საქმე #ბს-1186(კ-20) 22 აპრილი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ალექსანდრე წულაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2016 წლის 14 მარტს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - გ. ო-ის მიმართ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 21 მარტის განჩინებით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს უარი ეთქვა მოპასუხე გ. ო-ის მიმართ თანხის გადახდის დაკისრების მოთხოვნით აღძრული სარჩელის მიღებაზე; მოსარჩელეს განემარტა, რომ მას შეეძლო იმავე სარჩელით თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისათვის მიემართა.

2016 წლის 25 აპრილს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - გ. ო-ის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2009 წლის 18 ივნისს სსიპ განვითარებისა და რეფორმების ფონდსა და გ. ო-ს შორის დაიდო გრანტის შესახებ ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, 2010 წელს ჯამში გადაერიცხა 10 514.85 ლარი: მათ შორის, 7061.10 ლარი - სასწავლებელში ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტის საბანკო ანგარიშზე, 26.03.2010წ. - 1175 ლარი, 22.04.2010წ. – 1176.85 ლარი, 25.05.2010წ. – 1101.90 ლარი.

საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 30 დეკემბრის #970 ბრძანებულების პირველი პუნქტის შესაბამისად, განხორციელდა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - განვითარებისა და რეფორმების ფონდის ლიკვიდაცია, ხოლო მე-4 პუნქტის თანახმად, ფონდის ლიკვიდაციის შემდეგ სასწავლო-სამაგისტრო და სხვა სასწავლო პროგრამების განხორციელებასთან დაკავშირებული ფონდის უფლებების და მის მიერ ნაკისრი მოვალეობების განხორციელება დაევალა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს.

მოსარჩელის მითითებით, „გრანტის შესახებ“ 2009 წლის 18 ივნისის ხელშეკრულების 1.1. პუნქტის თანახმად, გრანტის გამცემი გრანტის მიმღებს უსასყიდლოდ გადასცემს მიზნობრივ ფულად სახსრებს. ამავე ხელშეკრულების 1.2. პუნქტის თანახმად, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გრანტი გაიცემა სსიპ განვითარებისა და რეფორმების ფონდის საქართველოს უმცირესობათა წარმომადგენლობის სასწავლო და კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამის ფარგლებში და გამოყენებულ უნდა იქნას გრანტის მიმღების უცხოეთის სასწავლო დაწესებულებაში სწავლის ღირებულებასთან ან/და საზღვარგარეთ მგზავრობისას, ცხოვრებასა და სწავლასთან, ასევე პროგრამის ფარგლებში გათვალისწინებულ სხვა ღონისძიებებთან დაკავშირებული ხარჯების დასაფინანსებლად. ხელშეკრულების 2.3. პუნქტის თანახმად, გრანტის მიმღებს უფლება აქვს ნებისმიერ დროს მის მიერ შერჩეული ფორმითა და საშუალებით მოახდინოს გრანტის მიმღებისათვის გადარიცხული თანხების ხარჯვის მონიტორინგი, 4.2. პუნქტის მიხედვით კი, გრანტის გამცემს უფლება აქვს გრანტის მიმღების მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში, ცალმხრივად, საკუთარი გადაწყვეტილებით შეწყვიტოს ხელშეკრულების მოქმედება, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს გრანტის მიმღებს.

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს 2014 წლის 14 ივნისის #35818 წერილობითი შეტყობინებით მოპასუხეს ეცნობა, რომ წარმოედგინა სწავლის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, რასაც მოპასუხის მხრიდან არანაირი რეაგირება არ მოჰყოლია. ვინაიდან მოპასუხე გ. ო-ის მიერ არ იქნა წარდგენილი გრანტის გაცემის შემდგომ სწავლის დასრულების დამადასტურებელი დოკუმენტი, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მას უფლება აქვს დაიბრუნოს გრანტის სახით გაცემული 10 514.83 ლარი.

ამდენად, მოსარჩელემ მოპასუხე გ. ო-ისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 10 514.83 ლარის დაკისრება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 31 აგვისტოს განჩინებით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სარჩელი გ. ო-ის მიმართ განსჯადობით განსახილველად გადაეცა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა და სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიებს შორის განსჯადობის თაობაზე დავის გადასაწყვეტად საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სარჩელი, მოპასუხე გ. ო-ის მიმართ თანხის გადახდის დაკისრების თაობაზე, გადაეგზავნა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 9 იანვრის განჩინებით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სარჩელი განსჯადობით განსახილველად დაექვემდებარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებით საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს (საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს უფლებამონაცვლე) სარჩელი მოპასუხე - გ. ო-ის მიმართ, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ თანხის დაკისრების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 1 ივლისის განჩინებით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის განჩინებით საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ 2009 წლის 18 ივნისის გრანტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, გრანტის მიმღების მიერ წარდგენილი მოთხოვნის ფარგლებში, გ. ო-ს, საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 30 დეკემბრის #970 ბრძანებულებისა და საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 23 თებერვლის #58 დადგენილების საფუძველზე, სამ ეტაპად ჩაერიცხა გრანტის თანხა 3453.75 ლარის ოდენობით (სამჯერ 500 ევროს ექვივალენტი ლარში), მათ შორის, ბოლო გადარიცხვა განხორციელებულია 2010 წლის 25 მაისს. ამასთან, ამავე სამართლებრივი საფუძვლებიდან გამომდინარე, 2010 წლის 21 აპრილს გრანტის გამცემი სუბიექტის მიერ, გ. ო-ის სასწავლო გრანტის ხელშეკრულების ფარგლებში 3000 ევრო (7061.10 ლარი) გადარიცხულ იქნა უშუალოდ სასწავლო დაწესებულების (..., ...) ანგარიშზე.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, იმის გათვალისწინებით, რომ 2010 წლის შემდგომ გ. ო-ს არ გაუგრძელებია სწავლა, გრანტის გაცემის და ხელშეკრულების შეწყვეტა მოხდა სწორედ ამ დროიდან. აღსანიშნავი იყო ის გარემოებაც, რომ გრანტის გაცემა ხდებოდა სტუდენტის წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რამდენადაც ასეთი მოთხოვნა მოპასუხეს გრანტის გამცემისათვის 2010 წლის 25 მაისის შემდგომ აღარ წარუდგენია, ხანდაზმულობის ვადის ათვლა დაკავშირებული იყო სწორედ იმ პერიოდთან, რომლის შემდგომაც, გ. ო-ს სწავლა აღარ გაუგრძელებია და არა 2014 წლის 11 ივნისთან, როდესაც გრანტის გამცემმა გ. ო-ისგან სასწავლო პროგრამის დასრულების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარმოდგენა ითხოვა. ამასთან, დადგენილი იყო, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სარჩელი სასამართლოში წარდგენილ იქნა 2016 წლის 14 მარტს. ამდენად, სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ გრანტის გამცემის მიერ სასამართლოში სარჩელი წარდგენილ იქნა კანონით დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ, რის გამოც მოთხოვნა ხანდაზმული იყო, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, არ ირკვევა გადაცემული თანხის მოპასუხის მხრიდან მიზნობრივად გახარჯვის ფაქტი, ვინაიდან ვერ იქნა მიღწეული გრანტის გაცემის მიზანი და მოპასუხემ ვერ შეძლო შესაბამისი საგანმანათლებლო დოკუმენტის წარდგენა, რომელიც დაადასტურებდა სახელმწიფო გრანტის გადაცემის მიზნობრიობას.

კასატორის მითითებით, არც პირველი ინსტანციის სასამართლოს და არც სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ იქნა შეფასებული სამინისტროს განმარტება იმის შესახებ, რომ ვინაიდან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგრანტო თანხა არ იქნა სრულად გამოყენებული გრანტის მიმღების მხრიდან, ხელშეკრულება შეწყდა 2014 წლის 11 ივნისს, მას შემდეგ, რაც მოპასუხეს ეთხოვა სასწავლო პროგრამის დასრულების დამადასტურებელი დოკუმენტის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის წარდგენა, რაზეც მოპასუხეს რეაგირება არ მოუხდენია.

კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ სასამართლოს ამგვარი მსჯელობა უსაფუძვლოა, ვინაიდან ხელშეკრულება შეწყდა 2014 წლის ივნისში, რის შესახებაც მხარეს 2014 წლის 11 იანვრის წერილობითი შეტყობინებით ეცნობა. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში მხარის მიერ მოთხოვნის წარდგენის შემთხვევაში, სამინისტრო ხელშეკრულების ფარგლებში გადარიცხავდა დარჩენილ თანხას, თუმცა ასეთი მოთხოვნის წარდგენას ადგილი არ ჰქონია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 13 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს მოპასუხე გ. ო-ისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 10 514.83 ლარის დაკისრება.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მხარეებს შორის 2009 წლის 18 ივნისს დადებული ხელშეკრულებით განისაზღვრა არსებითი პირობები, კერძოდ, გრანტის გამცემი გრანტის მიმღებს უსასყიდლოდ გადასცემდა მიზნობრივ ფულად სახსრებს - 16500 ევროს. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გრანტი გაიცემოდა სსიპ განვითარებისა და რეფორმების ფონდის საქართველოს ეთნიკურ უმცირესობათა წარმომადგენლების სასწავლო და კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამის ფარგლებში და გამოყენებული უნდა ყოფილიყო გრანტის მიმღების უცხოეთის სასწავლო დაწესებულებაში სწავლის ღირებულებასთან ან/და საზღვარგარეთ მგზავრობისას, ცხოვრებასა და სწავლასთან, ასევე პროგრამის ფარგლებში გათვალისწინებულ სხვა ღონისძიებებთან დაკავშირებული ხარჯების დასაფინანსებლად. 2.3 პუნქტის თანახმად, გრანტის გამცემს უფლება ჰქონდა ნებისმიერ დროს მის მიერ შერჩეული ფორმითა და საშუალებით მოეხდინა გრანტის მიმღებისათვის გადარიცხული თანხების ხარჯვის მონიტორინგი, ხოლო 4.2 პუნქტის მიხედვით კი, უფლება ჰქონდა გრანტის მიმღების მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში, ცალმხრივად, საკუთარი გადაწყვეტილებით შეეწყვიტა ხელშეკრულების მოქმედება, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობებინა გრანტის მიმღებისთვის.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2009 წლის 18 ივნისის გრანტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, გრანტის მიმღების მიერ წარდგენილი მოთხოვნის ფარგლებში, გ. ო-ს, საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 30 დეკემბრის #970 ბრძანებულებისა და საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 23 თებერვლის #58 დადგენილების საფუძველზე, სამ ეტაპად ჩაერიცხა გრანტის თანხა 3453.75 ლარის ოდენობით (სამჯერ 500 ევროს ექვივალენტი ლარში), მათ შორის, ბოლო გადარიცხვა განხორციელებულია 2010 წლის 25 მაისს. ამასთან, ამავე სამართლებრივი საფუძვლებიდან გამომდინარე, 2010 წლის 21 აპრილს გრანტის გამცემი სუბიექტის მიერ, გ. ო-ის სასწავლო გრანტის ხელშეკრულების ფარგლებში 3000 ევრო (7061.10 ლარი) გადარიცხულ იქნა უშუალოდ სასწავლო დაწესებულების (..., ...) ანგარიშზე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებას, რომ ხანდაზმულობის ვადა არის პერიოდი, რომლის განმავლობაში უფლებამოსილ სუბიექტს შეუძლია მოახდინოს თავისი მოთხოვნის რეალიზაცია. შესაბამისად, სწორედ მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადაში არის შესაძლებელი, ადმინისტრაციულმა ორგანომ შეამოწმოს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერება, რადგან ხანდაზმულობა არის ვადა, რომლის განმავლობაშიც პირმა, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეიძლება მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებით განხორციელება ან დაცვა. ვადაში იგულისხმება დროის განსაზღვრული პერიოდი, რომელსაც კანონმდებელი უკავშირებს ამა თუ იმ იურიდიული შედეგის დადგომას. თავისი ბუნებით ვადა იურიდიული ფაქტია, რომლის დადგომა ან გასვლა იწვევს უფლებისა და ვალდებულების წარმოშობას, შეცვლას ან შეწყვეტას. იმის გათვალისწინებით, რომ ვადის გასვლით იფარება პირის მოთხოვნის იძულებით განხორციელების შესაძლებლობა, კანონმდებელი სხვადასხვა სახის მოთხოვნებისათვის ითვალისწინებს ხანდაზმულობის განსხვავებულ ვადებს.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სახელშეკრულებო მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს, ხოლო უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნების ექვს წელს. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად კი, ცალკეულ შემთხვევებში კანონით შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს ხანდაზმულობის სხვა ვადებიც.

საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ იმის გათვალისწინებით, რომ 2010 წლის შემდგომ გ. ო-ს არ გაუგრძელებია სწავლა, გრანტის გაცემისა და ხელშეკრულების შეწყვეტა მოხდა სწორედ ამ დროიდან. აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ ხელშეკრულების ფარგლებში გრანტის გაცემა ხდებოდა სტუდენტის წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე. რამდენადაც გ. ო-ს ასეთი წერილობითი მოთხოვნა გრანტის გამცემისათვის 2010 წლის 25 მაისის შემდგომ აღარ წარუდგენია, ხანდაზმულობის ვადის ათვლა დაკავშირებულია სწორედ იმ პერიოდთან, რომლის შემდგომ გ. ო-ს სწავლა აღარ გაუგრძელებია და არა 2014 წლის 11 ივნისთან, როდესაც გრანტის გამცემმა გ. ო-ისგან სასწავლო პროგრამის დასრულების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარმოდგენა ითხოვა. ამასთან, სამინისტროს მიერ სარჩელი სასამართლოში წარდგენილ იქნა 2016 წლის 14 მარტს. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ გრანტის გამცემის მიერ სასამართლოში სარჩელი წარდგენილ იქნა კანონით დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ, რის გამოც მოთხოვნა ხანდაზმული იყო, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ა. წულაძე