იქნა იმავე ...ის N... კორპუსში, მისთვის გამოყოფილ 16 კვ.მ ფართის N... იზოლირებულ ბინაში.

02.11.2017წ. ნ. ღ-მა განცხადებით მიმართა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა თბილისში, ... ...ის ... N...-ში, N... კორპუსში მდეაბარე N... ბინის სიმბოლურ ფასად საკუთრებაში გადაცემა.

სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 16.11.2017წ. N5/60274 წერილით ნ. ღ-ს განემარტა, რომ განცხადებაში მითითებული საკითხი სააგენტოს კომპეტენციაში არ შედიოდა. ამავე წერილით ნ. ღ-ს განემარტა, რომ შესაბამისი დაინტერესების არსებობის შემთხვევაში, სააგენტო მზად იყო ემსჯელა მოთხოვნილი უძრავი ქონების ელექტრონული აუქციონის ფორმით განკარგვის საკითხზე.

14.12.2017წ. ნ. ღ-მა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 16.11.2017წ. N5/60274 წერილის ბათილად ცნობის მოთხოვნით. საჩივრის ავტორმა მიუთითა, რომ კანონიერად ფლობს ქ. თბილისის ვაკის რაიონის სასამართლოს 25.04.1996 გადაწყვეტილებით მისთვის გადაცემულ N... ბინას, რომელიც მდებარეობს თბილისში, ... ...ის ... N...-ში, N... კორპუსში. სწორედ აღნიშნულ გარემოებაზე დაყრდნობით გააჩნია მოთხოვნა, საკუთრებაში გადაეცეს მითითებული ქონება.

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 26.04.2018წ. N1-1/207 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა ნ. ღ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი. ბრძანებაში მითითებულ იქნა, რომ საჩივრის ავტორის მიერ დასმული საკითხი შესაძლოა ექცეოდეს საქართველოს მთავრობის 20.02.2014წ. N189 დადგენილებით დამტკიცებული „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის“ რეგულირების ფარგლებში. ამდენად, საკითხი განხილულ უნდა იქნეს აღნიშნული წესის გათვალისწინებით, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის შესაბამისი გამგებლის მიერ.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მე-6 და მე-8 პუნქტების თანახმად, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო ამ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ახორციელებს სახელმწიფო ქონების მართვას და განკარგვას. ამასთან, აღნიშნული კანონის მოქმედება არ ვრცელდება „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის სამართლებრივი აქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებზე (კანონის 1.5 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი). კანონის 18.1 მუხლის თანახმად, სახელმწიფო ქონების პრივატიზება ხორციელდება: ა) აუქციონით; ბ) პირდაპირი მიყიდვით ან კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი მიყიდვით; გ) უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემით. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების პირდაპირი მიყიდვის, კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი მიყიდვისა და უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემით პრივატიზების შემდეგი ფორმები დაიშვება: ქონების მმართველის მიერ საქართველოს მთავრობის თანხმობით ფიზიკური პირებისათვის ან/და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებისათვის, საქართველოს ეროვნულ ბანკისათვის და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ მართლმადიდებელ ეკლესიისათვის სახელმწიფო ქონების გადაცემა მისი ტოლფასი ქონების სახელმწიფო საკუთრებაში გადმოცემის სანაცვლოდ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული წესით; ქონების მმართველის მიერ საქმის მომზადებისა და შესაბამისი წარდგინების საფუძველზე საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირების - დევნილებისათვის, აგრეთვე, საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ მართლმადიდებელ ეკლესიისათვის სახელმწიფო ქონების საკუთრებაში გადაცემა; იჯარით გაუცემელი სასოფლო-სამეურნეო მისი ნაკვეთის პრივატიზება; იჯარით გაცემული ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზება შესაბამის მოიჯარეზე.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო უფლებამოსილი იყო, ნ. ღ-ისათვის ქონების გადაცემის მიზნით საქართველოს მთავრობისათვის წინადადებით მიემართა იმ შემთხვევაში, თუ წარდგენილი იქნებოდა კანონმდებლობით დაშვებული მოთხოვნა პრივატიზების კონკრეტული სახის განხორციელებაზე, შესაბამის საფუძვლებზე მითითებით. ასეთ წინაპირობას განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. ნ. ღ-ი არ წარმოადგენს სუბიექტს, რომელზეც შესაძლებელია ქონების პირდაპირი მიყიდვით სიმბოლურ ფასად გადაცემა, რამდენადაც იგი არ არის საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილი. რაც შეეხება მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის შესახებ მოთხოვნას, მის განხილვაზე კომპეტენტურ ორგანოს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო არ წარმოადგენს. სახელმწიფო საბინაო ფონდში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საცხოვრებელ ფონდში არსებული, მათ შორის, 2007 წლის 2 თებერვლამდე დროებით გადაცემული, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესსა და პირობებს, ამ პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობების მარეგულირებელ ნორმებს, მხარეებსა და მათ უფლებამოსილებებს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობის 20.02.2014წ. N189 დადგენილებით დამტკიცებული “კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესი”. აღნიშნული „წესის“ მე-3, მე-4 მუხლებზე მითითებით სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლისათვის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანო - მუნიციპალიტეტის გამგებელი/მერი, ხოლო ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში, ამ წესის მიზნებისათვის - შესაბამისი რაიონის გამგებელი, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის, ამ „წესისა“ და სხვა ნორმატიული აქტების შესაბამისად. არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის საკუთრებაში გადაცემის განხილვის საფუძველია კანონიერი მოსარგებლის წერილობითი განცხადება შესაბამის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელ ორგანოში („წესის“ 4.1 მუხლი).

ზემოაღნიშნული ნორმებიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 16.11.2017წ. N5/60274 აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი. ამასთან, სასამართლომ მიუთითა ზაკ-ის 201.3 მუხლზე და მიიჩნია, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად შესწავლის შემდეგ მიიღო გადაწყვეტილება საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ. არ დასტურდება, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 26.04.2018წ. N1-1/207 ბრძანების მიღებისას ადგილი ჰქონდა პროცედურული ნორმების არსებით დარღვევას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.05.2019წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ღ-მა. კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში არასწორად იქნა მითითებული, რომ საცხოვრებელი ფართის მის საკუთრებაში გადაცემის საკითხი უნდა განიხილოს მუნიციპალურმა ორგანომ და არა სსპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ ან საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ. მითითებულ ადმინისტრაციულ ორგანოთაგან ყველას გააჩნდა უფლებამოსილება, ემსჯელა საცხოვრებელი ფართის გადაცემის შესახებ განცხადების დაკმაყოფილების შესაძლებლობაზე. სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმესთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები და არ გაითვალისწინა მოსარჩელის მძიმე სოციალური მდგომარეობა, ასევე მის მიერ წარდგენილი დოკუმენტები, მათ შორის - სასამართლოს N2/51-96 გადაწყვეტილება. აღნიშნული გადაწყვეტილებით უნდა ჩაითვალოს, რომ იგი ქ. თბილისში, ...ის ... N...-ში მდებარე ბინის კანონიერი მოსარგებლეა და მოპასუხეებს უნდა დაევალოთ ფართის განკარგვა, მისთვის საკუთრებაში გადაცემის მიზნით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 20.12.2019წ. განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველი დავის საგნის შინაარსის გათვალისწინებით, უნდა დადგინდეს, უზრუნველყოფილია თუ არა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსათვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში უძრავი ქონების განკარგვა იმ ფორმით, რომელზეც მოსარჩელე მიუთითებს.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული ორგანო შებოჭილია კანონიერების პრინციპით, რაც გულისხმობს უფლებამოსილების განხორციელებას მხოლოდ კანონის საფუძველზე და დადგენილ ფარგლებში. ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არა აქვს კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება (ზაკ-ის 5.1 მუხლი). უდავოა, რომ სსიპ ქონების მართვის სააგენტო წარმოადგენს ზაკ-ით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელსაც გააჩნია „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ კანონით განსაზღვრული უფლებამოსილება, მართოს და განკარგოს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონება. აღნიშნული კანონის მეორე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ქონების განკარგვაში იგულისხმება სახელმწიფო ქონების მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში გადაცემა, პრივატიზება, მართვის უფლებით გადაცემა, გაცვლა, რეალიზაცია, ლიზინგის ფორმით გაცემა, განაწილება და განადგურება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამავე კანონის 18.1 მუხლი განსაზღვრავს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების პრივატიზების ფორმებს (აუქციონი, პირდაპირი მიყიდვა, უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემა), ხოლო 6³.1 მუხლი მიუთითებს სპეციალურ სუბიექტზე, რომელზეც შესაძლებელია სახელმწიფო ქონების უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემა - საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით სახელმწიფო ქონება უსასყიდლოდ საკუთრებაში შეიძლება გადაეცეთ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირებს - დევნილებს.

საკასაციო პალატა მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს არ გააჩნდა ნ. ღ-ისათვის სახელმწიფო ქონების გადაცემის მიზნით მთავრობის წინაშე წინადადების წარდგენის უფლებამოსილება. ნ. ღ-ი არ წარმოადგენს „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ კანონით გათვალისწინებულ სუბიექტს - საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირს, რომელზეც შესაძლებელია ქონების პირდაპირი მიყიდვით სიმბოლურ ფასად გადაცემა. ამასთანავე, საქმეში არსებული მტკიცებულებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 26.04.2018წ. N1-1/207 სადავო ბრძანებაში ასახულ მოსაზრებას, რომ ნ. ღ-ის რეალური ინტერესი შესაძლოა უკავშირდებოდეს მისთვის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემას, თუმცა აღნიშნული ინტერესის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას არ მოიცავს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსათვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება. „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონი ამომწურავად ადგენს იმ შემთხვევათა ჩამონათვალს, რომლებზეც არ ვრცელდება მისი მოქმედება, მათ შორის, 1.5 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებზე.

საკასაციო სასამართლო დამატებით აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 20.02.2014წ. N189 დადგენილებით დამტკიცებული „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესი“ პირის კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევის აუცილებელ წინაპირობად ადგენს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) არსებობას და მის საფუძველზე შესაბამისი ფართის ფლობას. ამასთან, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში კანონიერი მოსარგებლისათვის ფართის საკუთრებაში გადაცემის საკითხის გადაწყვეტაზე უფლებამოსილია შესაბამისი რაიონის გამგეობა („წესის“ მეორე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი, მე-3 მუხლი). საკასაციო პალატა საყურადღებოდ მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელე არ უარყოფს ქ. თბილისის ვაკის რაიონის სასამართლოს 25.04.1996წ. N2/51-96 გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს. იგი თავად ადასტურებს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 23.03.1995წ. დადგენილებით დაკმაყოფილდა ...ის ...ის ... კორპუსში მცხოვრებ მოქალაქეთა თხოვნა: დაკავებულ ფართობში მათი ჩაწერის მიზნით, მითითებული კორპუსი ჩაირიცხა ქალაქის საბინაო მეურნეობის სამმართველოს კომუნალურ ფონდში და მომსახურეობისათვის გადაეცა ვაკის რაიონის საბინაო-საექსპლუატაციო ტრესტს. ამასთან, ქ. თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 03.08.1995წ. გადაწყვეტილებით ნინო ვასილის ასულ ღვინიაშვილს უარი ეთქვა ორდერის გამოწერასა და საცხოვრებელ ბინაში ჩაწერაზე. საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ მოსარჩელე აწარმოებდა დავას ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან (ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიასთან და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ვაკის რაიონის გამგეობასთან), კანონიერ სარგებლობაში არსებული, თბილისში, ... ...ის ... N...-ში, N... კორპუსში მდეაბარე N... ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნით და აღნიშნულთან დაკავშირებით არსებობს თბილისის საქალაქო სასამართლოს 31.08.2016წ., 31.05.2017წ. კანონიერ ძალაში არსებული სასამართლო გადაწყვეტილებები. ამდენად, აღნიშნული გარემოებების არსებობის პირობებში, მოსარჩელე თავადვე გამორიცხავს იმ მოსაზრების მართებულობას, რომ კანონიერ სარგებლობაში არსებული ბინის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის საკითხის გადაწყვეტა მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოთა კომპეტენციაში შედის.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, ნ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ღ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.05.2019წ. განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. ქადაგიძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ნ. სხირტლაძე