საქმე №ბს-400(2კ-20) 10 თებერვალი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 1 აგვისტოს შ. მ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ სარჩელის არაერთგზის დაზუსტების შედეგად სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილების და ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2019 წლის 22 მარტის №245 ბრძანების ბათილად ცნობა და სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურისათვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილებით შ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შ. მ-ემ, რომელმაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 2 დეკემბრის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ა. კ-ი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით შ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 22 მარტის №245 ბრძანება „შ. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ“; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 01 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილება და დაევალა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრის 2013 წლის 16 აგვისტოს ამონაწერით ქ. თბილისში, ..., ...ში“ მდებარე, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს წარმოადგენდა შ. მ-ე.

ქალაქ თბილსის მერის 2013 წლის 22 ივლისის №1518 განკარგულებით, ქ, თბილისში, ... „...ში" არსებულ მიწის ნაკვეთზე, საკადასტრო კოდი №..., ორსართულიანი ინდივიდუალური სახლის განთავსების მიზნით, გაიცა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება საცხოვრებელი ზონა 1-ის პარამეტრებით: კ1=0,5, კ2=0,8, კ3=0,3.

ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2013 წლის 30 ივლისს მიღებული იქნა №793337 გადაწყვეტილება №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენის შესახებ.

ამავე გადაწყვეტილებით განისაზღვრა, რომ წინამდებარე მშენებლობის ნებართვის გაცემის პირველი სტადია - მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები ძალაში იყო მისი გაცემიდან ხუთი წლის განმავლობაში.

2018 წლის 31 მაისს მოსარჩელემ №AR1605050 განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის მერიას სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს, რომლითაც მოითხოვა პოზიციის გაცემა შეეძლო თუ არა ... 23.05.2011წ. ბრძანებით შეთანხმებული სასაჩუქრე პროექტი განეთავსებინა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე. ასევე მიუთითა, რომ სამშენებლოდ გამოყენების პირობები შეთანხმებული ჰქონდა 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილებით და სურდა მოესწრო პროექტის შეთანხმება.

2018 წლის 1 ივნისს სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიერ მიღებული იქნა №3991902 გადაწყვეტილება (ნომენკლატურა: საჩუქარი პროექტები, შერჩეული პროექტის მშენებლობის შესაძლებლობის განსაზღვრა მიწის ნაკვეთზე), სადაც მიეთითა, რომ „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილების 19-ე მუხლის 3-ე პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე კომპლექსური კვლევისა და მის საფუძველზე „ჩარჩო გეგმის“ შემუშავებამდე 6 თვის ვადით შეიზღუდა მიწის ნაკვეთის ნებისმიერი ფორმით სამშენებლოდ განვითარება (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება, არქიტექტურულ სამშენებლო პროექტის შეთანხმება, მშენებლობის ნებართვის გაცემა, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობაზე წერილობითი დასტურის გაცემა). აღნიშნული შეზღუდვა ვრცელდებოდა ასევე იმ მიწის ნაკვეთებზე რომელთა მიმართაც ამავე პუნქტით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ წარმოებებთან დაკავშირებით წარმოდგენილი იყო დაინტერესებული პირების განცხადებები, თუმცა, ადმინისტრაციულ წარმოებასთან დაკავშირებით საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული არ იყო. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან მოსარჩელის დაინტერესებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა ...ის მიმდებარე ტერიტორიის არეალში, სამსახურმა უარი უთხრა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე.

2018 წლის 1 ივნისს მოსარჩელემ №19/01181523183-01 განცხადება-საჩივრით მიმართა ქ.თბილისის მერს, ხოლო 2018 წლის 5 ივნისს წარადგინა დაზუსტებული ადმინისტრაციული საჩივარი (№19/01181563309-01).

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 22 მარტის №245 ბრძანებით შ. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური სადავო პერიოდიდან დღემდე წარმოადგენდა ქ.თბილისში არქიტექტურულ-სამშენებლო სფეროში ერთადერთ ერთიან საჯარო ხელისუფლების განმახორციელებელი ორგანოს და იგი ვალდებული იყო ეზრუნა ქალაქის მხატვრული იერსახის შემდგომი გაუმჯობესებისათვის და ამ კუთხით იგი სარგებლობდა დისკრეციული უფლებამოსილებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ იქნა „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები“ (ძალადაკარგულია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 05/24/2016 №14-39 დადგენილებით). აღნიშნული წესები არეგულირებდა ქ. თბილისის ტერიტორიებისათვის ქალაქთმშენებლობის სპეციფიურ სამართლებრივ ურთიერთობებს, განსაზღვრავდა ამ სამართალურთიერთობის მონაწილეთა და მესამე პირთა უფლება-მოვალეობებს.

განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლო მიიჩნია, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილება და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტიის მერის 2019 წლის 22 მარტის №245 ბრძანება გამოცემული იყო კანონმდებლობის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ, ვინაიდან მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე შერჩეული პროექტის მშენებლობის შესაძლებლობის შესახებ თანხმობის გაცემაზე უარი, მხარეს უქარწყლებდა 5 წლიანი ვადის გასვლის გამო, ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2013 წლის 30 ივლისს მიღებულ №793337 გადაწყვეტილებით მინიჭებულ უფლებას.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2013 წლის 30 ივლისს მიღებული №793337 გადაწყვეტილება №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენის შესახებ, წარმოადგენდა აღმჭურველი ხასიათის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში შ. მ-ეს გააჩნდა ლეგიტიმური მოლოდინი მის მიმართ გამოცემული აქტის აღსრულებისა. იგი ცდილობდა ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2013 წლის 30 ივლისს №793337 გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ 5 წლიან ვადაში განეხორციელებინა შესაბამისი პროცედურები მშენებლობის ნებართვის მისაღებად, მას არ შეეძლო სცოდნოდა ან ევარაუდა, რომ ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე კომპლექსური კვლევისა და მის საფუძველზე „ჩარჩო გეგმის“ შემუშავების საფუძვლით, მომავალში შეეზღუდებოდა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ნებისმიერი ფორმით სამშენებლოდ განვითარება.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედებების თანმდევი შედეგების სტაბილურობას არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედებების მიმართ საზოგადოებრივი ნდობის ჩამოყალიბებისათვის, ამდენად ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელებული ნებისმიერი ტიპის აღმჭურველი ღონისძიება უნდა ყოფილიყო განჭვრეტადი და შეძლებისდაგვარად პროგნოზირებადი. განსახილველ შემთხვევაში, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ ისე იქნა მიღებული 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილება, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს მხედველობაში არ მიუღია ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილების, როგორც უფლების მიმნიჭებელი აქტის მიმართ აპელანტის კანონიერი ნდობა და აღნიშნული აქტის აღსრულების მიმართ მისი ლეგიტიმური მოლოდინი. მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც აღნიშნული აქტები (ქ. თბილისის მერის 2013 წლის 22 ივლისის №1518 განკარგულება და ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილება) იყო კანონიერ ძალაში.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში არსებობდა სადავო აქტების ბათილად ცნობის მიმართ აპელანტის დაცვის ღირსი კანონიერი ინტერესი. შესაბამისად, სახეზე იყო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობის საფუძვლები და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს უნდა დავალებოდა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, რა დროსაც ადმინისტრაციული ორგანოს არსებითად უნდა ემსჯელა ქ. თბილისის მერის 2013 წლის 22 ივლისის №1518 განკარგულებისა და ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილების მიმართ აპელანტის კანონიერი ნდობის პრინციპის გათვალისწინებით, ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ 2018 წლის 31 მაისისათვის ორივე დოკუმენტი იყო კანონიერ ძალაში, იყო აღმჭურველი ხასიათის.

სააპელაციო სასამართლომ მიაჩნია, რომ იმდენად, რამდენადაც დადგენილი იქნა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილება, კანონის მოთხოვნათა დარღვევით იყო მიღებული და იგი მოსარჩელის კანონიერ ინტერესებს პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებდა, აღნიშნული გარემოება თავის მხრივ გასაჩივრებული აქტის ბათილად ცნობის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა - შესაბამისად, სახეზე იყო ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტიის მერის 2019 წლის 22 მარტის №245 ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძვლები.

სააპელაციო სასამართლომ, მოსარჩელის მიერ შერჩეული პროექტის ფარგლებში, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურისათვის მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების მოთხოვნასთან დაკავშირებით აღნიშნა, რომ მითითებული სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება, წინა ორი სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილების თანმდევ შედეგს წარმოადგენდა. ვინაიდან სასამართლოს მიერ სადავო საკითხი არსებითად არ გადაწყვეტილა და იგი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დამატებით კვლევას საჭიროებდა, ამ ეტაპზე არ არსებობდა აღნიშნული სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურმა. კასატორებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, შ. მ-ის 2018 წლის 31 მაისის №AR1605050 განცხადების ნებართვის გამცემ ორგანოში წარდგენამდე, შეტანილ იქნა ცვლილება №20-105 დადგენილებაში და ქ. თბილისში, ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე „ჩარჩო გეგმის“ შემუშავებამდე 6 თვის ვადით შეიზღუდა უძრავი ქონების სამშენებლოდ განვითარება. შესაბამისად, კასატორის მითითებით, ადმინისტრაციული ორგანო მოკლებული იყო შესაძლებლობას, დაეკმაყოფილებინა განმცხადებლის მოთხოვნა და საპროექტო მიწის ნაკვეთზე კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვის გავრცელების მიუხედავად, დაეფიქსირებინა დადებითი პოზიცია შერჩეული არქიტექტურული პროექტის მიხედვით მშენებლობის განხორციელებასთან დაკავშირებით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ ...ის მიმდებარედ ტერიტორიისათვის დაწესებული შეზღუდვის პირობებში ქ. თბილისში, ..., ...ში“ მდებარე, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ განვითარებაზე უარყოფითი პოზიციის გაცემა შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საფუძვლებს და აღნიშნავს, რომ სასამართლოს თავად შეეძლო გარემოებების სამართლებრივი შედეგების დადგენა. ასევე, მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე საქმის განხილვის ვერცერთ ეტაპზე არ/ვერ უთითებდა იმ არსებით დარღვევაზე, რომელიც გახდებოდა გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი.

კასატორი - სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური აღნიშნავს, რომ სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 წერილი, რომლითაც განმცხადებელს მიეცა ინფორმაცია, კონკრეტული ნორმების საფუძველზე, თუ რა რეგულაცია ვრცელდებოდა 6 თვის განმავლობაში საპროექტო მიწის ნაკვეთზე და რომ ნებისმიერი ფორმით შეზღუდული იყო მისი სამშენებლოდ განვითარება, არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივ აქტად, ვინაიდან არ წარმოშობდა ცალმხრივად და შესასრულებლად სავალდებულო ძალით უშუალო და მკაცრად განსაზღვრულ სამართლებრივ შედეგს, რადგან მხოლოდ სამართლებრივი განმარტებით შემოიფარგლებოდა და განმცხადებელს აწვდიდა ინფორმაციას კონკრეტულ მიწის ნაკვეთსა და მის მიმდებარედ არსებულ შეზღუდვაზე. შესაბამისად, კასატორის მითითებით საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26³-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასამართლოს უნდა შეეწყვიტა საქმის წარმოება.

კასატორის - სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მითითებით, ზემოაღნიშნული წერილის კანონიერების არსებითი განხილვის პირობებშიც კი, არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი. „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე (დანართი №4) კომპლექსური კვლევისა და მის საფუძველზე „ჩარჩო გეგმის“ შემუშავებამდე 6 თვის ვადით შეიზღუდა მიწის ნაკვეთებზე ნებისმიერი ფორმით სამშენებლო განვითარება (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება, არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმება, მშენებლობის ნებართვის გაცემა, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობაზე წერილობითი დასტურის გაცემა).

აღნიშნული შეზღუდვა, კასატორის მითითებით, ვრცელდება ასევე, იმ მიწის ნაკვეთებზე, რომელთა მიმართაც ამავე პუნქტით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ წარმოებებთან დაკავშირებით წარმოდგენილია დაინტერესებული პირების განცხადებები, თუმცა, ადმინისტრაციულ წარმოებასთან დაკავშირებით საბოლოო გადაწყვეტილება წინამდებარე ნორმის ამოქმედების დროისათვის მიღებული არ არის.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სადავო არ არის ის გარემოება, რომ შ. მ-ემ არქიტექტურის სამსახურს მიმართა სწორედ აღნიშნული შეზღუდვის მოქმედების პერიოდში, 2018 წლის 31 მაისს და მოითხოვა პოზიციის გაცემა, შეეძლო თუ არა სასაჩუქრე პროექტის განთავსება მიწის ნაკვეთზე. ასევე, უდავო გარემოებაა, რომ განცხადების შეტანის დროისათვის საპროექტო ტერიტორია ყვებოდა №20-105 დადგენილების დანართი №4-ით განსაზღვრული ...ის მიმდებარე ტერიტორიის არეალში, რაზეც ვრცელდებოდა ზემოაღნიშნული შეზღუდვა. გარდა ამისა, კასატორის აღნიშვნით, დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მე-19 მუხლის მე-4 პუნქტი განსაზღვრავდა იმ სამუშაოების ჩამონათვალს, რომელთა განხორციელებაც შესაძლებელი იყო შეზღუდვის პერიოდში, თუმცა მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი სამუშაოები, კასატორის მითითებით, არ ჯდებოდა არც დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მე-19 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებულ გამონაკლის შემთხვევებშიც.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ნებართვის გაცემის პროცედურის მეორე სტადიას წარმოადგენს არქიტექტურული პროექტის შეთანხმება და არა სამსახურის პოზიციის მოთხოვნა, რამდენად შესაძლებელია რომელიმე კონკრეტული პროექტით მშენებლობის განხორციელება მიწის ნაკვეთზე. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ თითქოს შ. მ-ე ითხოვდა არქიტექტურული პროექტის შეთანხმებას და სურდა მისი მოსწრება ხუთი წლის ვადაში. კასატორის მითითებით, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის №57 დადგენილების 45-ე მუხლის მე-13 პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვის მიღების მიზნით შესაბამის ადმინისტრაციულ წარმოებაში იგულისხმება სწორედ არქიტექტურული პროექტის შეთანხმება, რომელიც, წარმოადგენს ნებართვის მიღების მეორე სტადიას. აღნიშნულის გათვალისწინებით, იმ შემთხვევაშიც კი, თუკი მოსარჩელის განცხადებაზე დადებითი პოზიცია იქნებოდა სამსახურის მხრიდან დაფიქსირებული, აღნიშნული ვერ შეაჩერებდა გაპით განსაზღვრულ ხუთ წლიან ვადას და მოსარჩელის მიერ არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების ეტაპზე განცხადების წარმოდგენისას, კვლავ დარჩებოდა ვალდებულება, ხუთ წლიან ვადაში განეხორციელებინა პროექტის შესათანხმებლად მოთხოვნის დაყენება.

კასატორის მითითებით, მოთხოვნის სწორად დაყენების შემთხვევაშიც კი, მოსარჩელისათვის შედეგი ვერ შეიცვლებოდა, რადგან ზემოაღნიშნული შეზღუდვა ასევე დაწესებული იყო ნებისმიერი შინაარსის განცხადებაზე. თუმცა, შეზღუდვის არარსებობისა და განცხადებაზე დადებითი გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაშიც კი, მხარის მიზანი - შეეთანხმებინა არქიტექტურული პროექტი გაპით დადგენილ ხუთ წლიან ვადაში, ვერ მიიღწეოდა იმ მიზეზით, რომ მოსარჩელეს მოთხოვნილი ჰქონდა არა პროექტის შეთანხმება, არამედ სამსახურის პოზიციის დაფიქსირება პროექტთან მიმართებით.

კასატორის მითითებით, ლისის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული შეზღუდვის მოხსნის შემდეგ, მოსარჩელეს თხუთმეტი დღის ვადაში შეეძლო მიემართა არქიტექტურის სამსახურისათვის და მოეთხოვა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობებით დადგენილი ხუთ წლიანი ვადის საპატიო მიზეზით გასვლის გამო, გაშვებული ვადის აღდგენა, რაც არ განუხორციელებია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 2 ივლისის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებენ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარებიან დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს მოსარჩელის - შ. მ-ის საკუთრებაში (დღეის მდგომარეობით მესაკუთე - ა. კ-ი) - ქ. თბილისში, ... „...ში“ მდებარე №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, ... 23.05.2011წ. ბრძანებით შეთანხმებული სასაჩუქრე პროექტის განთავსებაზე უარის თქმის კანონიერების შეფასება წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2013 წლის 16 აგვისტოს ამონაწერით ქ. თბილისში, ..., ...ში“ მდებარე, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს წარმოადგენდა შ. მ-ე.

ქალაქ თბილსის მერის 2013 წლის 22 ივლისის №1518 განკარგულებით, ქ, თბილისში, ... „...ში" არსებულ მიწის ნაკვეთზე, საკადასტრო კოდი №..., ორსართულიანი ინდივიდუალური სახლის განთავსების მიზნით, გაიცა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება საცხოვრებელი ზონა 1-ის პარამეტრებით: კ1=0,5, კ2=0,8, კ3=0,3.

ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილებით დადგინდა №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები. ამავე გადაწყვეტილებით განისაზღვრა წინამდებარე მშენებლობის ნებართვის გაცემის პირველი სტადია - მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების ვადა - მისი გაცემიდან 5 წლის განმავლობაში.

2018 წლის 31 მაისს შ. მ-ემ №AR1605050 განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის მერიას სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს, რომლითაც მოითხოვა პოზიციის გაცემა შეეძლო თუ არა ... 23.05.2011წ. ბრძანებით შეთანხმებული სასაჩუქრე პროექტი განეთავსებინა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე. ასევე მიუთითა, რომ სამშენებლოდ გამოყენების პირობები აღებული ჰქონდა 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილებით და სურდა მოესწრო პროექტის შეთანხმება.

2018 წლის 1 ივნისს სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიერ მიღებული იქნა №3991902 გადაწყვეტილება (ნომენკლატურა: საჩუქარი პროექტები, შერჩეული პროექტის მშენებლობის შესაძლებლობის განსაზღვრა მიწის ნაკვეთზე), სადაც მიუთითა, რომ „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილების 19-ე მუხლის 3-ე პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე კომპლექსური კვლევისა და მის საფუძველზე „ჩარჩო გეგმის“ შემუშავებამდე 6 თვის ვადით შეიზღუდა მიწის ნაკვეთის ნებისმიერი ფორმით სამშენებლოდ განვითარება (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება, არქიტექტურულ სამშენებლო პროექტის შეთანხმება, მშენებლობის ნებართვის გაცემა, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობაზე წერილობითი დასტურის გაცემა). აღნიშნული შეზღუდვა ვრცელდებოდა ასევე იმ მიწის ნაკვეთებზე რომელთა მიმართაც ამავე პუნქტით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ წარმოებებთან დაკავშირებით წარმოდგენილი იყო დაინტერესებული პირების განცხადებები, თუმცა, ადმინისტრაციულ წარმოებასთან დაკავშირებით საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული არ იყო. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან მოსარჩელის დაინტერესებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა ...ის მიმდებარე ტერიტორიის არეალში, სამსახურმა უარი უთხრა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე.

2018 წლის 1 ივნისს შ. მ-ემ №19/01181523183-01 განცხადება-საჩივრით მიმართა ქ.თბილისის მერს, ხოლო 2018 წლის 5 ივნისს წარადგინა დაზუსტებული ადმინისტრაციული საჩივარი (№19/01181563309-01).

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 22 მარტის №245 ბრძანებით, შ. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებით (ძალადაკარგულია 02.03.20წ. №139 საქართველოს მთავრობის დადგენილებით) დამტკიცდა ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის და სანებართვო პირობების წესი’’, რომლის პირველი მუხლის თანახმად, დადგენილება მოიცავდა საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯარო სამართლებრივ ურთიერთობათა რეგულირების სფეროს. კერძოდ, არეგულირებდა საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის, სანებართვო პირობების შესრულებისა და შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების პროცესს. აღნიშნული დადგენილების მე-3 მუხლის 43-ე პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვა იყო განსაკუთრებული იერარქიის ნებართვა, როგორც წესი, იყოფოდა 3 ურთიერთდამოკიდებულ, მაგრამ ადმინისტრაციული წარმოების თვალსაზრისით დამოუკიდებელ სტადიად: I სტადია – ქალაქთმშენებლობითი პირობების დადგენა (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება); II სტადია – არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმება (არქიტექტურული პროექტის, კონსტრუქციული ან/და ტექნოლოგიური სქემის შეთანხმება); III სტადია – მშენებლობის ნებართვის გაცემა. ამავე დადგენილების მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ დადგენილების მიზნებისათვის შენობა-ნაგებობები და სამშენებლო სამუშაოები მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და ექსპლუატაციაში მიღებისათვის იყოფოდა 5 კლასად: ა) I კლასი – შენობა-ნაგებობები, რომლებიც მშენებლობის ნებართვას არ საჭიროებდა; ბ) II კლასი – შენობა-ნაგებობები რისკის დაბალი ფაქტორით; გ) III კლასი – შენობა-ნაგებობები რისკის საშუალო ფაქტორით; დ) IV კლასი – შენობა-ნაგებობები რისკის მაღალი ფაქტორით; ე) Vკლასი – შენობა-ნაგებობები რისკის მომეტებული ფაქტორით (განსაკუთრებული მნიშვნელობის შენობა-ნაგებობები).

საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებით დამტკიცებული „მშენებლობის ნებართვის გაცემის და სანებართვო პირობების წესის“ 36-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველი იყო კანონმდებლობით, მათ შორის ამ დადგენილებით, განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა, ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად კი, მშენებლობის ნებართვა გაიცემოდა: ა) ახალ მშენებლობაზე (მათ შორის მონტაჟზე); ბ) არსებული შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციაზე; გ) არსებული შენობა-ნაგებობის დემონტაჟზე; დ) სამშენებლო დოკუმენტის ისეთ ცვლილებაზე, რომელიც საჭიროებდა ახალ ნებართვას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილებით (ძალადაკარგულია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 24.05.16წ. №14-39 დადგენილებით) დამტკიცდა „ქალაქ თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები“, რომელიც არეგულირებდა ქ. თბილისის ტერიტორიებისათვის ქალაქთმშენებლობის სპეციფიურ სამართლებრივ ურთიერთობებს, განსაზღვრავდა ამ სამართალურთიერთობის მონაწილეთა და მესამე პირთა უფლება-მოვალეობებს. აღნიშნული წესების 44-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვის გაცემის I სტადიაზე დამკვეთს ან მის მიერ უფლებამოსილ პირს მშენებლობის ნებართვის გამცემ შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოში უნდა წარედგინა კანონმდებლობის, მათ შორის ამ დადგენილების საფუძველზე შედგენილი განაცხადი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დასამტკიცებლად, ხოლო ამავე წესების 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებდა მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VI თავით დადგენილი მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების წესით, იმავე მუხლის მე-10 პუნქტის შესაბამისად, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო გადაწყვეტილება მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების ან დამტკიცებაზე უარის თქმის შესახებ მიეღო ამ დადგენილებით განსაზღვრულ ვადაში. უარის შემთხვევაში, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო დაუყოვნებლივ წერილობით ეცნობებინა დასაბუთებული უარი დამკვეთისთვის ან მის მიერ უფლებამოსილ პირისათვის, ხოლო მითითებული მუხლის მე-13 პუნქტის შესაბამისად, იმ შემთხვევაში, თუ ნებართვის მაძიებელი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებიდან 5 წლის განმავლობაში არ გააგრძელებდა მშენებლობის ნებართვის მიღების მიზნით შესაბამისი ადმინისტრაციულ წარმოებას და ამ ხნის განმავლობაში მოხდებოდა სივრცით-ტერიტორიულ მოწყობასთან დაკავშირებული კანონმდებლობის ან/და ქალაქთმშენებლობითი პირობების არსებითი მახასიათებლების (განაშენიანების რეგულირების კოეფიციენტების, შენობათა დასაშვები სახეობის, მათი სიმაღლეების და მისთ.) ისეთი ცვლილება, რაც იწვევდა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების ცვლილებას, შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე ორგანოს გადაწყვეტილებით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები ცხადდებოდა ძალადაკარგულად და მის მფლობელს ეძლეოდა შეთავაზება სათანადო ცვლილებების განსახორციელებლად.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე - შ. მ-ემ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილებით განსაზღვრული 5 წლიანი ვადის დაცვის მიზნით 2018 წლის 31 მაისს NAR1605050 განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის მერიას სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა პოზიციის გაცემა შეეძლო თუ არა სასაჩუქრე პროექტი განეთავსებინა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე, რაზეც სსიპ არქიტექტურის სამსახურმა 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილებით უარი უთხრა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე იმ მოტივით, რომ მოსარჩელის დაინტერესებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა ...ის მიმდებარე ტერიტორიის არეალში, სადაც „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილების 19-ე მუხლის 3-ე პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე კომპლექსური კვლევისა და მის საფუძველზე „ჩარჩო გეგმის“ შემუშავებამდე 6 თვის ვადით შეიზღუდა მიწის ნაკვეთის ნებისმიერი ფორმით სამშენებლოდ განვითარება (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება, არქიტექტურულ სამშენებლო პროექტის შეთანხმება, მშენებლობის ნებართვის გაცემა, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობაზე წერილობითი დასტურის გაცემა).

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილებით განისაზღვრა, რომ მშენებლობის ნებართვა გაიცემოდა საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებით (ძალადაკარგულია 02.03.20წ. №139 საქართველოს მთავრობის დადგენილებით) დამტკიცებული ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის და სანებართვო პირობების წესის’’ შესაბამისად.

როგორც უკვე აღინიშნა, განმცხადებლის - შ. მ-ის მიერ ზემოაღნიშნული დადგენილებით განსაზღვრული მშენებლობის ნებართვის მოსაპოვებლად განსაზღვრული I სტადია – ქალაქთმშენებლობითი პირობების დადგენა (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება) გავლილი ჰქონდა და სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილებით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები ძალაში იყო მისი გაცემიდან 5 წლის განმავლობაში. შესაბამისად, შ. მ-ემ 5 წლიან ვადაში მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს მშენებლობის ნებართვის მოსაპოვებლად განსაზღვრულ II სტადიაზე, რომელიც მოიცავს არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმებას, თუმცა სსიპ არქიტექტურის სამსახურმა 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილებით მას უარი უთხრა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე/დადგენაზე, მაშინ როდესაც სამშენებლო პირობები 2013 წლის გადაწყვეტილებით უკვე დადგენილი და შეთანხმებული იყო.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს განსახილველ საქმესთან მიმართებაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და აღნიშნავს, რომ შ. მ-ეს გააჩნდა ლეგიტიმური მოლოდინი 2013 წლის 30 ივლისს გამოცემული აქტის მიმართ. შესაბამისად, იგი ცდილობდა ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2013 წლის 30 ივლისს №793337 გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ 5 წლიან ვადაში განეხორციელებინა შესაბამისი პროცედურები მშენებლობის ნებართვის მისაღებად, მას არ შეეძლო სცოდნოდა ან ევარაუდა, რომ ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე კომპლექსური კვლევისა და მის საფუძველზე „ჩარჩო გეგმის“ შემუშავების საფუძვლით, მომავალში შეეზღუდებოდა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ნებისმიერი ფორმით სამშენებლოდ განვითარება. ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2013 წლის 30 ივლისს №793337 გადაწყვეტილება წარმოადგენს აღმჭურველი ხასიათის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ როდესაც საქმე ეხება უფლების მიმნიჭებელ აქტებსა და მოქმედებებს, დაცვის ღირსია სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული აღმჭურველი ბუნების აქტისა და მოქმედებების მიმართ მხარის კანონიერების ნდობა.

როგორც უკვე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ 2021 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილებით საქმეზე №ბს-1112(კ-18) განიმარტა - საკუთრების უფლების შეზღუდვის საზომი პროპორციულობის პრინციპია, რომლის თანახმად რეგულირება უნდა წარმოადგენდეს ღირებული, ლეგიტიმური მიზნის მიღწევის გამოსადეგ და აუცილებელ საშუალებას, ამასთანავე, უფლების შეზღუდვის ინტენსივობა მისაღწევი საჯარო მიზნის პროპორციული, მისი თანაზომიერი უნდა იყოს. დაუშვებელია ლეგიტიმური მიზნის მიღწევა უფლების მომეტებული შეზღუდვის ხარჯზე, შეზღუდვა უნდა იყოს კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული, უნდა ემსახურებოდეს ლეგიტიმურ მიზანს - აუცილებელ საზოგადოებრივ საჭიროებას და უნდა იყოს პროპორციული. ლეგიტიმური მიზნის არსებობა თავისთავად არ ნიშნავს, რომ უფლებაში ჩარევა გამართლებულია. საჯარო და კერძო ინტერესების ბალანსის დაცვის შემოწმების ერთ-ერთი ეტაპი არის აუცილებლობა. მმართველობითი ღონისძიება აუცილებელია მაშინ, როდესაც არ არსებობს მიზნის მიღწევის სხვა ისეთი საშუალება, რომელიც უფრო ნაკლებ ზიანს მიაყენებს კერძო ინტერესს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურმა ისე მიიღო 2018 წლის 1 ივნისის №3991902 გადაწყვეტილება, რომ მხედველობაში არ მიუღია გასაჩივრებული აქტისადმი მოსარჩელის კანონიერ ნდობა და 2013 წლის 22 ივლისის №1518 განკარგულებისა და 2013 წლის 30 ივლისის №793337 გადაწყვეტილების მიმართ მისი ლეგიტიმური მოლოდინი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილით რეგლამენტირებულია ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილების განხორციელების სავალდებულო პრინციპი - უფლებამოსილების განხორციელება კანონის საფუძველზე, რაც გულისხმობს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკრძალება კანონმდებლობის მოთხოვნის საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე მოქმედება.

ამდენად, იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელდა მოსარჩელის შ. მ-ის ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა, რაც გამოიხატა იმაში, რომ არ დგინდება ამგვარი შეზღუდვით საჯარო ინტერესების დაცვის აუცილებლობა, ასევე არ იკვეთება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საჯარო და კერძო ინტერესებს შორის ბალანსის დაცვის შეფასების საკითხი, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს რომ კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორებმა საკასაციო საჩივრებში ვერ გააქარწყლეს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და დასკვნები.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს (ს/კ 205270053) საკასაციო საჩივარზე 10.02.2020წ. №00188 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება;

3. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს (ს/კ 205270053) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 10.02.2020წ. №00188 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ნ. სხირტლაძე