საქმე #ბს-1301(2კ-20) 13 მაისი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ალექსანდრე წულაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2016 წლის 6 დეკემბერს მ. მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელის მითითებით, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილემ 2016 წლის 1 თებერვალს გამოსცა ბრძანება #16, რომლითაც დაკმაყოფილდა თ. რ-ის 2015 წლის 16 ნოემბრის #81864/12 ადმინისტრაციული საჩივარი და ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2015 წლის 23 სექტემბრის #000384 დადგენილება. მოსარჩელის მითითებით, მან 2016 წლის 6 აპრილს ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილის #16 ბრძანების ბათილად ცნობა, თუმცა 2016 წლის 7 ნოემბრის #1-2123 ბრძანებით, მოსარჩელის განცხადება არ დაკმაყოფილდა. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მან წარადგინა არგუმენტირებული საჩივარი, რომელში მოყვანილ გარემოებებზეც ადმინისტრაციულ ორგანოს არ უმსჯელია, შესაბამისად, შეილახა მისი უფლებები.

მოსარჩელის მითითებით, მან 2016 წლის 28 იანვარს ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერს და მოითხოვა ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 29 ოქტომბრის #01/1490 ბრძანების ბათილად ცნობა, თუმცა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 31 ოქტომბრის #1-1952 ბრძანებით მოსარჩელის საჩივარი დარჩა განუხილველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 3 იანვრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა თ. რ-ი.

2017 წლის 8 სექტემბერს მ. მ-მა დაზუსტებული სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილის #16 ბრძანება ეყრდნობოდა თ. რ-ის მიერ წარდგენილ საჩივარს, რომელშიც ორი ყალბი დოკუმენტი იყო წარდგენილი - 1. თანხმობა; 2. ...ის მიერ გაცემული დოკუმენტები. ასევე მხედველობაში არ ყოფილა მიღებული კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამმართველოს წერილი.

მოსარჩელის მითითებით, მან მემკვიდრეობით მიღებული ქონებიდან წილი აჩუქა ქ. მ-ს. 2009 წელს გაკეთდა რემონტი, მას შემდეგ რაც მოსარჩელემ თანხმობა გასცა ღია აივნის შემინვაზე. რემონტის შედეგად, ქ. მ-მა გამოთავისუფლებულ ოთახში განათავსა ბარის სამზარეულო და შემინულ აივანზე აღმართა დიდი გაბარიტების გამწოვი მილი, რომლის სუნი და ხმაური მოსარჩელისთვის შემაწუხებელი იყო. მოსარჩელის მიმართვის შედეგად, თბილისის ზედამხედველობის სამსახურმა 2015 წლის 23 სექტემბრის #000384 დადგენილებით 4000 ლარით დააჯარიმა თ. რ-ი ...ის ქ. #4/1 ფასადზე უნებართვოდ განთავსებული მილის გამო და დაავალა მისი დემონტაჟი.

2015 წლის 16 ნოემბერს თბილისის მერიას საჩივრით მიმართა თ. რ-მა და წარადგინა მოსარჩელის მიერ გაცემული თანხმობა 2001 წელს ეზოში ღია ტიპის საზოგადოებრივი კვების ობიექტის გაცემაზე, აღნიშნული თანხმობა, მოსარჩელის მითითებით, მას არ გაუცია. მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ მილის მიხატვა 2000 წლის დოკუმენტებზე მოხდა 2015 წლის ნოემბერში. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 1 თებერვლის #16 ბრძანებით დაკმაყოფილდა თ. რ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი და ბათილად იქნა ცნობილი ზედამხედველობის სამსახურის 2015 წლის 23 სექტემბრის #000384 დადგენილება.

მოსარჩელემ რეკლამის განთავსებასთან დაკავშირებით განაცხადა, რომ თანხმობა რომელიც 2008 წლის 23 მაისს გასცა, გულისხმობდა ქ. მ-ისთვის დროებითი ნაგებობის ასაშენებლად ნებართვის გაცემას და არა რეკლამის დადგმის ნებართვას საერთო ეზოში.

მოსარჩელის მითითებით, მან 2015 წლის 24 მარტს მიმართა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს, რომელიც იმ დროისთვის წარმოადგენდა აღნიშნულ საკითხებზე ზედამხედველ ორგანოს. საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 26 მარტის #137 დადგენილებით კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე წარმოებული სამუშაოები და სანებართვო პირობების კონტროლის დელეგირება მოხდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტზე და მოსარჩელის განცხადება გაგზავნილი უნდა ყოფილიყო მერიაში, თუმცა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მომსახურების ცენტრის მონაცემთა ბაზაში არ იძებნებოდა მოსარჩელის საჩივარი, ვინაიდან იგი გაგზავნილი არ ყოფილა კულტურული მემკვიდრეობის ეროვნული სააგენტოს მიერ.

მოსარჩელის მითითებით, 2015 წლის 29 ივლისს ზედამხედველობის სამსახურმა თ. რ-ს 20 დღის ვადაში მოსთხოვა უნებართვო კონტრუქციების დემონტაჟი, ვინაიდან დაწყებული იყო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება, იგი ასევე დაჯარიმდა 4000 ლარით.

მოსარჩელის მითითებით, მან საჩივრით მიმართა თბილისის მუნიციპალიტეტის მერს, ვინაიდან არ მოხდა რეკლამის ქილის კონსტრუქციის დემონტაჟი, თუმცა პასუხი არ მიუღია. განმეორებითი მიმართვის შემდეგ კი 2016 წლის 31 ოქტომბრის #1-1952 ბრძანებით, მისი საჩივარი დარჩა განუხილველი ვადის გაშვების გამო.

ამდენად, მოსარჩელემ მოითხოვა თ. რ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 1 თებერვლის #16 ბრძანების, მ. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 31 ოქტომბრის #1-1952 ბრძანებისა და მ. მ-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 7 ნოემბრის #1-2123 ბრძანების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით მ. მ-ის სარჩელზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილის 2016 წლის 1 თებერვლის #16 ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში შეწყდა საქმის წარმოება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 13 სექტემბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა მ. მ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის იმავე სასამართლოსთვის განსახილველად დაბრუნება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 თებერვლის განჩინებით მ. მ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 13 სექტემბრის განჩინება საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ და საქმე განსახილველად გადაეგზავნა იმავე სასამართლოს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 20 ივნისის საოქმო განჩინებით მოპასუხე მხარის წარმომადგენლის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 11 მარტის საოქმო განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება ქ. მ-ი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილებით მ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 1 თებერვლის #16 ბრძანება; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, თ. რ-მა და ქ. მ-მა, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ოქტომბრის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; თ. რ-ის და ქ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მ. მ-ის დაკვეთით ჩატარებული, დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტიზის ცენტრ შპს „...ის“ ექსპერტის ს. მ-ის 2018 წლის 18 ივნისის #09/02 დასკვნის მიხედვით დგინდებოდა, რომ გაზგაყვანილობის სანებართვო პროექტის ნახაზი (დათარიღებული 1980 წლის 26 ივნისს და დაკორექტირებული 2003 წელს) წარმოადგენდა რამდენიმე ნახაზის ანაკრებს, შესრულებულს სხვადასხვა დროს და სხვადასხვა დანიშნულებით. ამავდროულად, ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით ...ის #4/1-ში მდებარე შენობის ეზოში გამავალი გამწოვი სავენტილაციო მილის დამონტაჟების ადგილი არ შეესაბამებოდა სანებართვო დოკუმენტაციას.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სამართალწარმოებაში ექსპერტიზის დასკვნის გამოყენება დამოკიდებულია საქმის განხილვასთან დაკავშირებულ ისეთი სპეციფიკური საკითხების დადგენაზე, რომელიც მოითხოვს სათანადო, სპეციალურ ცოდნას, რომელიც არ გააჩნია მმართველობის თანამდებობის პირს ან მოსამართლეს, რაც აღნიშნულ საქმეზე ცალსახად იკვეთებოდა. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტებმა ვერ უზრუნველყვეს სასამართლოში ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილი ფაქტების გამაქარწყლებელ გარემოებებზე მითითება და შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენა, ამიტომ სასამართლოს არ გააჩნდა არანაირი საფუძველი არ გაეზიარებინა საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის შინაარსი.

სააპელაციო სასამართლომ ექსპერტიზის დასკვნის შინაარსზე დაყრდნობით მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდებოდა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა #4/1-ის ფასადზე საჰაერო (გამწოვი) მილის კანონიერად განთავსების ფაქტი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, თ. რ-მა და ქ. მ-მა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებულ განინებაში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 1 თებერვლის #16 ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძვლად მითითებული არის ის გარემოება, რომ თ. რ-ს ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურისთვის არ წარუდგენია სადავო მილის მოწყობის სანებართვო დოკუმენტაცია, ხოლო სადავო ბრძანების გამოცემისას კი სადავო მილის კანონთან შესაბამისობა საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე დადგინდა. კასატორი მიუთითებს, რომ საქართველოს კანონმდებლობა არ ადგენს იმგვარ შეზღუდვას, რომ თუ ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე დაინტერესებული პირი არ წარმოადგენს მტკიცებულებას ობიექტის კანონიერების შესახებ და ეს გარემოება სხვაგვარად დადგინდება იგი მხედველობაში არ უნდა იქნეს მიღებული.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ საქმეში წარმოდგენილია სამშენებლო პასპორტისა და მშენებლობით დამთავრებული ობეიქტის ექსპლუატაციაში მიღების შესახებ 2003 წლის 8 მაისის აქტი, რომლითაც დგინდება გამწოვი მილის კანონიერება, შესაბამისად, კასატორისთვის გაუგებარია მილის კანონიერების დასამტკიცებლად სხვა რა დოკუმენტები უნდა იქნეს მოძიებული. გარდა ამისა, კასატორის მითითებით, მისთვის გაუგებარია სადავო მილისა და ფაქტობრივად მოწყობილი მილის არაიდენტურობასთან დაკავშირებული მსჯელობა, ვინაიდან საქმეში არ არის წარმოდგენილი შესაბამისი განათლების მქონე სპეციალისტის დასკვნა ან განმარტება.

კასატორები - თ. რ-ი და ქ. მ-ი მიუთითებენ „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსზე“, რომლის თანახმად უნებართვო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონტაჟის წარმოება და სანებართვო პირობების დარღვევა ან/და შეუსრულებლობა განსხვავებული კატეგორიებია და იწვევს სხვადასხვა სამართლებრივ შედეგს, როგორც დარღვევის გამოსწორების, ასევე პასუხისმგებლობის თვალსაზრისით. აქედან გამომდინარე, კასატორების მოსაზრებით, იმ შემთხვევაშიც, თუ მილი სანებართვო პირობების დარღვევითაა მოწყობილი, მაშინ ის დემონტაჟს კი არ უნდა დაექვემდებაროს, არამედ გადატანილ უნდა იქნეს პროექტით გათვალისწინებულ ადგილზე.

კასატორები ასევე აღნიშნავენ, რომ მათ არაერთხელ შესთავაზეს მოსარჩელეს საჰაერო მილის გადატანა სასურველ ადგილზე კანონით დადგენილი პროცედურის გათვალისწინებით, თუმცა უშედეგოდ.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ ნებისმიერი ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღება ნიშნავს სახელმწიფოს მიერ მისი კანონიერად მოწყობის აღიარებას. ექსპლუატაციაში მიღებული ობიექტისთვის პასუხისმგებლობის მოქალაქისთვის დაკისრება იმის გათვალისწინებით, რომ მისი მოწყობა მოხდა სახელმწიფოს მიერ უფლებამოსილი პირის მიერ, არასწორია.

კასატორების მითითებით, თამარ რეხვიაშვილმა მიმართა აკრედიტებულ ორგანიზაცია შპს „გ...ს“, რომელმაც გამოიკვლია საკითხი და დაადგინა, რომ გამწოვი მილის გადატანა ტექნიკურად დასაშვებია შენობის უკანა ფასადზე ...ის ქუჩის მხარეს წარმოდგენილი სქემის #1 წერტილში, თუმცა მილის გადატანაზე მ. მ-მა უარი განაცხადა, რაც კასატორის მოსაზრებით, მიზნად ისახავს პასუხისმგებლობის თ. რ-ისთვის დაკისრებას, რომელიც მილის დამონტაჟების მომენტში არც წარმოადგენდა შენობის თანამესაკუთრეს და არ გააჩნდა მილის გაუთვალისწინებელ ადგილზე დამონტაჟების მოტივი.

კასატორები მიიჩნევენ, რომ სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების მიღების დროს მხედველობაში არ მიიღო კანონიერი ნდობისა და განსაზღვრულობის პრინციპები. ასევე გასაჩივრებული განჩინება განსხვავდება სასამართლო პრაქტიკისგან და ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიდგომებს.

კასატორების მოსაზრებით, სასამართო გადაწყვეტილება ემყარებოდა მხოლოდ ეჭვებს და მასში მითითებულია ურთიერთგამომრიცხავი გარემოებები. სასამართლომ გამორიცხა ის ფაქტი, რომ ტექნიკურ დოკუმენტაციაში მითითებული „საკვამლე არხი“ და „საჰაერო (გამწოვი) მილი“ სინონიმებია და დაუსაბუთებელი ეჭვის საფუძველზე მიიჩნია, რომ ისინი სხვადასხვა ობიექტებია.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ გასაჩივრებულ განჩინებაში გაკეთებულია მითითება იმის თაობაზე, რომ გაზმომარაგების პროექტი ისე შეთანხმდა და ისე იქნა ექსპლუატაციაში მიღებული, რომ არ იქნა გათვალისწინებული გამწოვი მილის მოწყობა, რაც კასატორების მოსაზრებით, შეუძლებელი იყო, ვინაიდან გამწოვი მილი გაზმომარაგების ობიექტის გამართული ფუნქციონირებისთვის აუცილებელ ელემენტს წარმოადგენს.

ამასთან, კასატორები აღნიშნავენ, რომ სასამართლო ექსპერტიზის ცენტრი „...ის“ 2018 წლის 18 ივნისის დასკვნა შედგენილია მ. მ-ის მიერ წარდგენილი 1980 წლისა და 1997 წლების ნახაზების მიხედვით და გამოტოვებულია ისეთი მნიშვნელოვანი დოკუმენტი, როგორიც არის ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების შესახებ აქტი.

კასატორები ასევე მიუთითებენ იმაზე, რომ სადავო მილის არსებობის საჭიროება ცალსახაა და სასამართლომ არ გაითვალისწინა მისი დემონტაჟის ნეგატიური შედეგები.

კასატორები ასევე მიიჩნევენ, რომ სასამართლომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26² მუხლის მე-2 ნაწილის დარღვევით მიიღო საქმე, ვინაიდან სარჩელი არ აკმაყოფილებდა ამავე კოდექსის 22-25-ე მუხლების მოთხოვნებს (გაშვებული იყო გასაჩივრების ვადა) და საქმის წარმოება უნდა შეწყვეტილიყო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივრები. ამავე განჩინებით კასატორებს - თ. რ-სა და ქ. მ-ს გადაუვადდათ სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის გადახდა მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს თ. რ-ისთვის ჯარიმის სახით 4000 ლარის დაკისრებისა და დემონტაჟის დავალების თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2015 წლის 23 სექტემბრის #000384 დადგენილების ბათილად ცნობის თაობაზე თ. რ-ის 2015 წლის 16 ნოემბრის #81864/12 ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების კანონიერება.

საქმის მასალების შესაბამისად, მ. მ-ის დაკვეთით ჩატარებული, დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტიზის ცენტრ შპს „...ის“ ექსპერტის ს. მ-ის 2018 წლის 18 ივნისის #09/02 დასკვნის მიხედვით დადგინდა, რომ გაზგაყვანილობის სანებართვო პროექტის ნახაზი (დათარიღებული 1980 წლის 26 ივნისს და დაკორექტირებული 2003 წელს) წარმოადგენდა რამოდენიმე ნახაზის ანაკრებს, შესრულებულს სხვადასხვა დროს და სხვადასხვა დანიშნულებით. ექსპერტიზის წარმოების პროცესში ადგილზე ჩატარებული კვლევით და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის შესწავლით ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა #4/1-ში მდებარე შენობის ეზოში გამავალი გამწოვი სავენტილაციო მილის დამონტაჟების ადგილი არ შეესაბამებოდა სანებართვო დოკუმენტაციას. კერძოდ, გამწოვი მილი განლაგებული იყო ამოშენებული აივნის გარე კედელზე რამდენიმე მეტრის დაშორებით იმ ადგილიდან, რაც პროექტით იყო ნაჩვენები (1997 წელს მიშენების გარე კედელი). დასკვნის შედგენის მდგომარეობით წყლის გამაცხელებელის გამწოვი მილი ნახშიროჟანგის ნამწვის აირების გასაწოვად პირდაპირ გამოდიოდა დახურულ ეზოში, რომელიც არ ნიავდებოდა. სამზარეულო გადმოტანილი იყო ამოშენებული აივნის მომიჯნავე ოთახში. სამზარეულოს და გამწოვი მილის დღევანდელი განლაგება არ იყო ასახული არც ერთ წარმოდგენილ ნახაზზე. სანებართვო დოკუმენტაცია არ იყო სრულყოფილი. კერძოდ, ნახაზზე არ იყო გათვალისწინებული იმ დროისათვის (2003 წელი) არსებული სიტუაციური გეგმა, დასამონტაჟებელი გაზზე მომუშავე აპარატები და სპეციფიკაცია. ამასთანავე, არ არსებობდა სავენტილაციო მილის ვარგისიანობის შემოწმების აქტი. წარმოდგენილ დოკუმენტებში აღნიშნული იყო შეზღუდვები და ნებართვები 1980 წლის მდგომარეობით. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი დოკუმენტაციის შესწავლის შედეგად დადგენილ იქნა, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა #4/1-ში მდებარე შენობის გაზგაყვანილობის ნებართვის გაცემისათვის აუცილებელი საპროექტო ნახაზი/პროექტი (2003 წლიდან ექსპერტიზის მიმდინარეობის პერიოდში) არ არსებობდა.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ სამართალწარმოებაში ექსპერტიზის დასკვნის გამოყენება დამოკიდებულია საქმის განხილვასთან დაკავშირებულ ისეთი სპეციფიკური საკითხების დადგენაზე, რომელიც მოითხოვს სათანადო, სპეციალურ ცოდნას, რომელიც არ გააჩნია მმართველობის თანამდებობის პირს ან მოსამართლეს, რაც მოცემულ საქმეში უდავოდ სახეზეა, რამდენადაც გაზგაყვანილობის პროექტი წარმოადგენს იმგვარ დოკუმენტს, რომელიც მხოლოდ სპეციალური ცოდნის, პროფესიის, სპეციალისტის კვალიფიკაციის მქონე პირების ერთობლივი, კომპლექსური სამუშაოს შედეგია.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ დასტურდება ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა #4/1-ის ფასადზე საჰაერო (გამწოვი) მილის კანონიერად განთავსების ფაქტი, უპირველეს ყოვლისა იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ სადავო გამწოვი მილის ადგილმდებარეობა არ შეესაბამება თუნდაც საქმეში წარმოდგენილ დაკორექტირებულ ნახაზზე დატანილ მისი განთავსების ადგილს. გარდა ამისა, საქმეში წარმოდგენილ სამშენებლო პასპორტისა და მშენებლობით დამთავრებული ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების შესახებ 2003 წლის 8 მაისის აქტში საუბარია მხოლოდ შპს „რ...ას“ კუთვნილ ობიექტში ბარი „ნ...ში“ გაზმომარაგების სიტემის და გაზის მილების მონტაჟზე, მათ შორის სხვადასხვა დანადგარების მოწყობასა და მის გამართულობაზე, ხოლო შესრულებული სამუშაოს აქტში, სადაც მოხსენიებულია „საკვამლე არხი“, მასში ერთმნიშვნელოვნად ვერ იქნება მოაზრებული სადავოდ ქცეული საჰაერო (გამწოვი) მილი, ვინაიდან ზემოთ დასახელებულ დოკუმენტებში მსგავსი პარამეტრების მილის კონკრეტულ ადგილზე მოწყობის შესახებ აღნიშვნა არ არის, ასევე არც მისი მოწყობისათვის საჭირო მასალაზეა მითითება, განსხვავებით გაზსადენის მოსაწყობად გამოყენებული სხვადასხვა სახის მილის პარამეტრებისა და ასევე ადგილზე დამონტაჟებული დანადგარების ტექნიკური მახასიათებლებისა. შესაბამისად, ამ მონაცემებით ვერ გამოირიცხება გარემოება, რომ ხსენებული საკვამლე არხი იყოს სწორედ საცხოვრებელ ბინაში, მისი აშენების დროს დატანილი შიდა საკვამლე არხი და არა შემდგომში, კონკრეტული საჭიროების გამო მოწყობილი სადავო სავენტილიაციო მილი.

ამასთან, ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღებაზე კასატორების მითითებასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ექსპლუატაციაში მიღება მოიაზრებს ამა თუ იმ ობიექტის შესაბამისობას სანებართვო პირობებთან, თუმცა იქიდან გამომდინარე, რომ განსახილველ შემთხვევაში მილი მოწყობილი იყო სანებართვო დოკუმენტებით გათვალისწინებულისგან განსხვავებულ ადგილას, მისი ექსპლუატაციაში მიღების ფაქტი არ გულისხმობს ობიექტის კანონიერების დადასტურებას.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას იმის თაობაზე, რომ „ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონი თ. რ-ს, როგორც პენსიონერ პირს, ათავისუფლებს ჯარიმის სახით 4000 ლარის გადახდის ვალდებულებისგან, თუმცა არ ათავისუფლებს პირს უნებართვოდ განთავსებული ობიექტის დემონტაჟის ვალდებულებისაგან.

რაც შეეხება კასატორების მითითებას სარჩელის დაუშვებლობის გამო საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 თებერვლის განჩინებაზე და უსაფუძვლობის გამო ვერ გაიზიარებს კასატორების აღნიშნულ მითითებას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისათვის შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 5 პროცენტს, მაგრამ არანაკლებ 300 ლარისა. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, თუ კასატორს წინასწარ არ აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი საკასაციო საჩივარზე და ასევე მას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, გადავადებული აქვს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, მისი საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის შემთხვევაში, მას დაეკისრება გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 30 პროცენტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან კასატორებს - თ. რ-სა და ქ. მ-ს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის გადახდა გადაუვადდა მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, კასატორებს - თ. რ-სა და ქ. მ-ს უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 90 ლარის ოდენობით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და თ. რ-ისა და ქ. მ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ოქტომბრის განჩინება;

3. კასატორებს - თ. რ-სა და ქ. მ-ს დაეკისროთ სახელმწიფო ბაჟის – 90 ლარის გადახდა;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ა. წულაძე