№ბს-467(2კ-20) 28 აპრილი, 2021 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 03 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - მ. მ-ი).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 06 თებერვალს მ. მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ თ. რ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების თაობაზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 დეკემბრის №20 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 07 თებერვლის განჩინებით სასკ-ის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური და თ. რ-ი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 03 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი თ. რ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების თაობაზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 დეკემბრის №20 ბრძანება.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ როგორც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანებით, ასევე კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს 2017 წლის 18 მაისის №3265464 გადაწყვეტილებით მოწონებულ იქნა მ. მ-ის მშენებლობის პროექტი და გაიცა მშენებლობის ნებართვა კანონით დადგენილი წესით მას შემდეგ, რაც მოსარჩელის მოთხოვნა და მასზე თანდართული დოკუმენტები ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ შესწავლილი და შეფასებული იქნა. პალატის მითითებით, მ. მ-ის მიერ განხორციელებული სამუშაოები მთლიანად შესაბამისობაში იყო არქიტექტურის სამსახურის მიერ შეთანხმებულ ფოტომონტაჟთან. ე.ი. რეაბილიტაციის პროცესში იგი უკანონო ქმედებას არ წარმოადგენდა. სააპელაციო პალატამ ასევე ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ 2018 წლის 14 მარტის შპს ,,...ის’’ დასკვნაზე, რომლის მიხედვით, 2018 წლის 7 მარტს მოქალაქე მ. მ-მა მიმართა საექსპერტო ორგანოს განცხადებით, რომელშიც ითხოვდა ...ის ქუჩა №4/1 მდებარე საცხოვრებელი სახლის მეორე სართულის ხის აივანზე შესრულებული სარეაბილიტაციო სამუშაოების მოცულობების და ღირებულების დადგენას. დასმული შეკითხვიდან გამომდინარე შესრულებული სამუშაოების მოცულობების დადგენის მიზნით ობიექტზე ჩატარებულ იქნა აზომვითი სამუშაოები და ფოტოგრაფირება. ვიზუალური დათვალიერებით დადგინდა, რომ შესრულებული სამუშაოების ხარისხი დამაკმაყოფილებელი იყო. ადგილზე ჩატარებული კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ ...ის ქუჩა №4/1-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის II სართულის აივნის სარეაბილიტაციო სამუშაოების ღირებულება, მოქმედი სამშენებლო ნორმებისა და არსებული საბაზრო ფასების გათვალისწინებით შედგენილი შესრულებული სამუშაოების აქტის მიხედვით ზედნადები ხარჯების, გეგმიური დაგროვების და დღგ-ს დარიცხვების გარეშე შეადგენდა 4 975.48 (ოთხი ათას ცხრაას სამოცდათხუთმეტი ლარი და 48 თეთრი) ლარს. ამასთან, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული აღმჭურველი აქტის შემოწმება/გაუქმება არ განხორციელებულა გონივრულ ვადებში. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 დეკემბრის №20 ბრძანების გამოცემის მომენტში რეაბილიტაცია უკვე დასრულებული იყო, ვინაიდან 2017 წლის 13 ივნისიდან 2017 წლის 13 აგვისტოს ჩათვლით განისაზღვრა მშენებლობის განხორციელების ვადა, შესაბამისად, ქ. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 დეკემბრის №20 ბრძანების გამოცემის მომენტში ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანება წარმოადგენდა აღსრულებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს თანხმობა, რომლითაც იგი ნებას რთავდა მოსარჩელეს სარეაბილიტაციო სამუშაოები შეესრულებინა წარმოდგენილი პარამეტრებისა და ფოტომონტაჟის მიხედვით, საკმარის საფუძველს წარმოადგენდა მოსარჩელის/აპელანტისათვის კანონიერი ნდობის წარმოშობისათვის. დაინტერესებული მხარე ენდობოდა აღმჭურველი ადმინისტრაციული აქტის სტაბილურობას და გამოიყენა კიდეც ეს ნდობა - გასწია მნიშვნელოვანი მატერიალური დანახარჯები და დაასრულა სამუშაო. სააპელაციო პალატამ მიაჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მოსარჩელის ნდობა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემულ აქტის მიმართ უფრო მეტად მნიშვნელოვნად უნდა შეფასებულიყო, ვიდრე ის ინტერესი, რომლის დაცვასაც ცდილობდა ადმინისტრაციული ორგანო. კერძოდ, მ. მ-ის კანონიერი ნდობის დაცვის პრინციპთან ერთად, საჯარო და კერძო ინტერესების შეწონილობის საკითხის შეფასებისას, სააპელაციო პალატამ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საცხოვრებელი სახლი მიეკუთვნებოდა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლს, ხოლო „კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ“ კანონის თანახმად, ობიექტისათვის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მინიჭების საფუძველი იყო მისი ისტორიული ან კულტურული ღირებულება, დაკავშირებული მის სიძველესთან, უნიკალურობასთან ან ავთენტიკურობასთან. შესაბამისად, სადავოდ გამხდარი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის თანმდევი შედეგი -განხორციელებული სარეაბილიტაციო სამუშაოების დემონტაჟი მიზანშეუწონელი შეიძლება აღმოჩენილიყო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის დაცვისა და მისი იდენტობისათვის.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 03 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ცალ-ცალკე გასაჩივრდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, თ. რ-ისა და ქ. მ-ის მიერ. კასატორებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია მიუთითებს „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე, 25-ე, 47-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს საერთო საკუთრების ობიექტს. მართალია, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით განსაზღვრულია საერთო საკუთრებიდან წილის რა რაოდენობა ირიცხება თითოეული მესაკუთრის სახელზე, თუმცა არ არის გამიჯნული კონკრეტულად რომელი ფართის მესაკუთრეებს წარმოადგენენ ისინი. ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, დაუსაბუთებელია სააპელაციო პალატის მითითება, რომ სადავო სამუშაოები ჩატარდა მ. მ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ფართზე. კასატორი მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 173-ე, 953-ე და 956-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ მ. მ-ის მიერ განხორციელდა საერთო საკუთრებაში არსებული ობიექტის სამშენებლო განვითარება, რაც საჭიროებდა ყველა მესაკუთრის თანხმობას.

კასატორები - თ. რ-ი და ქ. მ-ი აღნიშნავენ, რომ უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკით დაუშვებელია ისეთი ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა, რომლითაც ერთ-ერთ თანამესაკუთრეს სხვა თანამესაკუთრის ნების საწინააღმდეგოდ ეძლევა საზიარო საკუთრების გადაკეთების შესაძლებლობა. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კი პირდაპირ ეწინააღმდეგება ზემოხსენებულ პრაქტიკას, ვინაიდან ბათილად ცნობას არ დაექვემდებარა ბრძანება, რომლითაც ქ. თბილისში ...ის ქუჩა №4/1-ში მდებარე სახლის ერთ-ერთი თანამესაკუთრის, მ. მ-ის მოთხოვნით, სხვა თანამესაკუთრის - თ. რ-ის (უფლებამონაცვლე ქ. მ-ი) ნების საწინააღმდეგოდ მოწონებულ იქნა შენობაში მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტი, გაიცა უძრავ ძეგლზე სამუშაოების ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. სადავო აქტის შედეგად, მხოლოდ მ. მ-ის ნება-სურვილის შესაბამისად, შემცირდა საზიარო საკუთრებაში არსებული ქ. თბილისში ...ის ქუჩა №4/1-ში მდებარე ე.წ. საცხოვრებელი ფართი (შუშაბანდი) და მის ნაცვლად გაკეთდა აივანი. მნიშვნელოვნად შეიცვალა სახლის ფასადი. იკლო სახლის ღირებულებამ (შუშაბანდის ფასი აღემატება აივნისას).

კასატორთა მითითებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 24 ივლისის განჩინებით (საქმე №3ბ/2987-17) ძალაში იქნა დატოვებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 1 ნოემბრის გადაწყვეტილება, რომელიც კანონიერ ძალაშია შესული. დასახელებული საქმის ფარგლებში მ. მ-ის მოთხოვნით უკანონოდ გამოცხადდა ის ადმინისტრაციული აქტი, რომლითაც თ. რ-ის სახელზე გაიცა ქ. თბილისში ...ის ქუჩა №4/1-ში მდებარე სახლის კედელზე აბრის მოწყობის ნებართვა, რაც არ ზღუდავდა მ. მ-ს. მიუხედავად ამისა, სასამართლომ გაიზიარა მ. მ-ის პრეტენზია, რომ აქტი უკანონო იყო, რადგან თ. რ-ის მხრიდან ადგილი ჰქონდა საერთო საკუთრებაში არსებული ობიექტის (სახლის კედლის) გამოყენებას, რის გამოც აუცილებელი იყო საჯარო რეესტრის ამონაწერში მითითებული ყველა თანამესაკუთრის, მათ შორის მ. მ-ის თანხმობა. ამდენად, კასატორთა მოსაზრებით, ადგილი აქვს მ. მ-ის პრივილეგირებულ მდგომარეობაში ჩაყენებას, რადგან მას, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლით დადგენილი თანასწორობის პრინციპის საწინააღმდეგოდ, შეუძლია განახორციელოს ისეთი ქმედება, რაც სხვას ეკრძალება. სასამართლომ, არსებითად ერთგვაროვანი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების არსებობისას, გამოიტანა რადიკალურად განსხვავებული გადაწყვეტილება სხვადასხვა პირების მიმართ.

თ. რ-ი და ქ. მ-ი განმარტავენ, რომ სააპელაციო პალატამ ისე განიხილა საქმე, რომ არ გაითვალისწინა კონსტიტუციის მე-19 მუხლი, რომლის თანახმადაც საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია, ასევე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის პირველი ოქმის პირველი მუხლი, რომლის თანახმად, ყველა ფიზიკურ და იურიდიულ პირს აქვს უფლება დაუბრკოლებლად ისარგებლოს თავისი ქონებით. სააპელაციო პალატამ აგრეთვე არ გაითვალისწინა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლები, რომლებიც გამორიცხავს მესაკუთრის ნების საწინააღმდეგოდ მისივე ქონებაზე ზემოქმედების შესაძლებლობას. კასატორთა მითითებით, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ნახსენები არ არის თ. რ-ის უფლებამონაცვლე და სახლის ამჟამინდელი თანამესაკუთრე - ქ. მ-ი, რომელიც თ. რ-ის მსგავსად, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირადაა ჩართული და ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, სარგებლობს მოსარჩელის (მოპასუხის) ყველა უფლებით. გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში, თუნდაც მის აღწერილობით ნაწილში, მითითებული არ არის, რომ ქ. მ-ი საქმის განხილვაში მონაწილეობდა. აღნიშნული ეწინააღმდეგება ევროპის სასამართლოს პრატიკას, რომლის თანახმად სასამართლოს გადაწყვეტილება მხოლოდ მაშინაა მოტივირებული, თუ მასში გამოხატულია სასამართლოს პოზიცია მხარის ყველა მნიშვნელოვანი არგუმენტის თაობაზე (პრონინა უკრაინის წინააღმდეგ). პალატამ კი საქმე ისე განიხილა, რომ იგნორირებულ იქნა ქ. მ-ის როგორც მატერიალურ-სამართლებრივი, ასევე საპროცესო უფლებები.

კასატორების მითითებით, სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო, რომ მ. მ-მა სახლის რეაბილიტაციის განზრახვა დაუმალა სხვა თანამესაკუთრეს - თ. რ-ს, რომელიც კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა სახლის გადაკეთებას და ამ მიზეზით სამუშაოები წამოიწყო ზაფხულში, მაშინ როდესაც თ. რ-ი ქალაქიდან იყო გასული. ამასთან, საკმარისი იყო მ. მ-ს ადმინისტრაციული ორგანოსთვის განეცხადებინა, რომ თანამესაკუთრე თ. რ-ი სახლის ყოველგვარი გადაკეთების (რეაბილიტაციის) წინააღმდეგია და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანება აღარ გამოიცემოდა. ზემოაღნიშნული არაკეთილსინდისიერი მეთოდის გამოყენებით მ. მ-მა მოახერხა სახლის გადაკეთება მისი მესაკუთრის, თ. რ-ის ნების საწინააღმდეგოდ, რაც სასამართლოს მხედველობაში უნდა მიეღო კანონიერი ნდობის საკითხის შეფასებისას და გაეთვალისწინებინა, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, კანონიერი ნდობა არ არსებობს, თუ მას საფუძვლად უდევს დაინტერესებული მხარის უკანონო ქმედება (სხვა მესაკუთრის ნების საწინააღმდეგოდ და მისგან ფარულად მისივე სახლის გადაკეთება). პალატამ არც ის მიიღო მხედველობაში, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 პრიმა მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, როდესაც კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს (განსახილველ შემთხვევაში - კასატორების საკუთრების უფლებას), მაშინ ის ექვემდებარება ბათილად ცნობას. კასატორთა მოსაზრებით, დაუსაბუთებელია სააპელაციო პალატის მითითება, რომ სადავო აქტის თ. რ-ს არ ადგება ზიანი, რადგან გადაკეთების შედეგად შემცირდა ქ. თბილისი, ქუჩა ...ი №4/1-ში მდებარე სახლის ე.წ. “საცხოვრებელი ფართი“ - ღია აივნის ფართობის ხარჯზე, რაც აშკარად საზიანოა კასატორებისთვის. ამასთან, აღნიშნული გარემოება უარყოფითად აისახება სახლის ფასზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 09 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 09 ივლისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებენ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარებიან დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 05 აპრილის №3153376 გადაწყვეტილების თანახმად, არქიტექტურის სამსახურის მიერ განხილული იქნა განცხადება, რომელიც ეხებოდა ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №4/1-ში მდებარე შენობაზე აივნის აღდგენის ესკიზის წინასწარი შეთანხმების საკითხს. განცხადება და თანდართული დოკუმენტები განიხილა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტისა და საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს წარმომადგენელთაგან ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში შექმნილმა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭომ (ოქმი №10, 09.03.2017წ), რომლის დასკვნის საფუძველზეც დადებითი შეფასება მიეცა ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №4/1-ში მდებარე შენობაზე აივნის აღდგენის ესკიზის წინასწარ შეთანხმებას. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს 2017 წლის 18 მაისის №3265464 გადაწყვეტილებით დადებითი შეფასება მიეცა ქ.თბილისში, ...ის ქუჩა №4/1-ში მდებარე შენობაზე მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტის შეთანხმებისა და ნებართვის გაცემის საკითხს. სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანებით მოწონებული იქნა ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №4/1-ში მდებარე შენობაში, მოქალაქე მ. მ-ის კუთვნილ ფართზე მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების პროექტი. შესაბამისად, გაიცა უძრავ ძეგლზე სამუშაოების ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანება ადმინისტრაციული საჩივრით გაასაჩივრა თ. რ-მა. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 დეკემბრის №20 ბრძანებით დაკმაყოფილდა თ. რ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი და ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანება.

ამდენად, განსახილველ საქმეზე დავის საგანს სწორედ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 13 დეკემბრის №20 ბრძანების კანონიერების შეფასება წარმოადგენს.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ თ. რ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლად მითითებული იყო ის გარემოება, რომ მის თანასაკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა მისი თანხმობის გარეშე, რაც ადმინისტრაციული ორგანოს შეფასებით სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანების ბათილად ცნობის საკმარის საფუძველს წარმოადგენდა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანების საფუძველზე მ. მ-მა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მქონე შენობაზე განახორციელა სამშენებლო სამუშაოები. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სამუშაოები შეთანხმებული იყო შესაბამის ორგანოებთან და არსებობდა მათი განხორციელების ნებართვა. ამასთან, განხორციელებული სამუშაოები მთლიანად შესაბამისობაში იყო არქიტექტურის სამსახურის მიერ შეთანხმებულ ფოტომონტაჟთან. ამდენად, რეაბილიტაციის პროცესში იგი უკანონო ქმედებას არ წარმოადგენდა.

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 13 ივნისის №3318978 ბრძანება წარმოადგენდა აღმჭურველ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, ამდენად, მისი ბათილად ცნობის საკითხის გადაწყვეტისას, მნიშვნელოვანი იყო ადმინისტრაციულ ორგანოს სათანადოდ შეეფასებინა კონკურენციის პირობებში დასაცავი სიკეთეების პრიორიტეტულობა. საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს კასატორების პოზიციას, თანამესაკუთრეთა თანხმობის არსებობის სავალდებულოობის შესახებ, თუმცა აღნიშნულის პარალელურად ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ თ. რ-ის მიერ სადავოდ გამხდარი ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი საჩივრის განხილვის პროცესში წარმოადგენდა უკვე აღსრულებულ აქტს. ამდენად, იმ პირობებში, როდესაც შესაბამისი შენობა წარმოადგენს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მქონე შენობას, განხორციელებული სარეაბილიტაციო სამუშაოების დემონტაჟი შესაძლოა საფრთხის შემცველი იყოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის მდგრადობის დაცვისა და უსაფრთხოებისათვის, რაც დაუშვებელია „კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონიდან გამომდინარე და ეწინააღმდეგება საჯარო ინტერესებს.

რაც შეეხება, კასატორების მითითებას, სადავო გადაწყვეტილებაში ქ. მ-ის მოხსენიებასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ წინამდებარე საქმეში შეცილებითი სარჩელის ფარგლებში, სასამართლოების შეფასების საგანს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმება წარმოადგენდა, რომლის გამოცემის ეტაპზეც სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრე სწორედ - თ. რ-ი იყო. ამასთან, საკასაციო სასამართლო დამატებით აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეზე ქ. მ-ს მიეცა პროცესუალური უფლებებით სარგებლობის შესაძლებლობა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა დავა.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორების - თ. რ-ისა და ქ. მ-ის მითითებას სასამართლოს მხრიდან იდენტურ საქმეზე განსხვავებული განმარტების არსებობის შესახებ. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კასატორთა მიერ მითითებული საქმის ფაქტობრივი გარემოებები არსებითად განსხვავდება მოცემული საქმის ფაქტობრივი გარემოებებისაგან, ვინაიდან, შესაბამისი სადავო საკითხის სამართლებრივი შედეგები არ უკავშირდება კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე განხორციელებული სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესაძლო დემონტაჟის საკითხს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივარზე 04.03.20წ. №0 საგადასახადო დავალებით ქ. მ-ის მიერ გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ქ. მ-ს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 03 ოქტომბრის გადაწყვეტილება;

3. ქ. მ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივარზე 04.03.20წ. №0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ნ. სხირტლაძე