საქმე #ბს-1099(2კ-20) 25 მარტი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ალექსანდრე წულაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 12 ივნისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2015 წლის 30 მარტს შპს „...მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელის მითითებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შპს „...ში“ შემოწმებულ იქნა 2007 წლის პერიოდი. აღნიშნული შემოწმების შედეგად, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა გამოსცა 2013 წლის 30 დეკემბრის #69479 ბრძანება და 2013 წლის 30 დეკემბრის #94-491 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთაც, თავის მხრივ, საფუძვლად დაედო 2013 წლის 30 დეკემბრის შემოწმების აქტი. მითითებული აქტებით შპს „...ს“ შემოწმებულ პერიოდზე სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა 4 742 582.83 ლარი, საიდანაც ძირითად გადასახადად განისაზღვრა 1 636 401.52 ლარი, ჯარიმად - 1 012 121 ლარი, ხოლო საურავად - 2 094 060.31 ლარი.

მოსარჩელის განმარტებით, ის, რომ ხსენებული აქტების მიღების დროს სათანადოდ არ ყოფილა გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებებისა და გამოვლენილი „დარღვევები“ მოკლებული იყო შესაბამის დასაბუთებას/საფუძველს, ამის ნათელი მაგალითია შპს „...ის“ მიერ ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში წარმოებული დავის შედეგიც, კერძოდ, 2013 წლის 30 დეკემბრით დათარიღებული გასაჩივრებული აქტები ნაწილობრივ გაუქმდა ჯერ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 24 აპრილის #22142 ბრძანებით (მედიაციის საბჭოს გადაწყვეტილება), ხოლო შემდგომ ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით. მოსარჩელის მითითებით, სადავო აქტებით ძალაში დატოვებული საკითხები გარკვეულწილად ეხება კავშირგაბმულობის დარგში არსებულ თავისებურებებს, რომელთა შინაარსობრივი და ტექნოლოგიური ცოდნის გარეშე, შეუძლებელია სრულყოფილი და სწორი გადაწყვეტილების მიღება.

ამდენად, მოსარჩელემ მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 30 დეკემბრის საგადასახდო შემოწმების აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 30 დეკემბრის #69479 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 30 დეკემბრის #94-491 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 24 აპრილის #22142 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომლითაც განხორციელდა: 1. შპს „...ის“ მიერ უცხოური კავშირგაბმულობის მომსახურების დღგ-ით არ დაბეგვრა და სრული საკომპენსაციო თანხის ერთობლივ შემოსავალში ჩართვა; 2. როუმინგის მომსახურების საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურებად განხილვა და 4%-იანი განაკვეთით დაბეგვრა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 30 დეკემბრის #69479 ბრძანება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 30 დეკემბრის #94-491 საგადასახადო მოთხოვნა სადავო ნაწილში; სსიპ შემოსავლების სამსახურს, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, კანონით დადგენილ ვადაში, შპს „...ის“ მიმართ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა; ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 24 აპრილის #22142 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 10 აპრილის განჩინებით შპს „...ის“ უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა სს „ს...ი“.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 12 ივნისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მართებული იყო სადავო საკითხის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტა და აღნიშნა, რომ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას, საგადასახადო ორგანომ დამატებით უნდა შეისწავლოს ფაქტობრივი გარემოებები და მისცეს მათ შესაბამისი სამართლებრივი შეფასება, კერძოდ, განსაზღვროს პირველ სადავო საკითხთან მიმართებით შპს „...ის“ მიერ უცხოური კავშირგაბმულობის კომპანიისთვის არასწორად დარიცხული დღგ-ის თანხის უკან დაბრუნების, ვალის პატიების/ჩამოწერის საკითხები და გადასახადის გადამხდელის, როგორც კეთილსინდისიერი გადამხდელის საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე გათავისუფლება სანქცია/საურავებისგან. სააპელაციო პალატამ ასევე მართებულად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს ის მსჯელობა, რომ მეორე სადავო საკითხთან დაკავშირებით, საგადასახადო ორგანომ უნდა შეაფასოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ყველა მტკიცებულება, მათ შორის, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წერილი, განსაზღვროს „როუმინგის“ მომსახურების სახე და იმსჯელოს ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების საკითხებზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 12 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, კასატორები არ ეთანხმებიან სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და მიიჩნევენ, რომ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2007 წლის 19 მარტის #03/384-07 წერილი მიღებულია ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე, რომელსაც ხელს აწერს მხოლოდ კომისიის თავმჯდომარე. წერილიდან არ ჩანს, ჩაატარა თუ არა კომისიამ ადმინისტრაციული წარმოება აღნიშნული საკითხის შესასწავლად. ამასთან, კასატორთა მითითებით, წერილში არ ჩანს ის არგუმენტები, რომლის საფუძველზეც კომისია მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ როუმინგი არ არის საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურება.

კასატორთა განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილი მეორე დოკუმენტი - საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2019 წლის 16 მაისის #გ-19-22/301 გადაწყვეტილება და ამავე კომისიის ერთი წევრის - ე. ა-ის განსხვავებული აზრი არავის არ გაუსაჩივრებია და ძალაშია. შესაბამისად, ეს გადაწყვეტილება არის კომპეტენტური ორგანოს ოფიციალური პოზიცია, სადაც ცალსახადაა განმარტებული, რომ როუმინგი წარმოადგენს საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურებას.

შესაბამისად, კასატორები მიიჩნევენ, რომ შემოწმებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, განსახილველ შემთხვევაში, გადამხდელის მიერ უცხოური კავშირგაბმულობის კომპანიისათვის საქართველოში გაწეული საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურება არ ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას და ამდენად, ერთობლივ შემოსავალში უნდა ჩაირთოს სრული საკომპენსაციო თანხა.

მეორე სადავო საკითხთან დაკავშირებით, კასატორები აღნიშნავენ, რომ არის თუ არა როუმინგის მომსახურება საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურება, ამის შესახებ მსჯელობა მოცემულია ზემოხსენებულ მარეგულირებელი კომისიის 2019 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილებაში. კასატორთა მითითებით, საკითხი სრულყოფილადაა შესწავლილი ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ და გაუგებარია მისი ხელახლა შესასწავლად უკან დაბრუნება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 30 დეკემბრის საგადასახდო შემოწმების აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 30 დეკემბრის #69479 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 30 დეკემბრის #94-491 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 24 აპრილის #22142 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილების კანონიერება იმ ნაწილში, რომლითაც განხორციელდა: 1. შპს „...ის“ მიერ უცხოური კავშირგაბმულობის მომსახურების დღგ-ით არ დაბეგვრა და სრული საკომპენსაციო თანხის ერთობლივ შემოსავალში ჩართვა; 2. როუმინგის მომსახურების საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურებად განხილვა და 4%-იანი განაკვეთით დაბეგვრა.

საკასაციო პალატა უპირველესად მიუთითებს, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტის თანახმად, საწარმომ უცხოური კავშირგაბმულობის კომპანიას საქართველოში გაუწია კავშირგაბმულობის მომსახურება, რაც განიხილა დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციად და რომლის თანხაც განსაზღვრა 2011 წლამდე მოქმედი სსკ-ის 227-ე მუხლის შესაბამისად, დღგ-ის თანხის გარეშე. ამასთან, აღნიშნული თანხა (საკომპენსაციო თანხა დღგ-ის გარეშე) ასახა მოგების გადასახადის დეკლარირებულ ერთობლივ შემოსავალში. შემოწმებით, 2011 წლამდე მოქმედი სსკ-ის 227-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საწარმოს მიერ უცხოურ კავშირგაბმულობის კომპანიაზე საქართველოში გაწეული საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურება არ იქნა განხილული დღგ-ით დასაბეგრ თანხად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ამავე კოდექსის 175-ე მუხლის მიხედვით, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლად განხილული იქნა სრული საკომპენსაციო თანხა, რაც ამავე კოდექსის 173-ე მუხლის თანახმად, შემოწმების შედეგად ასახულ იქნა საწარმოს ერთობლივ შემოსავალში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს 2011 წლამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 227-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საზოგადოების მიერ უცხოური კავშირგაბმულობის კომპანიაზე საქართველოში გაწეული საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურების ღირებულება არ გაითვალისწინება დღგ-ით დასაბეგრ თანხაში.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ შპს „...ს“ გადახდილი აქვს დღგ-ის გადასახადი იმ მომსახურებაზე, რომლიდან მიღებული თანხაც საგადასახადო კოდექსის 227-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, არ გაითვალისწინება ერთობლივ შემოსავალში. შპს „...ის“ განმარტებით, იმ შემთხვევაში, თუ საგადასახადო ორგანომ აღნიშნული დღგ-ის თანხა განიხილა, როგორც ვალის ჩამოწერით მიღებული შემოსავალი, ვალის ჩამოწერით მიღებული თანხების დაბეგვრის მიზნით, ვალი უნდა იყოს აღიარებული და შემდეგ - ჩამოწერილი, რასაც აღნიშნულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ გასაჩივრებულ აქტებში საგადასახადო ორგანოს დავის განხილვის არცერთ ეტაპზე არ უმსჯელია შპს „...ის“ მიერ უცხოური კავშირგაბმულობის კომპანიისთვის არასწორად დარიცხული დღგ-ის თანხის დაბრუნების, ვალის პატიების ან/და საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, კეთილსინდისიერი გადამხდელის სტატუსთან დაკავშირებულ საკითხებზე, იმ პირობებში, როდესაც აღნიშნული საკითხების შეფასება პირდაპირ გამომდინარეობს ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებიდან, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

საკასაციო პალატის მითითებით, შემოწმებით ასევე დადგენილია, რომ საზოგადოებას უცხოურმა კავშირგაბმულობის კომპანიამ გაუწია კავშირგაბმულობის მომსახურება, რაზედაც საზოგადოებამ გადაუხადა შესაბამისი თანხები. საზოგადოების მიერ აღნიშნული არ იქნა განხილული არარეზიდენტის მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავლად და არ იქნა დაბეგრილი საშემოსავლო გადასახადით. შემოწმებით, 2011 წლამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 24-ე მუხლის პირველი ნაწილი „ჟ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, აღნიშნული განხილულ იქნა არარეზიდენტი პირის მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავლად, რაც ამავე კოდექსის 197-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დაექვემდებარა დაბეგვრას 4%-იანი განაკვეთით, ხოლო ამავე კოდექსის 218-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საზოგადოებას დაუდგინა გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავების ვალდებულება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 197-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, არარეზიდენტის მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი, რომელიც არ მიეკუთვნება არარეზიდენტის მუდმივ დაწესებულებას საქართველოში, იბეგრება გადახდის წყაროსთან შემდეგი განაკვეთებით: საწარმოს, ორგანიზაციის ან/და მეწარმე ფიზიკური პირის მიერ საერთაშორისო კავშირგაბმულობის ტელესაკომუნიკაციო მომსახურებისთვის და საერთაშორისო გადაზიდვების სატრანსპორტო მომსახურებისათვის გადახდილი თანხები - 4%-ით.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ როუმინგის ტექნოლოგია მომხმარებელს საშუალებას აძლევს კავშირის წყვეტის გარეშე, ავტომატურად მიუერთდეს იმ დაშვების წერტილს, რომლის დაფარვის ზონაშიც მოხვდება. როუმინგის მომსახურების ხელშეკრულების მონაწილე პირებს წარმოადგენენ მომსახურების მიმღები კომპანია, მომსახურების გამწევი კომპანია და ის პირი, რომელიც უშუალოდ სარგებლობს შპს „...ისა“ და უცხოური კავშირგაბმულობის კომპანიის მომსახურებით. აღნიშნული მომსახურების წყაროსთან დაბეგვრის მიზნებისთვის საგადასახადო ორგანოებს უნდა გამოეკვლიათ გაწეული მომსახურების სახე და დაებეგრათ საგადასახადო კოდექსის 197-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით დადგენილი 4%-იანი განაკვეთით მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი უტყუარად დადასტურდებოდა, რომ ადგილი ჰქონდა საერთაშორისო კავშირგაბმულობის მომსახურებას.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქმეში წარმოდგენილია საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2007 წლის 19 მარტის წერილი, რომელშიც მითითებულია, რომ შპს „...ის“ მიერ საკუთარი აბონენტებისთვის გაწეული როუმინგული მომსახურება არ ითვლება საერთაშორისო კავშირგაბმულობად. ამასთან, კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2019 წლის 16 მაისის #გ-19-22/301 გადაწყვეტილებით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს დავის ფარგლებში განემარტა, რომ თუ მობილური საკომუნიკაციო მომსახურების მიმწოდებლის (მათ შორის, შპს „...ი“) აბონენტი დატოვებს ქვეყანას, ქართული სატელეფონო ნომრით გადავა მობილური საკომუნიკაციო მომსახურების მიმწოდებლის როუმინგ პარტნიორის ქსელზე და მიიღებს ან გააგზავნის ხმოვან ზარს, მოკლე ტექსტურ შეტყობინებას ან მონაცემებს განურჩევლად მიმართულებისა (როგორც როუმინგ პარტნიორის ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ), ამ ოპერაციაში ნებისმიერ შემთხვევაში ჩართული იქნება ორი ან მეტი ქვეყნის ელექტრონული საკომუნიკაციო ოპერატორი. თუ შპს „...მა“ საზღვარგარეთ მყოფ საკუთარ აბონენტს გაუწია ასეთი მომსახურება, ის წარმოადგენს საერთაშორისო ელექტრონულ საკომუნიკაციო მომსახურებას. ასევე, არარეზიდენტი მობილური საკომუნიკაციო ოპერატორის (როუმინგ პარტნიორის) მიერ რეზიდენტი მობილური საკომუნიკაციო ოპერატორისთვის გაწეული როუმინგული მომსახურება წარმოადგენს საერთაშორისო ელექტრონულ საკომუნიკაციო მომსახურებას.

რაც შეეხება კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2019 წლის 16 მაისის #გ-19-22/301 გადაწყვეტილებაზე დართულ კომისიის წევრის ე. ა-ის განსხვავებულ აზრს, მასში მითითებულია, რომ კანონმდებლობა არ იცნობს ცნებას - საერთაშორისო კავშირგაბმულობას. თავად როუმინგული მომსახურება მოიცავს საცალო ნაწილს და საცალო თანხების გადახდა ხდება საქართველოში, ასევე მოიცავს როუმინგ პარტნიორთან საბითუმო მომსახურების დონეზე ანგარიშსწორებას. როუმინგ მომსახურების მიწოდებისას, როდესაც აბონენტი იმყოფება საზღვარგარეთ და საქართველოში ხორციელდება ზარების დასრულება, ამ ნაწილში საერთაშორისო სატელეფონო არხებით ხდება გამოძახების დასრულება და ამ ნაწილში არის თავისი საბითუმო რეგულაციები დადგენილი. ე. ა-ის განმარტებით, არც საკანონმდებლო აქტები და არც არსებული პრაქტიკა ცალსახად როუმინგულ მომსახურებას არ თვლის საერთაშორისო კავშირგაბმულობად.

ზემოაღნიშნულ დოკუმენტებზე დაყრდნობით, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2007 წლის 19 მარტის #03/384-07 წერილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში დავის განხილვის დროს არ იქნა განხილული. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მითითებას, რომ „საერთაშორისო კავშირგაბმულობის“ ცნების განმარტებას სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის არც ზოგადი და არც სპეციალური ნაწილის მარეგულირებელი ნორმები არ განსაზღვრავდნენ. ამდენად, საკანონმდებლო განმარტების არარსებობის პირობებში, სადავო საკითხის სწორად გადასაწყვეტად მნიშვნელოვანია, საგადასახადო ორგანომ ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში შეაფასოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ყველა მტკიცებულება, მათ შორის, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წერილი და განსაზღვროს „როუმინგის“ მომსახურების სახე.

ამასთან, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ საგადასახადო ორგანოს საწარმოს არარეზიდენტის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისას არ გაუთვალისწინებია ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო შეთანხმებით განსაზღვრული საგადასახადო შეღავათები. საგულისხმოა, რომ ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების რეჟიმებზე მსჯელობა არ არის მოცემული გასაჩივრებულ საგადასახადო აქტებში. საკითხი ასევე არ არის შეფასებული შპს „...ის“ კონტრაქტორების მიმართ ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების საკითხებზე, რომელიც შეიძლება წარმოეშვას არარეზიდენტ კომპანიას საქართველოში გადახდის წყაროსთან დაბეგვრის შემთხვევაში იმ ქვეყანასთან მიმართებით, რომლის რეზიდენტსაც წარმოადგენს აღნიშნული საწარმო. ამდენად, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია საკითხის ხელახლა შესწავლა-შეფასებისას იმსჯელოს ორმაგის დაბეგვრის თავიდან აცილების საკითხებზეც.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 12 ივნისის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ა. წულაძე